عوامل مؤثر بر جلب اعتماد شهروندان در راستای تقویت مشارکت جمعی در اجرای طرح های توسعه شهری از دیدگاه شهروندان و مدیران (مورد مطالعه: کلان‌شهر تهران)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری شهرسازی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه شهرسازی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

چکیده

توسعه پایدار شهری به معنای حرکت بر محور انسان- محیط است و لازمه تحقق آن، می‌تواند تقویت مشارکت مردمی باشد. از این رو تحقیق حاضر با هدف مقایسه دیدگاه‌های شهروندان و مدیران شهری در زمینه عوامل مؤثر بر مشارکت جمعی در اجرای طرح‌های توسعه شهری انجام گرفت. بدین منظور 384 نفر از شهروندان و 50 نفر از مدیران و برنامه‌ریزان شهری بعنوان نمونه‌ی آماری انتخاب شدند و گردآوری اطلاعات از طریق مرور منابع و پرسش‌نامه محقق ساخته مشتمل بر دو بخش جامعه‌شناختی و عوامل موثر در جلب اعتماد به مشارکت اجتماعی در توسعه شهری انجام گرفت. نتایج تحقیق حاضر نشان داد نمرات مدیران و برنامه ریزان شهری و شهروندان در مورد ویژگی‌های شهروندان برای اعتماد به مشارکت (538/0= Sig.)، تأثیر پذیری طرح توسعۀ شهری از نظر نوع آن، بر میزان اعتماد شهروندان در راستای مشارکت جمعی (538/0= Sig.) تفاوت ناچیزی دارند اما نمرات مدیران و برنامه ریزان شهری در مورد عوامل تأثیرگذار براعتماد شهروندان در فضای مکان‌شناسی نسبت به نمرات شهروندان بیشتر بوده است (023/0=Sig.). در نهایت طبق نتایج حاصل از تحقیق حاضر میتوان اذعان نمود:(1) ویژگی‌های شهروندان برای اعتماد به مشارکت از دید مدیران و برنامه ریزان شهری و شهروندان از اهمیت بسزایی برخوردار است،(2) تأثیر پذیری طرح توسعۀ شهری از نظر نوع آن، برمیزان اعتماد شهروندان در راستای مشارکت جمعی از دید مدیران و برنامه ریزان شهری و شهروندان از اهمیت بسزایی برخوردار است و (3) عوامل تأثیرگذار براعتماد شهروندان در فضای مکان از دید مدیران و برنامه‌ریزان شهری و شهروندان دارای وزن وکششی مختص به خود است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Affecting Factors on Citizens' Trust in Strengthening Community Participation in Urban Development Plans from Citizens' and Managers' Perspectives (Case study: Tehran Metropolis)

نویسندگان [English]

  • Mohamadali Jahanbani 1
  • Malihe Ahmadi 2
  • mostafa behzadfar 3
1 PhD student in Urban Planning, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Urbanism, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University , Tehran, Iran.
3 Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Sustainable urban development means moving on the human-environment axis and, as a means of realizing it, can strengthen the participation of the people. Therefore, the present research aims to compare the views of citizens and urban managers on the factors affecting collective participation in the implementation of urban development plans. For this purpose, 384 citizens and 50 urban planners were selected as statistical samples. Data were collected through a review of the sources and a researcher-made questionnaire containing two demographic and effective factors in gaining trust Social participation took place in urban development. The results of this study showed that urban and city planners' scores on citizens' characteristics for trust in participation (Sig=0.538), the impact of urban development plan in terms of this, on citizens' trust in collective participation (Sig. 0.538) have no significant difference. But the scores of urban managers and planners on the factors influencing the trust of citizens in the spatial location were higher than that of citizens (Sig=0.023). Finally, according to the results of this research, it can be mentioned:(1) the characteristics of citizens are of paramount importance for trusting in participation from the point of view of urban planners and citizens,(2) The impact of the urban development plan on the trust of citizens in terms of collective participation is important from the point of view of urban planners and citizens and(3) Factors affecting the trust of citizens in the local area from the point of view of urban planners and citizens have their own weight.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Participation
  • Trust
  • Citizens
  • Urban Development Projects
  • Tehran
آذر، عادل؛ و مومنی، منصور(1398). آمار و کاربرد آن در مدیریت - جلد دوم - تجزیه و تحلیل آماری ، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه(سمت) ، تعداد صفحات: 476
آزاد ارمکی، تقی؛ و کمالی، افسانه (1383). اعتماد ،اجتماع و جنسیت بررسی تطبیقی اعتماد متقابل در بین دو جنس، مجله جامعه شناسی ایران 5(2)، 100-132.
الله ویردی، مهرشاد؛ و حمزه، فرهاد (1399). تحلیل و ارزیابی مشارکت های مردمی در توسعه محله ای با استفاده از مدل تاپسیس(مطالعه موردی : منطقه 6 تهران). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای) 10(4)، 17-31.
اسکندری، محمدرضا؛ سعیدی رضوانی، نوید ؛ و نواح، عبدالرضا (1399).  ارزیابی اثرات حکمروایی کلانشهری و سیاست گذاری عمومی در مناطق کلانشهری( نمونه موردی کلانشهر اهواز) فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای 10(4)، 579-593.
تقوایی، مسعود؛ بابانسب، رسول؛ و موسوی، چمران(1388). تحلیلی بر سنجش عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در مدیریت شهری، فصلنامة مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه ای، سال اول، شماره دوم، 19-36.
حسین زاده، علی حسین؛ و فدایی ده چشمه، حمید (1391). بررسی عوامل اجتماعی موثر بر مشارکت شهروندان در امور شهری (مطالعه موردی: شهر شهرکرد)، مجله: مطالعات جامعه شناختی شهری ، زمستان 1391 ، دوره 2 ، شماره 5 ؛ از صفحه 59 تا صفحه 82 .
حبیبی، محسن (1397). «از شهر تا شهر: تحلیل تاریخی مفهوم شهر و سیمای کالبدی آن: تفکر و تأثیر»، ناشر: دانشگاه تهران، ص: 254.
حبیبی، محسن ؛ و هورکارد برنارد(1389). اطلس کلان شهر تهران، سرزمین و مردم، ص 219.
خواجه شاهکوهی، علیرضا؛ نجفی کانی، علی اکبر ؛ و بابائیان، طاهره (1393) . بررسی میزان مشارکت شهروندان حاشیه شهرهای میانی در مدیریت شهری.مطالعه موردی: شهر بابل. مجله آمایش جغرافیایی فضا، 4(12)، 1-19.
زارع شاه آبادی، اکبر؛ و نوریان نجف، محمد(1391). بررسی رابطه اعتماد اجتماعی با مشارکت اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه یزد. جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 1(1)، 47-69.
زیاری، کرامت الله؛ زندوی، سید مجدالدین ؛ آقاجانی، محمد ؛ و  مقدم، محمد(1389).  بررسی مشارکت شهروندی و نقش آن در مدیریت شهری شهرهای کوچک(نمونه‌ی موردی: شهرهای گله‌دار، ورزنه و هیدج)جغرافیا و توسعه ناحیه ای دوره 7، شماره 13.  doi: 10.22067/geography.v7i13.8983
سعیدی مهر، محمود؛ انوری، محمودرضا؛ و کریمیان بستانی، مریم(1400). تحلیل ابعاد مشارکت شهروندان در مدیریت پسماند در مناطق شهری (مطالعه موردی: شهر زاهدان) فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، 11(4)، 521-535.
شیخی، حجت؛ و الهیاری، گودرز(1398). بررسی و تحلیل نقش مشارکت مردمی در بهسازی بافت های فرسوده شهری(مورد مطالعه: محله جلیلی شهر کرمانشاه). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، 10(1-2)، 531-545.
عباس زاده، محمد(1387). بررسی عوامل موثر بر مشارکت شهروندان در امور شهر (مطالعه موردی: اصفهان) ، استادان راهنما: دکتر رسول ربانی و دکتر وحید قاسمی ، پایان نامه دکترای جامعه شناسی ، دانشگاه اصفهان .
فخرایی عباس؛ و مرزی، روژین( ۱۳۹۶). بررسی رابطه مشارکت شهروندان و فاکتورهای اصلی مدیریت شهری مطالعه موردی: شهر تهران . مطالعات محیطی هفت حصار.; ۶ (۲۱) :۱۷-۲۶
لاله پور، منیژه(1396). تحلیلی بر ظرفیت نهادی- مدیریتی فضاهای شهری در ارتباط با مشارکت شهروندان در ادارۀ شهرها (مطالعه موردی: منطقه 8 شهر تبریز). فصلنامه جغرافیا و توسعه، 15(49)، 59-80. doi: 10.22111/gdij.2017.3451
موحد، علی؛ و عبادی، مریم(1394). نقش مشارکت مردمی در توسعه محله ای (مطالعه موردی: محله داوودیه- منطقه ۳ تهران)، نشریه شهر پایدار، دوره دوم، شماره 4(پیاپی 5)، صص 32-17.
محمدی، جمال؛  باقری، کیوان؛ و حیدری، سامان(1393). سنجش و بررسی میزان مشارکت شهروندان در امور شهری و عوامل مؤثر بر آن(مطالعه موردی: شهر سنندج)، مجله تحلیل اجتماعی نظم و نابرابری اجتماعی، دوره 7، شماره2، صص 209-179.
مهدی زاده، جواد(1382). نگاهی به روند تاریخی توسعه کالبدی- فضایی شهر تهران (4) (دوره شکل گیری مجموعه شهری تهران از 1357 تا امروز)، تابستان 1382 - شماره 5 ،صص 41-34.
نظریان، اصغر(1370). «گسترش فضایی تهران و پیدایش شهرهای اقماری»، پژوهش های جغرافیایی بهار 1370، شماره 20.
نعمتی، محمد علی؛ اکبرزاده صفوئی، مرتضی؛  زنگیان، سمیه ؛ وموسوی امیری، طیبه( ۱۳۹۴). طراحی مدل تعاملی امنیت ادراک‌شده و اعتماد شهروندی و تأثیر آنها بر پذیرش بانکداری اینترنتی (مورد مطالعه: شهرستان خوی). فصلنامه علمی-پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری؛ ۳ (۱۱) ،صص:۱۳۷-۱۵۲
یزدانی، احسان ؛ هاشمی، سید محمود ؛ ونعامی، عبدالله(1400). ارائه الگوی کیفی توسعه کسب و کارهای نوین با رویکرد محله محور در کلان شهر تهران، فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای.
Anttiroiko Ari-Veikko (2016), City-as-a-Platform: The Rise of Participatory Innovation Platforms in Finnish Cities, Sustainability (Switzerland) (2016) 8(9), DOI: 10.3390/su8090922.
Chudacoff, Howard. P and Judith E. Smith (2007). The Evolution of American Urban Society, the University of California: Prentice Hall PTR, Fifth Edition.
Fox, O., & Stoett, P. (2016). Citizen participation in the UN Sustain able Development Goals consultation process: Toward global democratic governance?. Global Governance: A Review of Multilateralism and International Organizations, 22(4), 555-574.
Friesecke, Frank (2011), Public participation in urban development projects: a German perspective, FIG Working Week 2011 – Bridging the Gap between Cultures Marrakech, Morocco, 18-22 May 2011
Granier, B., & Kudo, H. (2016). How are citizens involved in smart cities? Analysing citizen participation in Japanese``Smart Communities''. Information Polity, 21(1), 61-76.
Glass, James J. (1979). “Citizen Participation in planning; the Relationship between objectives and techniques", APA Journal, vol.45. No.2.
Harvey, D. (2009), Social Justice and the City, the University of Georgia Press, Athens, Revised Edition.
Kornberger, M.; Borch, C (2015). Introduction. In Urban Commons. Rethinking the City; Borch, C., Kornberger, M., Eds.; Routledge: Abingdon, UK; New York, NY, USA
Marshal, M.j. (2004), Citizen Participation and the neighborhood Context: A Newat the Coproduction of Local Public Goods, Political Research Quarterly ,VOL. 57,No.2,P:231-244.
Sanders (2003), citizen participation in urban affairs.