موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Examining Opportunities to Strengthen Climate Governance in Iran for Enhancing International Convergence and Resilience to Climate Change بررسی فرصت‌های تقویت حکمرانی اقلیمی در ایران برای افزایش همگرایی بین المللی و تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی 1 17 243055 10.22034/jgeoq.2026.568884.4399 FA صادق کریمی دانشیار آب و هواشناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0000-0002-9547-7172 Journal Article 2025 12 26 This study examines the key outcomes of global climate change conferences and their implications for Iran. Climate change, as one of the major challenges of the present century, has profound impacts on Iran’s water resources, agriculture, public health, and food security. Official documents from recent United Nations conferences, including COP29 in Baku (2024) and COP30 in Belém, Brazil (2025), were review and analyzed. The findings highlight the international community’s emphasis on expanding climate finance, tripling adaptation budgets by 2035, and ensuring a just transition away from fossil fuels. For Iran, these outcomes represent both opportunities and challenges. On the one hand, declining precipitation, rising temperatures, and intensifying droughts underscore the urgent need to utilize global financial mechanisms and adaptation indicators. On the other hand, Iran’s dependence on oil and gas revenues, together with ongoing sanctions, restricts full access to international climate finance. In addition to analyzing global documents, a systematic review of climate studies in Iran was conducte. Results reveal dominant trends: rising average temperatures, reduced rainfall, intensifying droughts, and shifts in climatic patterns. The study concludes that Iran must reform and strengthen its climate policies through transparent structural, institutional, and organizational development with a climopolitical perspective. Enhancing resilience requires responsible convergence and the use of international experience. Integrating domestic research with global achievements can make Iran’s climate policymaking more realistic and effective. Within the framework of the World Climate Research Programme, three intervention approaches are identified: terrestrial carbon dioxide removal, ocean-based carbon dioxide removal, and solar radiation management . این پژوهش دستاوردهای کلیدی کنفرانس‌های جهانی تغییر اقلیم و ارتباط آن با ایران را بررسی می‌کند. تغییر اقلیم، به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی قرن حاضر، بر منابع آب، کشاورزی، سلامت و امنیت غذایی ایران اثر عمیق دارد. اسناد رسمی کنفرانس‌های اخیر سازمان ملل، شامل COP29 باکو 2024 و COP30 بِلم برزیل 2025، مرور و تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد جامعه جهانی بر افزایش منابع مالی اقلیم، سه‌برابر شدن بودجه سازگاری تا 2035، و گذار عادلانه از سوخت‌های فسیلی تأکید دارد. برای ایران، این دستاوردها هم فرصت و هم چالش‌اند: از یک سو، کاهش بارش، افزایش دما و تشدید خشکسالی ضرورت بهره‌گیری از منابع مالی و شاخص‌های جهانی سازگاری را دوچندان می‌کند؛ از سوی دیگر، وابستگی به نفت و گاز و تداوم تحریم‌ها دسترسی کامل به سازوکارهای مالی بین‌المللی را محدود می‌سازد. علاوه بر تحلیل اسناد جهانی، مرور نظام‌مند مطالعات اقلیمی ایران انجام شد. یافته‌ها روندهای غالب را نشان می‌دهد: افزایش میانگین دما، کاهش بارش، تشدید خشکسالی و تغییر الگوهای اقلیمی. بر این اساس، اصلاح و تقویت سیاست‌های اقلیمی با تکیه بر توسعه ساختاری، نهادی و تشکیلاتی شفاف و رویکرد کلایموپلیتیک ضروری است. ارتقای تاب‌آوری مستلزم همگرایی مسئولانه و بهره‌گیری از تجربه‌های بین‌المللی است. ترکیب پژوهش‌های داخلی با دستاوردهای جهانی می‌تواند سیاست‌گذاری اقلیمی ایران را واقع‌بینانه و کارآمد کند. چارچوب کاری WCRP سه محور مداخله را برجسته می‌کند: حذف دی‌اکسید کربن زمینی (CDR)، حذف دی‌اکسید کربن دریایی، و مدیریت تابش خورشیدی (SRM). http://www.jgeoqeshm.ir/article_243055_af73cc43b213c76a118568e511a2c3eb.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 The Role of the Financial Action Task Force (FATF) in Shaping International Financial Discipline: A Geographical Analysis of Soft Law and Spatial Governance of the Global Financial System نقش گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در شکل‌دهی به انضباط مالی بین‌المللی: تحلیلی جغرافیایی از حقوق نرم و حکمرانی فضایی نظام مالی جهانی 18 33 242842 10.22034/jgeoq.2026.569428.4405 FA محمدرضا صادقی دانشجوی دکتری روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران امیرهوشنگ میرکوشش استادیار روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران محمدعلی محمدزاده مربی روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران Journal Article 2025 12 29 In recent decades, the formation of global financial discipline has become a fundamental component of international financial governance. Within this context, the Financial Action Task Force (FATF), as a transnational body lacking legally binding hard law authority, has played a decisive role in regulating states’ financial behavior through the development and dissemination of standards and recommendations within the framework of soft law. Employing a qualitative research method and a critical-analytical approach, this article examines the role of FATF in enforcing global financial discipline and the mechanisms of financial governance based on international pressure. The findings indicate that FATF’s non-binding recommendations have effectively acquired quasi-binding force through instruments such as mutual evaluations, country risk classifications, restrictions on access to global financial networks, and the application of political and economic pressure. The article argues that this process represents a clear transformation of global financial governance from hard law to soft law, in which the economic and political power of dominant states—particularly within the G7 framework—plays a central role in consolidating and enforcing global financial discipline. Finally, the study emphasizes the need to reconsider FATF’s decision-making and evaluation mechanisms, enhance institutional transparency, and address the structural inequalities faced by developing countries under international pressure. در دهه‌های اخیر، شکل‌گیری انضباط مالی جهانی به یکی از مؤلفه‌های اساسی حکمرانی مالی بین‌المللی تبدیل شده است. در این میان، گروه ویژه اقدام مالی (FATF) به‌عنوان نهادی فراملی، بدون برخورداری از قدرت الزام‌آور حقوق سخت، از طریق تولید و ترویج استانداردها و توصیه‌ها در چارچوب حقوق نرم (Soft Law)، نقش تعیین‌کننده‌ای در سامان‌دهی رفتار مالی دولت‌ها ایفا می‌کند. این مقاله با بهره‌گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد تحلیلی ـ انتقادی، به بررسی نقش FATF در اعمال انضباط مالی جهانی و سازوکارهای حکمرانی مالی مبتنی بر فشار بین‌المللی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توصیه‌های غیرالزام‌آور FATF، از رهگذر ابزارهایی همچون ارزیابی‌های متقابل، رتبه‌بندی کشورها، ایجاد محدودیت در دسترسی به شبکه‌های مالی جهانی و اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی، عملاً واجد کارکرد الزام‌آور شده‌اند. مقاله استدلال می‌کند که این فرآیند، نمونه‌ای بارز از تحول حکمرانی مالی جهانی از حقوق سخت به حقوق نرم است؛ تحولی که در آن، قدرت اقتصادی و سیاسی کشورهای مسلط، به‌ویژه در چارچوب گروه G7، نقشی محوری در تثبیت و اجرای انضباط مالی جهانی ایفا می‌کند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازنگری در سازوکارهای تصمیم‌گیری و ارزیابی FATF، افزایش شفافیت نهادی و توجه به نابرابری‌های ساختاری کشورهای در حال توسعه در مواجهه با فشارهای بین‌المللی تأکید دارد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242842_29657d6d3e5584a0ce92e6bd6a5e8284.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 From the Islamic Revolution to the New Islamic Civilization: Re-reading the Geopolitical Perspective of Civilizations از انقلاب اسلامی تا تمدن نوین اسلامی: بازخوانی چشم انداز ژئوپلیتیکی تمدن ها 34 52 242845 10.22034/jgeoq.2026.556210.4359 FA ابراهیم روحی کیاسه دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مجید ولی شریعت پناهی دانشیار، گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-9599-0024 علی‌اصغر اسمعیل پور روشن استادیار، گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 10 29 The Islamic Revolution of Iran is the most important contemporary Islamic movement that is considered a symbol of Islamism in the present era. This revolution was a movement that, due to its unique characteristics, surprised all thinkers and appeared as a mystery to analysts. Islamic beliefs, leadership, and institutions have played an important role in Middle Eastern politics. As it can be said, the history and beliefs of Shiite Islam were the foundation of the ideology of the Islamic Revolution and one of its most important roots. On the other hand, after the victory of the Islamic Revolution, the discussion of the export of the revolution and the impact of the Islamic Revolution of Iran on Islamic societies became prominent. This research seeks to answer the question of what is the geopolitical perspective of civilizations and Iran's position in the formation of a new Islamic civilization. This research was conducted using a descriptive-analytical method and in a library format. The results of the research showed that the values ​​and doctrinal principles of Islam caused Iran's geopolitical position to react to the existing situation and create the Islamic Revolution of Iran. On the other hand, the Islamic Revolution of Iran, by giving importance and priority to Islam, reviving Islamic identity and awakening Muslims, as well as empowering Muslims at the national and international levels, has led to the formation of the foundations of a new Islamic civilization in the Middle East. انقلاب اسلامی ایران مهم‌ترین جنبش اسلامی معاصر است که نماد اسلام‌گرایی در عصر حاضر به شمار می‌آید. این انقلاب حرکتی بود که به جهت ویژگی‌های منحصر به فرد خود، شگفتی تمام اندیشمندان را برانگیخت و به صورت معمایی برای تحلیلگران جلوه‌گر شد. معتقدات، رهبری و نهاد های اسلامی، نقش مهمی در سیاست خاورمیانه داشته است. چنانکه می توان گفت تاریخ و معتقدات اسلامی شیعی زیربنای ایدئولوژی انقلاب اسلامی و یکی از مهمترین ریشه های آن بوده است. از طرف دیگر پس از پیروزی انقلاب اسلامی بحث صدور انقلاب و تأثیرگذاری انقلاب اسلامی ایران بر جوامع اسلامی پررنگ شد. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این سوال است که چشم انداز ژئوپلیتیکی تمدن ها و جایگاه ایران در شکل گیری تمدن نوین اسلامی چیست. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد که ارزش ها و اصول مکتبی دین اسلام باعث شده تا موقعیت ژئوپلتیک ایران نسبت به وضع موجود واکنش نشان داده و انقلاب اسلامی ایران را پدید آورند. از سویی دیگر انقلاب اسلامی ایران نیز با اهمیت و اولویت بخشیدن به اسلام، احیای هویت اسلامی و بیداری مسلمانان و همچنین قدرتمند کردن مسلمین در سطح ملی و بین المللی موجب شکل گیری مقدمات تمدن نوین اسلامی در خاورمیانه شده است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242845_ba409853b02bb62c47cb8aad1481a1e6.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Pathology of the realization of qualitative indicators of institution building in West Asia آسیب شناسی تحقق شاخص های کیفی نهادسازی در غرب آسیا 53 72 242904 10.22034/jgeoq.2026.532113.4292 FA سیدابراهیم سرپرست سادات عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران نسا زاهدی استادیار علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Journal Article 2025 07 01 State institutions shape political variables and political choices, and narrowing the focus from state power to the power of state institutions is the essence of research on state subordination. Because by going into details, examples, and indicators, it presents the discussion with a more limited generality and focuses on the causal relationship between the performance of administrative, political, judicial, and security institutions and measures their relationship with political stability and economic performance. Here, focusing on the political geography of West Asian countries, we want to analyze the concept of state subordination under the new institutionalist literature in the four areas of administrative, political, security, and judicial institutions and their complex and reciprocal relationships and the impact they can have on political stability and economic performance.The present article, using the method of description, analysis and resources of the library, is the answer to this question. The findings of the research are based on this belief that the state of institutionalization in the above four areas in this region, due to the lack of quality indicators such as reliance on competence and competitiveness of salaries and autonomy in the administrative area, lack of honesty, transparency and equal access and property rights in the judicial area and lack of a centralized command structure, professionalization and lack of accountability to civilians in security areas and lack of monitoring corruption, proportionality, stabilization and the prevalence of competitive bribery, lack conditions conducive to ensuring political stability and economic growth. دولتسازی فرآیند ایجاد و اصلاح نهادهای دولتی را برای تامین شیوه های ثبات سیاسی و عملکرد اقتصادی در پیش گرفت و معیارهای تاسیس دولت ملتسازی، شفافیت مفهومی، زمینه سازی تجربی و انتظارات واقع بینانه تعریف شد. مرکز ثقل این فرآیند، متکی به جرح و تعدیلات اساسی در چهارگانه ساختارهای نهادی، اعم از نهادهای سیاسی، قضائی، امنیتی و اداری است و تحقق اهدافی چون، ایجاد نگاه حداقلی به وحدت در جامعه، ضمانت تکثرگرایی و بهم بافتن حداقلی، تحقق جامعه مدنی پیچیده و فربه و عقب نشینی حکومت از مداخلات اساسی در جامعه، تامین امنیت داخلی، تقویت حاکمیت قانون، استقرار دولت محدود و ... را صرفا در گرو اصلاح رادیکال در چهار عرصه فوق می داند.مقاله حاضر، با استفاده از روش توصیف، تحلیل و منابع کتابخانه ای درصدد پاسخ به این سوال اصلی است که مناسبات نهادسازی در حوزه نهادهای اداری، سیاسی، قضائی و امنیتی در جغرافیای سیاسی غرب آسیا چگونه قابل توضیح است؟ یافته های تحقیق بر این باور است که وضعیت نهادسازی در حوزه های چهارگانه در این منطقه، به دلیل فقدان شاخص های کیفی نظیر اتکاه به شایستگی و رقابت پذیری حقوق و دستمزد و خودمختاری در حوزه اداری، فقدان صداقت، شفافیت و دسترسی برابر و حقوق مالکیت در حوزه قضائی و فقدان ساختار فرماندهی متمرکز، حرفه ای شدن و عدم پاسخ گوئی به غیر نظامیان در حوزه های امنیتی و فقدان دیده بانی فساد، تناسب گرائی، ثبات سازی و غلبه رشوه خواری رقابتی، فاقد شرایط مساعد برای تامین ثبات سیاسی و رشد اقتصادی در کوتاه مدت است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242904_5dccbfc9cb9a717382fc38ee823637f7.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Comparative Evaluation of the Environmental Performance of Ceramic Tile Waste and Portland Cement in the Stabilization of Marl Soils with an Emphasis on Waste Reduction and Natural Environmental Pollution Mitigation (Case Study: Tabriz City) مقایسه تطبیقی کارایی زیست‌محیطی ضایعات کاشی و سیمان پرتلند در تثبیت خاک‌های مارنی با رویکرد کاهش پسماند و آلودگی محیط‌زیست طبیعی (مطالعه موردی: شهر تبریز) 73 85 242841 10.22034/jgeoq.2026.576483.4420 FA رامین نعمتی عموقین دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوتکنیک دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-7303-5314 Journal Article 2026 02 17 In urban areas of Iran, including Tabriz city and especially Nasr neighborhood, urban development has been challenged. On the other hand, the widespread use of cement as the most common soil stabilization material is associated with significant environmental consequences such as increased carbon dioxide emissions, energy consumption, and destruction of natural resources. In this study, the possibility of using Portland cement and waste tile powder as a construction waste simultaneously was investigated with the aim of improving the mechanical properties of marl soil and reducing environmental impacts. For this purpose, marl soil samples were prepared with different percentages of cement equal to 3, 5, and 7 percent and waste tile powder equal to 5, 7, 10, and 20 percent, and uniaxial compression and compressive strength tests were performed on them after 28 days of curing. The results showed that adding tile waste powder to an optimum amount of about 5% increases the dry specific gravity and compressive strength of the soil, while increasing it excessively reduces the strength due to dilution of the soil load-bearing skeleton. Also, increasing the percentage of cement significantly increased the compressive strength and soil hardness, but it was accompanied by an increase in the brittle behavior of the samples. In total, a mixture of 5% tile waste powder and 5 to 7% cement is recommended as the optimum mixture. در مناطق شهری ایران، از جمله شهر تبریز و به‌ویژه محله نصر، توسعه شهری را با چالش مواجه ساخته‌اند. از سوی دیگر، مصرف گسترده سیمان به‌عنوان متداول‌ترین ماده تثبیت‌کننده خاک، با پیامدهای زیست‌محیطی قابل توجهی نظیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن، مصرف انرژی و تخریب منابع طبیعی همراه است. در این پژوهش، امکان استفاده هم‌زمان از سیمان پرتلند و پودر ضایعات کاشی به‌عنوان یک پسماند ساختمانی، با هدف بهبود خواص مکانیکی خاک مارن و کاهش اثرات زیست‌محیطی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، نمونه‌های خاک مارن با درصدهای مختلف سیمان برابر با ۳، ۵ و ۷ درصد و پودر ضایعات کاشی برابر با ۵، ۷، ۱۰ و ۲۰ درصد تهیه شد و آزمایش‌های تراکم و مقاومت فشاری تک‌محوری پس از عمل‌آوری ۲۸ روزه بر روی آن‌ها انجام گرفت. نتایج نشان داد که افزودن پودر ضایعات کاشی تا مقدار بهینه حدود ۵ درصد، موجب افزایش وزن مخصوص خشک و مقاومت فشاری خاک می‌شود، در حالی‌که افزایش بیش‌ازحد آن باعث کاهش مقاومت به‌دلیل رقیق‌سازی اسکلت باربر خاک می‌گردد. همچنین افزایش درصد سیمان سبب افزایش قابل توجه مقاومت فشاری و سختی خاک شد، اما همراه با افزایش رفتار ترد نمونه‌ها بود. در مجموع، ترکیب شامل ۵ درصد پودر ضایعات کاشی و ۵ تا ۷ درصد سیمان به‌عنوان ترکیب بهینه پیشنهاد می‌شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242841_4e582d65439b0b9b1ddb109a719f821a.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Evaluating the degree of success in providing urban services based on citizen satisfaction (case study of Region 4 of Ahvaz) ارزیابی درجه موفقیت در ارائه خدمات شهری بر اساس میزان رضایتمندی شهروندان (مطالعه موردی منطقه 4 اهواز) 86 102 243056 10.22034/jgeoq.2026.572628.4413 FA صادق الهیاری استادیار گروه جغرافیا. دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0003-1010-0526 علی شکور استاد گروه جغرافیا، ,واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران 0000-0002-3056-1453 اصغر عبدلی استادیار جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Journal Article 2026 02 01 One way to achieve sustainable urban development is to provide the facilities and services needed by citizens living in urban areas. Balanced spatial organization in cities is a form of urban sustainability and will be achieved when there is logical coordination and compatibility between population distribution and service distribution in cities. This research aimed to evaluate the degree of success in providing urban services based on the level of citizen satisfaction (case study of Region 4 of Ahvaz). The present study, based on the nature of the subject and the goals foreseen for it, is of a descriptive, analytical type and is classified as applied research. SPSS software was used to analyze the data, and the one-sample T-test, Pearson's correlation coefficient, and the variance inequality test were used to evaluate the desired indicators to test the hypotheses The results of the findings show that the urban furniture index with an average of (1.26), the environmental index with an average of (1.13), and the urban furniture index with an average of (1.12) were significantly lower than the expected average (3). This indicates a lack of proper provision of services, which has led to dissatisfaction among the residents of the studied area. The results of the Pearson correlation test also showed that there was no significant difference between the three indicators and that this region was suffering from all aspects (poor urban services and very low satisfaction). The analysis of variance inequality test (Anova) also confirmed the results of the one-sample T-test. یکی از راه‌های دستیابی به توسعه پایدار شهری، فراهم نمودن امکانات و خدمات موردنیاز شهروندان ساکن در مناطق شهری است. سازمان فضایی متعادل در شهرها نوعی از پایداری شهری است و زمانی محقق خواهد شد که هماهنگی و سازگاری منطقی بین پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در شهرها به وجود آید. این پژوهش باهدف ارزیابی درجه موفقیت در ارائه خدمات شهری بر اساس میزان رضایتمندی شهروندان (مطالعه موردی منطقه4 اهواز) انجام شد. پژوهش حاضر بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش‌بینی‌شده، از نوع توصیفی، تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار spss ، ارزیابی شاخص‌های موردنظر جهت آزمون فرضیه‌ها از آزمونT تک نمونه‌ای،ضریب همبستگی پیرسون و آزمون نابرابری واریانس استفاده شده است. نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد که شاخص مبلمان شهری با میانگین (26/1)، شاخص محیط زیست با میانگین (13/1) و شاخص مبلمان شهری با میانگین (12/1) به طور معناداری کمتر از میانگین مورد انتظار(3) بودند این امر نشان دهنده عدم ارائه مناسب خدمات بو ده که منجر به عدم رضایت ساکنان محدوده مورد مطالعه گردیده است .نتایج آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان داد که اختلاف معناداری میان سه شاخص نیست و این منطقه از همه جهات دچار معضل (خدمات شهری ضعیف و رضایتمندی بسیار کم) می باشد. تحلیل آزمون نابرابری واریانس(Anova) نیز نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه ای را تایید کرد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243056_7b12127481afe24e53c7f6e176a03e91.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Analysis of the geo-economic drivers of the development of Hormozgan تحلیل پیشران‌های ژئواکونومیکی توسعه استان هرمزگان با رویکرد اقتصاد دریامحور 103 124 242903 10.22034/jgeoq.2026.510009.4247 FA افشین متقی گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-4406-3236 مجتبی جهانگیری زرکانی دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران آرش قربانی سپهر پژوهشگر پسادکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2025 03 02 Geographical places and spaces have different values depending on their location, characteristics and structural and functional elements. Based on this, today the role and importance of the sea in the economy is undeniable, because its direct connection with the needs and capabilities of the interests of the sea-owning countries is important, and the maritime policies of these countries are formed based on these interests. Therefore, sea-oriented development is an exceptional opportunity for the increasing growth and development of coastal areas, especially Hormozgan province. The current research is looking for an answer to the question of what will be the geo-economic drivers of the development of Hormozgan province with the approach of sea-oriented economy. The research method in this project is a mixed method (quantitative-qualitative). Data analysis was done through MICMAC software.The findings show that the GE7 index (presence and attraction of domestic and foreign investors) is in the first rank of direct and indirect influence. The GE8 index (free zones, ports and customs) is in the second rank of direct and indirect influence. GE9 index (island capacities of the province) is ranked third in direct influence and fourth in indirect influence. The GE10 index (significant amount of export, unloading and loading of goods) is in the fourth rank of direct influence and the third rank of indirect influence. The GE6 index (marine, rail, air and road infrastructures) is in the fifth rank of direct and indirect influence. مکان‌ها و فضاهای جغرافیایی بسته به موقعیت، مشخصات و عناصر ساختاری و کارکردی خود دارای ارزش‌های متفاوتی هستند. بر این بنیان، امروزه نقش و اهمیت دریا در اقتصاد انکار ناپذیر است ؛زیرا ارتباط مستقیم آن با نیازها و توانمندی‌های منافع کشورهای صاحب دریا حائز اهمیت است که سیاست‌های دریایی این کشورها بر اساس این منافع شکل می‌گیرد. از این‌رو، توسعه دریا محور فرصت استثنایی برای رشد و پیشرفت روز افزون مناطق ساحلی به ویژه استان هرمزگان است. پژوهش حاضر با روش آینده پژوهی به دنبال پاسخ به این پرسش است که پیشران‌های ژئواکونومیکی توسعه استان هرمزگان با رویکرد اقتصاد دریامحور چه خواهد بود؟ روش پژوهش در این طرح، روش آمیخته (کمی- کیفی) می‌باشد. تحلیل داده‌ها از طریق نرم افزار MICMAC انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شاخصGE7 (حضور و جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی) در رتبة اول تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE8 (مناطق آزاد، بنادر و گمرکات) در رتبة دوم تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE9 (ظرفیت‌های جزایری استان) در رتبة سوم تأثیرگذاری مستقیم و رتبه چهارم غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE10 (میزان قابل توجه صادرات، تخلیه و بارگیری کالا) در رتبة چهارم تأثیرگذاری مستقیم و رتبه سوم غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE6 (زیرساخت‌های دریایی، ریلی، هوایی و جاده‌ای) در رتبة پنجم تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242903_b6f91c2b8ca37b9908f94e088e3ea963.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Redefining the professional competencies of agricultural graduates in response to regional development needs: A Consensus-Based Approach بازتعریف صلاحیت های حرفه ای دانش‌آموختگان کشاورزی در پاسخ به نیازهای توسعه منطقه ای : یک رویکرد اجماعی 125 140 242906 10.22034/jgeoq.2026.574849.4418 FA نسیم ایزدی استادیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، شیراز، ایران 0000-0002-5941-3745 حمید کریمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران مصطفی علی نقی زاده گروه کشاورزی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2026 02 09 In this article, we utilize document analysis to define appropriate methods and models for evaluating and assessing professional competencies. To identify professional competencies, the Delphi technique and semi-structured interviews with key experts in the field of higher education were employed. Additionally, the findings from the Delphi method were coded and categorized using the inductive content analysis technique. Sampling was conducted purposefully among key experts. The results indicated consensus among experts on 10 key professional competencies: specialized knowledge in agricultural sciences, farm management, application of modern agricultural technologies, analysis of business plans, knowledge of agricultural diseases and pests, agricultural economics and marketing, problem-solving and decision-making skills, teamwork and communication skills, leadership and management, and principles of entrepreneurship. It can be concluded that in the field of agriculture, students must acquire a wide range of competencies and professional skills to succeed effectively in the job market. These competencies are generally divided into two categories: specialized competencies, which include expertise in agricultural sciences, farm management, the use of modern agricultural technologies, business plan analysis, knowledge of agricultural pests and diseases, and agricultural economics and marketing; and general competencies, which include problem-solving and decision-making, teamwork and communication skills, leadership and management, and principles of entrepreneurship. در این مقاله، با استفاده از تحلیل اسنادی، تعریفی از روش‌ها و الگودهی مناسب در ارزیابی و سنجش صلاحیت حرفه‌ای ارائه خواهد شد. برای شناسایی شایستگی‌های حرفه‌ای از روش دلفی و مصاحبه‏های نیمه‏ساختارمند با متخصصان کلیدی در حوزه‏ آموزش عالی استفاده شد و یافته‏های حاصل از دلفی، با استفاده از فن تحلیل محتوای استقرایی کدگذاری و مقوله‏بندی شدند. نمونه‌گیری نیز به‌صورت هدفمند در بین متخصصان کلیدی رشته کشاورزی انجام شد. نتایج نشان داد که متخصصان توافق بر 10 صلاحیت‌های حرفه‌ای دانش تخصصی در علوم کشاورزی، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری‌های نوین کشاورزی، تحلیل طرح‌های کسب‌وکار، دانش کنترل آفات و بیماری‌های کشاورزی، اقتصاد و بازاریابی کشاورزی، حل مسئله و تصمیم‌گیری، مهارت‌های کار گروهی و ارتباطات، رهبری و مدیریت و اصول کارآفرینی به اجماع رسیدند. بر اساس نتایج این تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که در حوزه کشاورزی، دانشجویان باید طیف وسیعی از صلاحیت‌ها و مهارت‌های حرفه‌ای را کسب کنند تا بتوانند به‌خوبی در بازار کار موفق شوند. این صلاحیت‌ها به طور کلی به دو دسته صلاحیت‌های عمومی شامل حل مسئله و تصمیم‌گیری، مهارت‌های کار گروهی و ارتباطات، رهبری و مدیریت و اصول کارآفرینی و صلاحیت‌های تخصصی شامل دانش تخصصی در علوم کشاورزی، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری‌های نوین کشاورزی، تحلیل طرح‌های کسب‌وکار، دانش کنترل آفات و بیماری‌ها، اقتصاد و بازاریابی کشاورزی تقسیم می‌شوند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242906_3ad660f5ab7fb4164f28df0929fcf220.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Developing a model of talent management strategies in school sports within the geographical area of Ahvaz city A Foundation Data Study تدوین مدل راهبردهای مدیریت استعداد در ورزش مدارس محدوده جغرافیایی شهر اهواز یک مطالعه داده بنیاد 141 157 242974 10.22034/jgeoq.2026.474433.4205 FA عادل طالب زاده دانشجوی دکترا گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. 0009-0000-6773-711X ابوالفضل فراهانی استاد گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0002-0417-5858 علی محمد صفانیا استاد گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. 0000-0001-7158-1111 علی محمد امیرتاش استاد گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. 0000-0002-1462-9518 Journal Article 2025 01 05 This research was conducted with the aim of modeling talent management strategies in sports in schools in the geographical area of Ahvaz city using the Foundation's data method. The qualitative phase targeted university professors, while the quantitative phase involved 460 physical education teachers. Through semi-structured interviews, upon reaching theoretical saturation, the causal conditions affecting talent growth were identified: organizational capacity, financial and managerial issues, and the talent search process. Background conditions included teacher and student behaviors as well as parental influences, while intervention conditions included hardware and educational service quality. The suggested effective strategies are: directing talent, managing efficient resources, setting appropriate goals, providing necessary equipment and facilities, accessing data for talent-related information, and empowering teachers to identify and develop talents. The implementation of these strategies is very important for nurturing and identifying talents, improving productivity in talent acquisition and improving overall talent management. Success depends on addressing identified conditions and applying recommended strategies for optimal results in school athletic talent management. این پژوهش با هدف مدلسازی راهبردهای مدیریت استعداد در ورزش مدارس محدوده جغرافیایی شهر اهواز با استفاده از روش داده بنیاد انجام شد. مرحله کیفی اساتید دانشگاه را هدف گرفت، در حالی که مرحله کمی شامل 460 معلم تربیت بدنی بود. از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با رسیدن به اشباع نظری، شرایط علی مؤثر بر رشد استعداد شناسایی شد: ظرفیت سازمانی، مسائل مالی و مدیریتی و فرآیند استعدادیابی. شرایط پس زمینه شامل رفتارهای معلم و دانش آموز و همچنین تأثیرات والدین بود، در حالی که شرایط مداخله شامل سخت افزار و کیفیت خدمات آموزشی بود. راهبردهای موثر پیشنهاد شده عبارتند از: هدایت استعداد، مدیریت منابع کارآمد، تعیین هدف مناسب، تهیه تجهیزات و امکانات لازم، دسترسی به داده ها برای اطلاعات مربوط به استعداد، و توانمندسازی معلمان در شناسایی و توسعه استعدادها. اجرای این استراتژی ها برای پرورش و شناسایی استعدادها، بهبود بهره وری در استعدادیابی و ارتقای مدیریت کلی استعداد بسیار مهم است. موفقیت منوط به پرداختن به شرایط شناسایی شده و به کارگیری استراتژی های توصیه شده برای نتایج بهینه در مدیریت استعدادهای ورزشی مدارس است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242974_a81c68e7330ef5b2352dbe7536725e6a.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Explaining the Components of Catalytic Urban Design and its Impact on Accelerating Urban Development (Case Study: New Districts of Urmia) تبیین مؤلفه‌های طراحی شهری محرک و تأثیر آن در تسریع توسعه شهری (مطالعه موردی: مناطق جدید شهر ارومیه) 158 186 243414 10.22034/jgeoq.2026.580548.4432 FA زهراه ملازاده دانشجوی دکتری، طراحی شهری،واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0003-4975-7648 رسول درسخوان گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران ترجمه کن 0000-0003-4975-7648 مسعود حق لسان دانشیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران میرسعید موسوی استادیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Journal Article 2026 05 05 The development of new urban districts requires novel approaches to accelerate growth and enhance the quality of life. This research aims to explain the components of catalytic urban design and its impact on the development of new districts in Urmia. The primary objective of this study is to elucidate the components of catalytic urban design and its influence on accelerating urban development, focusing on the new districts of Urmia as a case study. This research is applied terms of purpose and descriptive-analytical in nature with a qualitative approach. The statistical population included managers, experts, and urban officials in Urmia, of whom 25 individuals were selected as the sample using snowball Delphi methods. Data collection was conducted through semi-structured interviews during the period from, and data analysis was performed using the Grounded Theory method and MAXQDA software in three stages: open, axial, and selective coding. The research findings indicate that catalytic urban design in the new districts of Urmia is based on six dimensions: physical, social, cultural, economic, environmental, and technological. In total, 328 open codes, 47 sub-categories, and 12 main categories were identified. The results of the paradigm model reveal that "accessibility and permeability," "functional diversity," and "social public spaces" play a key role as the most important design strategies accelerating development and attracting residents. Furthermore, unfavorable economic conditions and weak urban management were identified as the most significant obstacles; overcoming these through citizen participation and the utilization of modern technologies leads to urban sustainability and improved quality of life. توسعه مناطق جدید شهری نیازمند رویکردهایی نوین برای تسریع رشد و ارتقای کیفیت زندگی است. این پژوهش باهدف تبیین مؤلفه‌های طراحی شهری محرک و تأثیر آن در توسعه مناطق جدید ارومیه انجام‌شده است. هدف اصلی این پژوهش تبیین مؤلفه‌های طراحی شهری محرک و تأثیر آن در تسریع توسعه شهری بامطالعه موردی مناطق جدید شهر ارومیه است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت، توصیفی تحلیلی با رویکرد کیفی است. جامعه آماری شامل مدیران، متخصصان و مسئولان شهری ارومیه بود که با استفاده از روش گلوله برفی و دلفی، ۲۵ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته در بازه زمانی مهر تا دی 1404 انجام شد و تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش نظریه دانه‌بنیاد و نرم‌افزار مکس کیودا در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که طراحی شهری محرک در مناطق جدید ارومیه بر ۶ بعد کالبدی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، زیست‌محیطی و فناوری استوار است که درمجموع ۳۲۸ کدباز، ۴۷ مقوله فرعی و ۱۲ مقوله اصلی شناسایی شد. نتایج حاصل از مدل پارادایمی بیانگر آن است که «دسترسی و نفوذپذیری»، «تنوع عملکردی» و «فضاهای عمومی اجتماعی» به‌عنوان مهم‌ترین راهبردهای طراحی، نقش کلیدی در تسریع توسعه و جذب ساکنان ایفا می‌کنند. همچنین، شرایط اقتصادی نامساعد و ضعف مدیریت شهری به‌عنوان مهم‌ترین موانع شناخته شدند که غلبه بر آن‌ها از طریق جلب مشارکت شهروندی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، منجر به پایداری شهری و بهبود کیفیت زندگی می‌شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243414_2e0eef17eff95ace4a95739c38e047d5.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Analysis of the Impact of Augmented Reality and Virtual Reality Technologies on the Idea Development Process in Architectural Design with an Emphasis on Urban Space Design تحلیل تأثیر فناوری‌های واقعیت افزوده و واقعیت مجازی بر فرآیند پرورش ایده در طراحی معماری با تأکید بر طراحی کیفیت فضاهای شهری 187 210 243415 10.22034/jgeoq.2026.580707.4434 FA بابک منیر عباسی دانشجوی دکترای معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. اسدالله شفیع زاده دانشیار گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. 0000-0001-3418-0976 سولماز بابازاده اسکوئی استادیار گروه معماری، واحد اسکو، دانشگاه آزاد اسلامی، اسکو، ایران. 0000-0001-3518-1575 Journal Article 2026 05 06 This study examines the role of Virtual Reality (VR), Augmented Reality (AR), and Mixed Reality (MR) technologies in improving Urban Design Quality (UQ) and explains how these technologies influence cognitive and creative processes in urban design. The research follows a quantitative, descriptive–analytical approach, and data were collected through a questionnaire and analyzed using Structural Equation Modeling (SEM). In the proposed model, Virtual Reality and Augmented Reality are considered independent variables. Mixed Reality (MR), Spatial Visualization (SP), Immersive Experience (IM), and Design Interaction (DI) act as mediating constructs that transfer the influence of immersive technologies to the creative design process. Additionally, Design Creativity (DC) and Idea Development (ID) are identified as key predictive variables contributing to improved urban design quality. The findings show that immersive technologies have significant effects on urban design quality. Virtual Reality demonstrates a total effect of 0.44, while Augmented Reality shows a total effect of 0.39 on urban design quality, with much of these effects occurring indirectly through mediating variables. Among the constructs, Design Creativity (DC) has the strongest direct influence on urban design quality with a path coefficient of 0.53, emphasizing the importance of creativity in the design process. Design Interaction (DI) also contributes significantly with a coefficient of 0.42. Overall, the model explains 0.73 of the variance in urban design quality, indicating strong explanatory power and highlighting the value of immersive technologies in enhancing urban design processes and outcomes. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری‌های واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و واقعیت ترکیبی در ارتقای کیفیت طراحی شهری تبیین سازوکار تأثیر این فناوری‌ها بر فرآیندهای شناختی و خلاقانه طراحی انجام شد. رویکرد پژوهش کمی، از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. در مدل پژوهش، واقعیت مجازی و واقعیت افزوده به‌عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شده‌اند. متغیرهای واقعیت ترکیبی، تجسم فضایی، تجربه غوطه‌ور و تعامل طراحی به‌عنوان سازه‌های میانجی، نقش انتقال اثر فناوری‌ها به فرآیندهای خلاقانه طراحی را بر عهده دارند. همچنین خلاقیت در طراحی و پرورش ایده به‌عنوان متغیرهای پیش‌بین نهایی در ارتقای کیفیت طراحی شهری در نظر گرفته شده‌اند. براساس یافته‌های پژوهش، واقعیت مجازی دارای اثر کل ۰٫۴۴ و واقعیت افزوده دارای اثر کل ۰٫۳۹ بر کیفیت طراحی شهری هستند که بخش مهمی از این تأثیر از طریق متغیرهای میانجی منتقل می‌شود. در میان متغیرهای مدل، خلاقیت در طراحی با ضریب مسیر ۰٫۵۳ قوی‌ترین اثر مستقیم را بر کیفیت طراحی شهری نشان داد، در حالی که تعامل طراحی نیز با ضریب ۰٫۴۲ نقش مهمی در بهبود فرآیند طراحی ایفا می‌کند. نتایج نشان داد که حدود ۰٫۷۳ از واریانس کیفیت طراحی شهری توسط متغیرهای مدل تبیین می‌شود که بیانگر قدرت تبیین مناسب مدل پژوهش است. به طور کلی، یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که به‌کارگیری فناوری‌های واقعیت توسعه‌یافته از طریق تقویت تجربه غوطه‌ور، تجسم فضایی، تعامل طراحی و پرورش ایده‌های خلاقانه می‌تواند به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌های طراحی و بهبود کیفیت محیط‌های شهری منجر شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243415_e1bae53558037015edf752615eee7ac3.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Analysis of the architectural spatial system of traditional Iranian markets with the aim of extracting design patterns for contemporary commercial centers in the geographical space of Iran (Case study: Tabriz Historical Bazaar) تحلیل نظام فضایی معماری بازارهای سنتی ایران با هدف استخراج الگوهای طراحی برای مراکز تجاری معاصر در فضای جغرافیایی ایران (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز) 211 229 242979 10.22034/jgeoq.2026.565079.4386 FA جعفر صرافزاده گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. ,وحید قبادیان گروه معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمد جدیری عباسی گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. اسداله شفیع زاده گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. 0000-0001-3418-0976 Journal Article 2025 12 08 This study investigates the spatial configuration of traditional Iranian bazaars with the objective of extracting transferable design guidelines for contemporary commercial centers, using the Tabriz Historic Bazaar as the primary case study. The research adopts an applied, quantitative–analytical approach that integrates space syntax analysis with users’ perceptual evaluations. Spatial data were processed using Depthmap software based on the indicators of integration, choice, & spatial depth, while perceptual data were collected through a structured questionnaire administered to 180 users. Instrument reliability was verified using Cronbach’s alpha, the data were analyzed through descriptive statistics, Pearson correlation, & multiple regression analysis. The results of space syntax reveal that the main axes of the bazaar exhibit high levels of integration & choice, indicating strong spatial accessibility & movement potential, whereas deeper spatial layers demonstrate calmer & more specialized activity patterns. Correlation analysis confirms significant & positive relationships between all explanatory variables & perceived spatial quality, with sociability showing the strongest association. The regression model further indicates that sociability comfort–mental image are the most influential predictors of spatial quality.<br><br>The synthesis of quantitative & configurational findings demonstrates that the spatial performance of the Tabriz Bazaar is primarily driven by the interaction between network-based spatial logic, functional diversity, & the high capacity for social interaction. Based on these findings, key design principles including multi-route movement networks, balanced distribution of flow, spatial hierarchy, social pause nodes, spatial legibility, & active integration with the surrounding urban fabric are identified as the most transferable patterns for contemporary commercial design. این پژوهش با هدف تحلیل نظام فضایی معماری بازارهای سنتی ایران و استخراج الگوهای طراحی قابل بهره‌برداری برای مراکز تجاری معاصر در فضای جغرافیایی ایران انجام شده است و بازار سنتی تبریز به‌عنوان نمونه موردی اصلی انتخاب گردید. روش تحقیق از نظر ماهیت کاربردی از نظر رویکرد، کمی–تحلیلی مبتنی بر تلفیق تحلیل نحو فضا سنجش ادراکی کاربران است. داده‌های فضایی با نرم‌افزار دپث‌مپ و شاخص‌های هم‌پیوندی، انتخاب مسیر و عمق فضایی تحلیل شد و داده‌های ادراکی از طریق پرسشنامه در میان ۱۸۰ نفر از کاربران گردآوری گردید. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ تأیید و تحلیل‌ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نحو فضا نشان داد که راسته‌های اصلی بازار از هم‌پیوندی و انتخاب مسیر بالایی برخوردارند فضاهای عمیق‌تر الگوی آرام‌تر و تخصصی‌تری از فعالیت را شکل می‌دهند. یافته‌های همبستگی حاکی از رابطه مثبت معنادار تمامی متغیرها با کیفیت فضایی است و قوی‌ترین رابطه با اجتماع‌پذیری مشاهده شد. مدل رگرسیون نیز نشان داد که اجتماع‌پذیری و راحتی و تصویر ذهنی بیشترین سهم را در تبیین کیفیت فضایی دارند. جمع‌بندی نتایج بیانگر آن است که موفقیت فضایی بازار تبریز حاصل پیوند مستقیم میان منطق شبکه‌ای فضا، تنوع فعالیت‌ها و ظرفیت بالای تعامل اجتماعی است. بر این اساس، اصولی نظیر شبکه حرکتی چندمسیره، توزیع متوازن حرکت، سلسله‌مراتب فضایی، گره‌های مکث اجتماعی، خوانایی فضایی و پیوند فعال با بافت شهری به‌عنوان مهم‌ترین الگوهای قابل ترجمه برای طراحی مراکز تجاری معاصر استخراج شد. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی علمی برای بازاندیشی در سیاست‌ها و شیوه‌های طراحی فضاهای تجاری می‌سازد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242979_cf03323468c0f88543c14d25032e881f.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Identification of the critical drivers affecting marketing management in Iran’s tourism industry based on metaverse technology شناسایی پیشران های حیاتی موثر بر مدیریت بازاریابی صنعت گردشگری ایران مبتنی بر فناوری متاورس 230 249 243178 10.22034/jgeoq.2026.580658.4433 FA مسعود باقرزاده فرد دانشجوی دکتری رشته مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی دانشگاه سمنان، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری 0000-0003-3751-9212 عظیم اله زارعی استاد گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری 0000-0002-7303-5314 داود فیض استاد گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری 0000-0003-0187-9849 Journal Article 2026 05 06 Despite its rich cultural and natural assets, Iran's tourism industry requires innovative marketing management approaches to navigate global competition and rapid technological shifts, where the emergence of Metaverse technology offers unprecedented opportunities to redefine tourist experiences, expand target markets, and enhance destination branding. This research conducts a futures study on marketing management within Iran’s tourism industry based on Metaverse technology using a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach, where data were analyzed through the Delphi technique and Structural Analysis (MICMAC). After identifying 29 influential indicators across technological, economic, socio-cultural, political-institutional, environmental, and marketing domains, 14 key drivers were extracted, revealing that the primary factors include supportive government policies (1189), the penetration level of Metaverse technologies (1149), societal attitudes towards digital identities (1070), the financial capacity of private and public sectors (1057), and virtual experiences based on Digital Twin (985). These findings indicate that the success of a tourism-based Metaverse in Iran depends more on institutional support, cultural acceptance, and financial viability than on technology alone; therefore, it is recommended that policymakers establish transparent legal frameworks, invest in digital infrastructure, and strengthen cross-sectoral collaboration to facilitate sustainable and competitive adoption. This study fills the theoretical gap in the field of tourism Metaverse in Iran while providing an operational framework for decision-makers and industry stakeholders. صنعت گردشگری ایران با وجود دارایی‌های فرهنگی و طبیعی غنی، در شرایط رقابت جهانی و تحولات فناورانه سریع، نیازمند رویکردهای نوین در مدیریت بازاریابی است. ظهور فناوری متاورس به‌عنوان یک فضای تعاملی و غوطه‌ور مجازی، فرصتی بی‌سابقه برای بازتعریف تجربه گردشگر، گسترش بازارهای هدف و ارتقای برند مقاصد فراهم کرده است. این پژوهش با هدف آینده‌پژوهی مدیریت بازاریابی صنعت گردشگری ایران مبتنی بر فناوری متاورس و با رویکرد سناریونویسی انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) بوده و داده‌ها با استفاده از تکنیک دلفی و تحلیل ساختاری (MICMAC) جمع‌آوری و تحلیل شدند. در مرحله اول، 29 شاخص مؤثر در شش حوزه فناوری، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، سیاسی-نهادی، زیست‌محیطی و بازاریابی شناسایی گردید. سپس با استفاده از نرم‌افزار MICMAC، 14 پیشران کلیدی استخراج شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیشران‌های اصلی عبارتند از: سیاست‌های دولتی حمایتی (امتیاز 1189)، سطح نفوذ فناوری‌های متاورس (1149)، نگرش جامعه به هویت‌های دیجیتال (1070)، توان مالی بخش خصوصی و دولتی (1057) و تجربیات مجازی مبتنی بر Digital Twin (985). این یافته‌ها بیانگر آن است که موفقیت متاورس گردشگری در ایران بیش از آن‌که به فناوری وابسته باشد، به حمایت نهادی، پذیرش فرهنگی و توان مالی بستگی دارد. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با تدوین چارچوب قانونی شفاف، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه محتوای بومی و تقویت همکاری بین‌بخشی، زمینه‌ساز بهره‌برداری پایدار و رقابتی از این فناوری نوظهور در صنعت گردشگری کشور شوند. این پژوهش ضمن پر کردن شکاف نظری در حوزه متاورس گردشگری در ایران، چارچوبی عملیاتی برای تصمیم‌گیرندگان و فعالان این صنعت ارائه می‌دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243178_26ef4df38541cda8919843b7d0255e8b.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 An Analysis of the Role of the Islamic Republic of Iran's Educational Diplomacy in Promoting Identity Models تحلیل جایگاه دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران در اشاعه الگوهای هویتی 250 266 243292 10.22034/jgeoq.2026.580234.4428 FA پاکدل مقدم گروه روابط بین الملل، واحد بین المللی اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران 0009-0005-4112-088X حبیب اله ابوالحسن شیرازی گروه روابط بین‌الملل، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0005-3757-8492 شیوا جلال پور گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی ، اهواز، ایران. 0000-0002-7520-8098 Journal Article 2026 05 02 Educational diplomacy, as a modern dimension of public diplomacy, has emerged in recent years as an effective tool for advancing national interests and representing state identities within the international system. Relying on its cultural, civilizational, religious, and scientific capacities, the Islamic Republic of Iran has utilized this instrument to strengthen its soft power and disseminate its identity patterns. Accordingly, the central research question is: What position does the educational diplomacy of the Islamic Republic of Iran hold in the process of disseminating and institutionalizing identity patterns in the international arena, and through what mechanisms does it pursue this objective?In response, the research hypothesis posits that through the purposeful utilization of tools such as attracting international students, granting scholarships, developing overseas academic activities, and promoting the Persian-Islamic language and culture, Iran's educational diplomacy is capable of contributing to the reproduction and consolidation of identity patterns and strengthening the country's soft power at regional and trans-regional levels. However, the realization of this goal remains contingent upon a coherent strategy and institutional coordination.The theoretical framework of this research is based on Joseph Nye’s Soft Power theory and the Constructivist approach in international relations, which emphasize the role of identity, discourse, and cultural attraction in the behavior of international actors. The findings indicate that Iran’s educational diplomacy possesses significant potential for transmitting identity meanings and values; nonetheless, challenges such as institutional inconsistency, structural limitations, and international political pressures have constrained its efficacy. دیپلماسی آموزشی به‌عنوان یکی از ابعاد نوین دیپلماسی عمومی، در سال‌های اخیر به ابزاری اثرگذار در پیشبرد منافع ملی و بازنمایی هویت دولت‌ها در نظام بین‌الملل تبدیل شده است. جمهوری اسلامی ایران نیز با اتکا به ظرفیت‌های فرهنگی، تمدنی، دینی و علمی خود، از این ابزار در جهت تقویت نفوذ نرم و اشاعه الگوهای هویتی بهره گرفته است. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش آن است که دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران چه جایگاهی در فرآیند اشاعه و نهادینه‌سازی الگوهای هویتی در عرصه بین‌المللی دارد و از چه سازوکارهایی این هدف را دنبال می‌کند؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش بیان می‌دارد که دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران، از طریق بهره‌گیری هدفمند از ابزارهایی همچون جذب دانشجویان خارجی، اعطای بورسیه‌های تحصیلی، توسعه فعالیت‌های دانشگاهی برون‌مرزی و ترویج زبان و فرهنگ فارسی ـ اسلامی، قادر است به بازتولید و تثبیت الگوهای هویتی و تقویت نفوذ نرم کشور در سطوح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای یاری رساند؛ هرچند میزان تحقق این امر به وجود راهبردی منسجم و هماهنگی نهادی وابسته است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه قدرت نرم جوزف نای و رهیافت سازه‌انگاری در روابط بین‌الملل است که بر نقش هویت، گفتمان و جاذبه فرهنگی در رفتار بازیگران بین‌المللی تأکید دارند. یافته‌ها نشان می‌دهد که دیپلماسی آموزشی ایران از ظرفیت قابل‌توجهی برای انتقال معنا و ارزش‌های هویتی برخوردار است، اما چالش‌هایی نظیر ناهماهنگی نهادی، محدودیت‌های ساختاری و فشارهای سیاسی بین‌المللی، کارآمدی آن را با محدودیت‌هایی مواجه ساخته است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243292_a2fe96495dfadec12d0f4f1a19dff5fe.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Regional analysis of business relationships in public and private banks: case studies of the province تحلیل منطقه‌ای بازاریابی رابطه مند در بانک‌های دولتی و خصوصی:مطالعات موردی استان کرمان 267 279 242913 10.22034/jgeoq.2026.569212.4403 FA امیررضا سنجری مدیریت دولتی ،واحدکرمان،دانشگاه آزاد اسلامی،کرمان سنجر سلاجقه گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران نوید فاتحی گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران Journal Article 2025 12 28 The present study aimed to analyze regional relationship marketing in public and private banks in Kerman province. The method was descriptive-correlational research.and private banks in Kerman province in 1402, there were 4895 people, of whom 480 were selected using stratified sampling (240 from state-owned banks and 240 from private banks).The data collection tool included a researcher-made questionnaire. Structural equation modeling and SPSS and AMOS software were used to analyze the data.The qualitative results of the research showed that the main themes of relationship marketing in public and private banks in the geographical area of Kerman province include trust, commitment, communication, conflict management, advertising, persuasion, motivation, and disambiguation.The results of fitting the obtained components with the AMOS software show that the component has an appropriate factor loading and all of them were confirmed.The results of fitting the obtained components with the AMOS software show that the component has an appropriate factor loading and all of them were confirmed. تحقیق حاضر با هدف تحلیل منطقه ای بازاریابی رابطه مند در بانکهای دولتی و خصوصی استان کرمان انجام گردید. روش از نوع تحقیق توصیفی- همبستگی بود. شامل کلیه کارکجامعه‌آماری نان بانک های دولتی و خصوصی استان کرمان در سال 1402 به تعداد 4895 نفر بودند که از بین آنها 480 نفر با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای (240 نفر بانکهای دولتی و 240 نفر از بانک های خصوصی) انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه محقق‌ساخته بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار SPSS و AMOS استفاده شد. نتایج کیفی تحقیق نشان داد مضامین اصلی بازاریابی رابطه مند در بانکهای دولتی و خصوصی در منطقه جغرافیایی استان کرمان شامل اعتماد، تعهد، ارتباطات، مدیریت تعارض، تبلیغ، ترغیب، ایجاد انگیزه و رفع ابهام می باشد. که نتایج حاصل از برازش مولفه های بدست آمده با نزم افزارAMOSنشان می دهد مولفه دارای بار عاملی مناسبی می باشد و همگی مورد تائید قرار گرفت. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242913_bcd395c57866c43893cf89284725fae0.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Explaining the role of perceptual value, aesthetics, and interpretation quality on tourists' subjective experience, emotional loyalty, and emotional identity (Case study: Sheikh Safi al-Din Ardebili World Collection) تبیین نقش ارزش ادراکی، زیبایی‌شناسی و کیفیت تفسیر بر تجربه ذهنی، وفاداری عاطفی و هویت احساسی گردشگران (مورد مطالعه: مجموعه جهانی شیخ صفی‌الدین اردبیلی) 280 305 243142 10.22034/jgeoq.2026.573538.4414 FA محمد علیزاده استادیار گروه ایران‌شناسی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان. 0000-0002-1043-2996 سحر قلی پور اوجقاز دانشجوی کارشناسی ارشد، مدیریت جهانگردی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0009-0005-2589-8894 سعیده اسماعیلی گروه مدیریت گردشگری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-3282-9625 Journal Article 2026 02 02 Understanding tourists is essential for effective management of a tourism site. If tourism destination managers understood tourist behavior, they would have a better idea of how to formulate their marketing strategies to optimize the efficient use of their available resources. This article presents a new interpretive framework for tourists’ cultural-identity-behavioral perceptions. The present study is a descriptive-analytical article that falls into the category of applied research. The research strategy is survey research. The statistical population is tourists who have visited the tomb of Sheikh Safi al-Din Ardebili. The sampling method was simple random. The results show that aesthetics has a positive and direct effect on perceptual value. Aesthetics in cultural heritage sites, not only as a visual feature, but also as a mental-emotional component, constitutes an important part of the perceptual value of the tourist experience. Perceptual value also has a direct and significant effect on tourists’ emotional loyalty. On the other hand, tourists’ emotional identity has a direct and significant effect on tourists’ emotional loyalty. On the other hand, all stimuli have a positive and indirect effect on the emotional identity component through subjective experience. Finally, it is suggested that during the peak season, software measures such as timed entry and duration of visit or cultural zoning should be considered. درک گردشگران برای مدیریت مؤثر یک سایت گردشگری ضروری است. اگر مدیران مقصدهای گردشگری، رفتار گردشگران را درک می‌کردند، ایده بهتری در مورد چگونگی تدوین استراتژی‌های بازاریابی خود برای بهینه‌سازی استفاده کارآمد از منابع موجود خود داشتند. این مقاله یک چارچوب تفسیری جدید از ادراک فرهنگی-هویتی-رفتاری گردشگران ارائه می‌دهد. مطالعه حاضر، یک مقاله توصیفی-تحلیلی است که در دسته تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد. استراتژی پژوهش، جزو تحقیقات پیمایشی است. جامعه آماری گردشگرانی است که از آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی بازدید داشته‌اند. روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی ساده بوده است. نتایج نشان می‌دهد که زیبایی‌شناسی بر ارزش ادراکی تأثیر مثبت و مستقیم دارد. زیبایی‌شناسی در سایت‌های میراث فرهنگی نه فقط به‌صورت یک ویژگی بصری، بلکه به‌صورت یک مؤلفه ذهنی-احساسی، بخش مهمی از ارزش ادراکی تجربه گردشگر را تشکیل می‌دهد. هم‌چنین ارزش ادراکی تأثیر مستقیم و معناداری بر وفاداری عاطفی گردشگران دارد. از طرفی هویت احساسی گردشگران تأثیر مستقیم و معناداری بر وفاداری عاطفی گردشگران دارد. از طرف دیگر همه محرک‌ها بر مؤلفه هویت احساسی از طریق تجربه ذهنی، تأثیر مثبت و غیرمستقیم دارد. در نهایت پیشنهاد می‌شود در فصل اوج بازدید، اقدامات نرم افزاری مانند ورود زمان‌بندی شده و طول مدت بازدید یا منطقه‌بندی فرهنگی در نظر بگیرند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243142_ee2ac9d10ad68df0cc118abb7e2a69cc.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Analyzing the Everyday Life of Generation Y Women within the Framework of the Geopolitics of Cyberspace تحلیل زندگی روزمره زنان نسل Y در چارچوب جغرافیای سیاسی فضای مجازی 306 326 243616 10.22034/jgeoq.2026.581741.4442 FA شروین قزلباش دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8863-044X حوریه دهقان شاد استادیارگروه ارتباطات، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مهناز رونقی نوتاش استادیار گروه ارتباطات، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8863-044X احسان رحمانی خلیلی استادیار گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-7303-5314 Journal Article 2026 05 15 This study investigates the everyday life of Generation Y women within the cyber public sphere using a qualitative grounded theory approach. Through purposive theoretical sampling, 25 women with diverse backgrounds were interviewed, and data were analyzed via MAXQDA across open, axial, and selective coding stages. From 483 open codes, axial categories emerged including digital identity, online social capital, privacy, digital burnout, and platform entrepreneurship. The selective coding identified the core phenomenon as "the intertwining of cyberspace with the gendered everyday life of Gen Y women." Influenced by causal conditions like smartphone penetration and algorithmic logic, alongside contextual and intervening factors such as cultural norms and digital literacy, the study highlights consequences ranging from empowerment and professional growth to surveillance, self-censorship, and time fragmentation. Ultimately, the research proposes strategies for gender-sensitive platform policymaking and enhanced digital health literacy. این پژوهش با هدف «زندگی روزمره زنان نسل وای با توجه به حوزه عمومی سایبر» انجام شد. رویکرد مطالعه کیفی و ماهیت آن کاربردی است؛ روش تحقیق مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد. جامعه پژوهش شامل ۲۵ زن نسل وای با تنوع در وضعیت اشتغال، تحصیل و وضعیت تأهل است که به‌شیوه نمونه‌گیری نظری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در کدگذاری باز، ۴۸۳ کد مفهومی استخراج شد. در کدگذاری محوری، مقولاتی چون «هویت دیجیتال و خودارائه‌گری»، «سرمایه اجتماعی آنلاین و پیوندهای ضعیف/قوی»، «امنیت و حریم خصوصی»، «مدیریت زمان و فرسودگی دیجیتال»، و «توانمندسازی حرفه‌ای و کارآفرینی پلتفرمی» شناسایی شد. در کدگذاری انتخابی، پدیده محوری «درآمیزی فضای سایبر با روزمرگی جنسیت‌مند زنان نسل وای» استخراج شد. یافته‌ها نشان دادند شرایط علی (نفوذ گوشی‌های هوشمند، منطق الگوریتمی پلتفرم‌ها)، شرایط زمینه‌ای (هنجارهای فرهنگی-خانوادگی، فرصت‌های شغلی و آموزشی)، و شرایط مداخله‌گر (سواد رسانه‌ای دیجیتال، حمایت شبکه‌های نزدیک) در شکل‌گیری و جهت‌دهی این پدیده مؤثرند. پیامدها شامل «افزایش دسترسی و توانمندسازی»، «تجربه نظارت و خودسانسوری»، «تکه‌تکه شدن زمان و توجه»، و «بازتعریف تعلق و روابط اجتماعی در بستر پلتفرم‌ها» بود. در نهایت، راهبردهایی چون ارتقای سواد رسانه‌ای و سلامت دیجیتال، تقویت سیاست‌گذاری پلتفرمی حساس به جنسیت، و توانمندسازی شبکه‌های حمایتی پیشنهاد شد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243616_90f0dd703b569ccb9170b300a3c3cd78.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Investigating the Impact of Geographical and Environmental Factors on the Formation of Building Physical Structure: A Case Study of Zist Jazayer Residential Complex (Sadra New Town) بررسی تاثیر عوامل جغرافیایی و محیطی بر شکل گیری کالبد ساختمان نمونه موردی: مجتمع مسکونی زیست جزایر (شهر جدید صدرا) 327 352 243552 10.22034/jgeoq.2026.580238.4429 FA مهشید محمدابراهیمی جهرمی مربی، گروه معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-7303-5314 Journal Article 1970 01 01 The conception and construction of a building's physical form constitute a primary challenge in architectural design. This research investigates the impact of geographical and environmental factors (independent variables) on the formation of the building’s physical body (dependent variable), focusing on the "Zist Jazayer" public residential complex in Sadra New Town, Shiraz. Addressing the research gap regarding the qualitative enhancement of residential structures in this region, the study aims to identify environmental determinants that lead to optimized architectural outcomes. A mixed-methods research design was adopted. The qualitative phase involved gathering theoretical data, while the quantitative phase utilized a researcher-made survey to examine the correlation between variables. Using Cochran’s formula, a sample size of 369 residents was determined through simple random sampling. Data analysis was conducted using Pearson’s correlation test, which confirmed a significant relationship between the independent and dependent variables. Findings indicate that architectural design must be meticulously aligned with regional conditions, including altitude, humidity, precipitation, and indigenous materials. The study suggests that designers should leverage natural energies and cross-ventilation as positive potentials while mitigating adverse factors like extreme temperatures and disturbing winds through architectural measures. Furthermore, micro-climatic analysis and the use of local vegetation are essential for ensuring resident comfort. In conclusion, integrating geographical and environmental considerations into the design process is vital for the qualitative improvement and structural sustainability of residential complexes in the international system of modern architecture. تصور و ساخت کالبد معماری، یکی از کلیدی‌ترین مراحل در فرآیند طراحی است که به شدت تحت تأثیر عوامل محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عوامل جغرافیایی و محیطی (متغیر مستقل) بر شکل‌گیری کالبد ساختمان (متغیر وابسته) در مجتمع مسکونی «زیست‌جزایر» واقع در شهر جدید صدرا انجام شده است. این تحقیق در پی آن است تا با شناسایی دقیق این عوامل، راهکارهایی برای ارتقای کیفی کالبد معماری در پروژه‌های مسکونی منطقه ارائه دهد. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) و ماهیت آن پیمایشی است. در بخش کیفی، مبانی نظری موضوع استخراج و در بخش کمی، با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته، دیدگاه ساکنان مورد ارزیابی قرار گرفت. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۶۹ نفر تعیین و پرسشنامه‌ها به روش تصادفی ساده توزیع گردید. جهت واکاوی داده‌ها و سنجش همبستگی میان متغیرها، از آزمون آماری پیرسون استفاده شد. یافته‌های پژوهش ضمن تأیید رابطه معنادار میان عوامل محیطی و کالبد ساختمان، نشان می‌دهد که طراحی معماری در این منطقه باید پیوند ناگسستنی با شرایط اقلیمی، مختصات جغرافیایی، میزان رطوبت، بارندگی و مصالح بوم‌آورد داشته باشد. نتایج حاکی از آن است که بهره‌گیری هوشمندانه از انرژی‌های طبیعی، خرد‌اقلیم‌ها و پتانسیل کوران هوا در کنار مقابله با بادهای مزاحم و نوسانات دمایی از طریق تدابیر معمارانه، نقشی تعیین‌کننده در تأمین آسایش ساکنان دارد. در نهایت، تقویت راهبردهای طراحی مبتنی بر جغرافیا می‌تواند منجر به بهبود کیفیت زیست و پایداری کالبدی مجتمع‌های مسکونی در شهرهای جدید گردد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243552_d317e55f830af13a116768848a2d73f7.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Investigating the role of police human capital in the observance of social norms by tourists بررسی نقش سرمایه انسانی پلیس در رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران 353 372 242902 10.22034/jgeoq.2026.565267.4388 FA صادق صالحی استاد گروه جامعه شناسی توسعه، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. حسین شریف پور گروه مدیریت انتظامی- دانشکده فرماندهی و ستاد- دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران. امیر مرادی اصل دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، گروه جامعه شناسی توسعه، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران 0009-0004-2343-7376 Journal Article 2025 12 09 Due to mass tourism, coastal cities in Mazandaran Province face numerous challenges regarding compliance with social norms. This study aims to investigate the role of police human capital in fostering tourists’ adherence to social norms in these regions. Methodology: Adopting a quantitative and positivist approach, the study surveyed a sample of 100 police managers and officers selected via simple random sampling from a population of 126 within the Mazandaran Law Enforcement Command. Data were collected using a 34-item Likert scale questionnaire and analyzed using SPSS and PLS software. Findings: Regression analysis revealed that police psychological and ethical characteristics had the most significant positive impact on tourists’ compliance with social norms. Police knowledge was also significant (β=0.123), whereas professional skills showed no significant effect. The model explained 26% of the variance in social norm compliance. Conclusion: Police human capital, particularly in psychological and ethical dimensions, plays a crucial role in strengthening social norms. It is recommended to expand training in psychology, ethics, and communication skills for personnel, alongside collaboration with tourism institutions to raise tourist awareness. As the first study in Iran examining this relationship, this research offers a practical framework for managing tourist behavior and enhancing positive interactions in tourism destinations. شهرهای ساحلی مازندران به دلیل پذیرش گردشگری انبوه، با چالش‌های متعددی در رعایت هنجارهای اجتماعی مواجه‌اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش سرمایه انسانی پلیس در رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در شهرهای ساحلی استان مازندران انجام شده است. روش‌شناسی: تحقیق از نوع کمی و اثبات‌گرا بوده و جامعه آماری شامل 126 مدیر و افسر پلیس فرماندهی انتظامی استان مازندران است که 100 نفر از آن‌ها با روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای با 34 سؤال در مقیاس لیکرت بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و PLS تجزیه‌وتحلیل شدند. تحلیل رگرسیون نشان داد که ویژگی‌های روان شناختی و اخلاقی پلیس بیشترین تأثیر مثبت و معنادار را بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران دارند. دانش پلیس نیز با ضریب تأثیر 0.123 معنادار بود، اما مهارت‌های حرفه‌ای تأثیر معناداری بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران نداشت. مدل تحقیق توانست 26 درصد از واریانس هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران را تبیین کند. سرمایه انسانی پلیس به ‌ویژه در ابعاد روان شناختی و اخلاقی، نقش مؤثری در رعایت و تقویت هنجارهای اجتماعی گردشگران دارد. پیشنهاد می‌شود آموزش‌های حرفه‌ای در حوزه روان‌شناسی، اخلاق و مهارت‌های ارتباطی برای کارکنان پلیس گسترش یابد. همچنین، همکاری میان نیروی انتظامی و نهادهای گردشگری برای ارتقای آگاهی گردشگران از هنجارهای محلی ضروری است. این پژوهش نخستین مطالعه‌ای است که به بررسی جامع تأثیر سرمایه انسانی پلیس بر رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در ایران پرداخته و چارچوبی عملی برای مدیریت رفتار گردشگران و تقویت تعاملات مثبت در مقاصد گردشگری ارائه می‌دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242902_bd5ae8ea1ebe35e3a5b74bdac26c5372.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Designing a Multi-level Governance Framework to Strengthen the Value Chain of Tourism Home-based Businesses in Qashm Island: From Local Production to International Marketing طراحی چارچوب حکمرانی چندسطحی برای تقویت زنجیره ارزش کسب‌وکارهای خانگی گردشگری در جزیره قشم: از تولید محلی تا بازاریابی بین‌المللی 373 384 243416 10.22034/jgeoq.2026.581298.4438 FA حمیدرضا صادقی دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت دولتی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران 0000-0003-4608-7335 علی یعقوبی پور استادیار گروه مدیریت، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران 0000-0002-0521-2470 محمد منتظری استادیارگروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-8863-044X Journal Article 2026 05 11 This paper examines the importance of the tourism industry in the economic and social development of underprivileged regions. Despite significant potential, challenges such as weaknesses in the value chain, limited access to international markets, and a lack of governmental support have hindered the full utilization of these capacities. The analysis indicates that multi-level governance and the active collaboration of stakeholders play a pivotal role in strengthening the value chain and fostering sustainable development. Furthermore, focusing on local production, collective branding, digital marketing, and integration into global chains are among the proposed strategies. The results demonstrate that adhering to the principles of sustainability, distributive justice, and the preservation of cultural heritage is essential for the long-term success of the tourism industry in the Qeshm region. در این مقاله، اهمیت صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق کم‌برخوردار بررسی شده استبا وجود پتانسیل‌های فراوان، چالش‌هایی مانند ضعف در زنجیره ارزش، محدودیت در دسترسی به بازارهای بین‌المللی و کمبود حمایت‌های حکومتی مانع بهره‌برداری کامل از این پتانسیل‌ها شده است. تحلیل‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که حکمرانی چندسطحی و همکاری فعالانه ذینفعان، نقش کلیدی در تقویت زنجیره ارزش و توسعه پایدار دارند. همچنین، تمرکز بر تولید محلی، برندسازی جمعی، بازاریابی دیجیتال و اتصال به زنجیره‌های جهانی، از راهکارهای پیشنهادی است. نتایج نشان می‌دهد که رعایت اصول پایداری، عدالت توزیعی و حفاظت از میراث فرهنگی، برای موفقیت بلندمدت صنعت گردشگری در منطقه قشم ضروری است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243416_2d5e033d73f8c8e295e7e92468ac2726.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Evaluation and modeling of soil slope stability in earthquake-prone areas using artificial intelligence algorithms ارزیابی و مدلسازی پایداری شیب‌های خاکی در مناطق زلزله‌خیز با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی 385 403 242969 10.22034/jgeoq.2026.575967.4427 FA فراز بیابانکی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، مهندس محیط زیست گرایش منابع آب Journal Article 2026 05 02 This research has evaluated and modeled the stability of soil slopes in earthquake-prone areas using machine learning algorithms and intelligent methods. In this study, data collected from different regions of Iran, including 4295 soil slope samples with topographic, climatic, and geological characteristics, have been analyzed. The main goal of this research is to identify the most important parameters affecting slope stability and develop high-accuracy prediction models for landslide hazard simulation. Machine learning models such as Random Forest, XGBoost, and Gradient Boosting were evaluated to predict slope stability, and the results showed that the XGBoost model performed best with an accuracy of 0.920. Also, the Voting Classifier hybrid model, which is a combination of the three models, showed the best balance between accuracy and recall. This research can be used as an effective tool in assessing landslide hazards and assisting in regional planning and crisis management in earthquake-prone areas. ین پژوهش به ارزیابی و مدل‌سازی پایداری شیب‌های خاکی در مناطق زلزله‌خیز با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین و روش‌های هوشمند پرداخته است. در این مطالعه، داده‌های جمع‌آوری‌شده از مناطق مختلف ایران شامل ۴۲۹۵ نمونه شیب خاکی با ویژگی‌های توپوگرافی، اقلیمی و زمین‌شناسی مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی مهم‌ترین پارامترهای تأثیرگذار بر پایداری شیب‌ها و توسعه مدل‌های پیش‌بینی با دقت بالا برای شبیه‌سازی خطر زمین‌لغزش است. مدل‌های یادگیری ماشین نظیر Random Forest، XGBoost و Gradient Boosting به منظور پیش‌بینی پایداری شیب‌ها ارزیابی شدند و نتایج نشان داد که مدل XGBoost با دقت ۰.۹۲۰ بهترین عملکرد را ارائه داده است. همچنین، مدل ترکیبی Voting Classifier که ترکیبی از سه مدل مذکور است، بهترین تعادل را بین دقت و یادآوری نشان داد. این تحقیق می‌تواند به عنوان ابزاری موثر در ارزیابی خطرات زمین‌لغزش و کمک به برنامه‌ریزی منطقه‌ای و مدیریت بحران در مناطق زلزله‌خیز مورد استفاده قرار گیرد و همچنین تحلیل جغرافیایی خوبی را ارائه می دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242969_6808ea39578f060c6bbcdbe4614b8ac2.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 The Decline of U.S. Soft Power with Emphasis on the Trump Era: Evidence and Consequences افول قدرت نرم امریکا با تاکید بر دوره ترامپ: شواهد و پیامدها 404 424 243065 10.22034/jgeoq.2026.572790.4411 FA سید محمدرضا موسوی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران عباسعلی طالبی دانشیار، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، ,واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران. 0000-0002-3163-1812 Journal Article 2026 01 29 In recent decades, shifts in the nature of power within the international system have increased the importance of soft power dimensions alongside hard power tools. This research, employing a descriptive-analytical approach and focusing on the concept of soft power as the ability to attract and exert non-coercive influence, examines the factors contributing to the decline of U.S. soft power and the acceleration of this trend during Donald Trump’s presidency. Findings indicate that a combination of domestic and international factors has played a role in the erosion of U.S. soft power. Among domestic factors are the declining appeal of the American way of life, heightened social polarization, the weakening of democratic principles, restrictions on civil liberties, and diminished trust in the media. On the international front, factors such as unilateralism, withdrawal from international agreements and institutions, reduced global acceptance, and aggressive behaviors have been influential. The Trump era, marked by the promotion of divisive rhetoric, unilateral approaches, populist policies, and anti-immigration measures, exacerbated and deepened this decline. As a result, the United States’ international standing weakened, and its capacity for influence and coalition-building became constrained. Ultimately, the revival of U.S. soft power depends on domestic reforms, a return to multilateralism, and constructive management of competition with emerging powers. در دهه‌های اخیر، تحول درماهیت قدرت در نظام بین‌الملل، موجب افزایش اهمیت ابعاد نرم قدرت در کنار ابزارهای سخت شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر مفهوم قدرت نرم به‌عنوان توانایی جذب و تأثیرگذاری غیراجباری، به بررسی عوامل مؤثر بر افول قدرت نرم آمریکا و شتاب این روند در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که مجموعه‌ای ازعوامل داخلی و خارجی در افول قدرت نرم ایالات متحده نقش داشته‌اند. از جمله عوامل داخلی می‌توان به کاهش جذابیت سبک زندگی آمریکایی، تشدید قطبی‌سازی اجتماعی، تضعیف اصول دموکراتیک، تحدید آزادی‌های مدنی وکاهش اعتماد به رسانه‌ها اشاره کرد. دربعد خارجی نیز عواملی مانند یک‌جانبه‌گرایی،خروج ازتوافق‌ها و نهادهای بین‌المللی، کاهش مقبولیت جهانی و رفتارهای تهاجمی مؤثر بوده‌اند. دوره ترامپ با ترویج گفتمان‌های تفرقه‌افکن، رویکردهای یک‌جانبه‌گرایانه، سیاست‌های پوپولیستی و ضد مهاجرتی، به تشدید و تعمیق این افول دامن زد و در نتیجه، جایگاه بین‌المللی آمریکا تضعیف و ظرفیت تأثیرگذاری و ائتلاف‌سازی آن محدود شد. در نهایت احیای قدرت نرم آمریکا در گرو اصلاحات داخلی، بازگشت به چندجانبه‌گرایی و مدیریت سازنده رقابت با قدرت‌های نوظهور ارزیابی می‌شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243065_9fc25bd8808e0a97a5f04707d46295bb.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Strategic Planning Model for Regional Tourism Development and Its Fundamental Strategies Based on the SWOT Matrix (Case Study: Tourist Areas of Bushehr City) الگوی برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه گردشگری منطقه‌ای راهبردهای اساسی آن بر پایه ماتریس SWOT (مطالعه موردی: مناطق گردشگری شهر بوشهر) 425 445 243413 10.22034/jgeoq.2026.581267.4437 FA عبدالرسول کامران دانشجوی دکتری جامعه شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران غلامرضا جعفری نیا گروه جامعه شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0002-4858-1399 باقر گرگین گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران Journal Article 2026 05 11 Tourism is considered one of the most important drivers of economic and social development in many coastal cities around the world. The aim of this study is to formulate strategic approaches for tourism development in Bushehr city using a strategic planning framework. The research is applied in terms of purpose and descriptive–analytical in terms of methodology. The statistical population consisted of experts and specialists in tourism and urban planning, and the required data were collected through a questionnaire. Data were analyzed using the one-sample t-test and strategic planning tools including the SWOT matrix, Internal Factors Evaluation (IFE), External Factors Evaluation (EFE), and the Quantitative Strategic Planning Matrix (QSPM). The results indicated that Bushehr city possesses significant tourism potentials such as its coastal location, historical and cultural attractions, and the hospitality culture of its residents. However, the city also faces several challenges including inadequate tourism infrastructure, limited accommodation facilities, and insufficient investment. Findings from the QSPM analysis revealed that strategies such as developing digital tourism marketing, expanding accommodation infrastructure, and encouraging private sector investment are among the most important priorities for tourism development in Bushehr. Overall, the results suggest that implementing the proposed strategies can significantly contribute to sustainable tourism development, increase tourist attraction, and improve the economic and social conditions of Bushehr city<br><br>. گردشگری یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از شهرهای ساحلی جهان محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر تدوین راهبردهای توسعه گردشگری شهر بوشهر با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی راهبردی است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری و برنامه‌ریزی شهری بوده که داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شده است. برای تحلیل داده‌ها از آزمون t تک نمونه‌ای و همچنین ابزارهای برنامه‌ریزی راهبردی شامل ماتریس SWOT، ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)، ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (EFE) و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی (QSPM) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که شهر بوشهر دارای ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه گردشگری از جمله موقعیت ساحلی مناسب، جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی و فرهنگ مهمان‌نوازی است، اما در عین حال با چالش‌هایی مانند ضعف زیرساخت‌های گردشگری، کمبود امکانات اقامتی و محدودیت سرمایه‌گذاری مواجه است. یافته‌های ماتریس QSPM نشان داد که راهبردهایی نظیر توسعه بازاریابی دیجیتال گردشگری، توسعه زیرساخت‌های اقامتی و تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی از مهم‌ترین راهبردهای اولویت‌دار برای توسعه گردشگری شهر بوشهر محسوب می‌شوند. در مجموع نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اجرای راهبردهای پیشنهادی می‌تواند نقش مهمی در توسعه پایدار گردشگری شهر بوشهر، افزایش جذب گردشگران و بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این شهر ایفا کند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243413_bafe612a802f6d4d108f2ca72e6cadac.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Analysis of Historical Developments and International Peacekeeping Practices in the Region with Emphasis on the Gaza Case تحلیل تحولات تاریخی و رویه‌های بین‌المللی حفظ صلح در منطقه با تاکید بر قضیه غزه 446 465 243764 10.22034/jgeoq.2026.581638.4441 FA محسن امیدیان فر دانشجوی دکتری، گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0001-5492-8953 عبدالمحمد افروغ گروه حقوق بین الملل، واحد دشتستان، دانشگاه آزاد اسلامی، دشتستان، بوشهر، ایران 0000-0001-5492-8953 عباس برزگرزاده گروه حقوق بین الملل، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0001-5492-8953 Journal Article 2026 05 14 Contemporary developments in the international system indicate that managing regional conflicts and preventing the escalation of crises has become one of the most significant security and legal challenges. The aim of this study is to analyze the historical transformations and examine international peacekeeping practices in the region with a particular emphasis on the Gaza issue, as well as to evaluate the effectiveness of legal and institutional mechanisms in managing this crisis. The research method in this study is descriptive–analytical, and the data were collected through a library-based approach using legal sources, international documents, reports of international organizations, and relevant scholarly studies. The findings of the research indicate that although the international system possesses various tools and institutions for maintaining peace and managing conflicts, the effectiveness of these mechanisms in the Gaza crisis has been limited by political factors, complex field conditions, and conflicting interests among different actors. An examination of the historical developments and the performance of institutions such as the United Nations Security Council, humanitarian organizations, and diplomatic initiatives shows that international actions have largely focused on temporary crisis management and the mitigation of humanitarian consequences rather than addressing the root causes of the conflict. Consequently, strengthening coordination among international institutions, developing effective monitoring mechanisms, and simultaneously addressing the political, legal, and humanitarian dimensions of the crisis can significantly enhance the effectiveness of the international peacekeeping system and contribute to creating conditions conducive to sustainable peace in the region. تحولات معاصر در نظام بین‌الملل نشان می‌دهد که مدیریت منازعات منطقه‌ای و جلوگیری از گسترش بحران‌ها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های امنیتی و حقوقی تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل تحولات تاریخی و بررسی رویه‌های بین‌المللی حفظ صلح در منطقه با تأکید بر قضیه غزه و ارزیابی میزان کارآمدی سازوکارهای حقوقی و نهادی در مدیریت این بحران است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌ها با استفاده از روش کتابخانه‌ای و بررسی منابع حقوقی، اسناد بین‌المللی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و مطالعات علمی مرتبط گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه نظام بین‌المللی از ابزارها و نهادهای مختلفی برای حفظ صلح و مدیریت منازعات برخوردار است، اما در بحران غزه کارآمدی این سازوکارها تحت تأثیر عوامل سیاسی، پیچیدگی‌های میدانی و تعارض منافع بازیگران مختلف با محدودیت‌هایی مواجه شده است. بررسی روند تاریخی تحولات و عملکرد نهادهایی مانند شورای امنیت، سازمان‌های بشردوستانه و ابتکارات دیپلماتیک نشان می‌دهد که اقدامات بین‌المللی بیشتر در قالب مدیریت موقت بحران و کاهش پیامدهای انسانی درگیری‌ها نمود یافته و کمتر به حل ریشه‌ای منازعه منجر شده است. در نتیجه می‌توان گفت که تقویت هماهنگی میان نهادهای بین‌المللی، توسعه سازوکارهای نظارتی مؤثر و توجه همزمان به ابعاد سیاسی، حقوقی و انسانی بحران می‌تواند نقش مهمی در افزایش کارآمدی نظام حفظ صلح ایفا کند و زمینه‌های لازم برای حرکت به سوی صلح پایدار در منطقه را فراهم سازد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243764_2fd4e33efa1d70fa960e032b58a70166.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 The impact of artificial intelligence on policymaking in Iran towards sustainable development تاثیر هوش مصنوعی بر سیاست ورزی در ایران با تأکید بر پیامدهای آن بر توسعه پایدار 466 489 242844 10.22034/jgeoq.2025.564064.4380 FA فیروزه مهرپرور گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. ایرج رنجبر گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. شهرام فتاحی گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. Journal Article 2025 12 04 This research examines the complex and multifaceted impacts of artificial intelligence on policymaking processes and governance structures in contemporary Iran. Entering the era of artificial intelligence, governments face a fundamental dilemma: using this technology to optimize public services and increase efficiency, or using it as a tool to intensify social surveillance and control. In the specific context of Iran, this dilemma takes on additional importance. The main question of the article is how the use of artificial intelligence in the Iranian governance structure affects the balance between administrative-economic efficiency and the intensification of social surveillance and control mechanisms? The hypothesis is that artificial intelligence within the framework of the Iranian political system will act as a “two-layer control technology” rather than as a tool to optimize public policymaking and increase transparency. At the first level, the official discourse emphasizes “smart governance” and efficiency, but at the second and fundamental level, this technology leads to the strengthening of centralized surveillance, the prediction of collective actions and the neutralization of opposition before they occur, and ultimately, the consolidation of existing power structures. This article argues that the application of AI in areas such as resource management, the digital economy and urban security is inextricably linked to its potential to create predictive social ranking systems and policing, formulating a new model of “digital authoritarianism”. این پژوهش به بررسی تأثیرات پیچیده و چندوجهی هوش مصنوعی بر فرآیندهای سیاست‌ورزی و ساختار حکمرانی در ایران معاصر می‌پردازد. با ورود به عصر هوش مصنوعی، دولت‌ها با یک دوراهی بنیادین مواجه‌اند: استفاده از این فناوری برای بهینه‌سازی خدمات عمومی و افزایش کارآمدی، یا به‌کارگیری آن به عنوان ابزاری برای تشدید نظارت و کنترل اجتماعی. در زمینه خاص ایران، این دوراهی اهمیت مضاعفی می‌یابد. پرسش اصلی مقاله این است که بهره‌گیری از هوش مصنوعی در ساختار حکمرانی ایران، چگونه بر موازنه میان کارآمدی اداری-اقتصادی و تشدید سازوکارهای نظارت و کنترل اجتماعی تأثیر می‌گذارد؟ فرضیه این است که هوش مصنوعی در چارچوب نظام سیاسی ایران، بیش از آنکه به عنوان ابزاری برای بهینه‌سازی سیاست‌گذاری عمومی و افزایش شفافیت به کار گرفته شود، به مثابه یک «فناوری کنترل دولایه‌» عمل خواهد کرد. در لایه اول، گفتمان رسمی بر «حکمرانی هوشمند» و کارآمدی تأکید می‌کند، اما در لایه دوم و بنیادین، این فناوری به تقویت نظارت متمرکز، پیش‌بینی کنش‌های جمعی و خنثی‌سازی مخالفت‌ها پیش از وقوع منجر شده و در نهایت، به تحکیم ساختارهای قدرت موجود می‌انجامد. این مقاله استدلال می‌کند که کاربرد هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند مدیریت منابع، اقتصاد دیجیتال و امنیت شهری، به طور جدایی‌ناپذیری با پتانسیل آن برای ایجاد سامانه‌های رتبه‌بندی اجتماعی و پلیسی پیش‌بین گره خورده و مدل جدیدی از «اقتدارگرایی دیجیتال» را صورت‌بندی می‌کند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242844_963c010ef3df64807d2a4d915aa42bc9.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Good Governance of Oil and Gas Resources: With an Approach to the Right to Sustainable Development and Regional Planning (A Case Study of the Islamic Republic of Iran) حکمرانی مطلوب بر منابع نفت و گاز: با رویکرد حق بر توسعه پایدار و برنامه ریزی منطقه ای (مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران) 490 512 242895 10.22034/jgeoq.2026.370383.3942 FA مریم زادخوست دانشجوی دکتری، گروه حقوق، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران 0000-0003-3751-9212 کارن روحانی استادیار گروه حقوق، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی؛ قائمشهر، ایران. علیرضا داداش زاده استادیار، گروه حقوق، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران 0000-0002-0521-2470 Journal Article 2022 11 15 The Declaration on the Right to Development, emphasizing the necessity of popular participation in the development process, explicitly affirms the right of states to exercise full sovereignty over their wealth and natural resources. In this context, oil and gas resources, as one of the world's most critical energy sources and a primary revenue stream for host states, hold a strategic position in formulating economic policies. Given that the traditional approach considers state sovereignty over natural resources as absolute, the central question of this research is whether exercising sovereignty over oil and gas resources based on "Good Governance" indicators leads to an improvement in the quality of implementing the Right to Development. The research findings indicate that the exploitation of the oil and gas industry can only play an effective role in the qualitative realization of the Right to Development if sovereignty is exercised based on the principles of good governance in four key areas: "concluding investment contracts," "privatization," "environmental protection," and "fair distribution of wealth." Although the significance of the oil and gas sector has been emphasized in development plan documents, particularly the Sixth Development Plan, unfortunately, no serious or efficient action has been observed in the legislative and executive stages; this neglect has also persisted in the Seventh Development Plan. اعلامیه حق بر توسعه با تأکید بر ضرورت مشارکت مردمی در فرآیند توسعه، بر حق حکمرانی کامل دولتها ‏بر ثروت و منابع طبیعی خود تصریح دارد. در این میان، منابع نفت و گاز به عنوان یکی از مهمترین منابع ‏انرژی جهان و نیز کانون درآمدزایی برای دولتهای دارنده، از جایگاهی راهبردی در تدوین سیاستهای ‏اقتصادی برخوردارند. با توجه به اینکه در رویکرد سنتی، حاکمیت دولتها بر منابع طبیعی، مطلق تلقی ‏میشود، پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا اعمال حاکمیت بر منابع نفت و گاز بر اساس ‏شاخصهای حکمرانی مطلوب، منجر به ارتقای کیفیت اجرای حق بر توسعه میگردد؟ یافته های تحقیق ‏حاکی از آن است که بهره برداری از صنعت نفت و گاز، تنها در صورتی میتواند نقش مؤثری در تحقق ‏کیفی حق بر توسعه ایفا نماید که اعمال حاکمیت در چهار عرصۀ «انعقاد قراردادهای سرمایه گذاری»، ‏‏«خصوصی سازی»، «حفاظت از محیط زیست» و «توزیع عادلانۀ ثروت»، بر مبنای اصول حکمرانی ‏مطلوب سامان یابد. اگرچه در اسناد برنامه های توسعه، به ویژه برنامۀ ششم، بر اهمیت بخش نفت و گاز ‏تأکید شده، معالأسفه در مرحلۀ تقنین و اجرا، اقدام جدی و کارآمدی در این زمینه مشاهده نشده است؛ ‏این غفلت در برنامۀ هفتم توسعه نیز تداوم یافته است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242895_1f45cb292d1372d021dd6272cc4838ab.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Competitive challenges and exceptions in technology transfer contracts with an approach to EU competition rules چالش‌ها و استثنائات رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی با رویکردی بر قواعد رقابت اتحادیه اروپا 513 533 243407 10.22034/jgeoq.2026.576460.4419 FA خدیجه ربیعی نظر دانشجوی دوره دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد نیشابور، دانشگاه ازاد اسلامی، نیشابور، ایران 0000-0002-7303-5314 محمدرضا قاضی زاده استادیار گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران 0009-0003-6599-4341 سید محسن حسینی پویا استادیار گروه حقوق، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران 0000-0002-7303-5314 Journal Article 2026 02 17 ,one of the main challenges in technology transfer agreements is the competitive restrictions that can have negative effects on competition, innovation and access to technology in different markets. These restrictions, especially in contracts that include exclusive conditions and market division, can lead to reduced competition, increased prices, and limited access to new technologies. This article examines the effects of competitive restrictions in technology transfer contracts and their consequences on competition in different markets. Competitive restrictions can include price collusion, market segmentation, and creating entry barriers for competitors, all of which reduce competition and increase prices for consumers. This is not only detrimental to consumers, but can also reduce innovation and disrupt competition in domestic and global markets. Also, this article examines some exceptions and exemptions that can be considered for technology transfer agreements under certain conditions. Finally, the current research emphasizes the importance of meeting competitive requirements in technology transfer contracts. Accurate and effective monitoring of these contracts and the use of group exemption provisions can prevent the occurrence of unnecessary competitive barriers and at the same time support the interests of the parties to the contract. This article generally emphasizes the necessity of balancing the commercial interests of the parties and maintaining competition in the market so that technology transfer becomes a tool to promote innovation, reduce costs and increase competition in global markets. یکی از چالش‌های اصلی در قراردادهای انتقال تکنولوژی، محدودیت‌های رقابتی است که می‌تواند تأثیرات منفی بر رقابت، نوآوری و دسترسی به فناوری در بازارهای مختلف داشته باشد. این محدودیت‌ها به‌ویژه در قراردادهایی که شامل شرایط انحصاری و تقسیم بازار هستند، می‌توانند منجر به کاهش رقابت، افزایش قیمت‌ها و محدود شدن دسترسی به تکنولوژی‌های نوین شوند. این مقاله به بررسی تأثیرات محدودیت‌های رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی و پیامدهای آن‌ها بر رقابت در بازارهای مختلف پرداخته است. محدودیت‌های رقابتی می‌توانند شامل مواردی همچون تبانی قیمت‌ها، تقسیم بازار، و ایجاد موانع ورود برای رقبا باشند که همگی موجب کاهش رقابت و افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان می‌شود. این امر نه تنها به‌ضرر مصرف‌کنندگان است، بلکه می‌تواند نوآوری را کاهش داده و رقابت در بازارهای داخلی و جهانی را مختل کند. همچنین، این مقاله به بررسی برخی از استثنائات و معافیت‌هایی می‌پردازد که تحت شرایط خاص می‌توانند برای توافقات انتقال تکنولوژی در نظر گرفته شوند. در نهایت، پژوهش حاضر بر اهمیت رعایت الزامات رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی تأکید دارد. نظارت دقیق و مؤثر بر این قراردادها و استفاده از مقررات معافیت گروهی می‌تواند از بروز موانع رقابتی غیرضروری جلوگیری کرده و در عین حال از منافع طرفین قرارداد نیز حمایت کند. این مقاله به‌طور کلی بر ضرورت ایجاد تعادل میان منافع تجاری طرفین و حفظ رقابت در بازار تأکید دارد تا انتقال تکنولوژی به ابزاری برای ارتقای نوآوری، کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت در بازارهای جهانی تبدیل شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243407_b6e6cb3858d918b88e5021796bf0c0b7.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Designing a Policy-Making Model for Production Development within an AI Framework in Line with Regional Planning طراحی مدل خط مشی گذاری توسعه تولید در بستر هوش مصنوعی در راستای برنامه ریزی منطقه ای 534 546 243412 10.22034/jgeoq.2026.580925.4436 FA سحر ستاره آسمان گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران 0000-0002-0521-2470 قنبر امیرنژاد گروه مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران رستم درخشان گروه مدیریت دولتی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران 0000-0002-0521-2470 فواد مکوندی گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران 0000-0003-3751-9212 محمود دانیالی ده حوض گروه حسابداری، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0000-0002-0521-2470 Journal Article 2026 05 09 This research aims to design and present a comprehensive policy-making model for the process of AI-driven production development. Adopting a mixed-methods approach, the study incorporates documentary research, content analysis, and semi-structured interviews with experts across the industrial, technological, and educational sectors. Initially, the theoretical and empirical foundations of AI in production, policy-making models, and the significance of education in technological transitions are examined; subsequently, by identifying existing challenges and opportunities, a conceptual framework is formulated, and its operational components are detailed with a focus on the role of training. The findings are expected to demonstrate that the successful implementation of AI in manufacturing industries necessitates an integrated policy approach that prioritizes education for a wide range of personnel, from managers to production-line workers, to foster skills in smart systems, data analysis, critical thinking, and problem-solving. Furthermore, the study indicates that investment in education not only enhances productivity and quality but also facilitates innovation and the creation of a sustainable competitive advantage. By highlighting the pivotal role of education throughout all stages of AI-based production development policy-making, the proposed model offers a comprehensive and flexible framework for practitioners and scholars alike. این پژوهش با هدف طراحی و ارائه مدلی جامع برای خط‌مشی‌گذاری در فرآیند توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، صورت پذیرفته است. از نظر روش رویکرد تحقیق ترکیبی، شامل مطالعات اسنادی، تحلیل محتوا و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه صنعت، فناوری و آموزش خواهد بود. ابتدا، مبانی نظری و تجربی مرتبط با هوش مصنوعی در تولید، مدل‌های خط‌مشی‌گذاری و اهمیت آموزش در تحولات فناورانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس، با شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های موجود، چارچوب مفهومی مدل تدوین و در نهایت، مولفه‌های عملیاتی آن با تکیه بر نقش آموزش، تشریح خواهد شد.یافته‌ها: انتظار می‌رود یافته‌های این تحقیق نشان دهد که پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز هوش مصنوعی در صنایع تولیدی، مستلزم یک رویکرد یکپارچه در خط‌مشی‌گذاری است که آموزش را در اولویت قرار دهد. این آموزش‌ها باید طیف وسیعی از کارکنان، از مدیران تا نیروی کار خط تولید را پوشش دهد و مهارت‌های لازم برای کار با سیستم‌های هوشمند، تحلیل داده‌ها و همچنین تفکر انتقادی و حل مسئله در محیط‌های فناورانه را تقویت کند. همچنین، مشخص خواهد شد که سرمایه‌گذاری در آموزش، نه تنها به افزایش بهره‌وری و کیفیت تولید منجر می‌شود، بلکه نوآوری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار را نیز تسهیل می‌نماید.مدل پیشنهادی، با برجسته کردن نقش آموزش در تمامی مراحل خط‌مشی‌گذاری توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، چارچوبی جامع و منعطف را ارائه می‌دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243412_9f51d6f60a0399b44bf90e78ccf40e52.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Study of Correlation and Path Analysis of Morphologic and Physiologic Characteristics of Sunflower (Helianthus annuus L.) Cultivars under Different Defoliation مطالعه همبستگی و تجزیه علیت ویژگی‌های مورفوفیزبولوژیکی ارقام آفتابگردان روغنی تحت سطوح برگ‌زدایی 547 561 243409 10.22034/jgeoq.2026.574317.4416 FA رحیم علیمحمدی گروه آگروتکنولوژی، واحد میانه ، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران 0000-0003-4880-7308 ابراهیم عزیزاو گروه زیست شناسی، اکادمی ملی علوم، باکو، آذربایجان Journal Article 2026 02 06 In order to evaluate the effects of different treatments of leaf removal on different characteristics such as yield and yield components in two early maturing cultivars of sunflower, Megasun and Hayson36. An experiment was conducted in the educational-researching farm of Miyaneh branch, Islamic Azad University, in the 2015 and 2016 growing season. The experiment design was factorial based on randomized complete block design with 3 replications. Additionally, shrub morphologic and physiologic characteristics, shrub dry weight, chlorophyll contents, leaf area index (LAI), harvesting index(HI) and oil yielding were studied. Results demonstrated that among different treatments of leaf removal, yield components and studied traits existed significant different. Also, between cultivated cultivars, statistically observed no significant different among studied traits other than head diameter, chlorophyll contents, LAI, HI, the weight of 1000 grain, seedlessness percentage, seed and oil yielding. In this experiment, interaction effect between different treatments of leaf removal and cultivars with studied traits other than head diameter, chlorophyll contents, HI, seed number in head and, the weight of 1000 grain were not significant. The correlation coefficients traits reduce grain yield and oil treatments to remove the whole leaves in the middle one-third reduction stems from two factors seedlessness percentage and weight of 1000 grain. That appears to reduce the performance of treatment discontinuation in the middle one-third more affected weight in 1000 grain is located. Correlation of traits also showed a positive and significant relationship between the traits of seed number in head, head diameter and weight of 1000 grain. In conclusion, this study revealed that damage to leaves at the flowering stage of sunflower, in particular leaves from the top or the middle of the plant from biotic and abiotic factors decreased seed and oil yield. <span dir="RTL" lang="AR-SA">در این بررسی خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی بوته،</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">عملکرد و اجزای عملکرد دانه، شاخص کلروفیل، شاخص سطح برگ، شاخص برداشت و عملکرد روغن مورد ارزیابی قرار گرفتند. این آزمایش به منظور بررسی</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">تاثیر سطوح مختلف حذف کل برگ­ها، یک سوم فوقانی، تحتانی، میانی</span><span dir="RTL" lang="FA"> و</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> بدون حذف برگ و </span><span dir="RTL" lang="FA">سه</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">رقم مگاسان، هایسان 36 و آذرگل بر خصوصیات مختلف از جمله عملکرد و اجزای عملکرد روغن آفتابگردان در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه</span><span dir="RTL" lang="FA">، ایران</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> در سال­های 2015 و 2016 انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی اجرا گردید. طبق نتایج حاصله بین سطوح مختلف حذف برگ، اجزای عملکرد و صفات مورد ارزیابی اختلاف معنی­داری داشتند. همچنین بین رقم­های مورد کاشت از نظر صفات مورد ارزیابی به غیر از قطر طبق، شاخص کلروفیل، شاخص سطح برگ، شاخص برداشت، وزن 1000 دانه، درصد پوکی دانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه و روغن تفاوت معنی­داری از نظر آماری مشاهده نشد. در این آزمایش اثر متقابل سطوح مختلف حذف برگ و رقم کاشت با صفات مورد ارزیابی به غیر از قطر طبق، شاخص کلروفیل، شاخص برداشت، تعداد دانه در طبق و وزن 1000 دانه معنی­دار نبود. بیشترین اثر مستقیم و مثبت را وزن 1000 دانه و کمترین اثر مستقیم را قطر طبق داشتند. نیز همبستگی مثبت و بالای تعداد دانه در طبق با عملکرد دانه و روغن احتمالا از اثرهای مثبت و قوی آن از قطر طبق و وزن 1000 دانه بود. تعداد دانه پر در طبق ، وزن 1000 دانه و قطر طبق بیشترین اثرات مستقیم را بر عملکرد دانه و روغن داشت. در نهایت با در نظر گرفتن شرایط انجام این آزمایش،</span> <span dir="RTL" lang="FA">در مرحله گل</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> دهی آفتابگردان</span><span dir="RTL" lang="FA"> آسیب برگ­های بالایی بخصوص برگ­های میانی توسط عوامل زنده و غیر زنده </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">عملکرد دانه و روغن را کاهش می­دهد.</span> http://www.jgeoqeshm.ir/article_243409_9c0e41c9b6526334c09bd48c03ce70df.pdf

موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 62 2026 04 21 Synoptic Analysis of Atmospheric Patterns Governing Extreme Cold Waves in Northwestern Iran تحلیل همدید الگوهای جوی حاکم بر امواج سرد فرین در شمال غرب ایران 562 580 243498 10.22034/jgeoq.2026.574184.4415 FA رقیه جعفری دانشجوی دکتری تخصصی آب ‌و هواشناسی (اقلیم‌شناسی)، گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران کریم امینی‌نیا عضو هیات علمی گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران 0000-0002-9428-2496 علی پناهی دانشیار گروه جغرافیا، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 0000-0002-0286-4326 Journal Article 2026 02 06 <span lang="EN">Extreme cold temperature events are among the natural characteristics of climate that occur annually and cause numerous problems in agricultural, industrial, and economic sectors, as well as road-related hazards. A sharp decrease in temperature can adversely affect various aspects of human life and activities, as well as the ecological conditions of plants. The aim of this study is to investigate the synoptic atmospheric patterns influencing extreme cold waves in northwestern Iran. For this purpose, daily minimum temperature data from 36 synoptic stations in northwestern Iran were used over the period 1986–2017 for the months of January, February, March, April, November, and December. Using the standardized cold day index, days with intensity lower than −1.2 were identified as extreme cold days on a monthly basis for each station. By applying factor analysis to sea-level pressure data corresponding to extreme cold days, four dominant patterns affecting the formation of cold waves in northwestern Iran were extracted as representative patterns. Synoptic analysis of these patterns indicates that the dominant synoptic systems responsible for extreme cold waves include the Siberian High, migratory European high-pressure systems, or their ridges at sea level over the northwestern region of Iran, which lead to the advection of cold air from higher northern latitudes toward the region. At the 500 hPa level, the presence of ridges, blocking conditions, or the establishment of the western arm of a deep trough over northwestern Iran, along with mid-tropospheric convergence, enhances subsidence and atmospheric stagnation in the lower levels. This process strengthens the intrusion of cold air from higher latitudes and ultimately leads to the formation of extreme cold waves over northwestern Iran</span> <span dir="RTL" lang="FA">فرین های دمایی سرد یکی از جنبه های طبیعی اقلیم می باشد که همه ساله وقوع آن باعث مشکلاتی در بخش های کشاورزی، صنعتی، اقتصادی و همچنین حوادث جاده ای می شود. افت شدید دما می­تواند اثر نامطلوبی بر جنبه های مختلف زندگی و فعالیت جاندران و همچنین شرایط زیست گیاهان بگذارد. هدف از این تحقیق، بررسی همدید الگوهای جوی موثر بر امواج سرمایی فرین در شمال غرب ایران است. بدین منظور از داده های حداقل دمای روزانه 36 ایستگاه همدید شمال غرب کشور در بازه زمانی 2017-1986 برای ماه­های ژانویه، فوریه، مارچ، آپریل، نوامبر و دسامبر استفاده شد. با استفاده از ضریب شاخص استاندارد روزهای سرد با شدت پایین­تر از 2/1- به عنوان روزهای سرد فرین برای هر ایستگاه به صورت ماهانه استخراج شد. با اعمال تکنیک تحلیل عاملی بر روی فشار تراز دریای معادل روزهای سرد فرین، 4 الگوی تاثیر گذار بر شکل گیری امواج سرمایی شمال غرب ایران به عنوان نماینده انتخاب شد. نتایج بررسی همدید این الگوها نشان می­دهد که سامانه های سینوپتیکی حاکم بر امواج سرمای فرین، حضور پرفشار سیبری، پرفشارهای مهاجر اروپایی و یا زبانه­های آنها در سطح دریا در منطقه شمال غرب کشور می باشند که باعث ریزش هوای سرد عرضهای شمالی به سمت این منطقه می شوند. در تراز 500 هکتوپاسکال نیز وجود پشته و یا وقوع حالت بلوکینگ و یا مستقر شدن بازوی غربی ناوه عمیق بر فراز شمال غرب ایران، همگرایی در تراز میانی جو، سبب تقویت حرکات دینامیکی فرونشینی و ایستایی در ترازهای زیرین جو شده و با تقویت ریزش هوای سرد عرض­های بالا بر روی منطقه موجب شکل گیری امواج سرمایی شمال غرب کشور می­شود</span> http://www.jgeoqeshm.ir/article_243498_0810fd9121ae2183166b66122f9c6323.pdf