http://www.jgeoqeshm.ir/ جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای fa daily 1 Tue, 21 Apr 2026 00:00:00 +0330 Tue, 21 Apr 2026 00:00:00 +0330 http://www.jgeoqeshm.ir/article_243055.html این پژوهش دستاوردهای کلیدی کنفرانس‌های جهانی تغییر اقلیم و ارتباط آن با ایران را بررسی می‌کند. تغییر اقلیم، به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی قرن حاضر، بر منابع آب، کشاورزی، سلامت و امنیت غذایی ایران اثر عمیق دارد. اسناد رسمی کنفرانس‌های اخیر سازمان ملل، شامل COP29 باکو 2024 و COP30 بِلم برزیل 2025، مرور و تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد جامعه جهانی بر افزایش منابع مالی اقلیم، سه‌برابر شدن بودجه سازگاری تا 2035، و گذار عادلانه از سوخت‌های فسیلی تأکید دارد. برای ایران، این دستاوردها هم فرصت و هم چالش‌اند: از یک سو، کاهش بارش، افزایش دما و تشدید خشکسالی ضرورت بهره‌گیری از منابع مالی و شاخص‌های جهانی سازگاری را دوچندان می‌کند؛ از سوی دیگر، وابستگی به نفت و گاز و تداوم تحریم‌ها دسترسی کامل به سازوکارهای مالی بین‌المللی را محدود می‌سازد. علاوه بر تحلیل اسناد جهانی، مرور نظام‌مند مطالعات اقلیمی ایران انجام شد. یافته‌ها روندهای غالب را نشان می‌دهد: افزایش میانگین دما، کاهش بارش، تشدید خشکسالی و تغییر الگوهای اقلیمی. بر این اساس، اصلاح و تقویت سیاست‌های اقلیمی با تکیه بر توسعه ساختاری، نهادی و تشکیلاتی شفاف و رویکرد کلایموپلیتیک ضروری است. ارتقای تاب‌آوری مستلزم همگرایی مسئولانه و بهره‌گیری از تجربه‌های بین‌المللی است. ترکیب پژوهش‌های داخلی با دستاوردهای جهانی می‌تواند سیاست‌گذاری اقلیمی ایران را واقع‌بینانه و کارآمد کند. چارچوب کاری WCRP سه محور مداخله را برجسته می‌کند: حذف دی‌اکسید کربن زمینی (CDR)، حذف دی‌اکسید کربن دریایی، و مدیریت تابش خورشیدی (SRM). http://www.jgeoqeshm.ir/article_242842.html در دهه‌های اخیر، شکل‌گیری انضباط مالی جهانی به یکی از مؤلفه‌های اساسی حکمرانی مالی بین‌المللی تبدیل شده است. در این میان، گروه ویژه اقدام مالی (FATF) به‌عنوان نهادی فراملی، بدون برخورداری از قدرت الزام‌آور حقوق سخت، از طریق تولید و ترویج استانداردها و توصیه‌ها در چارچوب حقوق نرم (Soft Law)، نقش تعیین‌کننده‌ای در سامان‌دهی رفتار مالی دولت‌ها ایفا می‌کند. این مقاله با بهره‌گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد تحلیلی ـ انتقادی، به بررسی نقش FATF در اعمال انضباط مالی جهانی و سازوکارهای حکمرانی مالی مبتنی بر فشار بین‌المللی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توصیه‌های غیرالزام‌آور FATF، از رهگذر ابزارهایی همچون ارزیابی‌های متقابل، رتبه‌بندی کشورها، ایجاد محدودیت در دسترسی به شبکه‌های مالی جهانی و اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی، عملاً واجد کارکرد الزام‌آور شده‌اند. مقاله استدلال می‌کند که این فرآیند، نمونه‌ای بارز از تحول حکمرانی مالی جهانی از حقوق سخت به حقوق نرم است؛ تحولی که در آن، قدرت اقتصادی و سیاسی کشورهای مسلط، به‌ویژه در چارچوب گروه G7، نقشی محوری در تثبیت و اجرای انضباط مالی جهانی ایفا می‌کند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازنگری در سازوکارهای تصمیم‌گیری و ارزیابی FATF، افزایش شفافیت نهادی و توجه به نابرابری‌های ساختاری کشورهای در حال توسعه در مواجهه با فشارهای بین‌المللی تأکید دارد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242845.html انقلاب اسلامی ایران مهم‌ترین جنبش اسلامی معاصر است که نماد اسلام‌گرایی در عصر حاضر به شمار می‌آید. این انقلاب حرکتی بود که به جهت ویژگی‌های منحصر به فرد خود، شگفتی تمام اندیشمندان را برانگیخت و به صورت معمایی برای تحلیلگران جلوه‌گر شد. معتقدات، رهبری و نهاد های اسلامی، نقش مهمی در سیاست خاورمیانه داشته است. چنانکه می توان گفت تاریخ و معتقدات اسلامی شیعی زیربنای ایدئولوژی انقلاب اسلامی و یکی از مهمترین ریشه های آن بوده است. از طرف دیگر پس از پیروزی انقلاب اسلامی بحث صدور انقلاب و تأثیرگذاری انقلاب اسلامی ایران بر جوامع اسلامی پررنگ شد. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این سوال است که چشم انداز ژئوپلیتیکی تمدن ها و جایگاه ایران در شکل گیری تمدن نوین اسلامی چیست. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد که ارزش ها و اصول مکتبی دین اسلام باعث شده تا موقعیت ژئوپلتیک ایران نسبت به وضع موجود واکنش نشان داده و انقلاب اسلامی ایران را پدید آورند. از سویی دیگر انقلاب اسلامی ایران نیز با اهمیت و اولویت بخشیدن به اسلام، احیای هویت اسلامی و بیداری مسلمانان و همچنین قدرتمند کردن مسلمین در سطح ملی و بین المللی موجب شکل گیری مقدمات تمدن نوین اسلامی در خاورمیانه شده است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242904.html دولتسازی فرآیند ایجاد و اصلاح نهادهای دولتی را برای تامین شیوه های ثبات سیاسی و عملکرد اقتصادی در پیش گرفت و معیارهای تاسیس دولت ملتسازی، شفافیت مفهومی، زمینه سازی تجربی و انتظارات واقع بینانه تعریف شد. مرکز ثقل این فرآیند، متکی به جرح و تعدیلات اساسی در چهارگانه ساختارهای نهادی، اعم از نهادهای سیاسی، قضائی، امنیتی و اداری است و تحقق اهدافی چون، ایجاد نگاه حداقلی به وحدت در جامعه، ضمانت تکثرگرایی و بهم بافتن حداقلی، تحقق جامعه مدنی پیچیده و فربه و عقب نشینی حکومت از مداخلات اساسی در جامعه، تامین امنیت داخلی، تقویت حاکمیت قانون، استقرار دولت محدود و ... را صرفا در گرو اصلاح رادیکال در چهار عرصه فوق می داند.مقاله حاضر، با استفاده از روش توصیف، تحلیل و منابع کتابخانه ای درصدد پاسخ به این سوال اصلی است که مناسبات نهادسازی در حوزه نهادهای اداری، سیاسی، قضائی و امنیتی در جغرافیای سیاسی غرب آسیا چگونه قابل توضیح است؟ یافته های تحقیق بر این باور است که وضعیت نهادسازی در حوزه های چهارگانه در این منطقه، به دلیل فقدان شاخص های کیفی نظیر اتکاه به شایستگی و رقابت پذیری حقوق و دستمزد و خودمختاری در حوزه اداری، فقدان صداقت، شفافیت و دسترسی برابر و حقوق مالکیت در حوزه قضائی و فقدان ساختار فرماندهی متمرکز، حرفه ای شدن و عدم پاسخ گوئی به غیر نظامیان در حوزه های امنیتی و فقدان دیده بانی فساد، تناسب گرائی، ثبات سازی و غلبه رشوه خواری رقابتی، فاقد شرایط مساعد برای تامین ثبات سیاسی و رشد اقتصادی در کوتاه مدت است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242841.html در مناطق شهری ایران، از جمله شهر تبریز و به‌ویژه محله نصر، توسعه شهری را با چالش مواجه ساخته‌اند. از سوی دیگر، مصرف گسترده سیمان به‌عنوان متداول‌ترین ماده تثبیت‌کننده خاک، با پیامدهای زیست‌محیطی قابل توجهی نظیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن، مصرف انرژی و تخریب منابع طبیعی همراه است. در این پژوهش، امکان استفاده هم‌زمان از سیمان پرتلند و پودر ضایعات کاشی به‌عنوان یک پسماند ساختمانی، با هدف بهبود خواص مکانیکی خاک مارن و کاهش اثرات زیست‌محیطی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، نمونه‌های خاک مارن با درصدهای مختلف سیمان برابر با ۳، ۵ و ۷ درصد و پودر ضایعات کاشی برابر با ۵، ۷، ۱۰ و ۲۰ درصد تهیه شد و آزمایش‌های تراکم و مقاومت فشاری تک‌محوری پس از عمل‌آوری ۲۸ روزه بر روی آن‌ها انجام گرفت. نتایج نشان داد که افزودن پودر ضایعات کاشی تا مقدار بهینه حدود ۵ درصد، موجب افزایش وزن مخصوص خشک و مقاومت فشاری خاک می‌شود، در حالی‌که افزایش بیش‌ازحد آن باعث کاهش مقاومت به‌دلیل رقیق‌سازی اسکلت باربر خاک می‌گردد. همچنین افزایش درصد سیمان سبب افزایش قابل توجه مقاومت فشاری و سختی خاک شد، اما همراه با افزایش رفتار ترد نمونه‌ها بود. در مجموع، ترکیب شامل ۵ درصد پودر ضایعات کاشی و ۵ تا ۷ درصد سیمان به‌عنوان ترکیب بهینه پیشنهاد می‌شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243056.html یکی از راه‌های دستیابی به توسعه پایدار شهری، فراهم نمودن امکانات و خدمات موردنیاز شهروندان ساکن در مناطق شهری است. سازمان فضایی متعادل در شهرها نوعی از پایداری شهری است و زمانی محقق خواهد شد که هماهنگی و سازگاری منطقی بین پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در شهرها به وجود آید. این پژوهش باهدف ارزیابی درجه موفقیت در ارائه خدمات شهری بر اساس میزان رضایتمندی شهروندان (مطالعه موردی منطقه4 اهواز) انجام شد. پژوهش حاضر بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش‌بینی‌شده، از نوع توصیفی، تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار spss ، ارزیابی شاخص‌های موردنظر جهت آزمون فرضیه‌ها از آزمونT تک نمونه‌ای،ضریب همبستگی پیرسون و آزمون نابرابری واریانس استفاده شده است. نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد که شاخص مبلمان شهری با میانگین (26/1)، شاخص محیط زیست با میانگین (13/1) و شاخص مبلمان شهری با میانگین (12/1) به طور معناداری کمتر از میانگین مورد انتظار(3) بودند این امر نشان دهنده عدم ارائه مناسب خدمات بو ده که منجر به عدم رضایت ساکنان محدوده مورد مطالعه گردیده است .نتایج آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان داد که اختلاف معناداری میان سه شاخص نیست و این منطقه از همه جهات دچار معضل (خدمات شهری ضعیف و رضایتمندی بسیار کم) می باشد. تحلیل آزمون نابرابری واریانس(Anova) نیز نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه ای را تایید کرد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242903.html مکان‌ها و فضاهای جغرافیایی بسته به موقعیت، مشخصات و عناصر ساختاری و کارکردی خود دارای ارزش‌های متفاوتی هستند. بر این بنیان، امروزه نقش و اهمیت دریا در اقتصاد انکار ناپذیر است ؛زیرا ارتباط مستقیم آن با نیازها و توانمندی‌های منافع کشورهای صاحب دریا حائز اهمیت است که سیاست‌های دریایی این کشورها بر اساس این منافع شکل می‌گیرد. از این‌رو، توسعه دریا محور فرصت استثنایی برای رشد و پیشرفت روز افزون مناطق ساحلی به ویژه استان هرمزگان است. پژوهش حاضر با روش آینده پژوهی به دنبال پاسخ به این پرسش است که پیشران‌های ژئواکونومیکی توسعه استان هرمزگان با رویکرد اقتصاد دریامحور چه خواهد بود؟ روش پژوهش در این طرح، روش آمیخته (کمی- کیفی) می‌باشد. تحلیل داده‌ها از طریق نرم افزار MICMAC انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شاخصGE7 (حضور و جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی) در رتبة اول تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE8 (مناطق آزاد، بنادر و گمرکات) در رتبة دوم تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE9 (ظرفیت‌های جزایری استان) در رتبة سوم تأثیرگذاری مستقیم و رتبه چهارم غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE10 (میزان قابل توجه صادرات، تخلیه و بارگیری کالا) در رتبة چهارم تأثیرگذاری مستقیم و رتبه سوم غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE6 (زیرساخت‌های دریایی، ریلی، هوایی و جاده‌ای) در رتبة پنجم تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242906.html در این مقاله، با استفاده از تحلیل اسنادی، تعریفی از روش‌ها و الگودهی مناسب در ارزیابی و سنجش صلاحیت حرفه‌ای ارائه خواهد شد. برای شناسایی شایستگی‌های حرفه‌ای از روش دلفی و مصاحبه‏های نیمه‏ساختارمند با متخصصان کلیدی در حوزه‏ آموزش عالی استفاده شد و یافته‏های حاصل از دلفی، با استفاده از فن تحلیل محتوای استقرایی کدگذاری و مقوله‏بندی شدند. نمونه‌گیری نیز به‌صورت هدفمند در بین متخصصان کلیدی رشته کشاورزی انجام شد. نتایج نشان داد که متخصصان توافق بر 10 صلاحیت‌های حرفه‌ای دانش تخصصی در علوم کشاورزی، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری‌های نوین کشاورزی، تحلیل طرح‌های کسب‌وکار، دانش کنترل آفات و بیماری‌های کشاورزی، اقتصاد و بازاریابی کشاورزی، حل مسئله و تصمیم‌گیری، مهارت‌های کار گروهی و ارتباطات، رهبری و مدیریت و اصول کارآفرینی به اجماع رسیدند. بر اساس نتایج این تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که در حوزه کشاورزی، دانشجویان باید طیف وسیعی از صلاحیت‌ها و مهارت‌های حرفه‌ای را کسب کنند تا بتوانند به‌خوبی در بازار کار موفق شوند. این صلاحیت‌ها به طور کلی به دو دسته صلاحیت‌های عمومی شامل حل مسئله و تصمیم‌گیری، مهارت‌های کار گروهی و ارتباطات، رهبری و مدیریت و اصول کارآفرینی و صلاحیت‌های تخصصی شامل دانش تخصصی در علوم کشاورزی، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری‌های نوین کشاورزی، تحلیل طرح‌های کسب‌وکار، دانش کنترل آفات و بیماری‌ها، اقتصاد و بازاریابی کشاورزی تقسیم می‌شوند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242974.html این پژوهش با هدف مدلسازی راهبردهای مدیریت استعداد در ورزش مدارس محدوده جغرافیایی شهر اهواز با استفاده از روش داده بنیاد انجام شد. مرحله کیفی اساتید دانشگاه را هدف گرفت، در حالی که مرحله کمی شامل 460 معلم تربیت بدنی بود. از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با رسیدن به اشباع نظری، شرایط علی مؤثر بر رشد استعداد شناسایی شد: ظرفیت سازمانی، مسائل مالی و مدیریتی و فرآیند استعدادیابی. شرایط پس زمینه شامل رفتارهای معلم و دانش آموز و همچنین تأثیرات والدین بود، در حالی که شرایط مداخله شامل سخت افزار و کیفیت خدمات آموزشی بود. راهبردهای موثر پیشنهاد شده عبارتند از: هدایت استعداد، مدیریت منابع کارآمد، تعیین هدف مناسب، تهیه تجهیزات و امکانات لازم، دسترسی به داده ها برای اطلاعات مربوط به استعداد، و توانمندسازی معلمان در شناسایی و توسعه استعدادها. اجرای این استراتژی ها برای پرورش و شناسایی استعدادها، بهبود بهره وری در استعدادیابی و ارتقای مدیریت کلی استعداد بسیار مهم است. موفقیت منوط به پرداختن به شرایط شناسایی شده و به کارگیری استراتژی های توصیه شده برای نتایج بهینه در مدیریت استعدادهای ورزشی مدارس است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243414.html توسعه مناطق جدید شهری نیازمند رویکردهایی نوین برای تسریع رشد و ارتقای کیفیت زندگی است. این پژوهش باهدف تبیین مؤلفه‌های طراحی شهری محرک و تأثیر آن در توسعه مناطق جدید ارومیه انجام‌شده است. هدف اصلی این پژوهش تبیین مؤلفه‌های طراحی شهری محرک و تأثیر آن در تسریع توسعه شهری بامطالعه موردی مناطق جدید شهر ارومیه است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت، توصیفی تحلیلی با رویکرد کیفی است. جامعه آماری شامل مدیران، متخصصان و مسئولان شهری ارومیه بود که با استفاده از روش گلوله برفی و دلفی، ۲۵ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته در بازه زمانی مهر تا دی 1404 انجام شد و تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش نظریه دانه‌بنیاد و نرم‌افزار مکس کیودا در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که طراحی شهری محرک در مناطق جدید ارومیه بر ۶ بعد کالبدی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، زیست‌محیطی و فناوری استوار است که درمجموع ۳۲۸ کدباز، ۴۷ مقوله فرعی و ۱۲ مقوله اصلی شناسایی شد. نتایج حاصل از مدل پارادایمی بیانگر آن است که «دسترسی و نفوذپذیری»، «تنوع عملکردی» و «فضاهای عمومی اجتماعی» به‌عنوان مهم‌ترین راهبردهای طراحی، نقش کلیدی در تسریع توسعه و جذب ساکنان ایفا می‌کنند. همچنین، شرایط اقتصادی نامساعد و ضعف مدیریت شهری به‌عنوان مهم‌ترین موانع شناخته شدند که غلبه بر آن‌ها از طریق جلب مشارکت شهروندی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، منجر به پایداری شهری و بهبود کیفیت زندگی می‌شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243415.html پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری‌های واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و واقعیت ترکیبی در ارتقای کیفیت طراحی شهری تبیین سازوکار تأثیر این فناوری‌ها بر فرآیندهای شناختی و خلاقانه طراحی انجام شد. رویکرد پژوهش کمی، از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. در مدل پژوهش، واقعیت مجازی و واقعیت افزوده به‌عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شده‌اند. متغیرهای واقعیت ترکیبی، تجسم فضایی، تجربه غوطه‌ور و تعامل طراحی به‌عنوان سازه‌های میانجی، نقش انتقال اثر فناوری‌ها به فرآیندهای خلاقانه طراحی را بر عهده دارند. همچنین خلاقیت در طراحی و پرورش ایده به‌عنوان متغیرهای پیش‌بین نهایی در ارتقای کیفیت طراحی شهری در نظر گرفته شده‌اند. براساس یافته‌های پژوهش، واقعیت مجازی دارای اثر کل ۰٫۴۴ و واقعیت افزوده دارای اثر کل ۰٫۳۹ بر کیفیت طراحی شهری هستند که بخش مهمی از این تأثیر از طریق متغیرهای میانجی منتقل می‌شود. در میان متغیرهای مدل، خلاقیت در طراحی با ضریب مسیر ۰٫۵۳ قوی‌ترین اثر مستقیم را بر کیفیت طراحی شهری نشان داد، در حالی که تعامل طراحی نیز با ضریب ۰٫۴۲ نقش مهمی در بهبود فرآیند طراحی ایفا می‌کند. نتایج نشان داد که حدود ۰٫۷۳ از واریانس کیفیت طراحی شهری توسط متغیرهای مدل تبیین می‌شود که بیانگر قدرت تبیین مناسب مدل پژوهش است. به طور کلی، یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که به‌کارگیری فناوری‌های واقعیت توسعه‌یافته از طریق تقویت تجربه غوطه‌ور، تجسم فضایی، تعامل طراحی و پرورش ایده‌های خلاقانه می‌تواند به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌های طراحی و بهبود کیفیت محیط‌های شهری منجر شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242979.html این پژوهش با هدف تحلیل نظام فضایی معماری بازارهای سنتی ایران و استخراج الگوهای طراحی قابل بهره‌برداری برای مراکز تجاری معاصر در فضای جغرافیایی ایران انجام شده است و بازار سنتی تبریز به‌عنوان نمونه موردی اصلی انتخاب گردید. روش تحقیق از نظر ماهیت کاربردی از نظر رویکرد، کمی–تحلیلی مبتنی بر تلفیق تحلیل نحو فضا سنجش ادراکی کاربران است. داده‌های فضایی با نرم‌افزار دپث‌مپ و شاخص‌های هم‌پیوندی، انتخاب مسیر و عمق فضایی تحلیل شد و داده‌های ادراکی از طریق پرسشنامه در میان ۱۸۰ نفر از کاربران گردآوری گردید. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ تأیید و تحلیل‌ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نحو فضا نشان داد که راسته‌های اصلی بازار از هم‌پیوندی و انتخاب مسیر بالایی برخوردارند فضاهای عمیق‌تر الگوی آرام‌تر و تخصصی‌تری از فعالیت را شکل می‌دهند. یافته‌های همبستگی حاکی از رابطه مثبت معنادار تمامی متغیرها با کیفیت فضایی است و قوی‌ترین رابطه با اجتماع‌پذیری مشاهده شد. مدل رگرسیون نیز نشان داد که اجتماع‌پذیری و راحتی و تصویر ذهنی بیشترین سهم را در تبیین کیفیت فضایی دارند. جمع‌بندی نتایج بیانگر آن است که موفقیت فضایی بازار تبریز حاصل پیوند مستقیم میان منطق شبکه‌ای فضا، تنوع فعالیت‌ها و ظرفیت بالای تعامل اجتماعی است. بر این اساس، اصولی نظیر شبکه حرکتی چندمسیره، توزیع متوازن حرکت، سلسله‌مراتب فضایی، گره‌های مکث اجتماعی، خوانایی فضایی و پیوند فعال با بافت شهری به‌عنوان مهم‌ترین الگوهای قابل ترجمه برای طراحی مراکز تجاری معاصر استخراج شد. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی علمی برای بازاندیشی در سیاست‌ها و شیوه‌های طراحی فضاهای تجاری می‌سازد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243178.html صنعت گردشگری ایران با وجود دارایی‌های فرهنگی و طبیعی غنی، در شرایط رقابت جهانی و تحولات فناورانه سریع، نیازمند رویکردهای نوین در مدیریت بازاریابی است. ظهور فناوری متاورس به‌عنوان یک فضای تعاملی و غوطه‌ور مجازی، فرصتی بی‌سابقه برای بازتعریف تجربه گردشگر، گسترش بازارهای هدف و ارتقای برند مقاصد فراهم کرده است. این پژوهش با هدف آینده‌پژوهی مدیریت بازاریابی صنعت گردشگری ایران مبتنی بر فناوری متاورس و با رویکرد سناریونویسی انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) بوده و داده‌ها با استفاده از تکنیک دلفی و تحلیل ساختاری (MICMAC) جمع‌آوری و تحلیل شدند. در مرحله اول، 29 شاخص مؤثر در شش حوزه فناوری، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، سیاسی-نهادی، زیست‌محیطی و بازاریابی شناسایی گردید. سپس با استفاده از نرم‌افزار MICMAC، 14 پیشران کلیدی استخراج شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیشران‌های اصلی عبارتند از: سیاست‌های دولتی حمایتی (امتیاز 1189)، سطح نفوذ فناوری‌های متاورس (1149)، نگرش جامعه به هویت‌های دیجیتال (1070)، توان مالی بخش خصوصی و دولتی (1057) و تجربیات مجازی مبتنی بر Digital Twin (985). این یافته‌ها بیانگر آن است که موفقیت متاورس گردشگری در ایران بیش از آن‌که به فناوری وابسته باشد، به حمایت نهادی، پذیرش فرهنگی و توان مالی بستگی دارد. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با تدوین چارچوب قانونی شفاف، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه محتوای بومی و تقویت همکاری بین‌بخشی، زمینه‌ساز بهره‌برداری پایدار و رقابتی از این فناوری نوظهور در صنعت گردشگری کشور شوند. این پژوهش ضمن پر کردن شکاف نظری در حوزه متاورس گردشگری در ایران، چارچوبی عملیاتی برای تصمیم‌گیرندگان و فعالان این صنعت ارائه می‌دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243292.html دیپلماسی آموزشی به‌عنوان یکی از ابعاد نوین دیپلماسی عمومی، در سال‌های اخیر به ابزاری اثرگذار در پیشبرد منافع ملی و بازنمایی هویت دولت‌ها در نظام بین‌الملل تبدیل شده است. جمهوری اسلامی ایران نیز با اتکا به ظرفیت‌های فرهنگی، تمدنی، دینی و علمی خود، از این ابزار در جهت تقویت نفوذ نرم و اشاعه الگوهای هویتی بهره گرفته است. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش آن است که دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران چه جایگاهی در فرآیند اشاعه و نهادینه‌سازی الگوهای هویتی در عرصه بین‌المللی دارد و از چه سازوکارهایی این هدف را دنبال می‌کند؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش بیان می‌دارد که دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران، از طریق بهره‌گیری هدفمند از ابزارهایی همچون جذب دانشجویان خارجی، اعطای بورسیه‌های تحصیلی، توسعه فعالیت‌های دانشگاهی برون‌مرزی و ترویج زبان و فرهنگ فارسی ـ اسلامی، قادر است به بازتولید و تثبیت الگوهای هویتی و تقویت نفوذ نرم کشور در سطوح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای یاری رساند؛ هرچند میزان تحقق این امر به وجود راهبردی منسجم و هماهنگی نهادی وابسته است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه قدرت نرم جوزف نای و رهیافت سازه‌انگاری در روابط بین‌الملل است که بر نقش هویت، گفتمان و جاذبه فرهنگی در رفتار بازیگران بین‌المللی تأکید دارند. یافته‌ها نشان می‌دهد که دیپلماسی آموزشی ایران از ظرفیت قابل‌توجهی برای انتقال معنا و ارزش‌های هویتی برخوردار است، اما چالش‌هایی نظیر ناهماهنگی نهادی، محدودیت‌های ساختاری و فشارهای سیاسی بین‌المللی، کارآمدی آن را با محدودیت‌هایی مواجه ساخته است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242913.html تحقیق حاضر با هدف تحلیل منطقه ای بازاریابی رابطه مند در بانکهای دولتی و خصوصی استان کرمان انجام گردید. روش از نوع تحقیق توصیفی- همبستگی بود. شامل کلیه کارکجامعه‌آماری نان بانک های دولتی و خصوصی استان کرمان در سال 1402 به تعداد 4895 نفر بودند که از بین آنها 480 نفر با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای (240 نفر بانکهای دولتی و 240 نفر از بانک های خصوصی) انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه محقق‌ساخته بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار SPSS و AMOS استفاده شد. نتایج کیفی تحقیق نشان داد مضامین اصلی بازاریابی رابطه مند در بانکهای دولتی و خصوصی در منطقه جغرافیایی استان کرمان شامل اعتماد، تعهد، ارتباطات، مدیریت تعارض، تبلیغ، ترغیب، ایجاد انگیزه و رفع ابهام می باشد. که نتایج حاصل از برازش مولفه های بدست آمده با نزم افزارAMOSنشان می دهد مولفه دارای بار عاملی مناسبی می باشد و همگی مورد تائید قرار گرفت. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243142.html درک گردشگران برای مدیریت مؤثر یک سایت گردشگری ضروری است. اگر مدیران مقصدهای گردشگری، رفتار گردشگران را درک می‌کردند، ایده بهتری در مورد چگونگی تدوین استراتژی‌های بازاریابی خود برای بهینه‌سازی استفاده کارآمد از منابع موجود خود داشتند. این مقاله یک چارچوب تفسیری جدید از ادراک فرهنگی-هویتی-رفتاری گردشگران ارائه می‌دهد. مطالعه حاضر، یک مقاله توصیفی-تحلیلی است که در دسته تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد. استراتژی پژوهش، جزو تحقیقات پیمایشی است. جامعه آماری گردشگرانی است که از آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی بازدید داشته‌اند. روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی ساده بوده است. نتایج نشان می‌دهد که زیبایی‌شناسی بر ارزش ادراکی تأثیر مثبت و مستقیم دارد. زیبایی‌شناسی در سایت‌های میراث فرهنگی نه فقط به‌صورت یک ویژگی بصری، بلکه به‌صورت یک مؤلفه ذهنی-احساسی، بخش مهمی از ارزش ادراکی تجربه گردشگر را تشکیل می‌دهد. هم‌چنین ارزش ادراکی تأثیر مستقیم و معناداری بر وفاداری عاطفی گردشگران دارد. از طرفی هویت احساسی گردشگران تأثیر مستقیم و معناداری بر وفاداری عاطفی گردشگران دارد. از طرف دیگر همه محرک‌ها بر مؤلفه هویت احساسی از طریق تجربه ذهنی، تأثیر مثبت و غیرمستقیم دارد. در نهایت پیشنهاد می‌شود در فصل اوج بازدید، اقدامات نرم افزاری مانند ورود زمان‌بندی شده و طول مدت بازدید یا منطقه‌بندی فرهنگی در نظر بگیرند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243616.html این پژوهش با هدف «زندگی روزمره زنان نسل وای با توجه به حوزه عمومی سایبر» انجام شد. رویکرد مطالعه کیفی و ماهیت آن کاربردی است؛ روش تحقیق مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد. جامعه پژوهش شامل ۲۵ زن نسل وای با تنوع در وضعیت اشتغال، تحصیل و وضعیت تأهل است که به‌شیوه نمونه‌گیری نظری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در کدگذاری باز، ۴۸۳ کد مفهومی استخراج شد. در کدگذاری محوری، مقولاتی چون «هویت دیجیتال و خودارائه‌گری»، «سرمایه اجتماعی آنلاین و پیوندهای ضعیف/قوی»، «امنیت و حریم خصوصی»، «مدیریت زمان و فرسودگی دیجیتال»، و «توانمندسازی حرفه‌ای و کارآفرینی پلتفرمی» شناسایی شد. در کدگذاری انتخابی، پدیده محوری «درآمیزی فضای سایبر با روزمرگی جنسیت‌مند زنان نسل وای» استخراج شد. یافته‌ها نشان دادند شرایط علی (نفوذ گوشی‌های هوشمند، منطق الگوریتمی پلتفرم‌ها)، شرایط زمینه‌ای (هنجارهای فرهنگی-خانوادگی، فرصت‌های شغلی و آموزشی)، و شرایط مداخله‌گر (سواد رسانه‌ای دیجیتال، حمایت شبکه‌های نزدیک) در شکل‌گیری و جهت‌دهی این پدیده مؤثرند. پیامدها شامل «افزایش دسترسی و توانمندسازی»، «تجربه نظارت و خودسانسوری»، «تکه‌تکه شدن زمان و توجه»، و «بازتعریف تعلق و روابط اجتماعی در بستر پلتفرم‌ها» بود. در نهایت، راهبردهایی چون ارتقای سواد رسانه‌ای و سلامت دیجیتال، تقویت سیاست‌گذاری پلتفرمی حساس به جنسیت، و توانمندسازی شبکه‌های حمایتی پیشنهاد شد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243552.html تصور و ساخت کالبد معماری، یکی از کلیدی‌ترین مراحل در فرآیند طراحی است که به شدت تحت تأثیر عوامل محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عوامل جغرافیایی و محیطی (متغیر مستقل) بر شکل‌گیری کالبد ساختمان (متغیر وابسته) در مجتمع مسکونی «زیست‌جزایر» واقع در شهر جدید صدرا انجام شده است. این تحقیق در پی آن است تا با شناسایی دقیق این عوامل، راهکارهایی برای ارتقای کیفی کالبد معماری در پروژه‌های مسکونی منطقه ارائه دهد. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) و ماهیت آن پیمایشی است. در بخش کیفی، مبانی نظری موضوع استخراج و در بخش کمی، با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته، دیدگاه ساکنان مورد ارزیابی قرار گرفت. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۶۹ نفر تعیین و پرسشنامه‌ها به روش تصادفی ساده توزیع گردید. جهت واکاوی داده‌ها و سنجش همبستگی میان متغیرها، از آزمون آماری پیرسون استفاده شد. یافته‌های پژوهش ضمن تأیید رابطه معنادار میان عوامل محیطی و کالبد ساختمان، نشان می‌دهد که طراحی معماری در این منطقه باید پیوند ناگسستنی با شرایط اقلیمی، مختصات جغرافیایی، میزان رطوبت، بارندگی و مصالح بوم‌آورد داشته باشد. نتایج حاکی از آن است که بهره‌گیری هوشمندانه از انرژی‌های طبیعی، خرد‌اقلیم‌ها و پتانسیل کوران هوا در کنار مقابله با بادهای مزاحم و نوسانات دمایی از طریق تدابیر معمارانه، نقشی تعیین‌کننده در تأمین آسایش ساکنان دارد. در نهایت، تقویت راهبردهای طراحی مبتنی بر جغرافیا می‌تواند منجر به بهبود کیفیت زیست و پایداری کالبدی مجتمع‌های مسکونی در شهرهای جدید گردد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242902.html شهرهای ساحلی مازندران به دلیل پذیرش گردشگری انبوه، با چالش‌های متعددی در رعایت هنجارهای اجتماعی مواجه‌اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش سرمایه انسانی پلیس در رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در شهرهای ساحلی استان مازندران انجام شده است. روش‌شناسی: تحقیق از نوع کمی و اثبات‌گرا بوده و جامعه آماری شامل 126 مدیر و افسر پلیس فرماندهی انتظامی استان مازندران است که 100 نفر از آن‌ها با روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای با 34 سؤال در مقیاس لیکرت بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و PLS تجزیه‌وتحلیل شدند. تحلیل رگرسیون نشان داد که ویژگی‌های روان شناختی و اخلاقی پلیس بیشترین تأثیر مثبت و معنادار را بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران دارند. دانش پلیس نیز با ضریب تأثیر 0.123 معنادار بود، اما مهارت‌های حرفه‌ای تأثیر معناداری بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران نداشت. مدل تحقیق توانست 26 درصد از واریانس هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران را تبیین کند. سرمایه انسانی پلیس به ‌ویژه در ابعاد روان شناختی و اخلاقی، نقش مؤثری در رعایت و تقویت هنجارهای اجتماعی گردشگران دارد. پیشنهاد می‌شود آموزش‌های حرفه‌ای در حوزه روان‌شناسی، اخلاق و مهارت‌های ارتباطی برای کارکنان پلیس گسترش یابد. همچنین، همکاری میان نیروی انتظامی و نهادهای گردشگری برای ارتقای آگاهی گردشگران از هنجارهای محلی ضروری است. این پژوهش نخستین مطالعه‌ای است که به بررسی جامع تأثیر سرمایه انسانی پلیس بر رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در ایران پرداخته و چارچوبی عملی برای مدیریت رفتار گردشگران و تقویت تعاملات مثبت در مقاصد گردشگری ارائه می‌دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243416.html در این مقاله، اهمیت صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق کم‌برخوردار بررسی شده استبا وجود پتانسیل‌های فراوان، چالش‌هایی مانند ضعف در زنجیره ارزش، محدودیت در دسترسی به بازارهای بین‌المللی و کمبود حمایت‌های حکومتی مانع بهره‌برداری کامل از این پتانسیل‌ها شده است. تحلیل‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که حکمرانی چندسطحی و همکاری فعالانه ذینفعان، نقش کلیدی در تقویت زنجیره ارزش و توسعه پایدار دارند. همچنین، تمرکز بر تولید محلی، برندسازی جمعی، بازاریابی دیجیتال و اتصال به زنجیره‌های جهانی، از راهکارهای پیشنهادی است. نتایج نشان می‌دهد که رعایت اصول پایداری، عدالت توزیعی و حفاظت از میراث فرهنگی، برای موفقیت بلندمدت صنعت گردشگری در منطقه قشم ضروری است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242969.html ین پژوهش به ارزیابی و مدل‌سازی پایداری شیب‌های خاکی در مناطق زلزله‌خیز با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین و روش‌های هوشمند پرداخته است. در این مطالعه، داده‌های جمع‌آوری‌شده از مناطق مختلف ایران شامل ۴۲۹۵ نمونه شیب خاکی با ویژگی‌های توپوگرافی، اقلیمی و زمین‌شناسی مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی مهم‌ترین پارامترهای تأثیرگذار بر پایداری شیب‌ها و توسعه مدل‌های پیش‌بینی با دقت بالا برای شبیه‌سازی خطر زمین‌لغزش است. مدل‌های یادگیری ماشین نظیر Random Forest، XGBoost و Gradient Boosting به منظور پیش‌بینی پایداری شیب‌ها ارزیابی شدند و نتایج نشان داد که مدل XGBoost با دقت ۰.۹۲۰ بهترین عملکرد را ارائه داده است. همچنین، مدل ترکیبی Voting Classifier که ترکیبی از سه مدل مذکور است، بهترین تعادل را بین دقت و یادآوری نشان داد. این تحقیق می‌تواند به عنوان ابزاری موثر در ارزیابی خطرات زمین‌لغزش و کمک به برنامه‌ریزی منطقه‌ای و مدیریت بحران در مناطق زلزله‌خیز مورد استفاده قرار گیرد و همچنین تحلیل جغرافیایی خوبی را ارائه می دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243065.html در دهه‌های اخیر، تحول درماهیت قدرت در نظام بین‌الملل، موجب افزایش اهمیت ابعاد نرم قدرت در کنار ابزارهای سخت شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر مفهوم قدرت نرم به‌عنوان توانایی جذب و تأثیرگذاری غیراجباری، به بررسی عوامل مؤثر بر افول قدرت نرم آمریکا و شتاب این روند در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که مجموعه‌ای ازعوامل داخلی و خارجی در افول قدرت نرم ایالات متحده نقش داشته‌اند. از جمله عوامل داخلی می‌توان به کاهش جذابیت سبک زندگی آمریکایی، تشدید قطبی‌سازی اجتماعی، تضعیف اصول دموکراتیک، تحدید آزادی‌های مدنی وکاهش اعتماد به رسانه‌ها اشاره کرد. دربعد خارجی نیز عواملی مانند یک‌جانبه‌گرایی،خروج ازتوافق‌ها و نهادهای بین‌المللی، کاهش مقبولیت جهانی و رفتارهای تهاجمی مؤثر بوده‌اند. دوره ترامپ با ترویج گفتمان‌های تفرقه‌افکن، رویکردهای یک‌جانبه‌گرایانه، سیاست‌های پوپولیستی و ضد مهاجرتی، به تشدید و تعمیق این افول دامن زد و در نتیجه، جایگاه بین‌المللی آمریکا تضعیف و ظرفیت تأثیرگذاری و ائتلاف‌سازی آن محدود شد. در نهایت احیای قدرت نرم آمریکا در گرو اصلاحات داخلی، بازگشت به چندجانبه‌گرایی و مدیریت سازنده رقابت با قدرت‌های نوظهور ارزیابی می‌شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243413.html گردشگری یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از شهرهای ساحلی جهان محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر تدوین راهبردهای توسعه گردشگری شهر بوشهر با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی راهبردی است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری و برنامه‌ریزی شهری بوده که داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شده است. برای تحلیل داده‌ها از آزمون t تک نمونه‌ای و همچنین ابزارهای برنامه‌ریزی راهبردی شامل ماتریس SWOT، ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)، ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (EFE) و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی (QSPM) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که شهر بوشهر دارای ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه گردشگری از جمله موقعیت ساحلی مناسب، جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی و فرهنگ مهمان‌نوازی است، اما در عین حال با چالش‌هایی مانند ضعف زیرساخت‌های گردشگری، کمبود امکانات اقامتی و محدودیت سرمایه‌گذاری مواجه است. یافته‌های ماتریس QSPM نشان داد که راهبردهایی نظیر توسعه بازاریابی دیجیتال گردشگری، توسعه زیرساخت‌های اقامتی و تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی از مهم‌ترین راهبردهای اولویت‌دار برای توسعه گردشگری شهر بوشهر محسوب می‌شوند. در مجموع نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اجرای راهبردهای پیشنهادی می‌تواند نقش مهمی در توسعه پایدار گردشگری شهر بوشهر، افزایش جذب گردشگران و بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این شهر ایفا کند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243764.html تحولات معاصر در نظام بین‌الملل نشان می‌دهد که مدیریت منازعات منطقه‌ای و جلوگیری از گسترش بحران‌ها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های امنیتی و حقوقی تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل تحولات تاریخی و بررسی رویه‌های بین‌المللی حفظ صلح در منطقه با تأکید بر قضیه غزه و ارزیابی میزان کارآمدی سازوکارهای حقوقی و نهادی در مدیریت این بحران است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌ها با استفاده از روش کتابخانه‌ای و بررسی منابع حقوقی، اسناد بین‌المللی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و مطالعات علمی مرتبط گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه نظام بین‌المللی از ابزارها و نهادهای مختلفی برای حفظ صلح و مدیریت منازعات برخوردار است، اما در بحران غزه کارآمدی این سازوکارها تحت تأثیر عوامل سیاسی، پیچیدگی‌های میدانی و تعارض منافع بازیگران مختلف با محدودیت‌هایی مواجه شده است. بررسی روند تاریخی تحولات و عملکرد نهادهایی مانند شورای امنیت، سازمان‌های بشردوستانه و ابتکارات دیپلماتیک نشان می‌دهد که اقدامات بین‌المللی بیشتر در قالب مدیریت موقت بحران و کاهش پیامدهای انسانی درگیری‌ها نمود یافته و کمتر به حل ریشه‌ای منازعه منجر شده است. در نتیجه می‌توان گفت که تقویت هماهنگی میان نهادهای بین‌المللی، توسعه سازوکارهای نظارتی مؤثر و توجه همزمان به ابعاد سیاسی، حقوقی و انسانی بحران می‌تواند نقش مهمی در افزایش کارآمدی نظام حفظ صلح ایفا کند و زمینه‌های لازم برای حرکت به سوی صلح پایدار در منطقه را فراهم سازد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242844.html این پژوهش به بررسی تأثیرات پیچیده و چندوجهی هوش مصنوعی بر فرآیندهای سیاست‌ورزی و ساختار حکمرانی در ایران معاصر می‌پردازد. با ورود به عصر هوش مصنوعی، دولت‌ها با یک دوراهی بنیادین مواجه‌اند: استفاده از این فناوری برای بهینه‌سازی خدمات عمومی و افزایش کارآمدی، یا به‌کارگیری آن به عنوان ابزاری برای تشدید نظارت و کنترل اجتماعی. در زمینه خاص ایران، این دوراهی اهمیت مضاعفی می‌یابد. پرسش اصلی مقاله این است که بهره‌گیری از هوش مصنوعی در ساختار حکمرانی ایران، چگونه بر موازنه میان کارآمدی اداری-اقتصادی و تشدید سازوکارهای نظارت و کنترل اجتماعی تأثیر می‌گذارد؟ فرضیه این است که هوش مصنوعی در چارچوب نظام سیاسی ایران، بیش از آنکه به عنوان ابزاری برای بهینه‌سازی سیاست‌گذاری عمومی و افزایش شفافیت به کار گرفته شود، به مثابه یک «فناوری کنترل دولایه‌» عمل خواهد کرد. در لایه اول، گفتمان رسمی بر «حکمرانی هوشمند» و کارآمدی تأکید می‌کند، اما در لایه دوم و بنیادین، این فناوری به تقویت نظارت متمرکز، پیش‌بینی کنش‌های جمعی و خنثی‌سازی مخالفت‌ها پیش از وقوع منجر شده و در نهایت، به تحکیم ساختارهای قدرت موجود می‌انجامد. این مقاله استدلال می‌کند که کاربرد هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند مدیریت منابع، اقتصاد دیجیتال و امنیت شهری، به طور جدایی‌ناپذیری با پتانسیل آن برای ایجاد سامانه‌های رتبه‌بندی اجتماعی و پلیسی پیش‌بین گره خورده و مدل جدیدی از «اقتدارگرایی دیجیتال» را صورت‌بندی می‌کند. http://www.jgeoqeshm.ir/article_242895.html اعلامیه حق بر توسعه با تأکید بر ضرورت مشارکت مردمی در فرآیند توسعه، بر حق حکمرانی کامل دولتها ‏بر ثروت و منابع طبیعی خود تصریح دارد. در این میان، منابع نفت و گاز به عنوان یکی از مهمترین منابع ‏انرژی جهان و نیز کانون درآمدزایی برای دولتهای دارنده، از جایگاهی راهبردی در تدوین سیاستهای ‏اقتصادی برخوردارند. با توجه به اینکه در رویکرد سنتی، حاکمیت دولتها بر منابع طبیعی، مطلق تلقی ‏میشود، پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا اعمال حاکمیت بر منابع نفت و گاز بر اساس ‏شاخصهای حکمرانی مطلوب، منجر به ارتقای کیفیت اجرای حق بر توسعه میگردد؟ یافته های تحقیق ‏حاکی از آن است که بهره برداری از صنعت نفت و گاز، تنها در صورتی میتواند نقش مؤثری در تحقق ‏کیفی حق بر توسعه ایفا نماید که اعمال حاکمیت در چهار عرصۀ «انعقاد قراردادهای سرمایه گذاری»، ‏‏«خصوصی سازی»، «حفاظت از محیط زیست» و «توزیع عادلانۀ ثروت»، بر مبنای اصول حکمرانی ‏مطلوب سامان یابد. اگرچه در اسناد برنامه های توسعه، به ویژه برنامۀ ششم، بر اهمیت بخش نفت و گاز ‏تأکید شده، معالأسفه در مرحلۀ تقنین و اجرا، اقدام جدی و کارآمدی در این زمینه مشاهده نشده است؛ ‏این غفلت در برنامۀ هفتم توسعه نیز تداوم یافته است. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243407.html یکی از چالش‌های اصلی در قراردادهای انتقال تکنولوژی، محدودیت‌های رقابتی است که می‌تواند تأثیرات منفی بر رقابت، نوآوری و دسترسی به فناوری در بازارهای مختلف داشته باشد. این محدودیت‌ها به‌ویژه در قراردادهایی که شامل شرایط انحصاری و تقسیم بازار هستند، می‌توانند منجر به کاهش رقابت، افزایش قیمت‌ها و محدود شدن دسترسی به تکنولوژی‌های نوین شوند. این مقاله به بررسی تأثیرات محدودیت‌های رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی و پیامدهای آن‌ها بر رقابت در بازارهای مختلف پرداخته است. محدودیت‌های رقابتی می‌توانند شامل مواردی همچون تبانی قیمت‌ها، تقسیم بازار، و ایجاد موانع ورود برای رقبا باشند که همگی موجب کاهش رقابت و افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان می‌شود. این امر نه تنها به‌ضرر مصرف‌کنندگان است، بلکه می‌تواند نوآوری را کاهش داده و رقابت در بازارهای داخلی و جهانی را مختل کند. همچنین، این مقاله به بررسی برخی از استثنائات و معافیت‌هایی می‌پردازد که تحت شرایط خاص می‌توانند برای توافقات انتقال تکنولوژی در نظر گرفته شوند. در نهایت، پژوهش حاضر بر اهمیت رعایت الزامات رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی تأکید دارد. نظارت دقیق و مؤثر بر این قراردادها و استفاده از مقررات معافیت گروهی می‌تواند از بروز موانع رقابتی غیرضروری جلوگیری کرده و در عین حال از منافع طرفین قرارداد نیز حمایت کند. این مقاله به‌طور کلی بر ضرورت ایجاد تعادل میان منافع تجاری طرفین و حفظ رقابت در بازار تأکید دارد تا انتقال تکنولوژی به ابزاری برای ارتقای نوآوری، کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت در بازارهای جهانی تبدیل شود. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243412.html این پژوهش با هدف طراحی و ارائه مدلی جامع برای خط‌مشی‌گذاری در فرآیند توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، صورت پذیرفته است. از نظر روش رویکرد تحقیق ترکیبی، شامل مطالعات اسنادی، تحلیل محتوا و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه صنعت، فناوری و آموزش خواهد بود. ابتدا، مبانی نظری و تجربی مرتبط با هوش مصنوعی در تولید، مدل‌های خط‌مشی‌گذاری و اهمیت آموزش در تحولات فناورانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس، با شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های موجود، چارچوب مفهومی مدل تدوین و در نهایت، مولفه‌های عملیاتی آن با تکیه بر نقش آموزش، تشریح خواهد شد.یافته‌ها: انتظار می‌رود یافته‌های این تحقیق نشان دهد که پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز هوش مصنوعی در صنایع تولیدی، مستلزم یک رویکرد یکپارچه در خط‌مشی‌گذاری است که آموزش را در اولویت قرار دهد. این آموزش‌ها باید طیف وسیعی از کارکنان، از مدیران تا نیروی کار خط تولید را پوشش دهد و مهارت‌های لازم برای کار با سیستم‌های هوشمند، تحلیل داده‌ها و همچنین تفکر انتقادی و حل مسئله در محیط‌های فناورانه را تقویت کند. همچنین، مشخص خواهد شد که سرمایه‌گذاری در آموزش، نه تنها به افزایش بهره‌وری و کیفیت تولید منجر می‌شود، بلکه نوآوری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار را نیز تسهیل می‌نماید.مدل پیشنهادی، با برجسته کردن نقش آموزش در تمامی مراحل خط‌مشی‌گذاری توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، چارچوبی جامع و منعطف را ارائه می‌دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243409.html در این بررسی خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی بوته، عملکرد و اجزای عملکرد دانه، شاخص کلروفیل، شاخص سطح برگ، شاخص برداشت و عملکرد روغن مورد ارزیابی قرار گرفتند. این آزمایش به منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف حذف کل برگ­ها، یک سوم فوقانی، تحتانی، میانی و بدون حذف برگ و سه رقم مگاسان، هایسان 36 و آذرگل بر خصوصیات مختلف از جمله عملکرد و اجزای عملکرد روغن آفتابگردان در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه، ایران در سال­های 2015 و 2016 انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی اجرا گردید. طبق نتایج حاصله بین سطوح مختلف حذف برگ، اجزای عملکرد و صفات مورد ارزیابی اختلاف معنی­داری داشتند. همچنین بین رقم­های مورد کاشت از نظر صفات مورد ارزیابی به غیر از قطر طبق، شاخص کلروفیل، شاخص سطح برگ، شاخص برداشت، وزن 1000 دانه، درصد پوکی دانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه و روغن تفاوت معنی­داری از نظر آماری مشاهده نشد. در این آزمایش اثر متقابل سطوح مختلف حذف برگ و رقم کاشت با صفات مورد ارزیابی به غیر از قطر طبق، شاخص کلروفیل، شاخص برداشت، تعداد دانه در طبق و وزن 1000 دانه معنی­دار نبود. بیشترین اثر مستقیم و مثبت را وزن 1000 دانه و کمترین اثر مستقیم را قطر طبق داشتند. نیز همبستگی مثبت و بالای تعداد دانه در طبق با عملکرد دانه و روغن احتمالا از اثرهای مثبت و قوی آن از قطر طبق و وزن 1000 دانه بود. تعداد دانه پر در طبق ، وزن 1000 دانه و قطر طبق بیشترین اثرات مستقیم را بر عملکرد دانه و روغن داشت. در نهایت با در نظر گرفتن شرایط انجام این آزمایش، در مرحله گل دهی آفتابگردان آسیب برگ­های بالایی بخصوص برگ­های میانی توسط عوامل زنده و غیر زنده عملکرد دانه و روغن را کاهش می­دهد. http://www.jgeoqeshm.ir/article_243498.html فرین های دمایی سرد یکی از جنبه های طبیعی اقلیم می باشد که همه ساله وقوع آن باعث مشکلاتی در بخش های کشاورزی، صنعتی، اقتصادی و همچنین حوادث جاده ای می شود. افت شدید دما می­تواند اثر نامطلوبی بر جنبه های مختلف زندگی و فعالیت جاندران و همچنین شرایط زیست گیاهان بگذارد. هدف از این تحقیق، بررسی همدید الگوهای جوی موثر بر امواج سرمایی فرین در شمال غرب ایران است. بدین منظور از داده های حداقل دمای روزانه 36 ایستگاه همدید شمال غرب کشور در بازه زمانی 2017-1986 برای ماه­های ژانویه، فوریه، مارچ، آپریل، نوامبر و دسامبر استفاده شد. با استفاده از ضریب شاخص استاندارد روزهای سرد با شدت پایین­تر از 2/1- به عنوان روزهای سرد فرین برای هر ایستگاه به صورت ماهانه استخراج شد. با اعمال تکنیک تحلیل عاملی بر روی فشار تراز دریای معادل روزهای سرد فرین، 4 الگوی تاثیر گذار بر شکل گیری امواج سرمایی شمال غرب ایران به عنوان نماینده انتخاب شد. نتایج بررسی همدید این الگوها نشان می­دهد که سامانه های سینوپتیکی حاکم بر امواج سرمای فرین، حضور پرفشار سیبری، پرفشارهای مهاجر اروپایی و یا زبانه­های آنها در سطح دریا در منطقه شمال غرب کشور می باشند که باعث ریزش هوای سرد عرضهای شمالی به سمت این منطقه می شوند. در تراز 500 هکتوپاسکال نیز وجود پشته و یا وقوع حالت بلوکینگ و یا مستقر شدن بازوی غربی ناوه عمیق بر فراز شمال غرب ایران، همگرایی در تراز میانی جو، سبب تقویت حرکات دینامیکی فرونشینی و ایستایی در ترازهای زیرین جو شده و با تقویت ریزش هوای سرد عرض­های بالا بر روی منطقه موجب شکل گیری امواج سرمایی شمال غرب کشور می­شود