جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تبارشناسی چرایی و چگونگی بازتولید مفهوم «جهاد ابتدایی» نزد گروه‌های بنیادگرای غیردولتی معاصر در منطقه خاورمیانه

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز،ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
3 استادیار،گروه علوم سیاسی، واحد اهواز،دانشگاه آزاد اسلامی،اهواز،ایران
10.22034/jgeoq.2022.305463.3310
چکیده
سه دهه‌ی اخیر فعالیت تروریستی گروه‌های غیردولتی بنیادگرا که دارای گرایش‌های سلفی، تکفیری و جهادی هستند، شدّت یافته است. بر اساس برداشتی که این طیف اسلام‌گرایان از میراث اسلامی دارند، جهان به دو حوزه‌ی دارالاسلام و دارالحرب تقسیم می‌شود، و از این روی لازم است با کفار جهاد کرد و دارالکفر را به دارالاسلام ضمیمه نمود. و در نتیجه، نظام دولت-ملت و وستفالیایی حاکم بر روابط بین الملل از سوی این گروه‌ها نفی می‌گردد و بروز آن را به‌صورت واضح در شکل‌گیری دولت اسلامی شام و عراق در منطقه‌ی خاورمیانه دیدیم که در آن مرزهای دولت‌های ملّی برچیده گردید. شرق‌شناسان با تکیه بر روش‌های تجربی و علّی معمولا گرایش‌های تکفیری و جهادی را به جوهر دین اسلام پیوند می‌زنند و خشونت و جنگ‌طلبی را به اسلام منتسب می‌نمایند. ناکافی بودن روش‌های تجربی برای تحلیل پدیده‌های تاریخی و علوم انسانی که تا چندی پیش بر محافل علمی غربی حاکم بود، موجب گردید که در این پژوهش، بر اساس نظریه گفتمان و روش تبارشناسی به بررسی علل و عوامل شکل‌گیری گرایش‌های تکفیری نافی عصر مدرن از سوی گروه‌های بنیادگرا پرداخته شود و زمینه‌های ذهنی و عینی پیدایش این نوع از تفکر تشریح گردد. در این راستا نخست سرشت گذشته‌گرای اندیشه‌ی سیاسی دوره‌ی میانه به عنوان عامل ذهنی عدم پذیرش جنبه‌هایی از جهان مدرن از سوی این گروه‌ها تبارشناسی خواهد شد و در ادامه عوامل عینی و تاریخی بازتولید تفکرات جهادی سنتی که در روند گفتگوی میان بنیادگرایان با دنیای جدید و اقتضائات آن مانع ایجاد می‌کنند، بررسی می‌شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Genealogy of why and how to reproduce the concept of "primitive jihad" among contemporary non-governmental fundamentalist groups in the Middle East

نویسندگان English

Seyed Mehdi Chalavi 1
Hamed Mohagheghnia 2
Hossein Karimi Fard 2
Lena Abdolkhani 3
1 PhD Student in International Relations, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor, Department of Political Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده English

In the last three decades, the terrorist activities of fundamentalist non-governmental groups with Salafi, Takfiri and jihadist tendencies have intensified. According to the perception of this group of Islamists of Islamic heritage, the world is divided into two areas, Dar al-Islam and Dar al-Harb, and therefore it is necessary to jihad with the infidels and attach Dar al-Kufr to Dar al-Islam. As a result, the nation-state and Westphalian system governing international relations is rejected by these groups, and we have seen its manifestation clearly in the formation of the Islamic State of Syria and Iraq in the Middle East, where the borders of nation-states were dismantled. Orientalists, relying on empirical and causal methods, usually link takfiri and jihadist tendencies to the essence of Islam and attribute violence and belligerence to Islam. The inadequacy of empirical methods for the analysis of historical phenomena and humanities that until recently dominated Western scientific circles, led to this study, based on discourse theory and genealogical methods to study the causes and factors of the formation of modern-day navel takfiri tendencies by groups. Be fundamentalist. In this regard, first the retrospective nature of medieval political thought as a mental factor of non-acceptance of aspects of the modern world by these groups will be genealogized and then the objective and historical factors reproduce traditional jihadist ideas in the process of dialogue between fundamentalists and the new world and its requirements. They create a barrier, it is investigated.

کلیدواژه‌ها English

Middle East
Middle Ages Political Thought
Elementary Jihad
Genealogy
The New Age
آرمسترانگ، کرن(1396)، بنیادگرایی، پیکار در راه خدا در یهودیت، مسیحیت و اسلام، ترجمه کیانوش حشمتی، تهران: انتشارات حکمت.
ابراهیمی دینانی، غلامحسین(1389)، ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام ج2، تهران: انتشارات طرح نو.
ابن اثیر(1994)، اسد الغابه فی معرفه الصحابه ج 2، بیروت: دار الکتب العلمیه.
ابن تیمیه(بی‌تا)، مجموعه الرسائل و المسائل ج 5، تعلیق و التحقیق السید محمد رشید رضا، بیروت: لجنه التراث العربی.
اسپوزیتو، جان و وال، جان(1390)، جنبش‌های اسلامی معاصر، ترجمه شجاع احمدوند، تهران: نشر نی.
العسقلانی، ابن حجر(1415)، الاصابه فی تمیز الصحابه ج 1، تحقیق: عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت: دارالکتب.
الزحیلی، وهبه بن مصطفی(1409هـ) الفقه الاسلامی و ادله ج1، دمشق: دار الفکر.
امام الشافعی(1938)، الرساله، بتحقیق و شرح احمد محمد شاکر، مصر: مطبعه مصطفی البابی و اولاده.
_______(1983)، الام، ، بیروت: دار الفکر للطباعه و النشر و التوزیع.
چرنوف، فرد(1388)، نظریه و زبر نظزیه در روابط بین الملل، ترجمه علیرضا طیّب، تهران: نشر نی
دریفوس، هربرت و رابینیو، پل(1391)، میشل فوکو فراسوی ساخت‌گرایی و هرمنوتیک، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی.
سالم، عبدالعزیز(1383)، تاریخ عرب قبل از اسلام، ترحمه باقر صدری نیا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
سبحانی، جعفر(1388)، فروغ ابدیت، قم: انتشارات بوستان کتاب.
___________(1389)، فروغ ولایت، قم: موسسه نشر امام صادق(ع).
سید قطب(2006)، السلام العالمی و الاسلام، قاهره: دار الشرق.
شهیدی، سیدجعفر(1390)، تاریخ تحلیلی صدر اسلام، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی و مرکز نشر دانشگاهی.
عابد الجابری، محمد(2009) نقد العقل العربی ج1: تکوین العقل العربی، بیروت: مرکز دراسات وحده العربیه.
--------------(2009) نقد العقل العربی ج2: بنیه العقل العربی، بیروت: مرکز دراسات وحده العربیه.
--------------(2000) نقد العقل العربی ج3: عقل السیاسی العربی، بیروت: مرکز دراسات وحده العربیه.
عبدالرزاق، علی(2000)، الاسلام و اصول الحکم، دراسه و وثاق محمد عماره، بیروت: موسسه العربیه للدراسات و النشر.
عنایت، حمید(1389)، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران: انتشارات خوارزمی.
_________(1391)، سیری در اندیشه سیاسی عرب، تهران: انتشارات امیرکبیر.
فیرحی، داود(1389)، دین و دولت در عصر مدرن جلد یک، تهران: نشر رخ داد نو.
________(1391)، قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام، تهران: نشر نی.
کربن، هانری(1392)، بادی آآتاریخ فلسفه اسلامی، ترجمه سیدجواد طباطبایی، تهران: انتشارات مینوی خرد.
گرجی، ابوالقاسم(1388)، تاریخ فقه و فقها، تهران: انتشارات سمت.
لمبتون، آن. کی. اس(1380)، دولت و حکومت در اسلام، ترجمه و تحقیق: سید عباس صالحی، محمد مهدی فقیهی، تهران: مؤسسه چاپ و نشر عروج.
محمدی، ابوالحسن(1386)، مبانی استنباط حقوق اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
ممتحن، حسینعلی(1368)، نهضت شعوبیه، تهران: انتشارات باورداران.
نایینی، میرزا محمدحسین(1361) تنبیه الامه و تنزیه المله، مقدمه و تصحیح سیدمحمود طالقانی، تهران: شهرکت سهامی انتشار.
وبر، ماکس(1389)، دین، قدرت، جامعه، ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات هرمس.
Bevir, Mark(2008), What is Genealogy?, Journal of the Philosophy of History 2, Koninklijke Brill NV, Leiden, 263-275
Chang, Byung-ock(2005), Islamic Fundamentalism, Jihad and Terrorism, Journal of International Development and Cooperation, 57-67
Holmes, Josh(2015), Why Is The Discourse Of Islsmic Terrorism` Problematic, London: Royal Holloway, University of London. 1-6
Marranci, Gabriele(2009), Understanding Muslim Identity Rethinking Fundamentalism, London: PALGRAVE MACCMILLAN.
Wiktorwicz, Quitan(2005), Geneneulogy of Radical Islam, Routledge: 75-97 available onlaine at: (http://foreignaffairs.org).