موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Geopolitics of Urban Development and Environmental Sustainability Challenges in the Metropolis of Tehran ژئوپلیتیک توسعه شهری و چالش‌های پایداری محیط‌زیست در کلان‌شهر تهران 1 24 245619 10.22034/jgeoq.2026.582436.4451 FA مجتبی سلیمی استادیارگروه مطالعات و تحقیقات هرمز، پژوهشکده هرمز، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران 0009-0003-3789-7798 مجتبی جهانگیری کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0008-9275-4796 نعمت اله نظامیوند چگینی کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Journal Article 2026 05 20 This study analyzes the environmental consequences of urban development in Tehran over a 10‑year period (2014–2024). Using a descriptive‑analytical approach, secondary data from official sources were examined through trend analysis and Pearson correlation. Key findings show a shift from horizontal to vertical development: building permits decreased by 42%, but the share of high‑rise buildings increased by 33% to 64%. Air quality improved slightly – clean days rose by 31% to 17 days – yet PM2.5 levels remain 3–4.5 times above global standards. Per capita green space increased by 15% to 6.8 m², but a 26‑fold disparity exists across districts (2.9–76.8 m²), revealing severe spatial inequality. Water consumption rose by 9% to 250 litres per day – twice the global average – and the mean annual temperature increased by 5%. Correlation analysis confirms strong links between urban density and environmental degradation. The highest positive correlation was between population density and water consumption (0.71), while the strongest negative correlation was between building density and per capita green space (–0.67). The study concludes that Tehran’s urban development has led to densification, worsening spatial inequalities, and persistent environmental crises. Recommendations include revising urban development plans, equitable distribution of environmental services, water resource management, expanding public transportation, and increasing green spaces in disadvantaged areas. این پژوهش به تحلیل پیامدهای زیست‌محیطی توسعه شهری تهران در بازه ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ پرداخته است. با استفاده از داده‌های ثانویه و تحلیل روند، نشان داده شد که الگوی توسعه از افقی به عمودی تغییر کرده است: تعداد پروانه‌های ساختمانی ۴۲٪ کاهش یافت، اما سهم ساختمان‌های بلندمرتبه ۳۳٪ افزایش یافت (۶۴٪). کیفیت هوا اندکی بهبود داشته (افزایش روزهای پاک به ۱۷ روز)، ولی غلظت PM2.5 همچنان ۳ تا ۴.۵ برابر استاندارد جهانی است. سرانه فضای سبز به ۶.۸ مترمربع رسید، اما اختلاف ۲۶ برابری بین مناطق نشان‌دهنده نابرابری شدید است. مصرف سرانه آب ۹٪ افزایش یافت (۲۵۰ لیتر در روز، دو برابر میانگین جهانی) و دما ۵٪ افزایش نشان داد. همبستگی مثبت قوی بین تراکم جمعیت و مصرف آب (۰.۷۱) و همبستگی منفی قوی بین تراکم ساختمانی و سرانه فضای سبز (۰.۶۷-) تأییدکننده رابطه تراکم با تخریب محیط‌زیست است. نتیجه‌گیری: توسعه شهری تهران با متراکم‌سازی، نابرابری فضایی و بحران‌های زیست‌محیطی همراه بوده است. توصیه می‌شود طرح‌های توسعه بازنگری، خدمات محیط‌زیستی عادلانه توزیع، منابع آب مدیریت و فضای سبز در مناطق کم‌برخوردار افزایش یابد. توسعه شهری پیامدهای زیست‌محیطی کیفیت هوا نابرابری فضایی کلان‌شهر تهران http://www.jgeoqeshm.ir/article_245619_0bbab78d893fd9de32faac2d7a564591.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Site Selection and Prioritization of Tourism Areas along the Makran Coasts with an Emphasis on Sustainable Regional Development مکان یابی و الویت بندی پهنه های گردشگری در سواحل مکران با تاکید بر توسعه پایدار منطقه ای 25 51 245621 10.22034/jgeoq.2026.581384.4444 FA رضا خادم الرضا دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، دانشگاه تهران، تهران.ایران 0009-0000-1657-8278 زهرا ‌ پیش‎گاهی ‌فرد استاد و عضو هیئت علمی گروه جغرافیای سیاسی و ژئوپلتیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-8022-2599 Journal Article 2026 05 17 Due to its strategic location and its geo-political and ecological capacities, the Makran coasts are one of the most important regions in Iran’s development documents; however, they have not yet attained an appropriate position in the hierarchy of national and international tourism destinations. The aim of this study is to identify and locate tourism-suitable areas/points along these coasts and to prioritize them using multi-criteria decision-making models and GIS. In this descriptive–analytical research, natural–environmental, human–social, and infrastructure–economic criteria were extracted and weighted using the AHP and Shannon entropy methods. Then, using the WLC model and by integrating information layers in a GIS environment, a tourism suitability map was developed. The results showed that, in terms of tourism capacity, the Makran coasts have considerable diversity and spatial dispersion, and within the study area, 26 points were identified and assessed.Based on the prioritization results, sites such as Tanakora and Konarak Pier, Ramin Pier, the Fig Tree of the Temples, and the Toranj eco-tourism were classified among the high-priority hubs. The study also concludes that combining AHP, entropy, and GIS approaches can help more accurately identify tourism capacities and provide a scientific framework for planning and sustainable development in this region, although achieving this requires careful planning, integrated management, and attention to environmental conservation. سواحل مکران به دلیل موقعیت راهبردی و ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و اکولوژیکی، یکی از مهم‌ترین مناطق در اسناد توسعه ایران است، اما تاکنون جایگاه مناسبی در سلسله‌مراتب مقاصد گردشگری ملی و بین‌المللی نیافته است. هدف پژوهش، شناسایی و مکان‌یابی پهنه‌ها/نقاط مستعد گردشگری در این سواحل و اولویت‌بندی آن‌ها با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره و GIS است. در این تحقیق که رویکردی توصیفی–تحلیلی دارد، معیارهای طبیعی–محیطی، انسانی–اجتماعی و زیرساختی–اقتصادی استخراج و با روش‌های AHP و آنتروپی شانون وزن‌دهی شد. سپس با مدل WLC و تلفیق لایه‌های اطلاعاتی در محیط GIS، نقشه مناسب‌سازی گردشگری تهیه گردید. نتایج نشان داد سواحل مکران از نظر ظرفیت گردشگری دارای تنوع و پراکندگی قابل توجهی است و در محدوده مطالعه 26 نقطه دارای پتانسیل شناسایی و ارزیابی شد. طبق نتایج اولویت‌بندی، نقاطی مانند تاناکورا و اسکله کنارک، اسکله رمین، درخت انجیر معابد و بوم‌گردی ترنج در زمره کانون‌های با اولویت بالا قرار گرفتند. پژوهش همچنین نتیجه می‌گیرد که ترکیب رویکردهای AHP، آنتروپی و GIS می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر ظرفیت‌های گردشگری کمک کند و چارچوبی علمی برای برنامه‌ریزی و توسعه پایدار این منطقه ارائه می‌دهد؛ هرچند تحقق آن نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، مدیریت یکپارچه و توجه به حفاظت محیط زیست است. گردشگری ساحلی مکان‌یابی گردشگری سواحل مکران تحلیل فضایی سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) http://www.jgeoqeshm.ir/article_245621_bc815eaac163c35324ee707abccce8b1.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 "A Comparative Analysis of Spatial and Social Performance in Traditional versus Contemporary Bazaars: A Contextual Innovation Model for Sustainable Development in Sanandaj" تحلیل تطبیقی عملکرد فضایی و اجتماعی بازارهای سنتی و معاصر و تبیین مدل مفهومی توسعه پایدار مبتنی بر نووارگی زمینه‌مند در شهر سنندج 52 72 245623 10.22034/jgeoq.2026.581990.4443 FA سمانه زنگنه گروه معماری، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران 0000-0001-8490-1284 الهام فاطمی گروه معماری، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران 0000-0001-8490-1284 ارسلان طهماسبی گروه معماری، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران 0000-0002-8863-044X Journal Article 2026 05 17 The transformation of urban marketplaces in recent decades, particularly in response to the rise of contemporary shopping centers, has raised a fundamental question in urban design and planning: through what mechanisms does sustainable market development occur, and what is the relationship between spatial organization, social interactions, and innovation in this process? This study aims to comparatively analyze the spatial and social performance of Sanandaj’s traditional bazaar and the Banta Abidar shopping center, and to propose a conceptual model of sustainable development based on "contextual innovativeness." Using an analytical-comparative method with a mixed-methods approach, data were collected through structured observation, spatial organization analysis, semi-structured interviews, and Likert-scale questionnaires; a total of 97 valid questionnaires were analyzed across the two sites. Structural equation modeling (PLS-SEM) in SmartPLS revealed that social interactions have the strongest direct effect on sustainable market development (β=0.36, p<0.001), followed by sensory richness (β=0.31), contextual innovativeness (β=0.29), and spatial organization (β=0.24). The R² value for the dependent variable was 0.68, and the SRMR fit index was 0.061, indicating strong explanatory power and model fit. The comparative analysis shows that the traditional bazaar approaches sustainability through perceptual quality and social capital, whereas the shopping center relies mainly on spatial efficiency and service-oriented innovativeness. Consequently, sustainable market development is neither purely technological modernization nor a return to tradition, but rather the product of interactions among social interactions, sensory richness, and contextual innovativeness within a cultural-spatial framework, تحول بازارهای شهری در دهه‌های اخیر، به‌ویژه در مواجهه با گسترش مراکز خرید معاصر، پرسشی اساسی را در حوزه طراحی و برنامه‌ریزی شهری مطرح ساخته است: توسعه پایدار بازار از چه سازوکارهایی تولید می‌شود و نسبت میان سازمان فضایی، تعاملات اجتماعی و نوآوری در این فرآیند چیست؟ پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی عملکرد فضایی و اجتماعی بازار سنتی سنندج و مرکز خرید بانتا آبیدر و تبیین مدل مفهومی توسعه پایدار مبتنی بر «نووارگی زمینه‌مند» انجام شده است. تحقیق از نظر روش، تحلیلی–تطبیقی و مبتنی بر رویکرد ترکیبی است. داده‌ها از طریق مشاهده ساختاریافته، تحلیل سازمان فضایی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه طیف لیکرت گردآوری شد. در مجموع 97 پرسشنامه معتبر (توزیع‌شده در دو سایت بازار سنتی و مرکز خرید) وارد تحلیل شدند. روابط میان سازه‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در نرم‌افزار SmartPLS آزمون شد. نتایج نشان داد تعاملات اجتماعی بیشترین اثر مستقیم را بر توسعه پایدار بازار دارد (β=0.36, p<0.001)، پس از آن غنای حسی (β=0.31)، نووارگی زمینه‌مند (β=0.29) و سازمان فضایی (β=0.24) قرار می‌گیرند. مقدار R² متغیر وابسته برابر با 0.68 و شاخص برازش SRMR برابر با 0.061 به‌دست آمد که بیانگر قدرت تبیین و برازش مناسب مدل است. تحلیل تطبیقی نشان داد بازار سنتی از مسیر کیفیت ادراکی و سرمایه اجتماعی به پایداری نزدیک می‌شود، در حالی‌که مرکز خرید عمدتاً بر کارایی فضایی و نووارگی خدمات‌محور متکی است. در نتیجه، توسعه پایدار بازار نه حاصل نوسازی فناورانه صرف، بلکه محصول برهم‌کنش تعاملات اجتماعی، غنای حسی و نووارگی زمینه‌مند در چارچوبی فرهنگی–فضایی است. پایدار بازار نووارگی زمینه‌مند عملکرد فضایی تعاملات اجتماعی سنندج http://www.jgeoqeshm.ir/article_245623_235b442632fcd1b21985f06b764b5cc1.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Comparative analysis of construction project delivery methods using artificial neural networks in the context of urban construction geography تحلیل تطبیقی روش‌های تحویل پروژه‌های ساختمانی با بهره‌گیری از شبکه عصبی مصنوعی در بستر جغرافیای ساخت‌وساز شهری 73 95 245624 10.22034/jgeoq.2026.527069.4295 FA معین پاشائیان دانشجوی دکتری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران بابک فضلی مالیدره استادیار گروه مهندسی عمران، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی،بابل، ایران سیده منا تابنده استادیار گروه عمران، واحد بابل،دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران Journal Article 2025 07 07 The main purpose of this research was to present an artificial neural network (ANN) model for the relationship between organizational characteristics and construction project delivery methods. The present research was developmental research in terms of its purpose, applied in terms of its achievement or result, and descriptive-survey in terms of its data collection method. The statistical population was 360 people and the sample size was 354 people using a random sampling method. The validity of the research was face-content, and Cronbach's alpha test was used for the reliability of the research. In order to analyze the data, artificial neural network data mining algorithms were used using Rapid miner software. According to the results, the artificial neural network (ANN) model has the ability to predict the correct method of delivery of construction projects based on organizational characteristics. Also, the contribution of organizational characteristics in predicting the correct method of delivery of construction projects using the artificial neural network model is different. Also, the accuracy of the artificial neural network model is higher compared to other data mining models. هدف اصلی از انجام این تحقیق ارائه یک مدل شبکه عصبی مصنوعی (ANN) برای ارتباط مشخصات سازمان و روش‌های تحویل پروژه‌های ساختمانی بوده است. پژوهش حاضر بر حسب هدف از نوع تحقیقات توسعه‎ای و بر حسب دستاورد یا نتیجه تحقیق از نوع کاربردی و از لحاظ روش گردآوری اطلاعات توصیفی- پیمایشی بوده است. جامعه آماری به تعداد 360 نفر و حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‎گیری تصادفی به تعداد354 نفر انتخاب گردید. روایی تحقیق مورد نظر صوری-محتوایی و برای پایایی تحقیق از آزمون آلفا کرونباخ استفاده شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از الگوریتم‌های داده کاوی شبکه عصبی مصنوعی به کمک نرم افزار Rapid miner انجام گرفت. با توجه به نتایج، مدل شبکه عصبی مصنوعی (ANN) توانایی پیش بینی روش صحیح تحویل پروژه‌های ساختمانی را بر اساس مشخصات سازمان دارد. و همچنین، سهم مشخصه‌های سازمانی در پیش بینی روش صحیح تحویل پروژه‌های ساختمانی با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی متفاوت است. و همچنین دقت مدل شبکه عصبی مصنوعی در مقایسه با سایر مدل‌های داده کاوی بالاتر می‌باشد. شبکه عصبی مصنوعی آزمون آلفا کرونباخ الگوریتم های داده کاوی http://www.jgeoqeshm.ir/article_245624_a7629dfe1924abfbcedc85bd795c6878.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Collective construction of the concept of architectural eclecticism at geographical scales with emphasis on actor-network theory برساخت جمعی مفهوم التقاط گرایی معماری در مقیاس های جغرافیایی با تاکید بر نظریه کنشگر -شبکه 96 134 245625 10.22034/jgeoq.2026.564990.4383 FA رضا عریانی نژاد گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه ازاداسلامی، همدان، ایران سارا زرنگارزاده شیرازی گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه ازاداسلامی، همدان، ایران 0009-0001-3663-9530 Journal Article 2025 12 08 The development of society has increased the semantic load of various professional concepts and led to ambiguity in their interpretation. With the increasing comprehensiveness of the exchange of human actions, this uncertainty in interpretation has become a common phenomenon in various fields. In the field of architecture, the architect's excessive emphasis on experience and intuitive creativity has led to a judgment based on his personal experience in dealing with ambiguous concepts. In addition, the logical readability of the "black box" objectives in the professional field has become difficult for other specialized disciplines and the general public. "Eclecticism" is a divisive architectural concept that has emerged from cultural exchange. The aim of this research is to develop a tool that can, in line with the Sixth National Development Plan, produce science (by developing a sociological research approach in the field of architecture to transform complex and ambiguous concepts into simple ones) that provides a new, clear, comprehensive, and transdisciplinary look at the characteristics of architectural eclecticism in order to answer these two research questions: 1) How can a method be developed that can express complex architectural concepts clearly and comprehensively? 2) How is the contemporary interpretation of eclecticism related to the social development of societies? The research hypothesis is that eclectic architecture has not disappeared, but has continued as an abstract and non-objective expression, and with the increase in the degree of social development, tangible and explicit eclectic characteristics move towards more implicit and abstract ones. توسعه جامعه، بار معنایی مفاهیم مختلف حرفه‌ای را افزایش داده و منجر به ابهام در تفسیر، آنها می‌شود. با افزایش جامعیت تبادل کنش‌های انسانی، این عدم قطعیت در تفسیر به پدیده‌ای رایج در زمینه‌های مختلف تبدیل شده است. در حوزه معماری، تأکید بیش از حد معمار بر تجربه و خلاقیت شهودی، منجر به قضاوتی بر پایه‌ تجربه شخصی وی در مواجهه با مفاهیم مبهم، شده است. علاوه بر این، خوانایی منطقی اهداف «جعبه سیاه» در حوزه حرفه‌ای برای سایر رشته‌های تخصصی و عموم مردم دشوار شده است. «التقاط‌گرایی» یک مفهوم معماری تفرقه‌انداز است که از تبادل فرهنگی پدید آمده است. هدف از این پژوهش توسعه ابزاری‌ است که بتواند همگام با برنامه‌ی ششم توسعه کشور، به تولید علم (با توسعه رویکرد پژوهشی جامعه‌شناسی در حوزه معماری در جهت تبدیل مفاهیم پیچیده و مبهم به ساده) بپردازد که ارائه نگاهی نوین به صورت واضح و جامع و فرارشته‌ای به ویژگی‌های التقاط-گرایی معماری، می‌باشد در جهت پاسخگویی به این دو سؤال پژوهش: 1) چگونه می‌توان روشی را توسعه داد که بتواند مفاهیم پیچیده معماری را به صورت واضح و جامع، بیان کند. 2) نحوه ارتباط تفسیر معاصر التقاط‌گرایی با توسعه اجتماعی جوامع به چه صورت می‌باشد. فرضیه پژوهش این است که معماری التقاطی از بین نرفته بلکه به صورت بیان انتزاعی و غیرعینی‌ ادامه یافته است که با افزایش درجه توسعه اجتماعی، ویژگی‌های التقاطی ملموس و واضح به سمت ضمنی و انتزاعی‌تر پیش می‌رود. شهود فرارشته‌ای التقاط‌گرایی نظریه کنشگر شبکه نگاشت مناقشات http://www.jgeoqeshm.ir/article_245625_578e83d90da2465121676acb113e837c.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Conceptual Explanation of Iranian Ethnic Territorial Desire with Emphasis on National Unity (Case Study, Iranian Kurdistan) تبیین مفهومی قلمروخواهی اقوام ایرانی با تاکید بر انسجام ملی (مطالعه موردی، کردستان ایران ) 135 154 245634 10.22034/jgeoq.2026.583883.4464 FA مجید چراغلو گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0005-7426-4337 حمیدرضا محمدی دانشیار گروه علمی جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران 0009-0005-2496-7894 Journal Article 2026 05 30 The aim of this research is to conceptually explain the phenomenon of Iranian ethnic territorialism and analyze its impact on national cohesion, focusing on the study of Kurdish regions of Iran. The research question is how "ethnic territorialism" can be compatible with the concept of "national unity and cohesion" in a single geopolitical context, while maintaining diversity and regional identities. The research method in this research is descriptive-analytical and focuses on analyzing the content of relevant documents, theories, and qualitative data with an interdisciplinary approach (a combination of political science, political geography, and sociology). The theoretical foundations of the research are based on two seemingly contradictory concepts, namely pluralism and national convergence/cohesion. The research findings show that the concept of ethnic territorialism does not necessarily mean separatism or divergence, but is mainly rooted in identity, economic, and political demands at regional levels. In the context of Iranian Kurdistan, territorialism does not manifest itself in a separatist form, but rather in the form of demands for effective political participation, balanced regional development, and the recognition of cultural-civil rights. The main conclusion is that the successful management of territorialism is possible not by eliminating local identities but by adopting a pluralistic civic approach. This approach involves strengthening mechanisms for equitable resource distribution, structural decentralization, and the creation of legitimate channels for the expression of ethnic demands.will not only help to reduce ethno-state divisions, but will also lead to the consolidation and deepening of national cohesion by strengthening an inclusive Iranian identity. هدف این پژوهش تبیین مفهومی پدیده قلمروخواهی اقوام ایرانی و واکاوی تأثیر آن بر انسجام ملی، با تمرکز بر مطالعه مناطق کردنشین ایران است. مسأله تحقیق این است که؛ چگونه «قلمروخواهی قومی» می‌تواند در عین حفظ تنوع و هویت‌های ناحیه‌ای، با مفهوم «وحدت و انسجام ملی» در یک بستر جغرافیای سیاسی واحد، سازگار گردد. روش تحقیق در این پژوهش، از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکردی میان‌رشته‌ای (ترکیبی از علوم سیاسی، جغرافیای سیاسی و جامعه‌شناسی)، بر تحلیل محتوای اسناد، نظریه‌ها و داده‌های کیفی مرتبط متمرکز است. مبانی نظری تحقیق بر دو مفهوم متضادنما، یعنی کثرت‌گرایی و همگرایی/انسجام ملی، استوار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که؛ مفهوم قلمروخواهی قومی لزوماً به معنای تجزیه‌طلبی یا واگرایی نیست، بلکه عمدتاً ریشه در مطالبات هویتی، اقتصادی و سیاسی در سطوح ناحیه‌ای دارد. در بافتار کردستان ایران، قلمروخواهی نه به شکل جدایی‌طلبانه، بلکه اغلب در قالب درخواست برای مشارکت سیاسی مؤثر، توسعه متوازن منطقه‌ای و به رسمیت شناختن حقوق فرهنگی-مدنی ظهور می‌یابد. نتیجه‌گیری اصلی این است که مدیریت موفق قلمروخواهی، نه از طریق حذف هویت‌های محلی بلکه با پذیرش رهیافت کثرت‌گرایانه مدنی امکان‌پذیر است. این رهیافت شامل تقویت مکانیسم‌های توزیع عادلانه منابع، تمرکززدایی ساختاری و ایجاد کانال‌های مشروع برای بیان مطالبات قومی است. تحقق این امر، نه تنها به کاهش شکاف‌های قومی-دولتی کمک می‌کند، بلکه به تثبیت و تعمیق انسجام ملی از طریق تقویت هویت فراگیر ایرانی منجر خواهد شد. انسجام ملی قلمروخواهی قومی کردستان ایران مطالبات هویتی کثرت گرائی مدنی http://www.jgeoqeshm.ir/article_245634_1c361d7e33d609297bc3d86ce6c1cf29.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 A Reflection on the Role of Taste in the Cycle from Production to Consumption of Architectural Products within the Socio-Geographical Context of Contemporary Iran تاملی بر نقش سلیقه در چرخه تولید تا مصرف محصول معماری در جغرافیای اجتماعی دوران معاصر ایران 155 174 245709 10.22034/jgeoq.2026.580702.4467 FA نریمان ذوالفقارنسب گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. 0000-0001-7520-0427 سارا جلالیان دانشیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. 0000-0002-7155-3054 محمد‌مهدی سروش دانشیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. 0000-0002-1328-4247 غلامرضا طلیسچی استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. 0000-0002-0173-2719 Journal Article 2026 05 30 With the growth of population in any society, the issue of product selection and consumption gains increasing significance. In Iranian cities as well, parallel to the quantitative expansion and diversification of residential buildings as cultural and artistic products, both the type of aesthetics employed by architects in producing these buildings and the manner in which they are selected and consumed by different social classes have acquired particular importance. Given that, in the process of producing, selecting, and consuming architectural products, there is a persistent misalignment and discrepancy between architects’ tastes and the aesthetic preferences of various social strata, mutual understanding of the aesthetic tastes of laypeople as consumers and architects as producers of this product is fundamentally necessary..The aim of this study is to identify the factors influencing the taste and aesthetic choices of individuals in society in the production and selection of architectural products as cultural and artistic commodities. This research is qualitative in nature; data have been collected through library-based methods and, using a combined approach of systematic review and thematic analysis, concepts and components related to taste, aesthetics, and consumption have been extracted based on sociological, psychological, and interpretive paradigms and subsequently analyzed to derive the final model. the results of this research have identified the relation and taste of the whole people (in both groups people and architects) in selecting the product of architecture in three categories: "general taste", "normal taste" and "pure taste" با افزایش جمعیت در هر جامعه، مسئله انتخاب و مصرف محصولات از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار می‌شود.هم‌زمان با گسترش کمی و تنوع بناهای مسکونی به‌عنوان محصولاتی فرهنگی و هنری، نوع زیبایی‌شناسی به‌کاررفته در تولید این بناها از سوی معماران و نیز نحوه انتخاب و مصرف آن‌ها توسط طبقات اجتماعی مختلف، اهمیتی ویژه یافته است.از آنجا که در فرایند تولید، انتخاب و مصرف محصول معماری، میان سلیقه معماران و ترجیحات زیبایی‌شناختی طبقات مختلف اجتماعی همواره نوعی ناهماهنگی و تفاوت وجود دارد،شناخت متقابل سلیقه‌های زیبایی‌شناختی مردمان به‌عنوان مصرف‌کنندگان و معماران به‌عنوان تولیدکنندگان این محصول،ضرورتی اساسی دارد.این شناخت می‌تواند به شکل‌گیری انتخابی آگاهانه و زیباشناسانه کمک کند و زمینه تولید آثاری را فراهم آورد که ضمن برخورداری از اصول زیبایی‌شناختی، با سلیقه و نیازهای طبقات گوناگون اجتماعی نیز انطباق داشته باشند. هدف پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر سلیقه و نوع انتخاب‌های زیبا‌شناسانه افراد در تولید و انتخاب محصولات معماری به عنوان محصولی فرهنگی و هنری می‌باشد؛ پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده، داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده و به صورت تلفیقی با دو روش مرور سیستاتیک و تحلیل مضمون و بر اساس پارادایم‌های جامعه‌شناسانه، روانشناسانه و تفسیری مفاهیم و مولفه‌های مرتبط با سلیقه، زیبایی‌شناسی و مصرف استخراج و جهت رسیدن به مدل نهایی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند؛ نتایج این پژوهش رابطه و نسبت سلیقه کل افراد جامعه را (در هر دو گروه مردم و معماران) در انتخاب محصول معماری در سه دسته مشخص «سلیقه عام»، «سلیقه میان‌مایه» و «سلیقه ناب» متاثر از بستر‌هایی با سرمایه‌هایی فرهنگی و اقتصادی شناسایی کرده است سلیقه زیبایی‌شناسی انتخاب فرم مصرف http://www.jgeoqeshm.ir/article_245709_6ad6d71a20b2957635f13ff17713694a.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Spatial distribution pattern of genetic diversity in the Larestan sheep and ram population of the Koh Hawa-Tang Khor region (Fars Province): A new approach for regional planning of habitat conservation الگوی پراکنش فضایی تنوع ژنتیکی در جمعیت قوچ و میش لارستان منطقه کوه هوا–تنگ خور (استان فارس): رهیافتی نوین برای برنامه‌ریزی منطقه‌ای حفاظت از زیستگاه‌ها 175 192 245711 10.22034/jgeoq.2026.583522.4461 FA محمدعلی سلمان پور گروه مهندسی محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. حسین پرورش گروه مهندسی محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. 0009-0002-9050-6293 صابر قاسمی گروه مهندسی محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. 0000-0003-0897-3969 شادی خاتمی گروه منابع طبیعی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. 0000-0003-2834-6006 Journal Article 2026 05 27 This study aimed to evaluate the genetic diversity and population structure of the Laristan sheep (Ovis orientalis laristanica) within the Kuh-e Hava–Tang-e Khvor No-Hunting Area, covering 86,752 hectares in southeastern Fars Province, Iran. Sampling was conducted in the autumn of 2025 across three sub-regions: Kuh-e Hava, Shanol, and Tabnak, yielding 15 fecal samples and 2 tissue samples. DNA extraction was performed using Bioneer kits, and the mitochondrial cytochrome b gene was amplified using three sets of primers. Although fecal samples exhibited lower quality due to environmental degradation, the use of auxiliary primers significantly enhanced amplification success. Out of 40 initial samples, 36 high-quality sequences (90%) were selected for final analysis, with the highest success rate observed in the Tabnak region (94.1%) and the lowest in the Shanol region (84.6%). Sequence analysis revealed a high A+T content across all populations, with mutation patterns predominantly characterized by transitions, indicating the evolutionary stability of the cytochrome b gene. Phylogenetic results and genetic distance matrices revealed significant differentiation among the populations. The Kuh-e Hava population, with a genetic distance of approximately 0.045, clustered within the Armenian mouflon (Ovis orientalis gmelini) clade. In contrast, the Shanol and Tabnak populations exhibited very close genetic affinity (0.009) and were categorized within the Urial sheep (Ovis vignei) clade. این مطالعه با هدف ارزیابی تنوع ژنتیکی و ساختار جمعیت گونه قوچ و میش لارستان (Ovis orientalis laristanica) در منطقه شکار ممنوع کوه هوا–تنگ خور با وسعت ۸۶٬۷۵۲ هکتار در جنوب‌شرقی استان فارس انجام پذیرفت. نمونه‌برداری در پاییز ۱۴۰۴ از سه زیر‌منطقه کوه هوا، شانول و تابناک صورت گرفت که شامل ۱۵ نمونه سرگین و ۲ نمونه بافت بود. استخراج DNA با کیت‌های بیونیر و تکثیر ژن میتوکندریایی سیتوکروم b با استفاده از سه جفت پرایمر انجام شد. اگرچه نمونه‌های سرگین به دلیل تخریب محیطی کیفیت پایین‌تری داشتند، اما با استفاده از پرایمرهای کمکی، موفقیت تکثیر افزایش یافت. در مجموع، از ۴۰ نمونه مورد بررسی، ۳۶ توالی باکیفیت (۹۰ درصد) برای تحلیل‌های نهایی انتخاب شدند که بالاترین نرخ موفقیت در منطقه تابناک (۹۴.۱ درصد) و پایین‌ترین آن در منطقه شانول (۸۴.۶ درصد) مشاهده گردید. تجزیه و تحلیل توالی‌ها نشان داد که ترکیب بازها در تمام جمعیت‌ها دارای محتوای بالای A و T است و الگوی جهش‌ها عمدتاً از نوع انتقالی (Transition) بود که نشان‌دهنده ثبات تکاملی ژن سیتوکروم b است. نتایج فیلوژنتیکی و ماتریس فواصل ژنتیکی تمایز قابل‌توجهی را بین جمعیت‌ها آشکار ساخت. جمعیت منطقه کوه هوا با فاصله ژنتیکی حدود ۰.۰۴۵ نسبت به سایر مناطق، در شاخه قوچ ارمنی (Ovis orientalis gmelini) قرار گرفت. در مقابل، جمعیت‌های شانول و تابناک با فاصله ژنتیکی بسیار نزدیک (۰.۰۰۹) در شاخه قوچ اوریال (Ovis vignei) دسته‌بندی شدند. تنوع ژنتیکی قوچ و میش لارستان سیتوکروم b فیلوژنی کوه هوا - تنگ خور http://www.jgeoqeshm.ir/article_245711_50a3c9a563b1de8afb86a2f750ae9d9e.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 A Sociological Study of the Lived Experiences of Youth in Tehran in Confronting Cultural Conflicts Based on the Norms and Values of Society مطالعه جامعه شناختی تجربه زیسته جوانان شهر تهران در رویارویی با تضادهای فرهنگی بر اساس هنجارها و ارزش های جامعه 193 217 245712 10.22034/jgeoq.2026.582763.4455 FA سیّدعلیرضا صالحی گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8863-044X امیرمسعود امیرمظاهری گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-4608-7335 سعید معدنی گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-8863-044X Journal Article 2026 05 22 Globalization, as a multidimensional process, has significantly influenced the cultural structures of urban societies in recent decades and has created conditions for the emergence of various forms of cultural tensions and conflicts. Among different social groups, youth are particularly exposed to these transformations. The present study aims to explore, through a phenomenological approach, the lived experiences of young people aged 15–24 in Tehran regarding cultural conflicts within society. This research was conducted using a qualitative approach and a descriptive–analytical phenomenological method. The participants consisted of ten young residents of Tehran who were selected through purposive and convenience sampling. Data were collected through in depth semi structured interviews, and theoretical saturation was achieved in the eighth interview. The collected data were analyzed using thematic analysis. The results of the analysis led to the extraction of five main categories: conceptualization of culture and cultural conflicts, intellectual and belief foundations, bases of decision making and practical action, lifestyle, and family culture. The findings indicate that the cultural conflicts experienced by Tehran’s youth are closely associated with transformations in the value system, rapid lifestyle changes, the emergence of new reference groups, and the misalignment between institutional policy making and the cultural needs of the younger generation. Accordingly, reconsideration of cultural policies and planning in accordance with the emerging needs of youth appears to be necessary in order to better manage or reduce such conflicts. جهانی‌شدن به‌عنوان فرآیندی چندبعدی، در دهه‌های اخیر بر ساختارهای فرهنگی جوامع شهری تأثیر قابل‌توجهی گذاشته و زمینه بروز انواعی از تنش‌ها و تضادهای فرهنگی را فراهم کرده است. در این میان، جوانان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گروه‌های اجتماعی، بیش از سایرین در معرض این تحولات قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی پدیدارشناسانه تجربه زیسته جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله شهر تهران از تضادهای فرهنگی موجود در جامعه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش پدیدارشناسی توصیفی ـ تحلیلی صورت گرفت. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل ۱۰ نفر از جوانان شهر تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته انجام شد و اشباع نظری در مصاحبه هشتم حاصل گردید. داده‌ها نیز با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی انجامید: مفهوم‌پردازی فرهنگ و تضادهای فرهنگی، مبانی فکری و اعتقادی، مبانی تصمیم‌گیری و کنش عملی، سبک زندگی و فرهنگ خانوادگی. یافته‌ها نشان می‌دهد که تضادهای فرهنگی تجربه‌شده توسط جوانان تهرانی در پیوندی پیچیده با تحول در نظام ارزش‌ها، تغییرات سبک زندگی، شکل‌گیری گروه‌های مرجع جدید و همچنین ناهماهنگی میان سیاست‌گذاری‌های نهادی و نیازهای فرهنگی نسل جوان شکل می‌گیرد. بر این اساس، به نظر می‌رسد بازاندیشی در سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌های فرهنگی و توجه بیشتر به تحولات نسلی و اجتماعی جوانان، می‌تواند در کاهش یا مدیریت این تضادها مؤثر واقع شود. تجربه زیسته تضادهای فرهنگی پدیدارشناسی شهر تهران http://www.jgeoqeshm.ir/article_245712_67dabfd122059bc6cbb5a40d6d14fafb.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Determining legal strategies for labor law and social security based on international conventions in line with regional planning and sustainable development تعیین راهبردهای حقوقی قانون کار و تامین اجتماعی بر اساس کنوانسیون‌های بین‌المللی در راستای برنامه ریزی منطقه ای و توسعه پایدار 218 230 245718 10.22034/jgeoq.2026.582438.4449 FA محسن رشیدی اقدم گروه حقوق عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-7303-5314 ولی رستمی استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-2421-886X Journal Article 2026 05 19 Objective: The main objective of this research is to examine and analyze effective strategies for aligning the labor laws and social security system of the Islamic Republic of Iran with the fundamental conventions of the International Labour Organization (ILO), and to identify the challenges and opportunities ahead in this field. Furthermore, the study aims to provide practical recommendations for improving the implementation level of these standards within the country's legal and social system. Research Methodology: This research adopts a descriptive-analytical approach and relies on a library-based method. The required data were collected through the study of international documents (such as ILO conventions and recommendations), legal and social security texts, scientific research articles, and specialized reports. Data analysis was conducted using a comparative approach to identify the strengths and weaknesses of Iran's laws in relation to international standards.Findings: The results indicate that although Iran has ratified some of the fundamental ILO conventions, in practice, there are significant gaps in the full implementation of these standards.Conclusion: Alignment with international conventions is a continuous and multidimensional process that requires political will, targeted legal reforms, strengthening of supervisory mechanisms, and increasing public awareness. To achieve decent work and an efficient social security system in Iran, it is essential to adopt specific strategies based on global ILO standards, especially in the key areas of fundamental labor rights and comprehensive social security coverage. It is recommended that supervisory mechanisms for the implementation of conventions be strengthened and necessary actions be taken to remove implementation obstacles. هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل راهبردهای مؤثر در انطباق قوانین کار و نظام تأمین اجتماعی جمهوری اسلامی ایران با کنوانسیون‌های بنیادین سازمان بین‌المللی کار (ILO) و شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های پیش رو در این زمینه بوده است. همچنین، ارائه پیشنهاداتی عملیاتی برای ارتقاء سطح اجرای این استانداردها در نظام حقوقی و اجتماعی کشور مد نظر قرار گرفته است. روش تحقیق: این پژوهش با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر روش کتابخانه‌ای انجام شده است. داده‌های مورد نیاز از طریق مطالعه اسناد بین‌المللی (مانند کنوانسیون‌ها و توصیه‌نامه‌های ILO)، متون حقوقی و تأمین اجتماعی، مقالات علمی پژوهشی، و گزارش‌های تخصصی جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها با رویکرد تطبیقی صورت پذیرفت تا نقاط قوت و ضعف انطباق قوانین ایران با استانداردهای بین‌المللی مشخص شود. یافته‌ها: نتایج نشان داد که اگرچه ایران برخی از کنوانسیون‌های بنیادین ILO را تصویب نموده است، اما در عمل، شکاف‌های قابل توجهی در اجرای کامل این استانداردها وجود دارد. نتیجه‌گیری: انطباق با کنوانسیون‌های بین‌المللی، فرآیندی مستمر و چندوجهی است که نیازمند عزم سیاسی، اصلاحات قانونی هدفمند، تقویت سازوکارهای نظارتی، و افزایش آگاهی عمومی است. برای تحقق کار شایسته و نظام تأمین اجتماعی کارآمد در ایران، اتخاذ راهبردهای مشخص مبتنی بر استانداردهای جهانی ILO، به ویژه در حوزه‌های کلیدی حقوق بنیادین کار و پوشش جامع تأمین اجتماعی، امری ضروری است. پیشنهاد می‌شود سازوکارهای نظارتی بر اجرای کنوانسیون‌ها تقویت شده و اقدامات لازم برای رفع موانع اجرایی صورت پذیرد. راهبردها قانون کار تامین اجتماعی کنوانسیون‌های بین‌المللی http://www.jgeoqeshm.ir/article_245718_0b1685708bdf8bf82f1ffce8705b109b.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 The status of state-owned and state-affiliated companies in administrative proceedings in order to achieve spatial justice and territorial planning وضعیت شرکت‌های دولتی و وابسته به دولت در دادرسی اداری در راستای تحقق عدالت فضایی و آمایش سرزمینی 231 250 245713 10.22034/jgeoq.2026.585097.4471 FA مهدی طاعتی گروه حقوق عمومی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی،‌ سمنان، ایران 0000-0002-0521-2470 حسین منوری گروه حقوق، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران. 0000-0002-8881-2163 محسن ملک افضلی استاد تمام گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. 0000-0002-8863-044X Journal Article 2026 06 05 State-owned and state-affiliated companies, as executive tools of governments in the implementation of public policies and economic development, have a special place in the legal system. These companies, having an independent legal personality, are also considered part of the government structure, which creates legal challenges in administrative litigation. The ambiguities in the legal status of these companies and how they are treated in litigation processes have made a detailed examination and comprehensive analysis of this issue necessary. This article examines the legal status of state-owned and state-affiliated companies in the process of administrative litigation. As independent legal entities, state-owned companies play a pivotal role in providing public services and implementing major government policies. However, the legal independence of these companies always faces complex challenges in administrative litigation. The present study, with the aim of analyzing the legal status of state-owned companies, first examines the concept and defines their legal nature, and then evaluates the legal frameworks governing the status of these companies with a comparative approach. Next, the processes related to filing lawsuits against these companies, the conditions for accepting complaints, and their defense rights are analyzed, focusing on the principles of fair trial. In addition, judicial procedures and decisions of administrative courts related to this area are examined, and challenges arising from conflicting laws, the complexity of the organizational structure, and the limitations of legal authority are evaluated. The results of the research show that state-owned companies, despite having independent legal personality, are sometimes considered as non-governmental public institutions. شرکت‌های دولتی و وابسته به دولت به‌عنوان ابزارهای اجرایی دولت‌ها در تحقق سیاست‌های عمومی و توسعه اقتصادی، جایگاه ویژه‌ای در نظام حقوقی دارند. این شرکت‌ها با برخورداری از شخصیت حقوقی مستقل، در عین حال بخشی از ساختار حکومتی محسوب می‌شوند که این امر باعث ایجاد چالش‌های حقوقی در دعاوی اداری می‌گردد. ابهامات موجود در وضعیت حقوقی این شرکت‌ها و نحوه برخورد با آن‌ها در فرآیندهای دادرسی، بررسی دقیق و تحلیل جامع این موضوع را ضروری ساخته است. این مقاله به بررسی وضعیت حقوقی شرکت‌های دولتی و وابسته به دولت در فرآیند دادرسی‌های اداری می‌پردازد. شرکت‌های دولتی به‌عنوان اشخاص حقوقی مستقل، نقش محوری در ارائه خدمات عمومی و اجرای سیاست‌های کلان دولت ایفا می‌کنند. با این حال، استقلال حقوقی این شرکت‌ها همواره با چالش‌های پیچیده‌ای در دعاوی اداری مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه قانونی شرکت‌های دولتی، ابتدا به بررسی مفهومی و تعریف ماهیت حقوقی آن‌ها پرداخته و سپس چارچوب‌های قانونی حاکم بر وضعیت این شرکت‌ها را با رویکرد تطبیقی ارزیابی کرده است. در ادامه، فرآیندهای مربوط به طرح دعاوی علیه این شرکت‌ها، شرایط پذیرش شکایات، و حقوق دفاعی آن‌ها با تمرکز بر اصول دادرسی منصفانه تحلیل شده است. افزون بر این، رویه‌های قضایی و آرای محاکم اداری مرتبط با این حوزه مورد بررسی قرار گرفته و چالش‌های ناشی از تعارض قوانین، پیچیدگی ساختار سازمانی و محدودیت‌های اختیارات قانونی ارزیابی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شرکت‌های دولتی با وجود برخورداری از شخصیت حقوقی مستقل، در مواردی به‌عنوان نهادهای عمومی غیردولتی قلمداد می‌شوند. دعاوی اداری و حقوقی مسئولیت مدنی دولت شرکت‌های دولتی حاکمیت قانون http://www.jgeoqeshm.ir/article_245713_1492e5062460017889ff682864105339.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 A sociological approach to the development of licensing in the sports industry: Model design using fuzzy Delphi رویکرد جامعه‌شناختی به توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش به منظور توسعه پایدار: طراحی مدل با استفاده از دلفی فازی 251 269 245714 10.22034/jgeoq.2026.568860.4401 FA پژمان پورمتین گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان. ایران 0009-0009-1020-9899 داود نصر اصفهانی گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0009-1020-9899 محبوبه خداپرست گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0009-1020-9899 علی زمانی گروه علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0000-0002-8863-044X Journal Article 2025 12 28 Introduction: The aim of this research was to develop a sociological approach to licensing in the sports industry: designing a model using fuzzy Delphi. Methods: he research is a combined exploratory (qualitative-quantitative) and instrument-building study. The statistical population includes 20 elites and sports marketers. In the first stage, effective factors were identified using a semi-structured interview, and in the second stage, indicators were evaluated and prioritized using the fuzzy Delphi method and fuzzy numbers. The indicators confirmed in the pairwise comparison questionnaire were re-examined, and finally, using interpretive structural modeling, the final licensing development model was designed with an emphasis on the sociological approach. Results: In this study, 21 factors affecting the development of licensing in the Iranian sports industry were initially identified. To determine the importance of these factors, the fuzzy Delphi method was used, which included three questionnaire stages with 20 experts and sports elites. In the first round, the indicators were evaluated based on the experts' views and trapezoidal fuzzy numbers were calculated, and then the fuzzies were converted into definite values. The second round was conducted by reviewing the opinions and calculating the difference in means to achieve greater consensus. مقدمه : هدف این پژوهش رویکرد جامعه‌شناختی به توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش : طراحی مدل با استفاده از دلفی فازی بود. روش : پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) و ابزارسازی می‌باشد. جامعه آماری شامل ۲۰ نفر از نخبگان و بازاریابان ورزشی است. در مرحله اول، با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختارمند عوامل مؤثر شناسایی شد و در مرحله دوم، با به‌کارگیری روش دلفی فازی و اعداد فازی، شاخص‌ها ارزیابی و اولویت‌بندی گردیدند. شاخص‌های تأییدشده در پرسشنامه مقایسات دو به دو مورد بررسی مجدد قرار گرفت و نهایتاً با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری، مدل نهایی توسعه لایسنینگ با تأکید بر رویکرد جامعه‌شناختی طراحی شد. یافته : در این پژوهش، ابتدا ۲۱ عامل مؤثر بر توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش ایران شناسایی شد. برای تعیین اهمیت این عوامل، از روش دلفی فازی استفاده گردید که شامل سه مرحله پرسشنامه‌ای با ۲۰ نفر از خبرگان و نخبگان ورزشی بود. در دور اول، شاخص‌ها بر اساس دیدگاه خبرگان ارزیابی و اعداد فازی ذوزنقه‌ای محاسبه شد و سپس فازی‌ها به مقادیر قطعی تبدیل گردیدند. دور دوم با بازنگری نظرات و محاسبه اختلاف میانگین‌ها انجام شد تا اجماع بیشتری حاصل شود. در دور سوم، شش شاخص کلیدی شامل «پیامد اجتماعی»، «عوامل سیاست‌گذاری»، «راهبرد توسعه برند و نوآوری»، «پیامد مدیریتی» و «پیامد اقتصادی» تأیید شدند. نتایج نشان می‌دهد اجماع بالای خبرگان بر اهمیت این شاخص‌ها وجود دارد و تمرکز اصلی بر شاخص‌های کلان و ارزش‌محور است. این مدل می‌تواند مبنای راهبردی برای توسعه لایسنینگ در صنعت ورزش ایران باشد. رویکرد جامعه‌شناختی لایسنینگ دلفی فازی ورزش http://www.jgeoqeshm.ir/article_245714_5ee2a43751715fc96f8e50e3aa9c1a8a.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Comparing the legal status of marriage and divorce offices in public order and regional development in Iran and Türkiye مقایسه جایگاه حقوقی دفاتر ازدواج و طلاق در نظم عمومی و توسعه منطقه ای در ایران و ترکیه 270 288 245715 10.22034/jgeoq.2026.522090.4275 FA فرامرز توکلی گروه حقوق عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0009-1020-9899 محمد وارسته بازقلعه گروه حقوق، واحد پرند، دانشگاه آزاد اسلامی، پرند، ایران. 0009-0009-1020-9899 احمد شمس گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-8863-044X Journal Article 2025 05 08 As key institutions for the registration of legal events, marriage and divorce registries play an essential role in ensuring public order, legal transparency, and the protection of individual rights. This article examines the position of these registries in Iran and Turkey and their impact on the stability of family law, the reduction of litigation, and the enforcement of personal status laws. In Iran, the official registration of marriage and divorce, through the creation of written and authenticated documents, fosters a sense of psychological security in society, clarifies financial obligations (such as dowry and alimony), and helps prevent family disputes. In Turkey, the mandatory registration of marriage and divorce similarly supports public order, although its implementation methods differ from Iran and are sometimes combined with religious and cultural considerations. Both countries view these registries as tools to facilitate family relations and reduce legal issues. However, legal and cultural differences have led to divergent practices in how these events are recorded, supervised, and enforced. The article demonstrates that the effectiveness of these registries in maintaining public order depends on the alignment of substantive laws, administrative structures, and the cultural context of each society. Overall, while Iran and Turkey both emphasize the necessity of official marriage and divorce registration, adapting laws to social needs and effectively protecting the rights of children and women remain common challenges for both legal systems. دفاتر ازدواج و طلاق به عنوان نهادهای کلیدی ثبت وقایع حقوقی، نقش اساسی در تضمین نظم عمومی، شفافیت قانونی و حمایت از حقوق افراد ایفا می‌کنند. این مقاله به بررسی جایگاه این دفاتر در ایران و ترکیه و تأثیر آن‌ها بر ثبات حقوق خانواده، کاهش دعاوی و اجرای قوانین احوال شخصیه می‌پردازد. در ایران، ثبت رسمی ازدواج و طلاق با ایجاد اسناد مکتوب و معتبر، موجب امنیت روانی جامعه، شفاف‌سازی تعهدات مالی (مانند مهریه و نفقه) و پیشگیری از اختلافات خانوادگی می‌شود. در ترکیه نیز ثبت اجباری ازدواج و طلاق رویکردی مشابه به نظم عمومی دارد، اما روش‌های اجرایی آن با ایران متفاوت است و در برخی موارد با ملاحظات مذهبی و فرهنگی تلفیق می‌شود. هر دو کشور دفاتر مذکور را ابزاری برای تسهیل روابط خانوادگی و کاهش مسائل حقوقی می‌دانند، با این حال تفاوت‌های قانونی و فرهنگی باعث شده شیوه ثبت، نظارت و ضمانت اجرایی این وقایع در دو کشور یکسان نباشد. مقاله نشان می‌دهد که کارآمدی این دفاتر در نظم عمومی، مستلزم هماهنگی میان قوانین موضوعه، ساختار اجرایی و بافت فرهنگی جامعه است. در مجموع، هرچند ایران و ترکیه بر ضرورت ثبت رسمی ازدواج و طلاق تأکید دارند، اما تطابق قوانین با نیازهای اجتماعی و حمایت مؤثر از حقوق کودکان و زنان، از چالش‌های مشترک هر دو نظام حقوقی محسوب می‌شود. نظم عمومی ثبت رسمی حقوق خانواده ایران ترکیه http://www.jgeoqeshm.ir/article_245715_e60c5e673a50b0144eee2e1396288142.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Analysis of climatism in the novel "Paidah" ​​by Belghis Soleimani; Exploring the role of geographical, biological, and cultural components in the formation of narrative structure, characterization, and production of meaning تحلیل اقلیم گرایی در رمان پیاده اثر بلقیس سلیمانی؛ واکاوی نقش مولفه های جغرافیایی، زیستی و فرهنگی در شکل گیری ساختار روایت، شخصیت پردازی و تولید معنا 289 307 245719 10.22034/jgeoq.2026.581728.4445 FA فائزه معقول گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. 0000-0001-8300-1444 خورشید قنبری ننیز گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. 0000-0001-6317-6888 مریم جعفری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. 0000-0002-5211-6932 Journal Article 2026 05 17 Climatology, as an analytical approach in literary studies, examines the relationship between landscape, culture, and language in shaping the structure and meaning of a text. The novel "Paideh" by Belghis Soleimani, rooted in the cultural and climatic context of the Kerman region, demonstrates an example of this approach. This article aims to examine the manifestations of climatology in the novel "Paideh" by Belghis Soleimani, and to analyze the role of geographical, biological, and cultural components in the formation of narrative structure, characterization, and production of meaning. The present study is of a descriptive-analytical type. The findings indicate that climatic elements in the Pedestrian go beyond the level of describing nature and, in addition, as dynamic and structuring elements, play a role in advancing the narrative line, deepening characterization, and enhancing semantic structures. Also, the connection between climate and culture in this work plays a decisive role in creating a kind of literary realism and strengthening the social and identity implications of the novel. Accordingly, the novel "Pedestrian" not only provides a platform for recognizing regional identity, but also presents a model of coherent and artistic integration of literature and climate in the structure of the narrative. اقلیم‌گرایی، به‌مثابه رویکردی تحلیلی در مطالعات ادبی، به بررسی نسبت میان بوم، فرهنگ و زبان در شکل‌دهی به ساختار و معنای متن می‌پردازد. رمان «پیاده» اثر بلقیس سلیمانی، با ریشه‌دواندن در بافت فرهنگی و اقلیمی منطقه کرمان، نمونه‌ای از این رویکرد را به نمایش می‌گذارد. این مقاله با هدف بررسی جلوه‌های اقلیم‌گرایی در رمان پیاده اثر بلقیس سلیمانی، به واکاوی نقش مؤلفه‌های جغرافیایی، زیستی و فرهنگی در شکل‌گیری ساختار روایت، شخصیت‌پردازی و تولید معنا می‌پردازد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است. یافته‌ها حاکی از آن است که عناصر اقلیمی در پیاده، از سطح توصیف طبیعت فراتر رفته و بلکه به‌عنوان مؤلفه‌هایی پویا و ساختاربخش، در پیشبرد خط روایی، ژرف‌سازی شخصیت‌پردازی و ارتقاء ظرفیت‌های معنایی اثر نقش محوری ایفا می‌کنند. همچنین، پیوند میان اقلیم و فرهنگ در این اثر، در خلق نوعی واقع‌نمایی ادبی و تقویت دلالت‌های اجتماعی و هویتی رمان نقشی تعیین‌کننده دارد. بر این اساس، رمان «پیاده» نه‌تنها بستری برای بازشناسی هویت منطقه‌ای فراهم می‌آورد، بلکه الگویی از تلفیق منسجم و هنرمندانه ادبیات و اقلیم را در ساختار روایت ارائه می‌دهد. بلقیس سلیمانی اقلیم گرایی رمان پیاده کرمان http://www.jgeoqeshm.ir/article_245719_c7aed13c1ae003cb8914ebeceaf56080.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Investigating the ethical ideology of relativism in government organizations in line with regional planning and sustainable development بررسی ایدئولوژی اخلاقی نسبی‌گرایی در سازمان‌های دولتی در راستای برنامه ریزی منطقه ای و توسعه پایدار 308 327 245717 10.22034/jgeoq.2026.582745.4454 FA امین محمودآبادی گروه مدیریت،واحد سیرجان،دانشگاه آزاد اسلامی،سیرجان،ایران 0000-0003-4608-7335 لی لی فردوسی پور گروه مدیریت،واحد سیرجان،دانشگاه آزاد اسلامی،سیرجان،ایران 0000-0003-3751-9212 محمد منتظری استادیا، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0003-4608-7335 Journal Article 2026 05 22 The aim of this study is to investigate the ethical ideology of relativism in government organizations and to explain the mechanisms of its formation and consequences. The research method was qualitative and data-driven based on the systematic model of Strauss and Corbin (1990). The statistical population included management experts from research organizations who were selected based on criteria such as relevant academic and executive background, managerial decision-making experience, in-depth familiarity with policymaking, and possession of at least a master's degree. Snowball sampling continued until theoretical saturation, and a total of 17 in-depth interviews were conducted. Data were collected through semi-structured interviews and library study and analyzed simultaneously using a three-stage method of open, axial, and selective coding. To strengthen the validity of the research, expert review, participant feedback, and coder agreement with a coefficient of 0.79 were used. Theoretical saturation was declared when no new data was added to previous findings. The findings showed that the causal conditions of the moral ideology of relativism include the weakness of the valuation and monitoring system in government organizations, a flexible environment against ethical violations, and employees' personal and social experiences of ethical contradictions. The background conditions also included structural weaknesses in decision-making and transparency, organizational culture and behavior, psychological and social status of employees, and organizational structure and resources. هدف این پژوهش، بررسی ایدئولوژی اخلاقی نسبی‌گرایی در سازمان‌های دولتی و تبیین سازوکارهای شکل‌گیری و پیامدهای آن است. روش تحقیق به صورت کیفی و با رویکرد داده‌بنیاد بر اساس الگوی نظام‌مند اشتراوس و کوربن (1990) انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان مدیریت سازمان‌های پژوهشی بود که با معیارهایی مانند سابقه علمی و اجرایی مرتبط، تجربه تصمیم‌گیری مدیریتی، آشنایی عمیق با سیاست‌گذاری و دارا بودن حداقل مدرک کارشناسی ارشد انتخاب شدند. نمونه‌گیری گلوله‌برفی تا حد اشباع نظری ادامه یافت و در مجموع 17 مصاحبه عمیق انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و مطالعه کتابخانه‌ای گردآوری و به‌صورت همزمان با روش سه‌مرحله‌ای کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای تقویت اعتبار پژوهش، از بازبینی خبرگان، بازخورد مشارکت‌کنندگان و توافق کدگذاران با ضریب 0.79 استفاده شد. اشباع نظری زمانی اعلام شد که داده جدیدی بر یافته‌های پیشین افزوده نشد. یافته‌ها نشان داد شرایط علّی ایدئولوژی اخلاقی نسبی‌گرایی شامل ضعف نظام ارزش‌گذاری و نظارت در سازمان‌های دولتی، محیط انعطاف‌پذیر در برابر تخطی اخلاقی و تجربه‌های شخصی و اجتماعی کارکنان از تناقضات اخلاقی است. شرایط زمینه‌ای نیز شامل ضعف ساختاری در تصمیم‌گیری و شفافیت، فرهنگ و رفتار سازمانی، وضعیت روانی و اجتماعی کارکنان و ساختار و منابع سازمانی شناخته شد. شرایط مداخله‌گر نیز در دو دسته ویژگی‌های فردی و بین‌فردی کارکنان و نظام‌ها و فرآیندهای حمایتی یا بازدارنده سازمان قرار گرفت. مقوله محوری، ایدئولوژی اخلاقی نسبی‌گرایی در سازمان بود. راهبردها در سه محور پیشگیری و ارتقاء اخلاق حرفه‌ای، تعامل و حمایت اجتماعی و نظارت و پاسخگویی شکل گرفت. ایدئولوژی اخلاقی نسبی‌گرایی اخلاقی سازمان‌های دولتی روش داده‌بنیاد اشتراوس و کوربن http://www.jgeoqeshm.ir/article_245717_8416a6d413bf119a781a0e4a4069fd9d.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Investigating the Nonlinear Relationship Between Public Debt and Economic Growth with Emphasis on Institutional Quality in Developed Countries بررسی رابطه غیرخطی بدهی عمومی و رشد اقتصادی با تأکید بر کیفیت نهادی در کشورهای توسعه‌یافته 328 348 245716 10.22034/jgeoq.2026.583189.4459 FA علی حیدر کرمی عالم گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0009-1020-9899 شهریار نصابیان گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-7303-5314 نادر مهرگان گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه همدان، همدان، ایران 0009-0009-1020-9899 آزاده محرابیان گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-0521-2470 Journal Article 2026 05 25 This study uses the Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model to examine the nonlinear interactions between public debt and economic growth, with an emphasis on the role of institutional quality in developed countries during the period 2008-2023. The empirical findings confirm the existence of two distinct behavioral regimes and show that the impact of public debt on economic growth is a function of the level of "institutional quality" and "natural resource rent intensity." The results of nonlinearity tests show that the linear model is rejected and the PSTR model with a transfer function and two thresholds for natural resource rent is the most appropriate model to explain the data; in such a way that two distinct behavioral regimes are identified, including the "low rent regime" and the "high rent regime." According to the estimates, the government debt-to-GDP ratio has a negative and significant effect on economic growth in both regimes, and the intensity of this effect is greater in the high rent regime. In contrast, institutional quality, human development index, and degree of globalization have a positive and significant effect on growth in both regimes, and the interaction term of debt and institutions shows that high-quality institutions can partially neutralize the negative consequences of debt on growth. Natural resource rent has a negative and significant effect on growth in both regimes, and at higher levels of rent, this effect is intensified, confirming the emergence of a “resource curse” even in developed economies. این پژوهش با بهره‌گیری از مدل رگرسیون انتقال ملایم تابلویی (PSTR)، به بررسی تعاملات غیرخطی میان بدهی عمومی و رشد اقتصادی با تأکید بر نقش کیفیت نهادی در کشورهای توسعه‌یافته طی دوره ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۳ می‌پردازد. یافته‌های تجربی، وجود دو رژیم رفتاری متمایز را تأیید کرده و نشان می‌دهد که اثرگذاری بدهی عمومی بر رشد اقتصادی، تابعی از سطح «کیفیت نهادی» و «شدت رانت منابع طبیعی» است نتایج آزمون‌های غیرخطی بودن نشان می‌دهد که الگوی خطی رد شده و مدل PSTR با یک تابع انتقال و دو حد آستانه برای رانت منابع طبیعی، مناسب‌ترین الگو برای تبیین داده‌هاست؛ به‌گونه‌ای که دو رژیم رفتاری متمایز شامل «رژیم رانت پایین» و «رژیم رانت بالا» شناسایی می‌شود. براساس برآوردها، نسبت بدهی دولت به تولید ناخالص داخلی در هر دو رژیم اثر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی دارد و شدت این اثر در رژیم رانت بالا بیشتر است. در مقابل، کیفیت نهادی، شاخص توسعه انسانی و درجه جهانی‌شدن در هر دو رژیم اثری مثبت و معنادار بر رشد دارند و عبارت تعاملی بدهی و نهادها نشان می‌دهد که نهادهای باکیفیت می‌توانند بخشی از پیامدهای منفی بدهی بر رشد را خنثی کنند. رانت منابع طبیعی در هر دو رژیم اثری منفی و معنادار بر رشد دارد و در سطوح بالاتر رانت، این اثر تشدید می‌شود که مؤید بروز «نفرین منابع» حتی در اقتصادهای توسعه‌یافته است. رشد اقتصادی کیفیت حکمرانی رانت منابع طبیعی http://www.jgeoqeshm.ir/article_245716_c8d029daedf6c6600c252eab0a63c8d1.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Assessing the Role of Resilient Urban Landscape Design in the Energy Efficiency of Technology Parks: A Case Study of Tabriz Science and Technology Park سنجش نقش طراحی منظر تاب‌آور شهری در بهره‌وری انرژی پارک‌های فناوری؛ مطالعه موردی: پارک علم و فناوری تبریز 349 369 245723 10.22034/jgeoq.2026.582944.4458 FA رعنا تیموری گروه معماری واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر، ایران علی زینالی عظیم پژوهشگر پسا دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، ایران. 0000-0001-5486-8452 سهیلا حمیدزاده خیاوی استادیار گروه هنر و معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران 0000-0001-9562-7735 Journal Article 2026 05 23 Accordingly the main objective of this study is to examine the effect of resilient landscape design on users’ energy efficiency behavior, considering the mediating role of perceived resilience in Tabriz Science and Technology Park. This study is applied in terms of purpose and follows a descriptive–correlational research design based on structural equation modeling. Data were collected using a questionnaire and analyzed through the Partial Least Squares (PLS) approach. To evaluate the reliability and validity of the measurement instrument, Cronbach’s alpha, composite reliability, and average variance extracted (AVE) were employed, and the relationships among variables were examined through the structural model. The findings indicate that resilient landscape design has a positive and significant effect on users’ perceived resilience (β 0.64, t 11.45). Perceived resilience also has a significant positive effect on energy efficiency behavior (β 0.48, t 8.23). In addition, resilient landscape design directly influences energy efficiency behavior (β 0.35, t 5.72). Furthermore, the indirect effect of resilient landscape design on energy efficiency behavior through perceived resilience is 0.31, while the total effect is 0.66, indicating the mediating role of perceived resilience in this relationship. Overall, the results demonstrate that resilient landscape design can function as an effective tool for enhancing users’ environmental perceptions and promoting energy efficient behaviors in science and technology parks. Paying greater attention to environmental design quality alongside technological solutions can therefore contribute to the sustainable development of such innovation environments. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر طراحی منظر تاب‌آور بر رفتار بهره‌وری انرژی کاربران با توجه به نقش میانجی ادراک تاب‌آوری در پارک علم و فناوری تبریز است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری است. داده‌ها از طریق پرسشنامه گردآوری و با استفاده از روش حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. برای ارزیابی روایی و پایایی ابزار پژوهش از شاخص‌هایی مانند آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراج‌شده استفاده شد و روابط میان متغیرها در قالب مدل ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که طراحی منظر تاب‌آور تأثیر مثبت و معناداری بر ادراک تاب‌آوری کاربران دارد (β 64/0 ، t 45/11). همچنین ادراک تاب‌آوری تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار بهره‌وری انرژی دارد (β ۰/۴۸ ، t ۸/۲۳). نتایج همچنین نشان داد طراحی منظر تاب‌آور به طور مستقیم بر رفتار بهره‌وری انرژی اثرگذار است (β 35/0 ، t 72/5). علاوه بر این، اثر غیرمستقیم طراحی منظر بر رفتار بهره‌وری انرژی از طریق ادراک تاب‌آوری برابر با 31/0 و اثر کل آن برابر با ۰/۶۶ برآورد شد که بیانگر نقش میانجی ادراک تاب‌آوری در این رابطه است. در مجموع نتایج پژوهش نشان می‌دهد که طراحی منظر تاب‌آور می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر در ارتقای ادراک محیطی کاربران و شکل‌دهی به رفتارهای انرژی‌کارآمد در پارک‌های علم و فناوری عمل کند و توجه به کیفیت طراحی محیطی در کنار راهکارهای فناورانه می‌تواند به توسعه پایدار این فضاها کمک کند. طراحی منظر تاب‌آور ادراک تاب‌آوری بهره‌وری انرژی پارک علم و فناوری رفتار کاربران http://www.jgeoqeshm.ir/article_245723_65bf007f39f9bfdd12accb9d5437f023.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Analyzing the challenges of ethnic policies within the framework of regional planning with an emphasis on balanced development and population sustainability in the Kurdish regions of Iran تحلیل چالش‌های سیاست‌های قومی در چارچوب برنامه‌ریزی منطقه‌ای با تأکید بر توسعه متوازن و پایداری جمعیتی در مناطق کردنشین ایران 370 387 245729 10.22034/jgeoq.2026.564856.4389 FA جواد سرانجام دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران محمدرضا اقارب‌پرست استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران محمدرضا یزدانی زازرانی استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان Journal Article 2025 12 12 This study aims to analyze the challenges of ethnic policies within the framework of regional planning and its role in achieving balanced development and population sustainability in Kurdish regions of the Islamic Republic of Iran. Kurdish regions, with their specific cultural, social, and geographical characteristics, have always been considered one of the most sensitive spaces for regional planning in the country. In these regions, the distribution of resources, local participation, and government policy approaches in the field of development and regional justice are strongly influenced by ethnic considerations and centralized decision-making structures. The present study, using a mixed approach (qualitative-quantitative) and using field data, program documents, and policy analysis, examines the interaction of ethnic policies with regional planning processes. The findings show that the weakness in institutionalizing ethnic participation, administrative centralization, and inequality in resource allocation are among the most important factors hindering the balanced development and population sustainability of these regions. The results also indicate that aligning ethnic policies with regional planning can pave the way for strengthening spatial justice, reducing unwanted migration, and increasing social cohesion in Kurdish-populated areas. Finally, a proposed framework for rearranging ethnic policies in the form of regional planning is presented. این پژوهش با هدف تحلیل چالش‌های سیاست‌های قومی در چارچوب برنامه‌ریزی منطقه‌ای و نقش آن در تحقق توسعه متوازن و پایداری جمعیتی مناطق کردنشین جمهوری اسلامی ایران انجام گرفته است. مناطق کردنشین، با ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی خاص، همواره از حساس‌ترین فضاهای برنامه‌ریزی منطقه‌ای کشور به‌شمار می‌آیند. در این مناطق، نحوه‌ی توزیع منابع، مشارکت محلی و رویکردهای سیاستی دولت در حوزه‌ی توسعه و عدالت منطقه‌ای، به‌شدت تحت تأثیر ملاحظات قومی و ساختارهای تصمیم‌گیری متمرکز قرار دارد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) و استفاده از داده‌های میدانی، اسناد برنامه‌ای و تحلیل سیاستی، به بررسی نحوه‌ی تعامل سیاست‌های قومی با فرآیندهای برنامه‌ریزی منطقه‌ای پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضعف در نهادینه‌سازی مشارکت قومی، تمرکزگرایی اداری و نابرابری در تخصیص منابع، از مهم‌ترین عوامل بازدارنده در مسیر توسعه متوازن و پایداری جمعیتی این مناطق است. همچنین نتایج حاکی از آن است که هم‌سویی سیاست‌های قومی با برنامه‌ریزی منطقه‌ای می‌تواند زمینه‌ساز تقویت عدالت فضایی، کاهش مهاجرت‌های ناخواسته و افزایش انسجام اجتماعی در مناطق کردنشین شود. در پایان، چارچوبی پیشنهادی برای بازآرایی سیاست‌های قومی در قالب برنامه‌ریزی منطقه‌ای ارائه شده است. سیاست‌های قومی برنامه‌ریزی منطقه‌ای توسعه متوازن پایداری جمعیتی http://www.jgeoqeshm.ir/article_245729_15fe0366f522bcff978ac40aa59b92ed.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Political Geography of Power and Political Development in Iran: An Analysis of Imam Khomeini's Thought (RA) جغرافیای سیاسی قدرت و توسعه ‌ی سیاسی در ایران: واکاوی اندیشه امام خمینی (ره) 388 408 245732 10.22034/jgeoq.2026.548507.4341 FA محمدرضا آران دانشجوی دکترای علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران بهناز اژدری استادیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت،ایران مجید گل پرور استادیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت؛ ایران Journal Article 2025 12 24 This article aims to investigate the realization of the components of political development from the perspective of Imam Khomeini (RA) in the Islamic Republic of Iran, using a qualitative method and library resources. After extracting 7 components regarding political development in Imam Khomeini's political thoughts, including: 1. Religious democracy, 2. Political participation, 3. Justice and equality of humans, 4. Freedom, 5. Rule of law, 6. Parties and factions, 7. Press and media, their realization and non-realization in Iran after the Islamic Revolution were studied and it was determined that none of the desired indicators have been fully realized in the Islamic Republic. Therefore, the reasons for their non-fulfillment were examined, and the most important reason for the non-fulfillment of the other indicators was determined to be unreasonable political differences, as well as the preference of factional interests over the interests of the country and the system by the extremist and hardline sections of both ruling factions of the country, as well as the interference of the military in all cultural, political, social, economic, political, etc. areas. Finally, suggestions were presented for the complete realization of the political components in Imam Khomeini's political thoughts. این مقاله با هدف بررسی تحقق مولفه‌های توسعه‌ی سیاسی از منظر امام خمینی (ره) در جمهوری اسلامی ایران، به روش کیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به انجام رسیده و پس از استخراج 7 مولفه در خصوص توسعه‌ی سیاسی در اندیشه‌های سیاسی امام خمینی، شامل: 1. مردم‌سالاری دینی، 2. مشارکت سیاسی، 3. عدالت و برابری انسان‌ها، 4. آزادی، 5. حاکمیت قانون، 6. احزاب و جناح‌ها، 7. مطبوعات و رسانه‌ها، تحقق و عدم تحقق آنها در ایران پس از انقلاب اسلامی مورد مطالعه قرار گرفته و مشخص گردید که هیچ‌کدام از شاخصه‌های مورد نظر در جمهوری اسلامی به تحقق کامل نرسیده است. فلذا علل عدم تحقق آنها بررسی و مهم‌ترین دلیل محقق نشدن کامل دیگر شاخصه‌ها را اختلافات نامعقول سیاسی و همچنین ترجیح منافع جناح بر مصالح کشور و نظام از سوی بخش‌های افراطی و تندرو هر دو جناح حاکم بر کشور و همچنین دخالت نظامیان در همه عرصه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و ... تعیین گردید. در نهایت، پیشنهادهایی جهت تحقق کامل مولفه‌های سیاسی در اندیشه‌های سیاسی امام خمینی، ارائه شد. توسعه‌ی سیاسی اندیشه‌ی سیاسی امام خمینی جمهوری اسلامی ایران http://www.jgeoqeshm.ir/article_245732_55a62727e012e0996f4ac6317862c997.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Structural Analysis of Key Drivers Shaping the Future of Sustainable Coastal Tourism: A Case Study of Salmanshahr تحلیل ساختاری پیشران‌های کلیدی شکل‌دهنده آینده گردشگری ساحلی پایدار مطالعه موردی سلمان‌شهر 409 434 245995 10.22034/jgeoq.2026.266554.2890 FA رمضان کریمی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران 0000-0002-8863-044X عباس ارغان استاد گروه جغرافیا، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران 0000-0002-7303-5314 سعید کامیابی استادگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد سمنان ،دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران 0000-0002-7303-5314 Journal Article 2021 01 09 Coastal tourism, as one of the most important forms of tourism, plays a significant role in the economic, social and spatial development of coastal areas. This study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. The statistical population of the study consists of native residents of Salman Shahr city, relevant officials and tourists. The required data were collected through a questionnaire and SPSS software and statistical t and regression tests were used to analyze them. The results of the Pearson test in examining the four main hypotheses of the study show that there is a significant relationship between all the structures under study and the growth and development of coastal tourism. According to the respondents' perspective, among the different dimensions of coastal tourism, the socio-cultural structure with an average of 3.75 plays the greatest role in the sustainable development of coastal tourism. After that, the economic structure is in second place with an average of 3.25, and the institutional structure with an average of 1.84 and the environmental structure with an average of 1.16 are in third and fourth place in importance, respectively. These results indicate that the situation of sustainable coastal tourism in the study area, especially in environmental and institutional dimensions, faces challenges. Also, the results of structural analysis using Micmac software show that the structure of the human environment has the greatest impact on the future development of coastal tourism in Salman Shahr compared to the structures of the natural and economic environment,. گردشگری ساحلی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اشکال گردشگری، نقش قابل توجهی در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فضایی مناطق ساحلی ایفا می‌کند. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را ساکنان بومی شهر سلمان‌شهر، مسئولان مرتبط و گردشگران تشکیل می‌دهند. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه گردآوری شده و برای تحلیل آن‌ها از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری t و رگرسیون استفاده شده است. نتایج آزمون پیرسون در بررسی چهار فرضیه اصلی پژوهش نشان می‌دهد که میان تمامی ساختارهای مورد بررسی و رشد و توسعه گردشگری ساحلی رابطه‌ای معنادار وجود دارد. بر اساس دیدگاه پاسخ‌دهندگان، در میان ابعاد مختلف گردشگری ساحلی، ساختار اجتماعی–فرهنگی با میانگین 3.75 بیشترین نقش را در توسعه پایدار گردشگری ساحلی ایفا می‌کند. پس از آن، ساختار اقتصادی با میانگین 3.25 در رتبه دوم قرار دارد و ساختار نهادی با میانگین 1.84 و ساختار محیطی با میانگین 1.16 به‌ترتیب در رتبه‌های سوم و چهارم اهمیت قرار می‌گیرند. این نتایج بیانگر آن است که وضعیت گردشگری ساحلی پایدار در منطقه مورد مطالعه، به‌ویژه در ابعاد محیطی و نهادی، با چالش‌هایی مواجه است. همچنین نتایج تحلیل ساختاری با استفاده از نرم‌افزار Micmac نشان می‌دهد که ساختار محیط انسانی در مقایسه با ساختارهای محیط طبیعی و اقتصادی بیشترین تأثیر را بر آینده توسعه گردشگری ساحلی شهر سلمان‌شهر دارد. گردشگری ساحلی پایدار پیشران های راهبردی آینده پژوهی گردشگری شهر سلمان شهر http://www.jgeoqeshm.ir/article_245995_3e0383aad0726bda2a4e61847b05ca5e.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Explaining the principles affecting the architecture of residential spaces in residential complexes in District 4 of Shiraz, emphasizing the role of effective components in the physical quality of space. تبیین اصول موثر بر معماری فضاهای مسکونی در مجموعه های مسکونی منطقه 4 شیراز با تاکید بر نقش مولفه های موثر در کیفیت کالبدی فضا 435 448 246016 10.22034/jgeoq.2026.541378.4321 FA محمد نوید بوشهریان گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0002-7303-5314 محمدعلی رحیمی گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0002-7303-5314 تابان قنبری استادیار گروه معماری، موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی حافظ شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-7303-5314 مهدی توکلی کازرونی گروه معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران 0009-0009-1020-9899 Journal Article 2025 08 14 Architecture is a reality that takes place in space, is recognized in it, and is understood in its continuity and dependencies with space. Considering the growth of housing prices in metropolises and the city of Shiraz, and also in order to improve the quality of family life, which consequently leads to the improvement of urban life, in this regard, the purpose of the present study was to explain the principles affecting the architecture of residential spaces in residential complexes with an emphasis on the role of effective components in the physical quality of space. The present study method was quantitative in nature. Based on the research findings, three qualitative indicators or environmental attributes of collectivism (including the criteria of security, activity and aggregation), naturalism (including the criteria of avoiding artifacts and change and adaptability) and humanism (including the criteria of mastery and the possibility of personalization and memorability and memory-making) are found in the realization of the physical quality of residential space. An important point here is the considerable overlap of these attributes with respect to the environmental capabilities and the judicial characteristics that shape them, which is not far-fetched given the close relationship and conceivable correspondence between the hierarchical model of physical factors and human needs. معماری واقعیتی است که در فضا واقع می‌شود، در آن بازشناسی شده و در پیوستگی و وابستگی‌هایی که با فضا دارد فهم می‌گردد. با توجه به رشد قیمت مسکن در کلانشهرها و شهر شیراز و همچنین در راستای بهبود کیفیت زندگی خانواده که در نتیجه آن به بهبود زندگی شهری منجر می شود در این راستا هدف از انجام تحقیق حاضر تبیین اصول موثر بر معماری فضاهای مسکونی در مجموعه‌های مسکونی با تاکید بر نقش مولفه‌های موثر در کیفیت کالبدی فضا بود. روش تحقیق حاضر از حیث ماهیت به صورت کمی بود. بر مبنای یافته های پژوهش سه شاخص کیفی یا صفت محیطی جمع گرایی(شامل معیارهای امنیت، فعالیت‌پذیری و تجمیع‌پذیری)، طبیعت‌گرایی(شامل معیارهای مصنوع‌پرهیزی و تغییر و تطبیق‌پذیری) و انسان‌گرایی(شامل معیارهای تسلط‌پذیری و امکان شخصی‌سازی و خاطره‌پذیری و خاطره‌سازی) در تحقق کیفیت کالبدی فضای مسکونی واقع می‌شوند. نکته دارای اهمیت در این میان همپوشانی قابل ملاحظه این صفات با توجه به قابلیتهای محیطی و ویژگی‌های قضایی شکل دهنده به آنهاست که این امر با توجه به رابطه تنگاتنگ و تناظر قابل تصور بین مدل سلسله مراتبی عوامل کالبدی و نیازهای انسانی دور از ذهن نیست. کیفیت کیفیت کالبدی شهر شیراز http://www.jgeoqeshm.ir/article_246016_b0f5a5550dced1f6e0fd6899ade48b4f.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Impact of Tourism Development on Citizenship Rights and Urban Sustainability: The Case of Qeshm Island تحلیل اسنادی نقش توسعه گردشگری بر حقوق شهروندی و توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: جزیره قشم) 449 464 246094 10.22034/jgeoq.2026.581341.4452 FA محمد حیدری نارمندی گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه ازاد اسلامی، قشم. ایران 0009-0004-1261-041X فرشاد جوادی زاده گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران 0009-0004-1261-041X Journal Article 2026 05 22 Tourism development is increasingly recognized as a major driver of urban economic dynamism, possessing the capacity to reshape indicators of citizenship rights and contribute to the financial sustainability of cities. Qeshm Island, endowed with a distinctive natural landscape, a rich historical background, and a unique cultural fabric, occupies a strategic position in Iran’s tourism network. However, the rapid and poorly regulated expansion of tourism in recent years has generated conflicting challenges and opportunities across the island’s social, economic, and spatial dimensions.This study adopts a critical reading of Henri Lefebvre’s and David Harvey’s “Right to the City” framework, combined with an exploration of the potential of Community‑Based Tourism (CBT) within the broader agenda of sustainable urban economy. The analysis evaluates key dimensions such as genuine local participation, spatial equity, accessibility of urban services, and the right to a healthy environment, along with indigenous investment dynamics, employment durability, and financial resilience as essential indicators of economic sustainability.Using a descriptive–analytical methodology and directed qualitative content analysis, the research examines upstream policy documents, development reports, previous academic studies, and official statistical data related to Qeshm. Findings reveal a bipolar continuum: community‑oriented tourism pathways can foster sustainable employment, social cohesion, equitable wealth distribution, and spatial justice, whereas one‑dimensional and non‑systematic approaches risk deepening class divides, intensifying spatial fragmentation, degrading natural resources, and undermining economic resilience. The study concludes with a set of practical policy strategies to align tourism development with citizens’ rights and strengthen Qeshm’s economic foundations. توسعه صنعت گردشگری به عنوان پیشران پویایی اقتصاد شهری، پتانسیل بالایی در بازتعریف شاخص‌های حقوق شهروندی و پایدارسازی ساختارهای مالی دارد. جزیره قشم با برخورداری از اتمسفر متمایز طبیعی و بافت فرهنگی منحصربه‌فرد، جایگاهی استراتژیک در این حوزه یافته است؛ با این حال، توسعه شتاب‌زده و مهارنشده گردشگری در سال‌های اخیر، چالش‌های متناقضی را در زیست اجتماعی و کالبد فضایی این جزیره پدید آورده است. این پژوهش با تکیه بر خوانش انتقادی نظریه «حق به شهر» لوفور و هاروی، در کنار بازتعریف ظرفیت‌های گردشگری اجتماع‌محور (CBT)، اثرات این صنعت را بر حقوق شهروندی و پایداری اقتصاد شهری می‌سنجد.این مطالعه با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و تکنیک تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار، به کنکاش در اسناد بالادستی و داده‌های آماری پرداخته است. محورهای مورد ارزیابی شامل مشارکت جامعه محلی، برابری فضایی، دسترسی به خدمات شهری، تاب‌آوری مالی و اشتغال پایدار است. یافته‌ها نشان‌دهنده یک پیوستار دوقطبی است؛ هدایت گردشگری به سمت الگوهای بومی و اجتماع‌محور می‌تواند کلید طلایی تحقق عدالت فضایی، توزیع منصفانه ثروت و انسجام اجتماعی باشد؛ در حالی که اصرار بر الگوهای تک‌بعدی و مدیریت غیرسیستماتیک، پیامدی جز تعمیق شکاف طبقاتی، گسست فضایی و فرسایش منابع طبیعی نخواهد داشت. در پایان، این پژوهش راهبردهای سیاستی و مداخلات کاربردی را جهت هم‌راستاسازی منافع گردشگری با صیانت از حقوق شهروندان و قوام‌بخشی به بنیان‌های اقتصادی قشم پیشنهاد می‌کند. توسعه گردشگری حقوق شهروندی حق به شهر پایداری اقتصاد شهری گردشگری اجتماع‌محور http://www.jgeoqeshm.ir/article_246094_72e8e7bccf2885c01d02f328a69ccb00.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Conceptual analysis of community as the foundation of geographical space production تحلیل مفهومی اجتماع به‌عنوان واحد بنیادین تولید فضای جغرافیایی 465 487 246112 10.22034/jgeoq.2026.585083.4470 FA زکیه نادری دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران محسن جان پرور استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-3126-5840 محسن نوغانی گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-6065-0502 مریم قاسمی گروه جغرافیا و علوم انسانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-0238-8323 Journal Article 2026 06 05 This research adopts a theoretical and conceptual approach to reassess the position of community as a fundamental unit in the process of geographical space production. Contrary to classical conceptions that predominantly view space as a product of formal policymaking and the will of institutional powers, this study offers an alternative explanation of space production by emphasizing lived experience and community agency. Within this framework, space is regarded not merely as an objective context for action, but as a consequence of social relations, meaning, memory, and collective narrative. The research methodology is qualitative, based on conceptual analysis drawing upon theoretical sources in political geography, sociology of space, and philosophy of place. The findings are formulated around four independent conceptual axes: first, community as the identity-building context of space, wherein internal bonds, cultural memory, and place attachment give rise to identity-laden places; second, community as the mechanism of spatial meaning-making, which through cultural coding, language, ritual, and narrative, imbues space with social significance; third, community as a spatial agent and policymaker, capable of influencing spatial order through informal and horizontal structures; and fourth, community as the memory and history-maker of place, which through anchoring collective memory in the physical fabric of space, ensures historical continuity and cultural persistence. This research underscores the necessity of redefining the theoretical frameworks of political geography with a focus on the active role of community in space production, and proposes a conceptual model for transitioning from authority-centered approaches toward a community-centered reading of space. <span lang="AR-SA">پژوهش حاضر با رویکردی نظری و مفهومی، بر آن است تا جایگاه اجتماع را به‌عنوان واحد بنیادین در فرایند تولید فضای جغرافیایی بازخوانی کند. برخلاف تلقی‌های کلاسیک که فضا را عمدتاً محصول سیاست‌گذاری‌های رسمی و اراده قدرت‌های نهادی می‌دانند، این تحقیق با تأکید بر تجربه زیسته و کنشگری اجتماع، تبیینی بدیل از تولید فضا ارائه می‌دهد. در این چارچوب، فضا نه فقط بستر عینی برای کنش، بلکه خود به‌مثابه پیامد روابط اجتماعی، معنا، حافظه و روایت جمعی تلقی می‌شود. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل مفهومی با اتکای بر منابع نظری در جغرافیای سیاسی، جامعه‌شناسی فضا و فلسفه مکان است</span><span lang="FA">. </span><span lang="AR-SA">یافته‌های تحقیق در چهار محور مفهومی مستقل صورت‌بندی شده‌اند: نخست، اجتماع به‌مثابه بستر هویت‌ساز فضا که در آن، پیوندهای درونی، حافظه فرهنگی و تعلق مکان، موجب شکل‌گیری مکان‌های هویت دار می‌گردند؛ دوم، اجتماع به‌مثابه سازوکار معناپذیری فضا که با رمزگذاری فرهنگی، زبان، آیین و روایت، به فضا معنای اجتماعی می‌بخشد؛ سوم، اجتماع به‌مثابه بازیگر فضاساز و سیاست‌گذار که قادر است از طریق ساختارهای غیررسمی و افقی، بر سامان فضایی تأثیر بگذارد؛ و چهارم، اجتماع به‌مثابه حافظه و تاریخ‌ساز مکان که از طریق تثبیت خاطره جمعی در کالبد فضا، پیوستگی تاریخی و تداوم فرهنگی را تضمین می‌کند. این پژوهش، بر ضرورت بازتعریف چارچوب‌های نظری جغرافیای سیاسی با تمرکز بر نقش فعال اجتماع در تولید فضا تأکید دارد و الگویی مفهومی برای عبور از رویکردهای اقتدار محور به‌سوی خوانش اجتماع‌محور از فضا پیشنهاد می‌دهد</span><span lang="FA">. </span> اجتماع تولید فضا جغرافیای سیاسی معناپذیری فضا حافظه جمعی http://www.jgeoqeshm.ir/article_246112_1acde284a4057e6b1061878a8cc4d458.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Anthropological analysis of Iranian beliefs about death rituals in books of Iranian customs, beliefs, and brick-by-brick based on geographical culture تحلیل مردم شناختی باورهای ایرانی در مورد آیین مرگ درکتابهای آداب، معتقدات ایرانی و خشت تا خشت مبتنی بر فرهنگ جغرافیایی 488 505 246378 10.22034/jgeoq.2026.583959.4466 FA رضا معتمد دانشجوی دکتری مردم شناسی، گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-0521-2470 محمد هادی منصور لکورج گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0009-1020-9899 وحید رشیدوش گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8863-044X Journal Article 2026 05 30 <span>Considering that one of the concerns of man is to think about death. From the distant past to the present, man has established rituals and ceremonies to overcome the fear and anxiety caused by death and its belief, in order to quell his anxieties and continue on this turbulent path of life. The purpose of this research is to review and analyze the anthropological beliefs, customs and rituals related to death and burial. This article was prepared using a qualitative method and through library and document study. Its theoretical framework is based on the theories of Louis Strauss's structuralism, Malinowski's functionalism and Clifford Geertz's interpretivism. In this research, by studying various books and articles and examining the narratives of Henry Masse in the book Iranian Customs and Beliefs and Mahmoud Katiraei in the book Brick to Brick, an anthropological analysis has been presented on the subject of customs and rituals related to death, funerals and burials. And it shows how humans go through the stages of losing their loved ones and say goodbye to them using beliefs, rituals, and ceremonies. And some of these customs and rituals from the distant past to the present day, with slight changes, are still prevalent and have remained in place. And some have been forgotten</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">با توجه به اینکه یکی از دغدغه‌های انسان اندیشیدن به مرگ است. انسان از گذشته‌های دور تا کنون، برای غلبه بر هراس و اضطراب ناشی از مرگ و باور آن، آیین‌ها و مناسکی را برپا کرده است تا به این وسیله اضطراب‌هایش را فرو‌نشاند و در این مسیر پرتلاطم زندگی، ادامه راه دهد. هدف از این تحقیق ، مرور و تحلیل مردم شناختی باورها، آداب و آیین مربوط به مرگ و تدفین می‌باشد. این مقاله به روش کیفی و با مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی تهیه شده ‌است. و چارچوب نظری آن بر اساس نظریات ساختارگرایی لویی اشتراوس، کارکردگرایی مالینوفسکی و تفسیرگرایی کلیفورد گیرتز می‌باشد. در این تحقیق با مطالعه کتابها و مقاله‌های مختلف و بررسی روایتهای هانری ماسه در کتاب آداب و معتقدات ایرانی و محمودکتیرایی در کتاب خشت تا خشت ، تحلیلی مردم‌شناختی در موضوع آداب و آیین مربوط به مرگ، تشییع‌جنازه و تدفین ارائه شده است و نشان‌می‌دهد که انسان چگونه با استفاده از باورها، آیین و مناسک، مراحل از دست دادن عزیزان خود را سپری‌کرده و با آن‌ها وداع می‌کند. و بعضی از این آداب و آیین‌ها از گذشته های دور</span><span lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">تا امروز با توجه به نیازها وکارکردشان، تفسیرهای متفاوت از آن</span><span lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">ها و ساختار جامعه، با اندک تغییراتی همچنان رایج هستند و پابرجا مانده‌اند. و بعضی به دست فراموشی سپرده شده‌اند</span> آداب و آیین تدفین تشییع جنازه خشت تا خشت مرگ http://www.jgeoqeshm.ir/article_246378_e4b9b52be5844c01d57897b83692571d.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Rethinking Iran's World Heritage Tourism Planning: A Regional Approach to Management Challenges بازاندیشی در برنامه‌ریزی گردشگری میراث جهانی ایران: رویکردی منطقه‌ای به چالش‌های مدیریت 506 524 246379 10.22034/jgeoq.2026.583952.4465 FA تیام‌ناز خانزادی دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-0711-306X فابیو کاربونه دانشیار دانشکده تجارت و حقوق, دانشگاه نورث همپتون، نورث همپتون، انگلستان 0000-0002-6711-4892 آیدین سلام زاده دانشیار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-6808-1327 Journal Article 2026 05 30 The potential of UNESCO sites to serve as platforms for education and dialogue makes them ideal environments for promoting peace education through tourism. Research on peace education within the context of UNESCO sites is gradually expanding; however, a systematic analysis of how peace education is integrated into tourism experiences at these sites has yet to be explored. Limited research examines the effectiveness of specific peace education initiatives at UNESCO sites or explores the nuances of visitors’ experiences in these contexts. Furthermore, there is a lack of studies focusing on UNESCO sites in specific regions, further emphasizing the need for a comprehensive review to inform future research efforts. The aim of the present study was to rethink tourism planning for Iran’s World Heritage: a regional approach to management challenges. This research used traditional triangulation of qualitative methods such as archival analysis, semi-structured interviews and fieldwork to examine managers’ perceptions of their responsibilities to promote peace education through tourism at World Heritage sites. Key findings from interviews with UNESCO site managers revealed a disconnect that, although UNESCO sites ostensibly act as conduits for peace promotion, was confirmed by UNESCO’s overall objectives and by existing literature that demonstrates the pivotal role of World Heritage sites in peace education. Iranian UNESCO sites show limited proactive measures in this area. پتانسیل سایت‌های یونسکو برای خدمت به‌عنوان بسترهایی برای آموزش و گفتگو، آنها را به محیط‌های ایده‌آل برای ترویج آموزش صلح از طریق گردشگری تبدیل می‌کند. تحقیقات در مورد آموزش صلح در چارچوب سایت‌های یونسکو، به‌تدریج در حال گسترش است؛ اما تجزیه و تحلیل سیستماتیک از نحوه ادغام آموزش صلح در تجارب گردشگری در این مکان‌ها، هنوز مورد بررسی قرار نگرفته است.تحقیقات محدودی به بررسی اثربخشی طرح‌های ویژه آموزش صلح در سایت‌های یونسکو می‌پردازند یا تفاوت‌های ظریف تجربیات بازدیدکنندگان را در این زمینه‌ها بررسی می‌کنند. علاوه بر این، کمبود مطالعات متمرکز بر سایت‌های یونسکو در مناطق خاص وجود دارد که بیشتر بر نیاز به بررسی جامع برای اطلاع‌رسانی به تلاش‌های تحقیقاتی آینده تأکید می‌کند. هدف پژوهش حاضر بازاندیشی در برنامه‌ریزی گردشگری میراث جهانی ایران: رویکردی منطقه‌ای به چالش‌های مدیریت بود. این تحقیق، از مثلث‌بندی سنتی روش‌های کیفی مانند تجزیه و تحلیل بایگانی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و کار میدانی برای بررسی درک مدیران نسبت به مسئولیت‌های خود برای ترویج آموزش صلح از طریق گردشگری در سایت‌های میراث جهانی استفاده کرده است. یافته‌های کلیدی ناشی از مصاحبه با مدیران سایت یونسکو یک تفکیک را نشان داده است که اگرچه سایت‌های یونسکو ظاهراً به‌عنوان مجاری برای ترویج صلح عمل می‌کنند، با توجه به اهداف کلی یونسکو و با ادبیات موجود که نقش محوری سایت‌های میراث جهانی در آموزش صلح را نشان می‌دهد، تأیید شد. سایت‌های یونسکو ایران، اقدامات پیشگیرانه محدودی را در این حوزه نشان می‌دهند. آموزش صلح گردشگری صلح گردشگری سایت‌های یونسکو http://www.jgeoqeshm.ir/article_246379_2cc918f63f16d55e9b139548e69d4032.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Evaluating the desirability of urban sidewalks based on qualitative components: A case study of the pedestrian walkway on Imam Khomeini Street, Ardabil ارزیابی مطلوبیت پیاده راه های شهری براساس مولفه های کیفی: نمونه موردی پیاده راه خیابان امام خمینی اردبیل 525 555 235851 10.22034/jgeoq.2022.366958.3918 FA روح الله نمکی دکتری شهرسازی، عضو هیات علمی گروه معماری و شهرسازی، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی، سراب، ایران 0000-0001-6534-9826 Journal Article 2022 10 25 The increasing population growth in urban areas has created adverse socio-economic, environmental and physical consequences for cities. Therefore, cities must provide better places for living. One of these places is the creation of urban streets. This research was conducted with the aim of designing Imam Khomeini Street in Ardabil with regard to qualitative components. According to the studies conducted in the theoretical foundations, four key criteria of physical conditions, environmental conditions, comfort and convenience, use and activity have been extracted, each of which has sub-criteria. Then, according to the extracted criteria and sub-criteria, a questionnaire was prepared and distributed among 10 urban planning and architecture experts, and then the weight of each criterion and sub-criteria was calculated using the Analytic Hierarchy Process and Expert Choice software. The activity and use criterion with 0.600 had the highest weight and environmental conditions with 0.087 had the lowest weight. The weights of the sub-criteria were also determined, with sub-criteria such as user comfort, functional diversity, urban furniture and landscaping, ease of access, attention to landmark buildings, climatic conditions, and the skyline and walls being of high importance. The options presented were also prioritized, with the option of designing a street with pedestrian priority (traffic calming and wide sidewalks) receiving the highest score and ultimately designing Imam Khomeini Street in Ardabil. رشد فزاینده جمعیت در نقاط شهری پیامدهای ناگوار اجتماعی – اقتصادی، زیست محیطی و کالبدی برای شهرها به وجود آورده است. بنابران شهرها باید مکانهای بهتری را برای زندگی فراهم کنند. یکی از این مکانها، خلق خیابانهای شهری است. این پژوهش با هدف طراحی خیابان امام خمینی اردبیل با توجه مولفه های کیفی انجام شده است. با توجه به مطالعات صورت گرفته در مبانی نظری چهار معیار کلیدی شرایط کالبدی، شرایط زیست محیطی، آسایش و راحتی، کاربری و فعالیت استخراج شده است که هر کدام از این معیارها دارای زیر معیار می باشند. در ادامه با توجه به معیارها و زیر معیارهای استخراج شده پرسشنامه ای تنظیم گردید و بین 10 نفر از متخصصین شهرسازی و معماری توزیع گردید و سپس با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و نرم افزار Expert choice وزن هریک از معیارها و زیر معیارها محاسبه شد. که معیار فعالیت و کاربری با 0.600 بیشترین وزن و شرایط زیست محیطی با 0.087 کمترین وزن را به خود اختصاص دادند. در ادامه وزن زیر معیارها نیز تعین شد که زیرمعیارهایی مانند تونع کاربران، تنوع عملکردی، مبلمان شهری و محوطه آرایی، سهولت دسترسی، توجه به بناهای شاخص، شرایط اقلیمی و خط آسمان و جداره دارای اهمیت بالایی هستند. گزینه های ارائه شده نیز اولویت بندی شدند که گزینه طراحی خیابان با الویت پیاده (آرامسازی ترافیک و پیاده روهای عریض) بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داد و در پایان خیابان امام خمینی اردبیل طراحی شد. پیاده‌راه مولفه های کیفی فضا خیابان شهری خیابان امام خمینی اردبیل http://www.jgeoqeshm.ir/article_235851_cb40c4f7f4d29aa3a70d4afbfcc2c608.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 The geopolitical components of the new world order and the imperatives of the Islamic Republic of Iran's activism in this evolving order, inspired by the thoughts of the Supreme Leader. مؤلفه‌های ژئوپلیتیک نظم نوین جهانی و بایسته‌های کنش‌گری جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر رهنمودهای راهبردی مقام معظم رهبری 556 587 246380 10.22034/jgeoq.2025.564060.4379 FA صمد انصاری خراسانی گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. شهرام فتاحی گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. ایرج رنجبر گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. Journal Article 2025 12 04 <span>This article explains and analyzes the dimensions of the “new world order” and the new geometry of power in the thoughts and statements of the Supreme Leader. From his perspective, the unipolar order led by the United States is a transitional and unstable period, and the world is on the verge of a “historical turn” that will be characterized by the decline of Western power and the emergence of emerging powers, especially in Asia. This fundamental transformation shapes the main question of this research: What are the characteristics of the new world order in the thoughts of the Supreme Leader? In response to this question, the research proposes the hypothesis that the main strategy outlined in the thoughts of the Supreme Leader (the Supreme Leader) is an “active and multidimensional activism” that is based on three pillars: first, “active resistance” to accelerate the decline of the hegemony remaining from the old order; second, “strengthening the components of internal power” (science, economy, culture, and defense) as a prerequisite for independence of action; and third, “establishing and strengthening strategic ties” with aligned powers and independent states to actively shape the future order. The findings of the article show that the end of the era of Western dominance is considered a definitive tradition and that Iran is not a passive actor in this transition, but an independent and proactive pole that can play a decisive role in establishing a just and multipolar order by taking advantage of the opportunities arising from the decline of the United States. This approach depicts a future in which Western hegemony gives way to cooperation and competition among multiple poles of power</span> <span dir="RTL" lang="FA">این مقاله به تبیین و تحلیل ابعاد «نظم نوین جهانی» و هندسه جدید قدرت در اندیشه و بیانات مقام معظم رهبری می‌پردازد. از منظر ایشان، نظم تک‌قطبی به رهبری آمریکا یک دوره گذار و ناپایدار بوده و جهان در آستانه یک «پیچ تاریخی» قرار دارد که با افول قدرت غرب و ظهور قدرت‌های نوظهور، به‌ویژه در آسیا، مشخص می‌شود. این تحول بنیادین، پرسش اصلی این تحقیق را شکل می‌دهد: نظم نوین جهانی در اندیشه مقام معظم رهبری دارای چه ویژگیهایی است؟ در پاسخ به این پرسش، تحقیق این فرضیه را مطرح می‌کند که راهبرد اصلی ترسیم‌شده در اندیشه مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، یک «کنش‌گری فعال و چندبعدی» است که بر سه پایه استوار است: اول، «مقاومت فعال» برای تسریع افول هژمونی باقی‌مانده از نظم قدیم؛ دوم، «تقویت مؤلفه‌های قدرت درونی» (علم، اقتصاد، فرهنگ و دفاع) به عنوان پیش‌نیاز استقلال عمل؛ و سوم، «ایجاد و تحکیم پیوندهای راهبردی» با قدرت‌های همسو و کشورهای مستقل جهت شکل‌دهی فعالانه به نظم آینده. یافته های مقاله نشان می هد که<span> </span>پایان دوران سلطه غرب یک سنت قطعی تلقی شده و ایران در این گذار، نه یک بازیگر منفعل، بلکه یک قطب مستقل و کنش‌گر است که می‌تواند با بهره‌گیری از فرصت‌های ناشی از افول آمریکا، نقشی تعیین‌کننده در استقرار نظمی عادلانه و چندقطبی ایفا کند. این رویکرد، آینده‌ای را ترسیم می‌کند که در آن هژمونی غرب جای خود را به همکاری و رقابت میان قطب‌های متعدد قدرت می‌دهد.</span> نظم نوین جهانی پیچ تاریخی افول آمریکا هندسه قدرت مقاومت فعال http://www.jgeoqeshm.ir/article_246380_7227ce6ec4e0305d5c67e00b3fba8eed.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Identifying and Prioritizing the Factors Influencing the Development of Entrepreneurship in Tourism Cooperatives (A Case Study of Tourism Cooperatives in Gilan Province) شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی تعاونی های گردشگری (مورد مطالعه: تعاونی های گردشگری استان گیلان) 588 608 246590 10.22034/jgeoq.2026.588718.4486 FA تهمینه دانیالی رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام (ره) شهر ری 0000-0002-3651-4519 علی مطیع جهانی رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام (ره) شهر ری 0000-0002-3651-4519 Journal Article 2026 06 26 The present study aimed to identify and prioritize the factors affecting the development of entrepreneurship in rural tourism cooperatives in Gilan Province. In terms of purpose, this research was applied and employed a mixed-methods, descriptive-survey design with a cross-sectional time horizon. In the qualitative phase, the statistical population consisted of entrepreneurial experts and managers in rural tourism, selected through snowball sampling until theoretical saturation was reached. In the quantitative phase, managers of tourism cooperatives in Gilan Province whose cooperatives had remained active during the previous three years were selected to prioritize the identified factors.<br><br>Data were collected through library and field methods. In the qualitative phase, literature review and semi-structured interviews with open-ended questions were employed, while a structured questionnaire with closed-ended questions was used in the quantitative phase. Instrument validity was confirmed using Newman’s validation approach in the qualitative phase and face and construct validity in the quantitative phase. Reliability was assessed through test–retest and Cronbach’s alpha methods. Data were analyzed using thematic analysis in the qualitative phase and one-sample t-test and analysis of variance (ANOVA) in SPSS in the quantitative phase.<br><br>The findings indicated that eleven factors influence the development of entrepreneurship in tourism cooperatives in Gilan Province, including infrastructural, cultural, environmental, security, individual, managerial, economic, institutional and organizational, political and legal, industrial, and social factors. هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری روستایی استان گیلان بوده است. این تحقیق از نظر هدف در زمره پژوهش‌های کاربردی و از نظر ماهیت، پژوهشی آمیخته (کیفی-کمی) است که به شیوه توصیفی-پیمایشی و در مقطع زمانی مشخص انجام شد. در بخش کیفی، با بهره‌گیری از رویکرد نمونه‌گیری گلوله برفی (ارجاع زنجیره‌ای)، خبرگان حوزه کارآفرینی و مدیران گردشگری روستایی تا رسیدن به اشباع نظری مشارکت کردند. در بخش کمی، جامعه آماری متشکل از مدیران تعاونی‌های گردشگری استان گیلان بود که در سه سال اخیر فعالیت مستمر داشته‌اند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و ابزارهای میدانی شامل پرسشنامه نیمه‌ساختاریافته (برای مصاحبه با خبرگان) و پرسشنامه بسته (برای سنجش کمی) انجام شد. روایی ابزارها به روش اعتباریابی نیومن (در بخش کیفی) و روایی صوری و سازه (در بخش کمی) تأیید گردید. همچنین، پایایی پژوهش از طریق روش بازآزمون و ضریب آلفای کرونباخ مورد سنجش و تأیید قرار گرفت. داده‌های حاصل از بخش کیفی با روش تحلیل تم و داده‌های کمی با استفاده از آزمون تی تک‌نمونه و آنالیز واریانس در نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌های نهایی نشان می‌دهد که توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری روستایی استان گیلان متأثر از یازده عامل کلیدی شامل عوامل زیرساختی، فرهنگی، زیست‌محیطی، امنیتی، فردی، مدیریتی، اقتصادی، نهادی و سازمانی، سیاسی و قانونی، صنعتی و اجتماعی است. نتایج این پژوهش می‌تواند نقشه راهی برای سیاست‌گذاران جهت تقویت کارآفرینی در این بخش باشد. کارآفرینی تعاونی گردشگری روستایی استان گیلان http://www.jgeoqeshm.ir/article_246590_9feba11bc57477a24a5b20140183e549.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 Assessing the realization of the Original Islamic city in urban areas (Case study: Ardabil city) سنجش تحقق شهر اصیل اسلامی در مناطق شهری(مطالعه موردی: شهراردبیل) 609 631 221229 10.22034/jgeoq.2025.301263.3260 FA اسمعیل دلیر دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران محمدتقی معصومی استادیار، گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران 0000-0002-4084-9899 رسول صمدزاده دانشیار، گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران 0000-0003-0489-5457 Journal Article 2021 08 24 Human production is the result of his worldview and beliefs, especially since in Islamic cities the appearance of the city is created by the people in this field. For the emergence of the Original Islamic city, the overlap of three aspects: intellectual, practical, behavioral is a necessity. In this article, in addition to addressing this issue, we intend to determine the position of the city of Ardabil among these aspects. This study seeks to answer the question to what extent the different urban areas of Ardabil meet the criteria of the Original Islamic city? The present research is descriptive-analytical in terms of method and applied in terms of purpose and its data have been collected in both documentary and field forms. The statistical population of this research consists of the citizens of Ardabil. Using Cochran's sampling formula, 383 people were selected as the statistical sample of the study and classified by sampling method. Then, sampling was done from five regions of Ardabil and VIKOR model was used to analyze the data and it was found that each of the urban regions of Ardabil has different ratios in terms of proximity to the elements involved in the emergence of the Original Islamic city. In general, the position of Ardabil city in terms of proximity to the indicators of the Original Islamic city with an average of Q 0.424 is between excellent and average تولیدات انسانی نتیجه جهان‌بینی و اعتقادات اواست، به ویژه اینکه در شهرهای اسلامی ظاهر شهر توسط مردم ایجاد می‌شود و برای ظهور شهر اصیل ‌اسلامی، همپوشانی سه جنبه: فکری، عملی ، رفتاری یک ضرورت است. در این مقاله قصد داریم علاوه بر پرداختن به این موضوع، جایگاه شهر اردبیل را در بین این جنبه‌ها مشخص کنیم. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال است که مناطق مختلف شهری اردبیل تا چه حد با معیارهای شهر اصیل اسلامی مطابقت دارد؟ پژوهش حاضر از نظر روش توصیفی- تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است و داده های آن به دو صورت اسنادی و میدانی گردآوری شده است. جامعه آماری این پژوهش را شهروندان اردبیل تشکیل می‌دهند. با استفاده از فرمول نمونه گیری کوکران، 383 نفر به عنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب و به روش نمونه گیری طبقه بندی شدند. سپس ، نمونه گیری از پنج منطقه اردبیل انجام شد و از مدل ویکور برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد و مشخص گردید که هر یک از مناطق شهری اردبیل از نظر نزدیکی با عناصر دخیل در ظهور شهر اصلی اسلامی نسبت‌های متفاوتی دارد. به طور کلی موقعیت شهر اردبیل از نظر نزدیکی با شاخص‌های شهر اصیل اسلامی با میانگین 424/0 Q بین متوسط و عالی است. شهر اصیل اسلامی مدل ویکور سنجش مناطق شهری اردبیل http://www.jgeoqeshm.ir/article_221229_6894852446699e3efe56b42cff2cff29.pdf
موسسه آموزش عالی قشم جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای 2228-6462 16 2 2026 06 22 A Model for Measuring the Impact of Physical Structures on Tourism Destination Competitiveness (Case Study: Sarein City) ارائه مدل سنجش تاثیر ساختارهای کالبدی بر رقابت‌پذیری مقصد گردشگری (مطالعه موردی: شهر سرعین) 632 651 244611 10.22034/jgeoq.2026.584123.4468 FA حسین اسدی دانشجوی دکتری گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران مسعود حق لسان دانشیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران. 0000-0001-9826-0086 مصطفی بصیری استادیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران 0000-0002-3013-1496 آرش ثقفی اصل دانشیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 0000-0001-5627-2353 Journal Article 2026 05 30 In today's global economy, the tourism industry plays a vital role as an engine for economic and social development. Consequently, the competitiveness of tourism destinations has become a decisive strategic advantage. A destination's success in attracting tourists and creating a memorable experience is heavily influenced by the quality and efficiency of its physical structures. This study aimed to provide a model for measuring the impact of physical structures on the tourism destination competitiveness of Sarein city. The research method was descriptive-survey. The statistical population consisted of tourism experts and stakeholders in Sarein; sampling was conducted among 423 individuals. Data were collected using a researcher-made questionnaire and analyzed with SPSS and Smart PLS software. Findings indicated that all four components of physical structure (economic, socio-cultural, environmental, and services) had a positive, direct, and significant impact on Sarein's competitiveness. Based on the final model, the services component with an impact factor of (number) had the highest share, and the economic component with a factor of 0.790 had the lowest share. Furthermore, ranking the indicators within each component showed that attracting investment, human resource training, preserving natural habitats, and designing pedestrian pathways were the most important items in each dimension, respectively. The research model confirms that balanced and planned development of physical structures, particularly the services and infrastructure sector, is the primary factor in enhancing Sarein's competitiveness as a tourism destination. It is suggested that managers and planners focus their resource allocation and policymaking based on the priorities identified by this model. در اقتصاد جهانی امروز، صنعت گردشگری به عنوان موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی نقشی حیاتی ایفا می‌کند. در این میان، رقابت‌پذیری مقاصد گردشگری به یک مزیت راهبردی تعیین‌کننده تبدیل شده است. موفقیت یک مقصد در جذب گردشگر و ایجاد تجربه‌ای ماندگار، به شدت تحت تأثیر کیفیت و کارایی ساختارهای کالبدی آن قرار دارد. رقابت‌پذیری مقصد، کلید موفقیت در صنعت گردشگری است. این پژوهش با هدف ارائه مدلی برای سنجش تاثیر ساختارهای کالبدی بر رقابت‌پذیری مقصد گردشگری شهر سرعین انجام شد. روش تحقیق،توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری شامل کارشناسان و ذی‌نفعان گردشگری سرعین بود که از بین 423 نفر نمونه‌گیری به عمل آمد. داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزارهای Spss و SmartPls تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که هر چهار مؤلفه ساختار کالبدی (اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست‌محیطی و خدماتی) تأثیر مثبت، مستقیم و معناداری بر رقابت‌پذیری سرعین دارند. براساس مدل نهایی، مؤلفه خدماتی با ضریب تأثیر بیشترین سهم و مؤلفه اقتصادی با ضریب0.790 کمترین سهم را داشتند. همچنین، رتبه‌بندی شاخص‌ها در هر مؤلفه مشخص کرد که جذب سرمایه‌گذاری، آموزش نیروی انسانی، حفظ زیست‌گاه‌های طبیعی و طراحی مسیرهای پیاده‌روی به ترتیب مهم‌ترین گویه‌های هر بُعد هستند. مدل پژوهش تأیید می‌کند که توسعه متوازن و برنامه‌ریزی‌شده ساختارهای کالبدی به ویژه بخش خدمات و زیرساخت‌ها، اصلی‌ترین عامل ارتقای رقابت‌پذیری سرعین در نقش یک مقصد گردشگری است. پیشنهاد می‌شود مدیران و برنامه‌ریزان، تخصیص منابع و سیاست‌گذاری‌های خود را بر اساس اولویت‌های شناسایی‌شده این مدل متمرکز کنند. ساختارهای کالبدی رقابت پذیری گردشگری شهر سرعین http://www.jgeoqeshm.ir/article_244611_84d2691ae0dc31be2fbbd980a6a20167.pdf