موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 14 4 2024 12 21 The government's executive responsibility for infectious diseases from the perspective of Imamiyyah jurisprudence and explaining its geopolitical dimensions مسئولیت اجرایی حکومت درقبال بیماری های مسری از منظر فقه امامیه و تبیین ابعاد ژئوپلیتیک آن 755 775 244682 10.22034/jgeoq.2026.582742.4453 FA سید رضا عابدیان گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران 0000-0002-8863-044X سیدحسن عابدیان کلخوران گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0003-3751-9212 علی رضا عسگری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران 0000-0002-0521-2470 Journal Article 2026 05 22 Communicable diseases, as one of the serious challenges of public health, have widespread impacts on society and national security, and have increased the need for special attention to the responsibilities of governments in managing these crises. In this article, the executive responsibility of the Islamic government in the field of preventing and treating communicable diseases and compensating for the losses caused by them is examined with a jurisprudential approach. First, the jurisprudential foundations related to protecting the life and health of society, including Quranic evidence, authenticity, and jurisprudential rules such as harmlessness, are explained, then the executive duties of the government in the areas of prevention, treatment, and compensation are analyzed. The findings of this research show that the Islamic government has an important and extensive duty in protecting public health, and the implementation of these responsibilities must be accompanied by respect for individual and social rights. Finally, this article helps to strengthen the role of the government in combating communicable diseases by providing practical suggestions for strengthening health policies based on jurisprudential teachings.Imami jurisprudence, government responsibility, infectious diseases, public health, do no harm rule بیماری‌های مسری به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی سلامت عمومی، تأثیرات گسترده‌ای بر جامعه و امنیت ملی دارند و ضرورت توجه ویژه به مسئولیت‌های حکومت‌ها در مدیریت این بحران‌ها را افزایش داده‌اند. در این مقاله با رویکرد فقهی، مسئولیت اجرایی حکومت اسلامی در زمینه ی پیشگیری ودرمان بیماری‌های مسری و جبران ضررهای ناشی از آن، مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا مبانی فقهی مرتبط با حفظ جان و سلامت جامعه از جمله ادله قرآنی،روایی و قواعد فقهی همچون لاضرر،تبیین می‌شود،سپس وظایف اجرایی حکومت در حوزه‌های پیشگیری،درمان و جبران، تحلیل می‌گردد.یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که حکومت اسلامی وظیفه‌ای مهم و گسترده در حفظ سلامت عمومی دارد و اجرای این مسئولیت‌ها باید با رعایت حقوق فردی و اجتماعی همراه باشد.این مقاله در نهایت، با ارائه پیشنهاداتی عملی برای تقویت سیاست‌های بهداشتی مبتنی بر آموزه‌های فقهی، به تقویت نقش حکومت در مقابله با بیماری‌های مسری کمک می‌کند.فقه امامیه، مسئولیت حکومت، بیماری‌های مسری، سلامت عمومی، قاعده لاضرر http://www.jgeoqeshm.ir/article_244682_0a1ea719d72caab22623fda70d0e087e.pdf