موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 A sociological approach to the development of licensing in the sports industry: Model design using fuzzy Delphi رویکرد جامعه‌شناختی به توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش به منظور توسعه پایدار: طراحی مدل با استفاده از دلفی فازی 251 269 245714 10.22034/jgeoq.2026.568860.4401 FA پژمان پورمتین گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان. ایران 0009-0009-1020-9899 داود نصر اصفهانی گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0009-1020-9899 محبوبه خداپرست گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0009-1020-9899 علی زمانی گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0000-0002-8863-044X Journal Article 2025 12 28 Introduction: The aim of this research was to develop a sociological approach to licensing in the sports industry: designing a model using fuzzy Delphi. Methods: he research is a combined exploratory (qualitative-quantitative) and instrument-building study. The statistical population includes 20 elites and sports marketers. In the first stage, effective factors were identified using a semi-structured interview, and in the second stage, indicators were evaluated and prioritized using the fuzzy Delphi method and fuzzy numbers. The indicators confirmed in the pairwise comparison questionnaire were re-examined, and finally, using interpretive structural modeling, the final licensing development model was designed with an emphasis on the sociological approach. Results: In this study, 21 factors affecting the development of licensing in the Iranian sports industry were initially identified. To determine the importance of these factors, the fuzzy Delphi method was used, which included three questionnaire stages with 20 experts and sports elites. In the first round, the indicators were evaluated based on the experts' views and trapezoidal fuzzy numbers were calculated, and then the fuzzies were converted into definite values. The second round was conducted by reviewing the opinions and calculating the difference in means to achieve greater consensus. مقدمه : هدف این پژوهش رویکرد جامعه‌شناختی به توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش : طراحی مدل با استفاده از دلفی فازی بود. روش : پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) و ابزارسازی می‌باشد. جامعه آماری شامل ۲۰ نفر از نخبگان و بازاریابان ورزشی است. در مرحله اول، با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختارمند عوامل مؤثر شناسایی شد و در مرحله دوم، با به‌کارگیری روش دلفی فازی و اعداد فازی، شاخص‌ها ارزیابی و اولویت‌بندی گردیدند. شاخص‌های تأییدشده در پرسشنامه مقایسات دو به دو مورد بررسی مجدد قرار گرفت و نهایتاً با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری، مدل نهایی توسعه لایسنینگ با تأکید بر رویکرد جامعه‌شناختی طراحی شد. یافته : در این پژوهش، ابتدا ۲۱ عامل مؤثر بر توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش ایران شناسایی شد. برای تعیین اهمیت این عوامل، از روش دلفی فازی استفاده گردید که شامل سه مرحله پرسشنامه‌ای با ۲۰ نفر از خبرگان و نخبگان ورزشی بود. در دور اول، شاخص‌ها بر اساس دیدگاه خبرگان ارزیابی و اعداد فازی ذوزنقه‌ای محاسبه شد و سپس فازی‌ها به مقادیر قطعی تبدیل گردیدند. دور دوم با بازنگری نظرات و محاسبه اختلاف میانگین‌ها انجام شد تا اجماع بیشتری حاصل شود. در دور سوم، شش شاخص کلیدی شامل «پیامد اجتماعی»، «عوامل سیاست‌گذاری»، «راهبرد توسعه برند و نوآوری»، «پیامد مدیریتی» و «پیامد اقتصادی» تأیید شدند. نتایج نشان می‌دهد اجماع بالای خبرگان بر اهمیت این شاخص‌ها وجود دارد و تمرکز اصلی بر شاخص‌های کلان و ارزش‌محور است. این مدل می‌تواند مبنای راهبردی برای توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش ایران باشد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_245714_5ee2a43751715fc96f8e50e3aa9c1a8a.pdf