جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

رویکرد جامعه‌شناختی به توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش به منظور توسعه پایدار: طراحی مدل با استفاده از دلفی فازی

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
پژمان پورمتین 1
داود نصر اصفهانی 2
محبوبه خداپرست 2
علی زمانی 2
1 گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان. ایران
2 گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
10.22034/jgeoq.2026.568860.4401
چکیده
مقدمه : هدف این پژوهش رویکرد جامعه‌شناختی به توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش : طراحی مدل با استفاده از دلفی فازی بود. روش : پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) و ابزارسازی می‌باشد. جامعه آماری شامل ۲۰ نفر از نخبگان و بازاریابان ورزشی است. در مرحله اول، با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختارمند عوامل مؤثر شناسایی شد و در مرحله دوم، با به‌کارگیری روش دلفی فازی و اعداد فازی، شاخص‌ها ارزیابی و اولویت‌بندی گردیدند. شاخص‌های تأییدشده در پرسشنامه مقایسات دو به دو مورد بررسی مجدد قرار گرفت و نهایتاً با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری، مدل نهایی توسعه لایسنینگ با تأکید بر رویکرد جامعه‌شناختی طراحی شد. یافته : در این پژوهش، ابتدا ۲۱ عامل مؤثر بر توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش ایران شناسایی شد. برای تعیین اهمیت این عوامل، از روش دلفی فازی استفاده گردید که شامل سه مرحله پرسشنامه‌ای با ۲۰ نفر از خبرگان و نخبگان ورزشی بود. در دور اول، شاخص‌ها بر اساس دیدگاه خبرگان ارزیابی و اعداد فازی ذوزنقه‌ای محاسبه شد و سپس فازی‌ها به مقادیر قطعی تبدیل گردیدند. دور دوم با بازنگری نظرات و محاسبه اختلاف میانگین‌ها انجام شد تا اجماع بیشتری حاصل شود. در دور سوم، شش شاخص کلیدی شامل «پیامد اجتماعی»، «عوامل سیاست‌گذاری»، «راهبرد توسعه برند و نوآوری»، «پیامد مدیریتی» و «پیامد اقتصادی» تأیید شدند. نتایج نشان می‌دهد اجماع بالای خبرگان بر اهمیت این شاخص‌ها وجود دارد و تمرکز اصلی بر شاخص‌های کلان و ارزش‌محور است. این مدل می‌تواند مبنای راهبردی برای توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش ایران باشد.
کلیدواژه‌ها
رویکرد جامعه‌شناختی
لایسنینگ
دلفی فازی
ورزش

عنوان مقاله English

A sociological approach to the development of licensing in the sports industry: Model design using fuzzy Delphi

نویسندگان English

Pejman Pourmatin 1
Davood Nasr Esfahan 2
Mahbubeh khoda parast 2
Ali Zamani 2
1 Department of sport management, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Department of sport management, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده English

Introduction: The aim of this research was to develop a sociological approach to licensing in the sports industry: designing a model using fuzzy Delphi. Methods: he research is a combined exploratory (qualitative-quantitative) and instrument-building study. The statistical population includes 20 elites and sports marketers. In the first stage, effective factors were identified using a semi-structured interview, and in the second stage, indicators were evaluated and prioritized using the fuzzy Delphi method and fuzzy numbers. The indicators confirmed in the pairwise comparison questionnaire were re-examined, and finally, using interpretive structural modeling, the final licensing development model was designed with an emphasis on the sociological approach. Results: In this study, 21 factors affecting the development of licensing in the Iranian sports industry were initially identified. To determine the importance of these factors, the fuzzy Delphi method was used, which included three questionnaire stages with 20 experts and sports elites. In the first round, the indicators were evaluated based on the experts' views and trapezoidal fuzzy numbers were calculated, and then the fuzzies were converted into definite values. The second round was conducted by reviewing the opinions and calculating the difference in means to achieve greater consensus.

کلیدواژه‌ها English

Sociological Approach
Licensing
Fuzzy Delphi
Sports
Anderson, P. (2025). Innovation inequality and licensing systems in emerging economies. Journal of Technology Policy, 18(2), 77–95.
Baker, R., & Harris, L. (2024). Social trust and knowledge commercialization. Innovation and Society, 12(1), 44–61.
Barnett, J., & Lee, M. (2023). Institutional barriers in technology licensing. Global Innovation Review, 9(3), 101–118.
Brown, T. (2023). Sociological perspectives on intellectual property systems. Sociology of Innovation Journal, 15(2), 55–72.
Burns, K., & Taylor, S. (2024). Governance challenges in licensing development. International Journal of Policy Studies, 20(4), 88–109.
Carlson, D., & Freeman, J. (2025). Social structures and licensing governance. Journal of Economic Sociology, 14(1), 33–52.
Davidson, P., & Clark, E. (2024). Power relations in global licensing networks. Technology and Society Review, 11(2), 70–91.
Edwards, H. (2024). Interdisciplinary approaches to licensing and development. Journal of Innovation Studies, 16(3), 121–140.
Fisher, R., & Garcia, P. (2023). Informal networks and knowledge transfer. International Sociology of Technology, 8(2), 63–81.
Franklin, M., & Wood, A. (2025). Equity and access in licensing policy. Development and Innovation Quarterly, 13(1), 15–37.
Griffin, S., & Hall, T. (2024). Cultural dimensions of technology licensing. Global Knowledge Systems, 10(3), 92–110.
Harrison, J., & Miller, C. (2024). Licensing as a socio-economic institution. Journal of Contemporary Development, 19(2), 50–74.
Henderson, L., & Scott, P. (2023). Knowledge governance and sustainable innovation. Innovation Policy Review, 7(4), 99–117.
Howard, N. (2025). Interdisciplinary gaps in licensing research. Sociology and Economics Journal, 22(1), 40–58.
Johnson, A. (2023). Beyond economics: Sociological analysis of licensing systems. International Review of Sociology, 17(2), 66–84.
King, R., & Bauer, F. (2025). Institutional trust and licensing effectiveness. Journal of Public Innovation, 21(3), 73–96.
Logan, D. (2023). Technological inequality and intellectual property regimes. Global Development Studies, 9(1), 24–46.
Matthews, J. (2024). Policy implementation and cultural resistance in licensing systems. Comparative Governance Review, 18(2), 81–103.
Morgan, L., & Lewis, K. (2024). Licensing systems in developing societies. Development Sociology Journal, 12(4), 115–132.
Murphy, E. (2024). Network economies and licensing structures. Journal of Digital Economy, 6(3), 57–76.
Nelson, B., & Foster, R. (2024). Artificial intelligence and the transformation of licensing governance. Technology Futures Journal, 5(2), 89–108.
Parker, T., & Smith, H. (2023). Knowledge-sharing culture and innovation barriers. International Journal of Innovation Culture, 14(3), 60–82.
Rasher, M. (2023). Global trends in technology licensing. Journal of Innovation Governance, 11(1), 45–67.
Richardson, P., & Cooper, S. (2025). Sociology of innovation and licensing ecosystems. International Journal of Social Development, 20(1), 98–120.
Rogers, D. (2024). Collaborative governance in licensing policy. Public Administration and Innovation, 13(2), 41–65.
Stevenson, G. (2025). Digital economies and licensing transformation. Journal of Global Innovation, 18(1), 28–49.
Thompson, W. (2025). Knowledge economies and licensing competitiveness. Economic Development Review, 16(2), 52–71.
White, C., & Green, M. (2024). Platform economies and intellectual property governance. Technology and Society, 15(4), 100–122.
Wilson, A., & Martin, P. (2023). Monopoly risks in global licensing systems. International Business and Society, 10(2), 85–104.
Zare, A., Izadi, B., Rascher, D., & Dickson, G. (2023). Framework of macroeconomic diplomacy strategies in the country's sports. Quarterly Journal of Sport Development and Management/Summer, 12(34), 184 https://doi.org/10.22124/jsmd.2022.19998.2580
zare, A. , izadi, B. , Rascher, D. and Dickson, G. (2023). Documenting the empirical knowledge of sports managers: Macro approach to economic development in sports in Iran. Strategic Studies on Youth and Sports, 22(61), 239-256. doi: 10.22034/ssys.2022.1922.2365
zare, A. , Behzad izadi, B. , Rascher, D. and Dickson, G. (2024). Factors Affecting Economic Diplomacy in Sport. Strategic Studies on Youth and Sports, 23(63), 551-570. doi: 10.22034/ssys.2022.2203.2573
جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای
دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 63
تابستان 1405
صفحه 251-269