Geography and Regional Planning

Geography and Regional Planning

The Role of Political Parties and Elites in the Planning and Orientations of the Reformist and Conservative Factions in the Country's Development Path (A Case Study: The Presidencies of Khatami and Ahmadinejad)

Authors
Mohammad Karim Darabi 1, 2
Keramatollah Rasekh 3
Alireza Biabannavard Sarvestani 4
1 PhD student, Department of Political Science - Political Sociology, Fars Science and Research Branch, Islamic Azad University, Fars, Iran
2 PhD student, Department of Political Science - Political Sociology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
3 Associate Professor, Department of Sociology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
4 Assistant Professor, Department of Political Science, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
10.22034/jgeoq.2025.506619.4237
Abstract
The aim of this article is to examine the role of political parties and elites in the planning and orientations of the reformist and conservative factions in the country's development path, with a focus on the presidencies of Mohammad Khatami and Mahmoud Ahmadinejad. The research is descriptive-analytical and based on note-taking from library resources, documents, and available records. The main research question is: How did political parties and elites influence the development policies and directions during the presidencies of Khatami and Ahmadinejad, and what were the differences in the reformists' and conservatives' approaches to development? The findings indicate that during Mohammad Khatami's presidency, the reformist faction emphasized democracy, human rights, and strengthening civil institutions, aiming to place the country on the path of sustainable and political development. While reformist parties and elites prioritized enhancing international relations and creating a politically open space, during Mahmoud Ahmadinejad's presidency, the conservative faction, focusing on the ideals of the Islamic Revolution and opposing Western policies, adopted a different approach. This approach was more focused on strengthening the country’s independence and reducing reliance on the West. Additionally, conservatives paid more attention to domestic economic development, reducing imports, and strengthening national industry. In conclusion, the impact of political parties and elites in each period was different, and these differences led to significant changes in the country’s development policies. Therefore, a thorough examination of these influences can contribute to a better understanding of the social, political, and economic transformations in these two periods.
Keywords
political parties
political elites
reformist faction
conservative faction
national development
احمدی، مونا.، شعبان نیا منصور، مهدی.، یاوری، اسدالله و علی منصوریان، ناصر، (1401)، موانع حقوقی تأسیس و توسعه احزاب در ایران با نقد قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی 1395، نشریه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 5(11): 342-360.
ازغندی، علیرضا، (1393)، تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران (1357-1320)، ‌تهران: ‌انتشارات ‌سمت.
ازغندی، علیرضا، (1401)، درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران، تهران، نشر هومس، چاپ سوم
اشرف نظری، علی، (1399)، احزاب سیاسی و هویت ملی؛ تاملی در کارکردها و چشم اندازها، فصلنامه مطالعات ملی، 12(1): 73.
افخمی، امید.، عسگرخانی، ابومحمد و متقی، ابراهیم، (1398)، بررسی روابط ایران و امریکا ازمنظر مؤلفه‌های قدرت هوشمند، سیاست دفاعی، 27(108): 145-170.
ایمانی، محمد، (1400)، سرگذشت سه ساله­ی اصلاحات و ضد اصلاحات، تهران: کیهان، جلد اول،
بشیریه، حسین، (1402)، موانع توسعه سیاسی در ایران. تهران: گام نو، چاپ هفتم.
بشیریه، حسین، (1400)، احزاب سیاسی و ساختار اقشار اجتماعی در ایران از چشم‌انداز تحلیل گفتمانی در: مشارکت سیاسی، احزاب و انتخابات، تهران، نشر سفیر.
پور احمدی، حسین، (1398)، دیپلماسی نوین: جستارهایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه
جلایی پور، حمیدرضا و بارزان، حسن، (1396)، نقش احزاب در توسعه سیاسی (مطالعه موردی اقلیم کردستان- عراق)، نشریه آفاق علوم انسانی، 1(9): 49-72.
حقیقت، سید صادق، (1402)، گفتگوی تمدن­ها و برخورد تمدن­ها، تهران، موسسه فرهنگی طه،
خاتمی، سیدمحمد، (1400)، احزاب و شوراها، تهران، انتشارات طرح نو
خرازی، سید کمال، (1395)، سیاست خارجی ما از 17 شهریور 76 تا 19 تیر، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه
خوشبخت، علیرضا و توسلی رکن آبادی، مجید و مجاهدی، محمد مهدی، (1400)، دوره اصلاحات» در جمهوری اسلامی ایران: پویایی درونی یک نظام سیاسی هیبریدی. پژوهش سیاست نظری، 29(15): 165 -207.
دهقان، سجاد، (1401)، نقش احزاب سیاسی در توسعه سیاسی، چهارمین کنفرانس بین المللی و پنجمین کنفرانس ملی حقوق و علوم سیاسی، تهران.
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، (1400)، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات سمت
رجب‌زاده، احمد، (1398)، جامعه‌شناسی توسعه. تهران، نشر سلمان.
رجبی ده برزویی، اصغر و بیدگلی، محمد، (1400)، چشم انداز روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایران و آمریکا در منطقه خاورمیانه تا سال ۲۰۲۶، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، 17(57): 27-2.
رضایی، اسدالله، (1402)، کالبد شکافی احزاب سیاسی، تهران، انتشارات آمه.
رضایی، علیرضا، (1387)، تبیین دوره‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از منظر تئوری‌های روابط بین‌الملل، فصلنامه راهبرد، تهران: 16(48)، 143-126
رمضانی، روح ا...، (1396)، چارچوبی تحلیلی برای بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. ترجمه علیرضا طیب. تهران: نشر نی
روحانی، حسن، (1391)، امنیت ملی و دیپلماسی هسته­ای، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام
زیباکلام، صادق و مقتدایی، مرتضی، (1393)، احزاب سیاسی و نقش آن در توسعه سیاسی جمهوری اسلامی ایران: مطالعه موردی انتخابات، مجله علوم سیاسی، 10(29): 7-28.
ساعی، علی و کریمی، زهیر،1391، تحلیل فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی اصلاح طلب و اصول گرا، مجله جامعه‌شناسی ایران، 13(4): 117-147.
شادلو، عباس، (1400)، اطلاعاتی درباره احزاب و جناح‌های سیاسی ایران امروز، تهران، گستره
شجاعی، هادی، (1389)، اهداف و راهبردهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، مجله معرفت، سال 19، شماره 153، 40-23
شهبازی، عزیزاله و گلشنی، علیرضا. (1395). سیکل تجاری- سیاسی: مورد مطالعه دولت‌های سید محمد خاتمی و محمود احمدی نژاد. رهیافت انقلاب اسلامی، 10(35): 87-112.
صدقی، ابوالفضل، (1392)، سیاست خارجی دولت خاتمی، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی
کعبی، عباس و فتاحی زفرقندی، علی، (1394)، نقش و جایگاه احزاب سیاسی در حکومت اسلامی، فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی، 4(9): 115.
کمالی بانیانی، محمدرضا. (1385). جریان شناسی تطبیقی مشروطیت و دوم خرداد پروسه اصلاحات از سید جمال اسدآبادی تا سید محمد خاتمی. ماهنامه حافظ، (32): 32-25
لعلی، مسعود، (1388)، خاتمی از چه می‌گوید؟ تهران، انتشارات آزادی اندیشه
مرادی، عادل، (1397)، بررسی نقش تفاوت‌های جنسیتی بر گرایش سیاسی محافظه کار، اصلاح طلب و رادیکال دانشجویان دانشگاه مازندران، ششمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی وروانشناسی، آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ایران، تهران.
مؤذن فراشاه، امیرمحمد، (1400)، موانع پیشروی نخبگان سیاسی در فرآیند برنامه ریزی توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران، اولین همایش بین المللی حکمرانی و کشورداری در ایران، تهران.
هوارث، دیوید و سلطانی، سیدعلی اصغر، (1377)، نظریه گفتمان، مجله علوم سیاسی، شماره 2
Béal, V., Maisetti, N., Pinson, G., & Rousseau, M. (2023). When Bookchin faces Bourdieu. French ‘weak’municipalism, legitimation crisis and zombie political parties. Urban Studies, 00420980231153344.
Evans, P., & James, G. (2000). Political Dynamics and Development. Political Science Review, 10(2), 123-145.