حکمروایی خوب روستایی راهکاری جهت مدیریت منابع آب کشاورزی مورد مطالعه: روستاهای شهرستان قوچان

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم وتحقیقات تهران رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی.

2 دکترای جغرافیا و استاد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 دکتری جغرافیا و استاد دانشگاه آزاد اسلامی،واحد علوم تحقیقات تهران

چکیده

جهت رسیدن به پایداری در بخش کشاورزی نیاز به مدیریت­های نوین منابع آب به منظور حفاظت و استفاده بهینه از این منبع حیاتی می­تواند گامی موثر در برنامه­های پایداری باشد، لذا یکی از راههای رسیدن به مدیریت منابع آب کشاورزی، حکمروایی خوب روستایی است. در این پژوهش به دنبال بررسی حکمروایی خوب روستایی در مدیریت منابع آب کشاورزی در روستا­های شهرستان قوچان پرداخته شده است. روش تحقیق تحلیلی می­باشد، جهت انجام تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزار SPSS و مدل فازی ممدانی استفاده شده است. نتایج مدل فازی ممدانی نشان داد، در اسنتاج سطح حکمروایی خوب روستایی در مدیریت منابع آب کشاورزی مقدار نافازی نهایی به عنوان خروجی سیستم استنتاج فازی در نرم افزار متلب برابر است با 39/0 که سطح استفاده کم را بر اساس شاخص­های حکمروایی خوب روستایی مورد بررسی شرح می­دهد که در میان این شاخص­ها پس از تعیین تابع عضویت و نرمال سازی داده­ها طیف اهمیت را به ترتیب شاخص پاسخگویی، مسئولیت پذیری،توافق جمعی،عدالت و برابری و قانومندی، شفافیت و باز بودن و مشارکت جویی دریافت نموده­اند. در ادامه نیز با استفاده از آزمون تحلیل مسیر به اثرات مستقیم و غیرمستقیم هر یک از شاخص­های حکمروایی خوب روستایی در مدیریت منابع آب کشاورزی پرداخته شد، نتایج نشان داد، شاخص توافق جمعی با ضریب Beta به دست آمده 657/0، شاخص شفافیت و باز بودن با ضریب Beta  به دست آمده 432/0، به ترتیب بالاترین و پایین­ترین اثرات مستقیم استفاده از حکمروایی خوب روستایی در مدیریت منابع آب کشاورزی است.

کلیدواژه‌ها


تاتار، مریم. پاپ زن، عبدالمجید. احمد وند، مصطفی(1394). حکمروایی خوب کلید بحران مدیریت آب کشاورزی: الگوی مفهومی بر مبنای مدیریت تضاد. اولین کنگره سالیانه جهان و بحران انرژی، موسسه عالی علوم و فناوری خوارزمی، شیراز، ایران.

رکن الدین افتخاری، عبدالرضا. عظیمی آملی، جلال. پورطاهری، مهدی. احمدی پور، زهرا. (1391). ارائه الگوی مناسب حکمروایی خوب روستایی در ایران. فصلنامه ژئوپلتیک، سال هشتم. شماره دوم. تابستان. صص1-28.

سالاری، فاطمه. قربانی، مهدی. ملکیان، آرش. (1394). پایش اجتماعی شبکه ذی نفعان در حکمرانی محلی منابع آب (منطقه مورد مطالعه: حوضه آبخیز رزین، شهرستان کرمانشاه)، مرتع و آبخیزداری، مجله منابع طبیعی ایران. دوره 68. شماره 2.

قائمی، آلاله. (1395).تدوین الگوی آموزش محیط زیست برای تقویت حکمرانی پایدار منابع آب کشور با تاکید بر مشارکت­های مردمی، فصلنامه­ی مطالعات توسعه­ی اجتماعی، فرهنگی، دوره 5. شماره 2. صص 157-133.

Alfredo, K.; Montalto, F.A.; Bartrand, T.; Wolde-Georgis, T.; Lall, U.(2016) Using a Participatory Stakeholder Process to Plan Water Development in Koraro, Ethiopia. Water, 8, 275.

Baarttllet, J., Kotrlik, J., & Higgins, CH. (2001). Organizational Research: Determining Appropriate Sample Size in Survey Research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19 (1): 43-50.

Balali M.R. (2009). Towards Reflexive Land and Water Management in Iran Linking Technology, Governance and Culture. No published.

-Environment & Natural Resources Team. (2002). Nature, wealth and power: emerging best practice for revitalizing rural Africa. Sustainable Development Office (AFR/SD), USAID/USAID Development Experience Clearinghouse (DEC)/Development Experience System (DEXS).

Kellert, S., Mehta, J., Ebbin, S., & Lichtenfeld, L. (2000). Community natural resource management: promise, rhetoric, and reality. Society and Natural Resources, 13: 705–715.

Moore, K., Bertelsen, M., Diarra, L., Kodio, A., Cisse, S., & Wyeth, P. (2000). Natural resource management institution building in the decentralizing context of West Africa: the SANREM CRSP approach. Working Paper 01–02. Office for International Research and Development, Virginia Tech, Blacksburg, VA.

Madani, K. (2014). Water management in Iran: what is causing the looming crisis?. Environmental Studi Science. DOI 10.1007/s13412-014-0182-z.

 Mutisya, E., &Yarime, M. (2014). Moving towards urban sustainability in Kenya: a framework for integration ofenvironmental, economic, social and governance dimensions. Sustainability science, 9(2), 205-215.
Mak Sithirith, 2017. Water Governance in Cambodia: From Centralized Water Governance to Farmer Water User Community. Resources 2017, 6, 44; doi:10.3390/resources6030044.

Ribot, J. (2002). Democratic decentralization of natural resources: institutionalizing popular participation. Washington, DC: World Resources Institute.,42

Sharon B. Megdal 1,*, Susanna Eden 1 and Eylon Shamir 2, 2017. Water Governance, Stakeholder Engagement, and Sustainable Water Resources Management. Water 2017, 9, 190; doi:10.3390/w9030190.

 Yazdanpanah, M., Hayati, D., Zamani, G. H., & Karbalaee, F.(2013). Water management from tradition to second modernity: an analysis of the water crisis in Iran. Environment, development and sustainability 15 (6): 1605-1621.