تأثیر سنت و مدرنیته بر بناهای عمومی دوره پهلوی اول شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

چکیده

با ورود معماری مدرن به ایران، ساختمان‌های عمومی بیش از هر نوع ابنیه دیگر تحت تأثیر این گرایش قرار گرفته و شکل خاصی، عملکردگرا و ساده به خود گرفتند. با روی کار آمدن پهلوی، رضاشاه که سعی در زدودن خاطره قاجار و ایجاد ذهنیت و هویت جدید بود، شهر تبریز را نیز با ساخت ‌و سازهای مدرن بسیاری مواجه نمود. در دوره پهلوی اول، آمیختگی سبکی حاصل از تأثیرپذیری و یا تلفیق، خود منجر به نوعی معماری با سبک شاخص ‌شد. در این پژوهش، تلاش شده میزان تأثیرپذیری بناهای عمومی دوره پهلوی اول (1300-1318) تبریز از سنت و مدرنیته، بر اساس نظر متخصصین و خبرگان معماری بررسی و تحلیل شود. روش تحقیق بصورت توصیفی- تحلیلی با روش پیمایشی می باشد. برای جمع آوری داده ها از مطالعات کتابخانه ای و پرسشنامه با روش طیف لیکرت استفاده شده، جامعه آماری 102 نفر متخصص معماری که حجم نمونه برابر 50 نفر شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از تکنیک تاپسیس با نرم افزار SPSS استفاده شد. یافته ها نشان داد که کارخانه‌ی چرم بر مبنای نظر پاسخ‌گویان از سایر بناها بر مبنای هر یک از مؤلفه‌های پلان‌، تزیینات داخلی‌، فرم‌، هندسه نما‌، مصالح با درجه نزدیکی 737/0 نسبت به سایر بناها مدرن‌تر است و عمارت شهرداری تبریز با درجه نزدیکی 0916/0، نسبت به سایر بناها سنتی‌تر می باشد. نتیجه گرفته می شود که در اکثر این ساختمان‌ها تلفیقی از عناصر سنتی و مدرن به کار رفته که با توجه به نتایج تحقیقات مشابه، نشانگر ماهیت منحصر بفرد معماری آن دوره می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The influence of tradition and modernity on the public buildings of the first Pahlavi period in Tabriz City

نویسندگان [English]

  • Vida Shoarian Sattari 1
  • Mohammadreza PakdelFard 2
  • Siroos Jamali 2
  • Mahsa Faramarzi asl 2
1 PhD Student of Architecture, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. Vida.sh.s@gmail.com
2 Assistant Professor, Department of Architecture, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
چکیده [English]

With the arrival of modern architecture in Iran, public buildings were influenced by this trend more than any other type of building and took on a functional and simple form. With the coming to power of Pahlavi, Reza Shah, who was trying to erase the memory of Qajar and create a new mentality and identity, also faced the city of Tabriz with many modern constructions and instruments. In the first Pahlavi period, the fusion of style resulting from influence or combination, itself led to a kind of architecture with a prominent style. In this research, an attempt has been made to investigate the impact of public buildings of the first Pahlavi period (1940-1922) of Tabriz on tradition and modernity, based on the opinion of architectural experts. The research method is descriptive-analytical with survey method. The statistical population was 102 architects who had a sample size of 50 people. TOPSIS technique with SPSS software was used to analyze the data. Findings showed that the leather factory is more modern than other buildings according to the respondents' opinion based on each of the components of plan, interior decoration, form, geometry, materials with a degree of proximity of 0.737. The building of Tabriz Municipality, with a degree of closeness of 0.0916, is more traditional than other buildings. It is concluded that in most these buildings, a combination of traditional and modern elements has been used, which according to the results of similar research, indicates the unique nature of the architecture of that period.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Comparative comparison"
  • tradition"
  • Modernity"
  • buildings of the first Pahlavi period"
  • "
  • public building"
ابراهیمی، غلامرضا، سلطان زاده، حسین، میرشاهزاده، شروین، (1396)، تاثیر نوگرایی سبک زندگی در معماری خانه‌های دوره پهلوی اول، شهر همدان، مدیریت شهری، 16(47)، 505-522.
باقری، احمد، (1396)، نشانه‌های پایداری در ساختمان عمارت شهرداری تبریز. چهارمین کنفرانس بین‌المللی معماری و شهرسازی پایدار-دبی و مصدر، دبی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات.
بمانیان، محمدرضا، (1385)، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری معماری و شهرسازی در دوره پهلوی اول، مدرس هنر، 1(1)، 1-8.
بصیری مصطفی، زینالی عظیم علی، (1398)، تاثیر مبلمان شهری برکیفیت محیط زیست شهری (مطالعه موردی محدوده خیابان امام تبریز از میدان ساعت تا آبرسان) جغرافیا(برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(3)، 229-248.
حق جو، امیر، سلطان­زاده، حسین، تهرانی، فرهاد، سیمون، آیوازیان، (1398)، گرایش‌ها و رویکردهای نظری معماری بناهای دولتی و حکومتی دوره پهلوی اول و دوم، مطالعات هنر اسلامی، 15(34)، 154- 170
زرکش، افسانه، (1391)، علل تاثیر معماری بناهای دولتی و عمومی بر معماری بناهای خصوصی در دوره پهلوی دوم، باغ نظر، 9(22)، 23-34.
سجادی، فریبرز، رستمی، محسن، رستمی، ثریا، (1393)، ریشه‌های تاریخی چالش سنت و تجدد در معماری معاصر قاجاریه (1925-1785 میلادی). نقش جهان، 4(2)، 76-85.
علی بابایی، غلامرضا، (1391)، فرهنگ سیاسی آرش، چاپ چهارم، تهران: انتشارات آشیان
فرامرزی، مهسا، زینالی عظیم، علی، (1397)، ارزیابی عملکرد مدیریتی شهر تبریز پس از استقرار شورای اسلامی شهر تبریز، جغرافیا(برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(1)، 445-458.
فرجی، کیانوش، بایزیدی، قادر، باینگانی، بهمن، (1399)، بررسی حضور طبیعت در آثار شاخص معماری دوره پهلوی اول بر اساس روش تبارشناسی فوکو، اندیشه معماری، 4(8)، 167-184.
قبادیان، وحید، کیانی، مصطفی، (1392)، خاستگاه معماری مدرن در تهران (بررسی و شناخت اولین بنای سبک معماری مدرن در پایتخت کشور، نامه معماری و شهرسازی. 6(11)، 39-58.
قدوسی فر، ‌هادی. (1387)، معماری تبریز در دوره پهلوی دوم. معماری و فرهنگ، 10(31).
کیانی، مصطفی، (1382)، معماری معاصر ایران و مکتب مدرن. معماری و فرهنگ، 5(15 و 16).
گنجی، اکبر، (1382)، سنت و مدرنیته، بازتاب اندیشه، 38. 56-75.
گیدنز، آنتونی، (1387)، جهانی رهاشده: گفتارهایی درباره یکپارچگی جهانی، مترجمان: یوسف حاجی عبدالوهاب و علی اصغر سعیدی، چاپ دوم. تهران: انتشارات علم و ادب.
محمدزاده بوستانچی، مهتا؛ یاوری کلور، معصومه؛ و رهبر آزادی، ائلیار، (1395)، بررسی میزان تاثیر معماری اقتباسی و بومی در معماری بناهای دولتی شهر تبریز نمونه‌های موردی: بناهای بلدیه، دانشسرای عالی و استانداری. دومین کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری محیط زیست و مدیریت شهری، دبی.
مختاری طالقانی، اسکندر، (1390)، میراث معماری مدرن ایران. تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران.
معین، محمدحسین، (1391)، فرهنگ فارسی، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ 27
نژادابراهیمی، احد، فرخی، شهین، شب آهنگ، مهسا، (1398)، الگوشناسی معماری کارخانه‌های صنعتی پهلوی اول در تبریز، نقش جهان، 9(1)، 33-44.
Alexander, J, (2016), A Systematic Theory of Tradition, Journal fo the Philosophy of History, 10, 1-28. brill.com/jph. 10.1163/18722636-12341313.
Alzoubi, H.H, Malkawi, A.T, (2019), A Comparative Study for the Traditional and Modern Houses in Terms of Thermal Comfort and Energy Consumption in Umm Qais City, Jordan, J. Ecol. Eng. 2019; 20(5):14–22. https://doi.org/10.12911/22998993/105324.
Baudelarie, C.P. (2010). The painter of modern life. London: Penguin Classics.
Madsen, O. J. (2014). Modernity. Encyclopedia of Critical Psychology, Ministry of Cultural Heritage, Toutism and Handicrafts (MCTH). 1199-1204. doi:10.1007/978-1-4614-5583-7_190
Merwood-Salisbury, J. (2019). Modern Architecture and Luxury: Aesthetics and the Evolution of the Modern Subject. Arts, 8(3), 100. doi:10.3390/arts8030100
Poselyagin, N. (2016). ”Testing Modernity”. Novoe literaturnoe obozrenie, 4. Retrieved from: http://magazines.russ.ru/nlo/2016/4/ ispytanie-modernostyu.html.
Shils, E. (2006). A Fragment of a Sociological Autobiography: The History of My Pursuit of a Few Ideas. Stephen Grosby. London: Transaction.
Prickett. S, (2009), Modernity and the Reinvention of Tradition: Backing into the Future, Cambridge: Cambridge University Press.
Simyan. T & Kačāne. I, (2018), Towards the Understanding of the Concepts “Modernity,” “Modernism” and “Avant-Gardism” in (Post)-Soviet and German Literary Theory (An Attempt of Terminological Unification)” in Convention 2017 “Modernization and Multiple Modernities”, KnE Social Sciences, 1–31. DOI 10.18502/kss.v3i7.2462
Zhang, Y, Li, N, Dong, L, Lang, M, (2017), Study on modern application of traditional building materials based on geographical background, UIA 2017 Seoul World Architects Congress. P- 0223.
Zima, P.V, (2014), Moderne, Postmoderne. In Gesellschaft, Philosophie, Literatur. Tübingen: A. Francke Verlag Tübingen.