بررسی نقش بازارهای جهانی در توسعه کشاورزی ایران با رویکرد کارآفرینی

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 دانشیار گروه جغرافیای دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

کشاورزی به لحاظ تولید، ایجاد اشتغال و امنیت غذایی باعث شده تا کشورهای مختلف جهان اعم ازتوسعه یافته و درحال توسعه به شیوه های گوناگون، این بخش را موردحمایت قرار دهند .در ایران نیز کشاورزی نقش بسیارمهمی به عنوان بستر فعالیت اقتصادی و وسیله امرار معاش بخش بزرگی از جمعیت دارد. همین اساس تحقیق حاضر با بررسی نقش بازارهای جهانی در توسعه کشاورزی ایران با رویکرد کارآفرینی انجام گرفته و براساس هدف تحقیق از نوع تحقیقاتی کاربردی و تحلیلی توصیفی می باشد. روش گرداوری اطلاعات از نوع میدانی و پرسشنامه ای بوده که بین 400نفر از کشاورزان، کارشناسان، صادرکنندگان و مدیران واساتید متخصص در این زمینه توزیع و جمع آوری و اطلاعات مستخرج شده در محیط SPSS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته‌اند. در این پژوهش برای نرمال بودن داده ها از آزمون کلموگرونف اسمیرنف، برای پایایی پرسشنامه آزمون آلفای کرونباخ، برای روایی کار از آزمون تحلیل عاملی و برای بررسی اثرگذاری متغیرهای تحقیق آزمون تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که برای توسعه کشاورزی ایران با رویکرد کارآفرینی همراه با نقش افرینی بازارهای جهانی مهمترین عامل، عوامل سیاسی در سطح داخلی و بین المللی بوده و عواملی چون ویژگی های فردی کشاورزان و تولیدکنندگان در جایگاه دوم قرار دارد. لذا توجه به این عوامل و نقشی که در تولید و صادرات محصولات کشاورزی باکیفیت همراه با کارافرینی و ارائه آنها در بازارهای جهانی جهت رشد و توسعه صنعت کشارزی ایران امری ضروری به نظر می‌رسد که پیشنهاد می‌گردد حتما به آن ها توجه شود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the role of global markets in the agricultural development of Iran with an entrepreneurial approach

نویسندگان [English]

  • Rana Shafipour Motlagh 1
  • Bizhan Rahmani 2
  • Mohammad Taghi Razavian 3
1 PhD student in Geography and Rural Planning, Shahid Beheshti University of Tehran
2 Associate Professor, Department of Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran
3 Professor of Geography and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Iran
چکیده [English]

Agriculture in terms of production, employment and food security has led different countries in the world, whether developed or developing in various ways, to support this sector. In Iran, agriculture has a very important role as a platform for economic activity and livelihood of a large part of the population.Therefore, the present study examines the role of global markets in the development of agriculture in Iran with an entrepreneurial approach and based on the purpose of the research is applied research and descriptive analysis.The method of data collection was field and questionnaire that was distributed and collected among 400 farmers, experts, exporters and managers and experts in this field and the information extracted in SPSS environment was analyzed. In this study, Kolmogronov-Smirnov test was used for data normality,Cronbach's alpha test was used for reliability, factor analysis test was used for validity, and path analysis test was used to evaluate the effectiveness of research variables.The results of this study showed that for the development of agriculture in Iran with an entrepreneurial approach along with the role of global markets, the most important factor is political factors at the domestic and international levels and factors such as individual characteristics of farmers and producers are in second place.Therefore, paying attention to these factors and the role in the production and export of quality agricultural products along with entrepreneurship and presenting them in global markets for the growth and development of Iran's agricultural industry seems to be necessary, which is suggested to be considered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Global Markets
  • Development
  • Agriculture
  • Iran
حیدری ساربان، وکیل­(1391)، عوامل مؤثر بر تقویت کارآفرینی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: شهرستان مشکین شهر)، فصلنامه علمی- پژوهشی انجمن چغرافیای ایران، دوره جدید، سال دهم، شماره 35، صص 278- 263
رحیم نیا، فریبرز؛ حسنی راد، پریسا سادات (1395)، بررسی رویکرد فرصت محور و منبع محور بر کارآفرینی بین المللی، کنفرانس بین المللی کسب و کار؛ فرصت‌ها و چالشها، خرداد 95
علوی‌زاده سیدامیرمحمد (1396)، کارآفرینی و نقش آن در توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: استان ایلام)، مجله فرهنگ ایلام، دوره 18، شماره 56.57، پاییز و زمستان 1396، صفحه 154-170
فراهانی، حسین و سمیرا حاجی حسینی؛ (1392)، ارزیابی ظرفیتهای نواحی روستایی برای توسعه کارآفرینی و توانمندسازی روستاییان (روستاهای بخش شال استان بوئین زهرا)، پژوهش‌های روستایی، دوره 4، شماره 4
نجفی کانی علی اکبر؛ صحنه بهمن؛ اخلاقی، محسن­(1396)، نقش مدیریت ریسک فعالیتهای کشاورزی در بهبود شاخصهای اقتصادی خانوارهای روستایی مطالعه موردی: شهرستان گرگان، فصلنامه برنامه ریزی منطقه‌ای، سال 8، شماره پیاپی 31، پاییز 1397
نجفی کانی، علی اکبر، مهدی حسام و حدیثه آشور­(1394)، سنجش وضعیت توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی (مورد مطالعه: دهستان استرآباد جنوبی در استان گرگان)، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال چهارم، شماره 10.
یعقوبی ابوالحسن؛ چیذری، محمد؛ فعبی، سعید و پزشکی‌راد، غلامرضا­(1389)، عوامل مؤثر بر مدیریت ریسک در بین کشاورزان گندم‌کار دیم شهرستان تفرش، مجلع علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 6، شماره 1، صص 102- 91
سلجوقی، سید محمد­(1387)، کارآفرینی ایجاد و توسعه کسب و کار جدید (ویراست 1)، کرمان، خدمات فرهنگی کرمان
اسدی شوکی فیض الله­(1390)، کارآفرینی، ترکیبی هدفمند از انسان‌ها، ایده‌ها و منابع مالی برای حل مسائل بیکاری، دو ماهنامه مهندسی مدیریت، پیاپی ۴۴ (بهمن و اسفند ۱۳۹۰)، صص 43 - 36
شاه حسینی، علی (1388)، کارآفرینی (ویراست 2)، تهران، انتشارات آییژ.
شاکرسپاسگزار، سپیده؛ حامد محمدی؛ الهام قبادی و پروانه گلرد(۱۳۹۲)، بررسی و مقایسه کارآفرینی مستقل فردی باکارآفرینی سازمانی به وسیله تشریح مدل‌های مختلف کارآفرینی، اولین کنفرانس ملی حسابداری و مدیریت، شیراز، موسسه بین المللی آموزشی و پژوهشی خوارزمی
ختایی، م. و خاوری نژاد، ا (1377)، گسترش بازارهای مالی و رشد اقتصادی، مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس سیاستهای پولی و ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، موسسه تحقیقات پولی و بانکی پژوهشکده، تهران، صفحات 482-449
کمیجانی، ا. و پوررستمی، ن­(1387)، بررسی تأثیر سرکوب مالی بر رشد اقتصادی (مقایسه کشورهای کمتر توسعه یافته و نو ظهور). فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران، شماره 37، صص 51-31
موسوی، م. و شاکری، ع.(1382)، بررسی عوامل مؤثر بر سرمایه گذاری خصوصی و دولتی در بخش کشاورزی. اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 44، صص 78-54
عبداله زهی، رقیه (1394)، بررسی رابطه توسعه مالی و رشد اقتصادی بخش کشاورزی در ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه زابل گروه اقتصاد کشاورزی استاد راهنما دکتر حمید محمدی و دکتر ماشالله سالاپور
مقدسی، رضا و مژگان علی شاهی(۱۳۸۴)، مطالعه عوامل مؤثر بر سهم ایران در بازار جهانی محصولات کشاورزی، پنجمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران، زاهدان، انجمن اقتصاد کشاورزی ایران، دانشگاه سیستان و بلوچستان
فرج‌زاده، زکریا و بخشنده محمد­(1389)، بررسی ساختار بازار جهانی پسته با تاکید بر قدرت بازار ایران، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 73، بهار 1390
اردکانی حمید (1393)، بررسی ساختار بازار جهانی محصولات منتخب صادراتی کشاورزی ایران و اولویت‌بندی بازارهای هدف، پایان نامه کارشناسی ارشد 1393، رشته اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اقتصادی
راسخی سعید و همکاران (1394)، رقابت‌پذیری بخش کشاورزی کشورهای منتخب با تأکید بر ایران، مجله اقتصادی، شماره 9 و 10، صص 46-35
رحیم نیا، فریبرز و پریساسادات حسنی راد(1395)، بررسی رویکرد فرصت محور و منبع محور بر کارآفرینی بین المللی، کنفرانس بین المللی کسب و کار: فرصت‌ها و چالش‌ها، رشت، دانشگاه فنی و حرفه‌ای میرزاکوچک صومعه سرا،
احمدپور داریانی، محمود (1380)، کارآفرینی؛ تعاریف، الگوها و نظریات، تهران: نشر شرکت ۵۷
حسینی، محمود، عزیزی، بهارک (۱۳۸۶)، بررسی عوامل مؤثر بر توسعه روحیه و مهارت‌های کارآفرینی در میان دانشجویان سال آخر دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران مجله علوم کشاورزی ایران، شماره ۲، ص ۲۵۱- ۲۴۱
دریایی نجمه (۱۳۹۱)، توسعه کارآفرینی در ایران: مفاهیم، چالش‌ها و راهکارها (با تاکید بر کارآفرینی در بخش کشاورزی) کنفرانس ملیکارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای دانش بنیان، دانشگاه مازندران، آبان ۱۳۹۱
دانائی فرد، حسن، آذر، عادل (۱۳۸۹)، تدوین الگوی نهادی کردن کارآفرینی در بخش کارآفرینی (زیر بخش گلخانه‌ای)، مجله توسعه کارآفرینی، سال سوم، شماره دهم، ص ۲۷ - ۷
رکن الدین افتخاری، عبدالرضا­(۱۳۸۲)،­ توسعه کشاورزی: مفاهیم، اصول و روش تحقیق، برنامه ریزی در یکپارچه سازی اراضی کشاورزی، تهران: انتشارات سمت
رکن الدین افتخاری، عبدالرضا، طاهرخانی، مهدی­(۱۳۸۸)، مطالعه و تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی کشاورزی در مناطق روستایی:
مطالعه موردی، شهرستان خدابنده، فصلنامه روستا و توسعه، سال ۱۲، شماره ۳
زاهدی، محمد جواد، کازرونی، محمد جواد­(۱۳۸۹)، کارآفرینی در بخش کشاورزی، تهران: سازمان مدیریت صنعتی
زاهدی مازندرانی، مهدی (۳۸۳۱)، ضرورت‌های کارکردی اشتغال در بخش کشاورزی مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال ۱۲، شماره ۴۵، ص ۶۷ - ۴۱
سعیدی کیا، مهدی (1387)، اصول و مبانی کارآفرینی، تهران: انتشارات کیا
سلیمان پور، محمد رضا (۰۹۳۱)، بررسی مقایسه‌ای دیدگاه دانشجویان کارشناسی ارشد پیرامون توسعه کارآفرینی در آموزش عالی کشاورزی، مجله پژوهش‌های ترویج و آموزش کارآفرینی، سال ۴، شماره ۱۳، ص ۲۶ - ۱۵
فیض بخش، سید علیرضا، امیری، روجا (۱۳۸۲)، اهداف برنامه‌های توسعه کارآفرینی و کسب. کارهای کوچک، مجله رهیافت، شماره ۲۹
مرادی نژاد، همایون (۶۸۳۱)، تحلیل سازه‌های مؤثر بر توسعه کارآفرینی در واحدهای تولیدی گلخانه‌های ایران مجله علوم کشاورزی ایران، سال ۶۸۳۱، شماره ۲، ص ۲۲۶ - ۲۱۹
یعقوبی جعفر (۱۳۸۹)، بررسی عوامل بازدارنده کارآفرینی در آموزش عالی کشاورزی و ارائه راهکارها، مجله توسعه کارآفرینی، سال ۲، شماره ۸، ص ۱۳۹ - ۱۲۱
یعقوبی، جعفر، قاسمی، جواد (۱۳۸۸)، بررسی عوامل مؤثر بر موفقیت کارآفرینان بخش کشاورزی و ارائه راهکارهای حمایت از آنها؛ مطالعه موردی، استان زنجان، مجله تعاون، سال ۲۰، شماره ۲۰۲،
دنیائی، حمید، یعقوبی، جعفر (۱۳۸۹)، عوامل مؤثر بر تقویت و توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های استان زنجان، مجله تعاون، سال ۲۱، دوره جدید شماره ۳،
Astles, K. L. Holloway, M. G. Steffe, A. Green, M. Ganassin, C. & Gibbs, P. J. (2006). An ecological method for qualitative risk assessment and its use in the management of fisheries in New South Wales, Australia. Fisheries Research, 82(1-3), 290-303.
Ericson, J. A. 2006, A Participatory Approach to Conservation in the Calakmul Biosphere Reserve, Campeche, Mexico, Landscape and Urban Planning. 242–266.
Meuwissen, M. P. M. (2000). Insurance as a risk management tool for European agriculture. [sn].
Meyer D (2007), the effect of immigration on native selfemployment. Journal of labor economies 21, pp 400-405;
Mort, S (2006), Investigation social entrepreneurship, Multidimensional Model, Journal of world business, pp 21-27;
Rye, J. F. (2006). Rural youth s images of the rural. Journal of rural studies, Retrived from. 22(4) 409-421
Reardon,T. Escobar, G (2008), Rural landform employment and income in Latin America, overview and policy implication, world development,pp395-400;
Royster, D.A. (2003), Race and the invisible hand: how white network exclude black men from blue-collar job, University of California Press, Berkeley, California;
Campbell, T. and Barett, H (۲۰۰۸), < Increasing Entrepreneurship in Agriculture in an Economically Depressed Region›, Journal of Extension, October ۲۰۰۸,volume ۴۶, N ۵ HTTP: www. Fao.org
Gehlhar M. J. and TL. vollrath.1997. U.S. Export Performance In Agricultural Markets. Technical Bulletin No.1854, Economic Research Service of U.S. Department of Agriculture, Washington D.C Hooper,Peter and Steven W.Kohlhagen.1978.
. Whelan, Suzan (2003). promoting sustainable Rural Development through Agriculture Canada making Difference in the world Canadian international DevelopmentAgency. 225-390.
amar.org.ir
www.eghtesadonline.com