مطالعه تطبیقی در بازارهای سنتی با تأکید بر مؤلفه های اجتماعی-اقتصادی نمونه موردی: بازارهای سنندج و سلیمانیه

نوع مقاله: مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه معماری، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

3 دانشیار گروه معماری، دانشگاه پلی تکنیک سلیمانیه

چکیده

وجود بازار در شهرها بیانگر ارزش، رشد و موفقیت است و رابطه آن با جمعیت و بافت شهری و عکس العمل آن در مقابل مشکلات اجتماعی قابل توجه است. بازار همیشه با زندگی روزمره مردم ارتباط مستقیم دارد و محور جاذبه اجتماعی و اقتصادی به صورت ضمانت اقتصادی محسوب می شود. به هر حال نقش و جایگاه بازار در شهر و جامعه اسلامی کاملا تعریف شده و به عنوان هویتی شناخته شده در جهان مطرح است. از این رو، اهمیت این پژوهش، ناشی از واجد ارزش بودن بافت بازارهای سنندج و سلیمانیه از لحاظ شهرسازی، معمد به ازای یک واحد تغییر در حس تعلق، میزان حس مکان به میزان 0.593 واحد تغییر خواهد یافت. بیشترین میانگین مربوط به مؤلفه روابط اجتماعی در بازار سنندج است که میانگین برای این مؤلفه برابر با 3.53 و همچنین کمترین مقدار میانگین مربوط به مؤلفه حس تعلق برابر با 1.2 است. همچنین در آزمونT برای مؤلفه های اجتماعی اقتصادی نشـان می دهد که اختلاف میانگین شاخصها در حد پایین و بالا منفی بوده که نشان مـی دهـد مقـدار میـانگین بدست آمده از مقدار آزمون کوچکتر می باشد.(0.05>P ).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative study in traditional bazaar with emphasis on social and economic components Case study: Sulaymaniyah and Sanandaj bazaars

نویسندگان [English]

  • elham fatemi 1
  • Arsalan Tahmasebi 2
  • alan fereidon 3
1 Department of Architecture, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
2 Islamic Azad University, Sanandaj Branch, Sanandaj , Iran
3 Solemanie universoty
چکیده [English]

Bazaar in the cities shows value, development and success and its relationship with population also its reaction against social problems is noticeable. All of the time, Bazaar has directed relation with people’s every day’s lives, and axis of economic and social attraction. Anyway the rote and place of bazaar in Islamic cities society is completely clear and is considered as a known identity in the world. So the importance of this research is because of the qualified situation of texture Bazaar in Sanandaj and Sulaymaniyah in urbanization architecture economic and social of it. That any intervention in it, will reflect in the whole city and people’s lives. This intervention is not only done for this valuable heritage but also for rehabilitation is done to improving the situation. So analyzing these tow bazaars is done for evaluating and staffing the economic and social factors.
The way of data collection is in geodage for it is 3.53 and also that least average is for feeling that is 1.2. Also in (T) test for social – economic shows that the difference in the indictor means are low and negative which declares the amount of archived average is smaller than test value (p<0.05).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bazaar
  • Identity
  • A sense of place
  • Sulaymaniyah
  • Sanandaj
اهلرز، اکارت (۱۳۷۳)، «شهر شرق اسلامی: مدل و واقعیت»، ترجمه و تحریر محمد حسن ضیا توانا و مصطفی مومنی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره ۳۲، صص ۱۷تا ۶۵.

باقری, حسین. (1396). "شناخت عملکردی بازارهای سنتی ایرانی." معماری سبز 6 1-8.

پوراحمد، احمد( ۱۳۷۷)، جغرافیا و کارکردهای بازار کرمان، ۱، مرکز کرمان شناسی.

پوراحمد، احمد و سیروس موسوی (۱۳۸۹)، «ماهیت اجتماعی شهر اسلامی»، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی-اسلامی، دوم. ۱۱-۱.

پورجعفر، محمدرضا و علی پورجعفر (۱۳۹۰)، «نقش سرمایه اجتماعی در وضعیت اقتصادی بازارهای سنتی در ایران»، مدیریت شهری۲۰۳-۲۲۱.

پیرنیا، محمد کریم (۱۳۷۲)، آشنایی با معماری اسلامی ایران، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه تهران.

 حبیبی، سیدمحسن (۱۳۹۰)، از شار تا شهر، انتشارات دانشگاه تهران.

توسلی، غلامعباس و مرضیه موسوی (۱۳۸۴)، «مفهوم سرمایه در نظریات کلاسیک و جدید با تأکید بر نظریه‌های سرمایه ی اجتماعی»، نامه علوم اجتماعی، شماره ۲۹، ۱-۳۲.

خان محمدی، اکبر (۱۳۸۶)، «بازار در ادب فارسی»، نشریه شهرسازی و معماری هفت شهر، شماره ۲۰و۱۰-۴.

رجبی، آزیتا(۱۳۸۶)، ریخت شناسی بازار، نشر آگاه تهران.

زنگی‌آبادی، علی (۱۳۹۱) «برنامه‌ریزی راهبردی، برای سامان دهی بازارهای سنتی ایران (مطالعه موردی: بازار سنتی تبریز)» مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره ۷، ۲۶-۱۳.

سامانی، قدسیه پورجعفر، محمدرضا، (1391)، بررسی شاخص‌های توسعه پایدار در طراحی بازار سنتی تبریز، جغرافیا و مطالعات محیطی، 1(2)، 41-54.

سرائی، محمدحسین (۱۳۸۹)، «تحولات بازارهای ایرانی – اسلامی (مطالعه موردی بازار یزد)»، مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره دوم، ۳۷-۲۵.

سلطان زاده، حسین (۱۳۹۳)، بازارهای ایرانی، ۵، دفتر تحقیق‌های فرهنگی.

شاهیوندی، احمد (۱۳۹۵). «مطالعه‌ی تطبیقی سرمایه‌ی اجتماعی در بازارهای سنتی و مراکز خرید جدید (نمونه‌ی موردی: بازار اصفهان و مجتمع پارک)» مطالعات جامعه شناختی شهری، ۱۹۴-۱۶۹.

عباسی، زهرا (۱۳۹۴). «تحلیل انگاره‌های محیطی مؤثر بر مؤلفه معنا در بازار سنتی ایرانی نمونه موردی: مقایسه تطبیقی بازار سنتی کاشان و مجتمع تجاری صفویه کاشان»، مدیریت شهری، ۱۷۶-۱۵۹.

میرزایی, شکوفه. (1391). "معنا در مکان و آفرینش هویت (نمونه موردی: بازار کرمانشاه)." مطالعات ملی 50(13): 121-142.

مؤمنی، مصطفی (۱۳۷۳). «جایگاه والای بازار تبریز در میان بازارهای جهان اسلامی»، خلاصه مقالات نهمین کنگره جغرافیدانان ایران، تبریز، ۲۱-۱۹ مهرماه.

Bobek, H. (1959), Die Hauptstufen der Gesellschaftsund Bonine, Michael (1990), The Sacred Direction and City Structure: A Preliminary Analysis of the Islamic cities of Morocco, In Muqarnas VII AnAnnual on Islamic Art and Architecture Oleg Grabar (ed.), E.J. Brill, Leiden

Canter, D(1971), The Psychology of place, The architectural press, London.

Choi, H.-Y., et al. (2017). "Mnemonic transmission, social contagion, and emergence of collective memory: Influence of emotional valence, group structure, and information distribution." Journal of Experimental Psychology: General 146(9): 12-47.

Falahat, MS (2006), The concept of sense of place and the factors shaping it, Honarhaye ziba journal No 26, summer, 57-66.

Graezer Bideau, F., et al. (2017). Urban Scars, Ghosts and Collective Memories: Heritage and Resistance to Patrimonialization in Beijing and Mexico City. School of Architecture/Anna University.

Guillem, A., et al. (2017). "Process, concept or thing? Some initial considerations in the ontological modelling of architecture." International Journal on Digital Libraries 18(4): 289-299.

Harrison, S. and Dourish, P, (1996), Re-Place-ing space:The roles of place and space in collaborative systems. proc.CSCW 96. ACMM Press.

Harvey, D. (2006). Space as a keyword. In Gregory, D. & Castree, N. (eds.) David Harvey: A Critical Reader, pp 270 293. Malden: Blackwell.

Jalali, R. (2017). Community-oriented architecture for smart cities.

Khalili, A. and S. Nayyeri Fallah (2018). "Role of social indicators on vitality parameter to enhance the quality of women׳s communal life within an urban public space (case: Isfahan׳s traditional bazaar, Iran)." Frontiers of Architectural Research 7(3): 440-454.

Pourjafar, M., et al. (2014). "Role of bazaars as a unifying factor in traditional cities of Iran: The Isfahan bazaar." Frontiers of Architectural Research 3(1): 10-19.

 Relph, E.(1976), Place and placelessness, pion London.

Seamon, D. (2017). "Architecture, place, and phenomenology: Buildings as lifeworlds, atmospheres, and environmental wholes." Place and phenomenology: 247-264.Wirtschaftsentfal-tung in geographischer Sicht.

Siti, R. S. and Bharoto (2012). "Bazaar in Urban Open Space as Contain and Container Case study: Alun-alun Lama and Simpang Lima Semarang, Central Java, Indonesia." Procedia - Social and Behavioral Sciences 50: 741-755.

Seamon, David & Sowers, Jacob (2008), Place & Place lessens, Edward Relph, Human Geography, London: Sage.

Velashani, S. T., et al. (2015). "Effect of Physical Factors on the Sense of Security of the People in Isfahan's Traditional Bazaar." Procedia - Social and Behavioral Sciences 201: 165-174.

 Wirth, E. (1974), Zum Problem Des bazaars in Der Islam.