موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 15 2 2025 06 22 The Legal Planning Challenges of Joint Investment Contracts for Technology Transfer toward Sustainable Development in Iran’s Oil Industry چالش‌های برنامه‌ریزی حقوقی قراردادهای سرمایه گذاری مشترک برای انتقال فناوری در جهت توسعه پایدار در حوزه صنعت نفت ایران 341 362 246660 10.22034/jgeoq.2026.581634.4440 FA یداله زنگوئی دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0001-5492-8953 سیدمجتبی حسینی کرابی گروه حقوق بین الملل، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0001-5492-8953 غلامحسین افراس گروه حقوق خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0001-5492-8953 Journal Article 2026 05 14 The development of the oil industry in developing countries requires effective mechanisms for technology transfer through international cooperation. The purpose of this study is to examine the legal planning challenges of joint investment contracts for technology transfer in line with sustainable development in Iran’s oil industry. The research adopts a descriptive–analytical method based on library studies and analysis of legal sources, contractual frameworks, and legal doctrines. The findings indicate that technology transfer in joint investment contracts in Iran’s oil sector faces several challenges, including ambiguity in contractual obligations related to technology transfer, imbalance between the interests of foreign investors and national interests, limitations arising from intellectual property rights, weaknesses in regulatory and supervisory institutions, and insufficient attention to sustainable development requirements. These challenges often result in limited or superficial technology transfer and hinder the strengthening of domestic technological capabilities. The study concludes that improving the legal framework of joint investment contracts by defining clear and measurable technology transfer obligations, establishing effective monitoring mechanisms, strengthening collaboration between industry and academic institutions, and emphasizing environmentally sustainable technologies can significantly enhance technological capacity in Iran’s oil industry while aligning it with sustainable development objectives توسعه صنعت نفت در کشورهای در حال توسعه مستلزم بهره‌گیری از سازوکارهای مؤثر انتقال فناوری در قالب همکاری‌های بین‌المللی است. هدف این پژوهش بررسی چالش‌های برنامه‌ریزی حقوقی قراردادهای سرمایه‌گذاری مشترک در انتقال فناوری در راستای تحقق توسعه پایدار در صنعت نفت ایران است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل منابع حقوقی، اسناد قراردادی و دیدگاه‌های دکترین حقوقی انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که انتقال فناوری در قراردادهای سرمایه‌گذاری مشترک صنعت نفت ایران با چالش‌هایی همچون ابهام در تعهدات قراردادی انتقال فناوری، عدم توازن میان منافع سرمایه‌گذار خارجی و منافع ملی، محدودیت‌های ناشی از حقوق مالکیت فکری، ضعف نهادهای نظارتی و تنظیم‌گری و نیز عدم توجه کافی به الزامات توسعه پایدار مواجه است. این چالش‌ها سبب می‌شود انتقال فناوری در بسیاری از موارد به صورت محدود یا صوری تحقق یابد و ظرفیت‌های فناورانه داخلی به طور کامل تقویت نشود. نتایج پژوهش بیانگر آن است که اصلاح چارچوب حقوقی قراردادهای سرمایه‌گذاری مشترک از طریق پیش‌بینی تعهدات دقیق و قابل سنجش برای انتقال فناوری، ایجاد سازوکارهای نظارتی کارآمد، تقویت همکاری میان صنعت و نهادهای علمی و همچنین توجه به انتقال فناوری‌های سازگار با محیط زیست می‌تواند نقش مهمی در ارتقای توانمندی فناورانه صنعت نفت و همسوسازی آن با اهداف توسعه پایدار ایفا کند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_246660_f7afcb9be9414cfb0898d3239db62779.pdf