تبیین سرفصل‌ها و معیارهای محیطی جهت ارزیابیِ پایداریِ ساختمان‌های مسکونی جدید الاحداث در راستای طرح‌های شهری و آمایش شهر

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران/ استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

ارزیابی ساختمان پایدار چالش‌هایی را پیش­روی صنعت ساخت­و­ساز قرارداده­است که امروزه تمامی کشورهای جهان با آن روبرو هستند. ایران در ابتدای این راه قرارداشته و مطالعات و اقدامات صورت­گرفته در این حوزه بسیار محدود می­باشد. لذا این پژوهش با هدف تبیین معیارهای محیطی، جهت ارزیابی میزان پایداری در ساختمان­های نوساز مسکونی در ایران، صورت پذیرفته­است. در این پژوهش، روش تحقیق از منظر هدف، کاربردی و از منظر روش، توصیفی-تحلیلی بوده و گردآوری داده‌ها ابتدا از طریق مطالعات اسنادی و بررسی­های تحلیلی-تطبیقی و سپس با روش تحلیل محتوای کیفی مصاحبه­ با صاحب­نظران و تکمیل پرسشنامه، جمع­آوری گردیده و در نهایت سرفصل­ها و معیارهای محیطیِ استخراج­شده به روش فرآیند تحلیل سلسله­مراتبی(AHP) وزن­دهی و اولویت­گذاری گردید. در بخش مطالعات اسنادی؛ تعداد 116 سامانه ارزیابی پایدار شناسایی شد که با غربالگری اولیه، 5 سامانه برتر (3سامانه اصلی و 2 سامانه اقتباسی) بعنوان برترین سامانه‌ها مورد سنجش و مقایسه قرار گرفتند که نتیجه­ی آن انتخاب دو سامانه LEED و BREEAM به­عنوان کامل­ترین و به­روزترین سامانه در گروه موضوعات محیطی می­باشد. سپس با بهره­گیری از مطالعات فوق و تحلیل محتوای کیفی مصاحبه‌ها و تکمیل پرسشنامه توسط کارشناسان، تعداد 6 سرفصل محیطی و 51 معیار ارزیابیِ محیطی تبیین گردید که به­ترتیب اولویت عبارتند از: انرژی، بارهای محیطی، مصالح و منابع، آب، پسماند و سایت پایدار. در وزن­دهی سرفصل­ها به­روش مقایسه زوجی، تفاوت­های اندکی بین اوزان 6 سرفصل تبیین­شده، مشاهده می­شود و اما بالاتر بودن نمره سرفصل انرژی و بارهای­محیطی، گواه مشکلات فراوان در موضوع انرژی و تغییراقلیم می­باشد لذا کاربرد انرژی­های تجدیدپذیر و تلاش برای به حداقل رساندن آلودگی­های زیست­محیطی ناشی از انتشارات co2 و دیگر گازهای گلخانه­ای که عامل مهم تغییراقلیم می­باشند، در اولویت موضوعات محیطی جهت دستیابی به ساختمان­های مسکونیِ پایدار در ایران شناسایی می­شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining Environmental Headline and Criteria to Assess the Sustainability of New Residential Buildings in line with urban plans and city planning

نویسندگان [English]

  • najiyeh abavisani joghataee 1
  • Amir Farajollahi Rad 2
  • Mansour Yeganeh 2
1 Department of Architecture, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran.
2 Department of Architecture, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran/ Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Evaluating sustainable buildings makes different challenges for construction industry which all the countries in the world face with. Iran is in the beginning of this path and the researches and actions done in this field are limited. Accordingly, this study focuses on determining the environmental criteria in order to assess the level of sustainability in newly built residential constructions in Iran. In this study, the research method from the perspective of study's aim is practical and from the method's own view, is descriptive – analytical. Collecting data, initially, is done through studying documents along with analytical – comparative assessment and then via Fuzzy Delphi technique and questionnaire survey. Finally, the headlines and achieved environmental criteria are ranked based on AHP technique. In the part of documentary study, after reviewing 116 systems of sustainability, the 5 top systems as the best systems, are analyzed and compared with each other. As a result, 2 systems as LEED and BREEAM are selected to be modified as the most comprehensive and updated systems in the field of environmental subjects. For the next step, according to mentioned studies and analyzing the qualitative content of the interviews done along with Delphi techniques, 6 environmental headlines and 51 criteria of environmental assessment are modified as: energy, environmental pollutions, materials and resources, water, waste, sustainable site.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable Evaluation
  • Environmental Sustainability
  • Hierarchical Analysis
  • Residential Construction
  • Criteria of Sustainability
بارشادت، نگین؛ شعاعی، حمیدرضا؛ رضوانی، علیرضا (1398). مؤلفه‌ها و شاخص‌های پایداری محیطی در طراحی معماری ساختمان‌های آموزشی ایران، فصلنامه علی پژوهشی تحقیقات جغرافیایی، 34(4): 559-566.
باقری، وحیده؛ نژاد ابراهیمی، احد (1396). بهینه‌سازی انرژی در طراحی نمای ساختمان‌ با تأکید بر رویکرد مهندسی ارزش (مطالعه موردی: مجموعه تجاری- اقامتی امید مشهد)، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیا (برنامه­ریزی منطقه­ای)، 8 (2): 195-207
بحرینی، حسین؛ مکنون، رضا (1380). توسعه شهری پایدار: از فکر تا عمل، محیط‌شناسی، 27(27): 41-60.
بسحاق، محمدرضا؛ تقدیسی، احمد؛ آقا امرایی، علی (1393). بررسی و ارزیابی پایداری مسکن روستایی (مطالعه موردی: دهستان ملاوی شهرستان پلدختر). فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 29 (3): 129-146.
رئیسی، زهرا؛ نیکروان، مرتضی (1395). بررسی و مقایسه سیستم­های متداول امتیازدهی ساختمان­ها براساس شاخص­های پایداری و مقایسه با مقررات ملی کشور، نشریه معماری اقلیم گرم و خشک، 4 (4):1-14.
زندیه، مهدی؛ پروردی نژاد، سمیرا (1389). ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪارو آن ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ اﻳﺮان در ﻣﻌﻤﺎری ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، مسکن و محیط روستا، 130 (29): 2-21.
ستارپور، مریم؛ بمانیان، محمدرضا؛ صارمی، حمیدرضا (1398). تبیین مؤلفه‌های سرزندگی و دلبستگی در طراحی فضاهای مسکونی سنتی (بافت سنتی تبریز)، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیا (برنامه­ریزی منطقه­ای)، 10 (2): 407-420
مجروحی سردرود، جواد؛ حاجی آقا بزرگی، حسین؛ چهرزاد، محمد (1396). ارزیابـی معیارهای رتبه­بندی ساختمان­های سبـز در استانــداردهای مطــرح دنیا و پیشنهادی برای تدوین استاندارد ایران، نشریه مهندسی عمران و محیط زیست، 47 (4): 47-60.
Akadiri, P. O., Chinyio, E. A., & Olomolaiye, P. O. (2012). Design of A Sustainable Building: A Conceptual Framework for Implementing Sustainability in the Building Sector. Buildings, 2(2), 126-152. Retrieved may 4, 2012, from https://doi.org/10.3390/buildings2020126
Ali, H. H., & Al Nsairat, S. F. (2009). Developing a green building assessment tool for developing countries- Case of Jordan. Building and Environment, 44(5), 1053-1064. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2008.07.015
Bribián, I. Z., Usón, A. A., & Scarpellini, S. (2009). Life cycle assessment in buildings: State-of-the-art and simplified LCA methodology as a complement for building certification. Building and Environment, 44(12), 2510-2520. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2009.05.001
Horvat, M., & Fazio, P. (2005). Comparative review of existing certification programs and performance assessment tools for residential buildings. Architectural Science Review, 48(1), 69-80. Retrieved jun 9, 2011, from https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3763/asre.2005.4810
Khasreen, M. M., Banfill, P. F., & Menzies, G. F. (2009). Life-cycle assessment and the environmental impact of buildings: a review. Sustainability, 1, 674-701. doi:10.3390/su1030674
Kosheleva, E., & Elliott, J. (2006). Green Building in the Russian Context: An Investigation into the Establishment of a LEED®-based Green Building Rating System in the Russian Federation. Journal of Green Building, 1(3), 105–123. Retrieved from https://doi.org/10.3992/jgb.1.3.105
Ortiz, O., Castells, F., & Sonnemann, G. (2009). Sustainability in the construction industry: a review of recent developments based on LCA. Constuction and Building Materials, 23(1), 28-39. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2007.11.012
Owens, B., Macken, C., Rohloff, A., & Rosenberg, H. (2013). LEED v4 Impact Category and Point Allocation Development Process. Retrieved oct 5, 2015, from https://www.usgbc.org/resources/leed-v4-impact-category-and-point-allocation-process-overview
Suzer, O. (2015). Acomparative review of environmental concern prioritization:LEED vs other major certification system. Journal of Environmental Management, 154(1), 266-283. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2015.02.029