Geography and Regional Planning

Geography and Regional Planning

Examining the degree of appropriateness and explanation of the sound principles of spatial planning in Iran's national document

Authors
moslem zarghamfard 1
ahmad pourahmad 2
ehsan alipouri 3
1 university of tarbiat modares
2 university of tehran
3 modarres daneshgah
10.22034/jgeoq.2025.428924.4079
Abstract
در کشور ایران آمایش سرزمین سابقه نسبتا زیادی دارد ولی تدوین اصول مدون برای آن تنها در یک دهه اخیر اتفاق افتاده است. تدوین یک چارچوب مفهومی و توسعه مجموعه ای از ابعاد، مولفه ها، اصول و شاخص های علمی که زمینه تهیه برنامه های آمایشی و سپس ارزیابی آن ها را فراهم آورد، از اهم موضوعات است. لذا در این پژوهش اصول و شاخص ها ی آمایش سرزمین از منظر تناسب با محتوا و میزان تبیین کنندگی مورد بررسی قرار گرفته اند. از پرسشنامه محقق ساخته برای جمع آوری داده و از نرم افزار sample power برای تعیین حجم نمونه استفاده شده است. به منظور پردازش داده ها از روش مدلیابی معادلات ساختاری و روش های تحلیل آماری از جمله نرم افزار های Spss و Amos استفاده شده است. از منظر کاربردی، نتایج بیانگر آن است که در حال حاضراصول آمایش سرزمین در کشور ایران از وضعیت مناسبی برخوردار نمی‌باشد. اما از نظر تئوریکی، اصول و شاخص های تدوین شده برای تبیین آمایش سرزمین ایران مناسب هستند و تاثیرات آن ها قابل ملاحظه است. همچنین اصول اقتصاد موثرترین عوامل برای آمایش سرزمین می‌باشد و جایگاه بالاتری نسبت به بقیه اصول دارد و عمل عدالت‌محوری و تعادل منطقه‌ای، محرومیت زدایی، هویت مداری و میراث فرهنگی، وحدت و یکپارچگی، تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد، امنیتی – دفاعی و حفاظت از محیط زیست به ترتیب در اولویت های بعدی قرار دارند.
Keywords
Spatial planning
planning system
Iran