تبیین عوامل موثر بر ساختار مسکن روستایی (با نگاه ویژه به روستای کوهستانی حاجی‌کاهو، استان خراسان رضوی)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

روستاهای ایران دارای بافت‌های محیطی و اجتماعی منحصر به فردی هستند و هر کدام گنجینه‌هایی از میراث پر تنوع فرهنگ این کشور به شمار می‌روند، روستا از لحاظ فرهنگی، جامعه‌ای سنتی است که فرهنگ ساده‌ای در آن حاکم است. سکونتگاه و اقلیم، دو سیستم انسان‌ساخت و طبیعی می‌باشند که تاثیرگذاری تنگاتنگی بر یکدیگر دارند. اقلیم یکی از عوامل تعیین‌کننده ساختار مسکن روستایی است که الگوها و فعالیت‌های یک منطقه تحت تاثیر آن شکل می‌گیرند. زندگی روستایی نیز، نوعی زندگی همراه با تولید و مبتنی بر ساختارهای بومی است که ساکنان آن اغلب نیازهای خود را در محدوده روستا تامین می‌کنند. یکی از مهمترین این نیازها، نیاز به سرپناه و مکانی برای سکونت است. در هر نقطه‌ای از جهان، مسکن بومی بیشترین تاثیر را از چهار عامل شرایط جغرافیایی و طبیعی زمین، شرایط اقلیمی و آب و هوایی، شرایط اقتصادی و نحوه امرار معاش ساکنین و خصوصیات فرهنگی مردم منطقه می‌پذیرد. عوامل دیگری نظیر سوابق تاریخی و تامین امنیت ساکنین و ... نیز بی‌تاثیر بر شکل‌گیری مسکن مناطق روستایی نیست؛ ولی تاثیر این عوامل همیشگی نبوده و این عوامل نیز نشات گرفته از شرایط جغرافیا، اقلیم و اقتصاد می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation the factors affecting the structure of rural housing (With a special look at the Hajikahoo mountain village, Razavi Khorasan province)

نویسندگان [English]

  • romina majidi 1
  • shohreh taj 2
  • Saiid Mirriahi 3
1 PhD Student in Geography and Rural Planning. Science and Research Branch, Islamic Azad University. Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Islamic Azad University. Central Tehran Branch, Tehran. Iran
3 Associate Professor, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Iran's villages have unique environmental and social contexts, and each is a treasure trove of the country's diverse cultural heritage. The village is a culturally traditional community dominated by simple culture. Habitat and climate are two man-made and natural systems that have a profound influence on each other. Climate is one of the determinants of the structure of rural housing in which patterns and activities of an area are influenced. Rural life, too, is a type of production-based and indigenous structure whose inhabitants often provide for their needs in the rural area. One of the most important is the need for shelter and a place to live. Rural buildings, especially in the past, have been a symbol of identity and represent social, cultural, economic, and climatic structures of the region. Rural housing, with its simplicity and simplicity, intuitive patterns and adaptation to the natural environment, has formed a living and social biological function that gives it a distinct identity. Rural housing by exploring the factors discussed will help to explain the structure of housing according to the needs of the people and appropriate climatic, social, economic, etc. factors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rural
  • Housing
  • Economic
  • social
  • Cultural
امینیان، سعید و خدادای، محمدرضا (1387). مفاهیم و تعاریف عناصر و فضاهای عملکردی در مسکن روستایی حاشیه خلیج فارس، آبادی، ش 60.
باغانی، علی (1389). مسکن بومی در جوامع روستایی گیلان، مجموعه همقالات اولین کنفرانس بین المللی سکونتگاه‌های روستایی، مسکن و بافت، بنیاد مسکن، تهران.
بییر، آن (1381). برنامه‌ریزی محیطی برای توسعه زمین، ترجمه حسین بحرینی، دانشگاه تهران.
حناچی، پیروز، کوششگران، علی اکبر (1390). حفاظت و توسعه در بافت‌های با ارزش روستایی، بنیاد مسکن، انتشارات تهران.
دی کی چینگ، فرانسیس (1388). سازه در معماری، ترجمه محمدرضا افضلی، انتشارات یزدا.
راهب، غزال (1386). درنگی در مفهوم روستا، فصلنامه محیط شناسی، سال 33، ش 41، دانشگاه تهران.
زرگر، اکبر (1385). درآمدی بر شناخت معماری روستایی ایران، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
زمرشیدی، حسین (1385). معماری ایران، اجرای ساختمان با مصالح سنتی، انتشارات شکیب، تهران،
سرتیپی‌پور محسن (1384). شاخص‌های معماری مسکن روستایی در ایران، نشریه هنرهای زیبا دانشگاه تهران، شماره 22، تابستان.
سرتیپی‌پور،‌ محسن‌ (1388). آسیب ‌شناسی معماری روستاری به سوی سکونتگاه مطلوب، دانشگاه شهید بهشتی.
سعیدی، عباس (1386). مبانی جغرافیای روستایی، چاپ نهم، انتشارات سمت، تهران.
سعیدی،‌ عباس (1376). گونه‌شناسی معماری مسکن روستایی استان سمنان، تهران، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید بهشتی
طاهری، مهدی پور. رکن الدین افتخاری، عبدالرضا. بدری، سید، علی (1390). راهبردها و سیاست‌های توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی، انتشارت بنیاد مسکن، تهران.
فتحی، حسن، اشرفی، علی(1382). ساختمان‌سازی با مردم، دانشگاه هنر، تهران.
فلامکی، منصور (1387). تکنولوژی مرمت معماری، فضا، تهران.
قبادیان، وحید (1384). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران، دانشگاه تهران، تهران.
معماریان، غلامحسین (1371). آشنایی با معماری مسکونی ایران (گونه شناسی برون گرا) دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.
معماریان، علامحسین (1384). سیری در مبانی نظری معماری، تهران: سروش دانش
Moeini.A.1966. Geography and Historical Geography of gorgan and plain. Tehran book printing corporation
Denial.E.W.Faia. 2007. Sustainable design (Ecology. Architecture. Abd planning). Wiley publisher