تدوین مدل رضایتمندی از کیفیت فضایی فرهنگ مبنا در مجموعه های مسکونی با روش POE

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 دکتری معماری، استادیار گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 دکتری معماری، دانشیارمدعو گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران/ دانشگاه صنعتی جندی شاپور، دزفول، ایران.

چکیده

این پژوهش به دنبال آن است تا به بررسی رضایتمندی از کیفیت فضایی در جنبه ذهنی که فرهنگ در آن میگنجد بپردازد. استفاده از روش ارزیابی پس از ساخت از طریق شناسایی نقاط ضعف و قوت هر مجموعه می تواند به این امر کمک نماید. هدف از این پژوهش به دست آوردن مدلی است که بتوان به کمک آن به ارزیابی کیفیت فضایی هر مجموعه مسکونی متناسب با فرهنگ ساکنینش دست یافت. از این رو پژوهش استفاده از روش پژوهش کیفی و تحلیلی و روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای، به دنبال پاسخ به این سوال است: چگونه می توان با روش poeمدلی تنظیم کرد که بر اساس آن میزان رضایتمندی ازکیفیت فضایی- فرهنگی در مجموعه های مسکونی را سنجید؟ یافته های پژوهش مبین آن است که بسیاری از موارد مرتبط با فرهنگ در مقوله ادراکی یا ذهنی میگنجد. این بدان معنا نیست که نقش سایر شاخصه های مادی( عینی) را باید نادیده گرفت. در این میان نقش زمان و نیازهای آتی که در یک مسکن ممکن است اتفاق بیوفتد از اموری است که در میزان رضایتمندی بهره برداران به صورت مستقل نقش مهمی را ایفا میکند. بر اساس مدل مفهومی نهایی می توان به شاخصه ها و گزینش آنها در ارزیابی مجموعه های مسکونی از بعد کیفیت فرهنگی-فضایی، هر نمونه مطالعاتی نایل آمد. این شاخصه ها قابلیت آن را دارند تا در هر نمونه موردی بوسیله پرسشنامه به آزمون گزارده شود تا میزان هریک را بتوان سنجید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Development of a model of satisfaction with the spatial quality of culture-based in residential complexes by POE method

نویسندگان [English]

  • saba mirdrekvandi 1
  • mostafa masoudi nejad 2
  • behzad vasiq 3
1 PhD Student in Architecture, Department of Architecture, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
2 PhD in Architecture, Assistant Professor, Department of Architecture, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
3 PhD in Architecture, Associate Professor, Department of Architecture, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran / Jundishapur University of Technology, Dezful, Iran.
چکیده [English]

This study seeks to examine the satisfaction of spatial quality in the mental aspect that culture includes. Using the post-construction evaluation method by identifying the strengths and weaknesses of each set can help. The purpose of this study is to obtain a model that can be used to assess the spatial quality of each residential complex in accordance with the culture of its inhabitants. Therefore, the research using qualitative and analytical research method and library information collection method seeks to answer the question: how can a poe model be set up, based on which the level of satisfaction with the spatial-cultural quality in residential complexes Did you measure? The research findings indicate that many cultural issues fall into the perceptual or subjective category. This does not mean that the role of other material (objective) characteristics should be ignored. Meanwhile, the role of time and future needs that may occur in a housing is one of the things that play an important role in the level of satisfaction of independent users. Based on the final conceptual model, the characteristics and their selection in the evaluation of residential complexes in terms of cultural-spatial quality of each study sample can be achieved. These characteristics have the ability to be tested in each case by a questionnaire so that the amount of each can be measured.

کلیدواژه‌ها [English]

  • culture
  • POE model
  • Spatial Quality
  • Residential Complex
  • Regional Planning
آزادی، اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ)1389)، اﻧﺪﯾﺸﻪ ﻣﻌﻤﺎران ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان 1، ﺗﻬﺮان، اﻧﺠﻤﻦ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﻌﻤﺎری اﯾﺮان، ﻧﺸﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺻﺒﺎ.
اسلامی، سید حسن. (1387). دین در عصر علم: خطابه‌های گیفورد. هفت آسمان 10(40), 179-204.
اﻓﻬﻤﯽ، رﺿﺎ، ﻋﻠﯿﺰاده، ﻣﺼﻄﻔﯽ، )1392(،" اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﯾﺮی ﻣﻌﻤﺎری ﻣﺴﮑﻦ در ﻋﺼﺮ ﺗﺤﻮﻻت ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ"، ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻫﻨر شماره177.
بازایی، محمد، شجاعی، علیرضا، قاسمی سیچانی، مریم، مداحی، سید مهدی. (1400). بررسی تغییرات سبک زندگی و تأثیرات آن بر کالبد معماری و پیکره بندی فضایی خانه های بومی (مطالعه موردی: خانه های بومی دوره قاجار و پهلوی شیراز). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای11(2), 45-71
ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ، ﻣﻬﯿﺎر)1392(، ﻣﻌﻤﺎری ﮐﯿﻔﯿﺖﮔﺮا، ﻣﺸﻬﺪ: اﻧﺘﺸﺎرات ﮐﺘﺎﺑﮑﺪه ﮐﺴﺮی.
بریاجی، فرزاد، حاتمی نژاد، حسین، اقبالی، ناصر. (1398). تحلیلی بر کیفیت زندگی شهری و تفاوت های فضایی آن در (مناطق 1 و 19 کلان‌شهر تهران). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای9(2), 457-473.
بهبود، الهام، حقیر، سعید، اختیاری، مریم. (1400). تبیین روان شناسی محیطی معیارهای کیفیت فضایی مجتمع های مسکونی در ارزیابی عملکرد مبنا. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، 11(3), 628-644.
پارسایی، فتح الله، بشارتی فر، صادق، پیرایش، سیف اله. (1399). سنجش و ارزیابی نابرابری های کیفیت زندگی در نفت شهرها (مطالعه موردی: شهر ابادان). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای10(3-1), 173-188.
پوردﯾﻬﯿﻤﯽ، ﺷﻬﺮام، )1390(، "ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻣﺴﮑﻦ"، ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﺴﮑﻦ و ﻣﺤﯿﻂ روﺳﺘﺎ، ﺷﻤﺎره : 18-3
ذبیحی، حسین؛ حبیب، فرح و رهبری منش، کمال ) 1390 (. رابطه بین میزان رضایت از مجموعه  های مسکونی و تأثیر مجموعه  های مسکونی بر روابط انسان)مطالعه موردی چند مجموعه  مسکونی در تهران(، فصلنامه هویت شهر، سال پنجم، شماره هشتم، بهار و تابستان 1390 .
ساسانی، مژ گان. عینی فر، علیرضا. ذبیحی، حسین. (1395). تحلیل رابطه بین کیفیت فضای میانی و کیفیتهای انسانی- محیطی ، نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، ۲۱ (۲): 69-80
صادقی نیارکی، زهرا. صنایعیان، هانیه. (1394). الگوهای کالبدی معماری با رویکرد پایداری اجتماعی در مجموعه  مسکونی، دومین کنفرانس بین المللی پژوهش در مهندسی، علوم و تکنولوژی، امارات، دوبی
عادلی، زینب سردره، علیاکبر )1390(«مکانیابی ساختمانهای بلند مسکونی در قزوین با استفاده از فرایند سلسلهمراتبـی AHP و GIS ،»سومین کنفرانس برنامهریزی و مدیریت شهری.
غریب پور، افرا (1392) اصطالحشناسی عملکرد معماری، هنرهای زیبا، 18(1): 57-68
غریب پور، افرا (1397) مفهوم عملکرد در اندیشۀ لویی کان، صفه،20 (304) : 31-40
لطفی، ﺳﻬﻨﺪ (1390). ﺗﺒﺎﺭﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎﺯﺁﻓﺮﻳﻨﻲ ﺷﻬﺮﻱ: ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﻱ ﺗﺎ ﻧﻮﺯﺍﻳﻲ، ﺗﻬﺮﺍﻥ: ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺁﺫﺭﺧﺶ
لطفی، سهند، شعله، مهسا، علی اکبری، فاطمه. (1395). تدﻭﻳﻦ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻛﺎﺭﺑﺴﺖ ﺍﺻﻮﻝ ﻭ ﺁﻣﻮﺯﻩ ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺯﺁﻓﺮﻳﻨﻲ ﺷﻬﺮﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ  ﻣﺒﻨﺎ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻋﻠﻤﻲ - ﭘﮋﻭﻫﺸﻲ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻌﻤﺎﺭﻱ ﻭ ﺷﻬﺮﺳﺎﺯﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ،  ﺷﻤﺎﺭﻩ 13
محمدزاده، رحمت. جوانرودی، کاوان .(1395). بازطراحی فضاهای جمعی و خصوصی مسکن در ساختار شهر ایرانی – اسلامی، فصلنامه نقش جهان، شماره 2—6: 36-47
نصر، طاهره، "جایگاه پارادایم معماری مسکن در سیمای امروز شهر ایرانی-اسلامی"، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره ،22زمستان .1394
ﻧﯿﮑﺒﺨﺖ دﻫﮑﺮدی، ﻣﺮﯾﻢ (1394). ارﺗﻘﺎء ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ در ﻣﺴﮑﻦ ﺑﺎ روﯾﮑﺮد رﺿﺎﯾﺘﻤﻨﺪی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران و اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﯾﺮی ﻓﻀﺎ، ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ ﻣﻌﻤﺎری، ﻣﻮﺳﺴﻪ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﯽ داﻧﺶ ﭘﮋوﻫﺎن
هاشم پور، پریسا، سامی، زیبا. (1397). کیفیت محیطی موثر در زیس تپذیری مجموعه  های مسکونی، فصلنامه مطالعات شهری، شماره 30: 54-68
ون در وورت، ) ،ون وگان ترجمه مهیار باستانی(؛ درآمدی بر برنامهریزی، طراحی و ارزیابی کیفیت عملکردی، نشر کتابکده کسری، مشهد، جلد اول، 1392بهار .
وورت، دی. ج. ام. وندر و ون وﮔﺎن (1392) ﻣﻌﻤـﺎری ﮐﯿﻔﯿﺖﮔﺮا: درآﻣﺪی ﺑﺮ ﺑﺮﻧــﺎﻣــﻪرﯾﺰی و ﻃﺮاﺣﯽ و ارزﯾــﺎﺑﯽ ﮐـﯿﻔﯿــﺖ ﻋﻤﻠﮑﺮدی، ﺗﺮﺟﻤــﮥ ﻣﻬﯿــﺎر ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ، ﻣﺸﻬﺪ: ﮐﺘﺎﺑﮑﺪة ﮐﺴﺮی.
وورت، دی. ج. ام. وندر و ون وﮔﺎن (1392) ﻣﻌﻤـﺎری ﮐﯿﻔﯿﺖﮔﺮا: درآﻣﺪی ﺑﺮ ﺑﺮﻧــﺎﻣــﻪرﯾﺰی و ﻃﺮاﺣﯽ و ارزﯾــﺎﺑﯽ ﮐـﯿﻔﯿــﺖ ﻋﻤﻠﮑﺮدی، ﺗﺮﺟﻤــﮥ ﻣﻬﯿــﺎر ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ، ﻣﺸﻬﺪ: ﮐﺘﺎﺑﮑﺪة ﮐﺴﺮی.
Abdul Mohit M., Ibrahim M, Razidah Rashid Y,2000 ,"Assessment of residential statisfacation in newly designed public low-cost housing in kualalumpur Malaysia". J habitat International. Pp18-27.
Adesoji David Jiboye(2010), EVALUATING THE PATTERN OF RESIDENTIAL QUALITY IN NIGERIA: THE CASE OF OSOGBO TOWNSHIP, Architecture and Civil Engineering Vol. 8, No 3, 2010, pp. 307 – 316, DOI: 10.2298/FUACE1003307J.
Albostan, Duygu. (2009). Flexibility In Multi-Residental Housing Projects: Three Innovative Cases From Turkey, A Thesis Submitted To The Graduate School of Natural And Applide Sciences Of Middle East Technical University
Habraken, N. J. (2008). Design For Flexibility. Building Research & Information, 36(3), 290-296
Norberg – Schulz, C. (1997), The Phenomenon of Place, In: Kate, Nesbitt. (Ed.). Theorizing  a  New  Agenda  for  Architecture , An  Anthology  of  Architectural  Theo, New  York: Princton  Architectural  Press.
Oxford Advanced Dictionary, 8th Edition, 1132. Rapoport, Amos, 3911, Human Aspects of Urban Form, Pergamon Press
Rapoport, A. (2012). Culture, Architecture and Design. Translated :Barzegar, M. and Yousef Niapasha, M., Sari, Shelfin Press.
Sameh, R. (2014) Architectural Capabilities in accordance with the Concept of Quality of Human Life in the Quran. Interdisciplinary Research on Holy Quran. 5(2): 75-108.
Schneider, T., & Till, J. (2007). Flexible Housing: Oxford, United Kingdom: Architectural Press.