جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

مسئولیت اجرایی حکومت درقبال بیماری های مسری از منظر فقه امامیه و تبیین ابعاد ژئوپلیتیک آن

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران
2 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
10.22034/jgeoq.2026.582742.4453
چکیده
بیماری‌های مسری به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی سلامت عمومی، تأثیرات گسترده‌ای بر جامعه و امنیت ملی دارند و ضرورت توجه ویژه به مسئولیت‌های حکومت‌ها در مدیریت این بحران‌ها را افزایش داده‌اند. در این مقاله با رویکرد فقهی، مسئولیت اجرایی حکومت اسلامی در زمینه ی پیشگیری ودرمان بیماری‌های مسری و جبران ضررهای ناشی از آن، مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا مبانی فقهی مرتبط با حفظ جان و سلامت جامعه از جمله ادله قرآنی،روایی و قواعد فقهی همچون لاضرر،تبیین می‌شود،سپس وظایف اجرایی حکومت در حوزه‌های پیشگیری،درمان و جبران، تحلیل می‌گردد.یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که حکومت اسلامی وظیفه‌ای مهم و گسترده در حفظ سلامت عمومی دارد و اجرای این مسئولیت‌ها باید با رعایت حقوق فردی و اجتماعی همراه باشد.این مقاله در نهایت، با ارائه پیشنهاداتی عملی برای تقویت سیاست‌های بهداشتی مبتنی بر آموزه‌های فقهی، به تقویت نقش حکومت در مقابله با بیماری‌های مسری کمک می‌کند.فقه امامیه، مسئولیت حکومت، بیماری‌های مسری، سلامت عمومی، قاعده لاضرر
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The government's executive responsibility for infectious diseases from the perspective of Imamiyyah jurisprudence and explaining its geopolitical dimensions

نویسندگان English

Seyyed Reza Abedian 1
Seyyed Hassan Abedian Kalkhoran 2
Ali Reza Asgari 1
1 Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
2 Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
چکیده English

Communicable diseases, as one of the serious challenges of public health, have widespread impacts on society and national security, and have increased the need for special attention to the responsibilities of governments in managing these crises. In this article, the executive responsibility of the Islamic government in the field of preventing and treating communicable diseases and compensating for the losses caused by them is examined with a jurisprudential approach. First, the jurisprudential foundations related to protecting the life and health of society, including Quranic evidence, authenticity, and jurisprudential rules such as harmlessness, are explained, then the executive duties of the government in the areas of prevention, treatment, and compensation are analyzed. The findings of this research show that the Islamic government has an important and extensive duty in protecting public health, and the implementation of these responsibilities must be accompanied by respect for individual and social rights. Finally, this article helps to strengthen the role of the government in combating communicable diseases by providing practical suggestions for strengthening health policies based on jurisprudential teachings.Imami jurisprudence, government responsibility, infectious diseases, public health, do no harm rule

کلیدواژه‌ها English

Imami jurisprudence
government responsibility
infectious diseases
public health
do no harm rule
1-قرآن کریم
2-کلینی، محمد بن یعقوب، ۱۴۰۴ق، کافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه، جلد ۲
3-شیخ صدوق، ۱۴۰۴ق، من لا یحضره الفقیه، تهران: دار الکتب الاسلامیه، جلد ۱
4-شهید اول، محمد بن حسین، ۱۴۱۰ق، رسائل فقهیه، قم: مرکز تحقیقات اسلامی
5-حر عاملی، محمد بن حسن، ۱۴۰۹ق، الوسائل، تهران: دار الثقافة الاسلامیة، جلد ۱۵
6-وسائل الشیعه، حر عاملی، ۱۴۱۱ق، تهران: مؤسسه نشر اسلامی، جلد ۱۴
7-ابن ابی‌الحدید، محمد بن محمد، ۱۳۶۵، شرح نهج البلاغه، تهران: سازمان چاپ و نشر، جلد ۱
8-شاطبی، امام، ۱۳۸۲، الموافقات، تهران: دانشگاه تهران، جلد ۱
9-مطهری، مرتضی، ۱۳۷۵، اصول فقه، تهران: صدرا، جلد ۲ و ۳
10-جوادی آملی، عبدالله، ۱۳۷۹، تفسیر موضوعی نهج البلاغه، تهران: مؤسسه فرهنگی دارالعرفان، جلد ۱
11-قانون حمایت از حقوق بیماران، ۱۳۸۶، مجلس شورای اسلامی، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس
12-حسینی، غلامرضا، ۱۳۹۰، مبانی حقوق عمومی، تهران: سازمان چاپ و نشر دانشگاهی
13-موسوی، محمد، ۱۳۹۵، حقوق اداری، تهران: نشر میزان
14-سازمان جهانی بهداشت (WHO)، ۲۰۲۰، راهنمای مدیریت بیماری‌های مسری، ژنو: WHO