بررسی بزه علیه جنگل‌ها و مراتع در راستای آمایش سرزمین و حفظ جنگل‌ها برای زندگی؛ متأثر از سیاست‌گذاری در حیطه منابع طبیعی در پرتو جرم‌شناسی سبز (نمونه موردی: استان مازندران)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفرشناسی، واحد آیت اله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

2 استادیار گروه حقوق، دانشگاه شمال، آمل، ایران.

چکیده

استحاله های زیست محیطی در منابع طبیعی یک روند یکنواخت و عادی در طبیعت است،لیکن با گسترش فرآیندهای مخرب انسانی و استفاده بی رویه از مواهب جنگل ها و مراتع در دهه های اخیر در سطح استان و مجاورت و گذار جریانهای طبیعی از این عوامل آسیب زا،موجبات بر هم خوردن تعادل محیط و دگرگونی های اقلیمی و زیان های جبران ناپذیری را بر منابع سبز فراهم نموده که منتج به بروز مخاطرات طبیعی همچون فرسایش خاک،کم شدن پوشش گیاهی، بلایای طبیعی و در نهایت پدیده بیابان زایی می گردد. لیکن حراست از این منابع بیش از گذشته در کانون توجه سیاست گذاران و تصمیم گیران کشور در راستای نیل به توسعه پایدار قرار گرفته است اما تصمیمات سلیقه ای و منفعت طلبانه با نگرش های متفاوت از جانب سیاست گذاران، راه را برای بزهکاران هموار نموده است. رویکرد جرم شناسی سبز تحت تاثیر گفتمان جرم شناسان رادیکال، به تحلیل وضعیتهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور که منجر به جرایم علیه جنگل ها و مراتع می گردد،می پردازد.حال مسئله مهم چرایی وقوع جرایم و شناسایی بزهکاران آن در پرتو این رویکرد است که غالباً بازیگران آن را اشخاص حقوقی دولتی و غیردولتی و بزه دیدگان آن را عموم جامعه می داند که می بایست با اعمال سیاست گذاری ها و تصویب قوانینی صحیح توسط قوای مقننه و اجرایی و حتی قضایی کشور با حساسیت بیشتر به یکپارچه سازی قوانین و پیشگیری از جرایم زییست محیطی و رفع تشتت قوانین و آرا و حراست از منابع سبز استان قدم بردارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of crimes against forests and pastures in order to prepare the land and preserve forests for life; Affected by Natural Resources Policy in the Light of Green Criminology (Case Study: Mazandaran Province)

نویسندگان [English]

  • Hasan Esmaili 1
  • Mohammad Nabipour 2
1 PhD Student in Criminal Law, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran
2 Assistant Professor of Law, North University, Amol, Iran.
چکیده [English]

Environmental transformation in natural resources is a uniform and normal process in nature, but with the spread of destructive human processes and the indiscriminate use of forests and pastures in recent decades in the province and the proximity and transition of natural currents from these damage factors. It has caused environmental imbalances and climate change and irreparable damage to green resources, which leads to natural hazards such as soil erosion, declining vegetation, natural disasters and ultimately desertification. However, the protection of these resources has become more in the focus of policy makers and decision makers in the country in order to achieve sustainable development, but tasteful and utilitarian decisions with different attitudes from policy makers have paved the way for criminals. Influenced by the discourse of radical criminologists, the approach of green criminology analyzes the political, economic, cultural and social situations of the country that lead to crimes against forests and pastures. Now, the important issue of why crimes occur and the identification of its perpetrators is in the light of this approach, which often considers the actors as governmental and non-governmental legal entities and its victims as the general public. The executive and even the judiciary of the country should take more sensitive steps towards the integration of laws and the prevention of environmental crimes, and the elimination of fragmentation of laws and votes, and the protection of the province's green resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land Management
  • crime
  • Radical Criminology
  • Green Criminology
ابراهیمی، شهرام، (1391)، جرم‌شناسی پیشگیری، جلد اول، چاپ دوم، انتشارات میزان
اسماعیلی، حسن، (1399)، جرایم علیه جنگل‌ها و مراتع در قلمرو استان مازندران در پرتو آموزه‌های جرم‌شناسی سبز، رساله دکتری گرایش کیفرشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی
افشاری، مریم، (۱۳۸۹)، تاثیرات آب و هوایی بر صلح و امنیت انسانی، پایان نامه دوره دکترای گرایش حقوق بین‌الملل، تهران، دانشگاه شهید بهشتی
آقامحمدی، علی اصغر؛ مرادی، محمد، (1397)، آمایش سرزمین و نقش آن در توسعه منطقه‌ای، جغرافیا و روابط انسانی دوره 1، شماره2
باختر، سید احمد، (۱۳۹۳)، مجموعه کامل قوانین و مقررات موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع، تهران، انتشارات جنگل جاودانه
خالقی، ابوالفتح؛ رشنوادی، حجت الله، (1392)، سیاست تقنینی کیفری ایران در صیانت از منابع آب با عنایت به اسناد بین‌المللی، پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، شماره سوم
خنیفر، حسین، (1389)، درآمدی بر مفهوم آمایش سرزمین و کاربردهای آن در ایران، آمایش سرزمین، پردیس قم، دانشگاه تهران، سال دوم، شماره2
دانش ناری، حمید رضا، (1392)، رویکردی انتقادی به جرایم زیست محیطی فرامرزی، مجله مطالعات بین‌المللی پلیس، شماره1
دکسردی، والتر، (1392)، جرم‌شناسی انتقادی معاصر، ترجمه و تحقیق مهرداد رایجیان اصلی و حمیدرضا دانش ناری، چاپ اول، تهران، انتشارات دادگستر
رباطی، مریم؛ قازانچایی، الهام، (1398)، سنجش وضعیت زیست محیطی- اقتصادی و اجتماعی استان مازندران با DPSIR رویکرد مدل مفهومی، فصلنامه انسان و محیط زیست، شماره 15
 رحیمی، سمیه و هوشیار، حسن، (1398)، راهبردهای توسعه گردشگری شهری از دیدگاه آمایش سرزمین (مورد مطالعه: استان کردستان)، فصلنامه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای، سال نهم، شماره 2، بهار، صص 334 – 317.
رعایایی، عماد؛ خداشناس، علیرضا؛ ابطحی، سیدمجتبی، (1391)، غبارهای بیابانی و طوفان‌های غباری، اثرگذاری و نحوه مقابله، تهران، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی
ریوچی، هیرانو، (1385)، حمایت کیفری از محیط ‌زیست، تهران: مؤسسه حقوق تطبیقی شماره6
زاهدی، شمس السادات، (۱۳۹۳)، مبانی توریسم و اکوتوریسم پایدار با تاکید بر محیط زیست، دانشگاه علامه طباطبایی
سجودی، سید رضا؛ نجفی ابرندآبادی، علی حسین؛ شکرچی زاده، محسن، (1397)، واکاوی سیاست کیفری تقنینی ایران در بستر گفتمان جنبش‌های مبارزه با جرائم تجاوز به اراضی ملی، مجله مجلس و راهبرد، سال بیست و ششم، شماره 98
سراج الدین، اسماعیل؛ پارت، ریچارد، (۱۳۷۹)، اخلاقیات و ارزش‌های معنوی در خدمت ارتقاء توسعه پایدار بر اساس محیط زیست، برگردان احمد رضا اشرفی العقلایی، تهران، نشر سازمان حفاظت محیط زیست
شبیری، سیدمحمد؛ قائمی، آلاله؛ قائمی، پونه، (1392)، بررسی روند آموزش محیط زیست در برنامه‌های پنج ساله توسعه کشور و ارائه راهکارهای مناسب جهت اجرای آموزش محیط زیست، فصلنامه آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، سال اول، شماره4
صیفی، محمد؛ جوان جعفری، عبدالرضا؛ فرهادی آلاشتی، زهرا، (1398)، سندرم بزه دیدگی زیست محیطی: پاسخی به چرایی ارتکاب رفتارهای آسیب رسان به منابع آب زیرزمینی، پژوهشنامه حقوق کیفریف سال دهم، شماره دوم(پیاپی 20).
عربگری، مریم و لطفی، حیدر، (1398)، بررسی و تحلیل ساختار فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جوامع مرزی ایران در غرب و جنوب غرب (با تأکید بر اعراب) در راستای توسعه روابط ایران و کشورهای عربی (آمایش سرزمینی در مناطق مرزی)، فصلنامه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای، سال نهم، شماره 3، تابستان، صص 531 – 509.
فریادی، مسعود، (1397)، آسیب‌شناسی همکاری میان سازمانی در حفاظت محیط زیست در حقوق اداری ایران، فصلنامه حقوق اداری (علمی - پژوهشی)، سال ششم، شماره 16
قاسمی، ناصر، (1389)، بررسی علل و عوامل ارتکاب جرایم شکار و صید در استان‌های مازندران و گلستان و ارائه شیوه‌های حقوقی کاهش این جرایم، علوم تکنولوژی محیط زیست، دوره شانزدهم، شماره ویژه93
قاسمی، ناصر، (۱۳۹۱)، حقوق کیفری محیط زیست(مطالعه تطبیقی در حقوق ملی و بین‌المللی)، تهران، نشر خرسندی
گرجی فرد، حمیدرضا، (1392)، جرم‌شناسی سبز و جرایم زیست محیطی، پایان نامه اخذ مدرک کارشناسی ارشد، گرایش حقوق محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده حقوق
گرجی فرد، حمیدرضا، (1395)، جرم‌شناسی سبز، چاپ اول، نشر میزان
گرجی فرد، حمیدرضا، (1395)، جرم‌شناسی سبز، چاپ اول، نشر میزان
لاهیجانیان، اکرم الملوک؛ شیعه بیکی، شادی، (1394)، بررسی موانع مشارکت اجتماعی شهروندان در محیط زیست شهری با استفاده از روش SWOT و ارایه راهکارهای مناسب جهت ارتقا پایدار محیط زیست، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره هفدهم، شماره4
منتظری، حسینعلی، (1367)، مبانی فقهی حکومت اسلامی(حکومت و دولت)، ترجمه و تقریر محمود صلواتی، جلد اول، چاپ اول، تهران، انتشارات کیهان
نجفی ابرند آبادی، علی حسین، (۱۳۹۱)، بررسی در علوم جنایی جرم‌شناسی رادیکال یا انتقادی، جزوه جرم‌شناسی، ویراست هفتم
نجفی ابرندآبادی، علی حسین، (۱۳۹۱)، مباحثی در علوم جامعه‌شناسی رادیکال یا انتقادی، جزوه جرم‌شناسی، به کوشش شهرام ابراهیمی، ویراست هفتم
نجفی ابرندآبادی، علی حسین، ‌هاشم بیگی، حمید، (1393)، دانشنامه جرم‌شناسی، چاپ سوم، تهران، گنج دانش
وایت، راب، (۱۳۹۲)، جرایم زیست محیطی به سوی جرم‌شناسی جهان بوم، ترجمه و تحقیق حمیدرضا دانش ناری، تهران، نشر روناس.
وایت، راب؛ هینز، فیونا، (۱۳۹۰)، جرم و جرم‌شناسی، متن درس نظریه‌های جرم در کجروی، ترجمه علی سلیمی، چاپ چهارم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
 یزدان­پناه درو، کیومرث، (1397)، نقش تطبیقی آمایش سرزمین در تبیین رابطه جغرافیا با توسعه: با تأکید بر نواحی خاص مرزی، ساحلی جنوب ایران، فصلنامه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای، سال هشتم، شماره 3، تابستان، صص 23 – 7.
Brisman, Avi, South, Nigel, (2013), A guide to a Green Criminology, Routledge International Handbook of Green Criminology, edited by Nigel South and Avi Brisman, Routledge Publication, London and New York
 Ferrell, Jeff, (2013), Tangled up in green: Cultural criminology and Green criminology, Routledge International Handbook of Green Criminology, edited by Nigel South and Avi Brisman, Routledge Publication, London and New York
 Halsey, Mark and White, Rob, (2006), Crime, Ecophilosophy and Environmental Harm, Green Criminology, edited by Nigel south and Piers Berine, Ashgate publishing comoany, 2st series
 O’Brien, M. (2008) ‘Criminal Degradations of Consumer Culture’, in R. Sollund (ed.) Global Harms: Ecological Crime and Speciesism. New York: Nova Science
 White, Rob, (2011), Transnational Environmental Crime, Routledge
 Yang, Tongjin, (2006), Towards an Egalitarian Global Environmental Ethics, Environmental Ethics and International Policy, UNESC
www.ostan-mz.ir