Geography and Regional Planning

Geography and Regional Planning

Political and religious influence and its reflection in the architectural and historiographical space (with emphasis on the Khaljis of Delhi and the Sufis)

Authors
1 PhD student, Department of History, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Associate Professor, Department of History, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
10.22034/jgeoq.2025.557810.4362
Abstract
The Khalji period in Delhi (13th century CE) witnessed significant political and cultural transformations, with the role of the Chishti and Suhrawardi Sufis being particularly prominent. This study examines the relationships between the Khalji dynasty and the Sufis, focusing on their influence on royal legitimacy and governance policies. It also considers the territorial extent of Khalji rule in Delhi and surrounding areas, alongside an analysis of the city’s boundaries. Part of the research is dedicated to the architectural monuments of this period, reflecting the impact of religious, political, and cultural interactions on urban structure and architectural design. The findings indicate that the interaction between the ruling dynasty and the Sufis not only strengthened political authority but also led to the emergence of distinctive architectural symbols and spaces that embody the coexistence of religion and governance during this historical period.

Keywords

-ابتسام، محمد نفیس، ملتان اور سلسله‌ سهروردیه‌، الهور، .1998
-احمدبن محمد مقیم هروی، طبقات اکبری، چاپ بی. دی و محمد هدایت حسین، کلکته 1927ـ] 1935[؛
-آریا، غلامعلی، طریقه‌ چشتیه‌ در هند و پاکستان و خدمات پیروان این‌ طریقه‌ به‌ فرهنگ‌ اسلامی‌ و ایرانی‌، تهران، کتابفروشی زواری، .1365
-الله‌ دیه‌ چشتی‌، سرالاقطاب، به‌ کوشش‌ محمد سرور مولایی‌، علم‌، تهران، ١٣٨٥.
-امیرخسرو، مثنوی‌ نه‌ سپهر، تصحیح وحید مرزا، کلکته، .1948
-باسورث، ادموند کلیورت (1381) سلسله های اسلامی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
-بــداؤنی‌، عبــدالقادر، منتخــب‌التواریخ‌، بــه‌ کوشــش‌ احمـدعلی‌ و توفیــق‌ ســبحانی‌، انجمــن‌ آثــار و مفــاخر فرهنگی‌، تهران، ١٣٧٩.
-برنی، ضیاءالدین، تاریخ‌ فیروزشاهی‌، تصحیح مولوی سیداحمد خان صاحب، کلکته، اسیاتک سوسیئتی بنگاله، .1862
-بغدادی‌، ابومنصورعبدالقاهر (١٣٤٤). الفرق بین‌ الفرق، ترجمه‌ محمدجوادمشکور، تهران، امیرکبیر، چاپ دوم.
-بکری، محمد معصوم، تاریخ‌ سند(معصومی‌)، تصحیح عمر بن محمد داود پوته، تهران، اساطیر، .1382
-بولاق دهلوی، محمد، مطلوب الطالب ن‌، تصحیح‌ نکهت‌ عابد حسینی‌، پایاننامه‌ دکتری، دانشگاه تهران، ١٣٧٦.
-پورجعفر، محمدرضا و پرهام بقایی‌ و علی‌ پورجعفر، معماری و شهرسازی دورۀ اسلامی‌ در هندوستان،
-تبریزی، ابوالمجد محمد بن مسعود، سفینه‌ تبریز) چاپ عکسی از روی نسخه خطی کتابخانه مجلس شورای اسالمی (، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، .1381
-جمالی دهلوی، حامد بن فضل هللا، سیرالعارفین‌) چاپ سنگی (، دهلی، مطبعه رضوی، 1311ق.
-چشتی دهلوی، آفتاب، تحف الابرار، الهور، مکتبه النبویه، 1323ق.
-چشتی، دیه بن عبدالرحیم، سیر الاقطاب) چاپ سنگی (، لکهنو، منشی نول کشور، .1331/1913
-حسینی‌ قریشی‌، علی‌ بن‌ صدر(١٩٩٢م). مقدمه‌ خلاصه‌ الفاظ جامع‌ العلوم، مصحح‌ غلام سرور، اسلام آباد: مرکزتحقیقات ایران و پاکستان.
-دهلوی، امیرخسرو ، تغلق‌ نامه‌، چاپ سید هاشم‌ فرید آبادی، دکن‌، ١٩٣٣/١٣٥٢.
-دهلوی، امیرخسرو ، خزاین‌ الفتوح، چاپ محمد وحید میرزا، لاهور،١٩٧٦. همو، نه‌ سپهر، چاپ محمد وحید میرزا، کلکته‌، ١٩٤٨/١٣٦٨.
-دهلوی، امیرخسرو ، نه‌ سپهر، چاپ محمد وحید میرزا،کلکته‌، ١٩٤8/١٣٦٨.
-دهلوی، امیرخسرو، مفتاح الفتوح، علی‌ گده: شعبه‌ تاریخ‌ موسلم‌ یونیورستی‌، ١٩٥٤/١٣٣٣.
-رضوی‌، سیداطهرعباس (١٣٧٦). شیعه‌ درهند، ترجمه‌ واحدترجمه‌ مرکزمطالعات وتحقیقات اسلامی‌، قم‌، دفترتبلیغات اسلامی‌ حوزه علمیه‌ قم‌.
-سبحانی‌، توفیق‌ ه، نگاهی‌ به‌ تاریخ‌ ادب فارسی‌ در هند، تهـران: شـورای گـسترش زبـان و ادب فارسی‌، ١٣٧٧ شیرازی، سـعید، سیاست‌های‌ سلاطین‌ دهلی‌ در قبال پیـروان ادیـان و مذاهب‌، پایان نامه‌ کارشناسی‌ ارشد، راهنمـا: محـسن‌ معـصومی‌، مـشاور: جمـشید نـوروزی، دانشگاه تهران، دی١٣٩٠.
-شیمل، آن ماری، «ظهور و دوام اسالم در هند»، ترجمه حسن الهوتی، کیهان اندیشه‌، خرداد و تیر .1368
-ضیاءالدین بَرَنی، تاریخ فیروزشاهی، چاپ سیداحمدخان، کلکته 1862؛
-عزیز احمد، تاریخ‌ تفکر اسلامی‌ در هند، مترجمان نقی لطفی و محمد جعفر یاحقی، تهران، کیهان، .1366
-عصامی، عبدالملک، فتوح السلاطین‌،تصحیح یوشع، مَدَرس، .1948
-عفیـــف‌، شـــمس‌ ســـراج‌، (١٣٨٥) ، تـــاریخ‌ فیروزشاهی‌، تصحیح‌ ولایت‌ حسین‌، تهران‌: اساطیر.
-غلامحسین‌بن هدایت‌اللّه طباطبائی، سیرالمتأخرین، چاپ سنگی لکهنو 1314؛
-غوثی شطاری، محمد، گلزار ابرار، تصحیح محمد ذکی، پتنه، اورینتل پبلک الئبریری، .1373/1994
-فرشته‌، محمدقاسم‌استرآبادی،تاریخ‌ فرشته‌، همراه با تصحیح‌ و تعلیقات محمدرضا نصیری، انجمـن‌ آثـار و مفاخر فرهنگی‌، تهران، ١٣٧٨.
-محدث دهلوی، عبدالحق‌، اخبارالاخ ار، تصحیح‌ علیم‌ اشرف، انجمن‌ آثار و مفاخر فرهنگی‌، تهران، ١٣٨٣.
-محمدقاسم‌بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته، چاپ محمدرضا نصیری، تهران 1387ش ـ؛
-معصومی‌، محسن‌ و شیرازی، سعید، »بررسی‌ مناسبات بین‌ سلاطین‌ دهلـی‌ و خلفـای عباسـی‌«، مجله‌ تاریخ‌ و تمدن اسلامی‌، شماره ١٥، بهار و تابستان ١٣٩٢.
-میرخورد، محمدبن مبارک علوی کرمانی، سیرالاولیاء، الهور، موسسه انتشارات اسالمی، 1398ه.1978/
-نظامی، خلیق احمد، سلاطین‌ دهلی‌ کی‌ مذهبی‌ رجحانات،دهلی، اداره ادبیات دلّی، .1981
-هاشمی، حمیدهللا شاه، احوال و آثار حضرت بهاء الدین‌ زکریا مولتانی‌، الهور، زاهد بشیر پرنطر، .1420/2000
-هروی، نظام الدین احمد، طبقات اکبری‌، کلکته، ایشاتک سوسائتی بنگال،.
-هندوشاه استرابادی‌، محمدقاسم‌ (١٣٧٨). تاریخ‌ فرشته‌ ازآغازتا بابر، تصحیح‌ دکترمحمدرضا نصیری‌، جلداول، تهران: انجمن‌ آثار و مفاخر فرهنگی‌.
-یحیی‌بن احمد سرهندی، تاریخ مبارک‌شاهی، چاپ محمد هدایت حسین، کلکته 1931؛- صمصام‌الدوله شاهنوازخان، مآثرالامرا، کلکته 1888ـ1891.
-Anjum, T. (2005). Chishtia Silsilah and the Delhi Sultanate: A study of their relationship during 13th and 14th centuries. Islamabad: Department of History, Quaid-i-Azam University.
-Asher, C. B. (2008). Architecture of Mughal India. In C. B. Asher (Ed.), The New Cambridge History of India, I:4. Cambridge: Cambridge University Press.
-Askari, Hasan. Khusrau’s Works as Sources of Social History. In: Memorial Volume Amir Khusrau, New Delhi, 1975.
-Bloom, J. M. (2018). The minaret. Edinburgh: Edinburgh University Press.
-Burton-Page, J. (1991). Dihli. In B. Lewis, Ch. Pellat, & J. Schacht (Eds.), The Encyclopaedia of Islam (New Edition, Vol. II). Leiden: E. J. Brill.
-Digby, S. (1990). The Sufi Shaykh and the Sultan: A conflict of claims to authority in medieval India. Iran, 28, [page numbers].
-Hambly, G., & Asher, C. B. (2011). Delhi Sultanate. In Encyclopedia Iranica.
-Hanfee, Abdul Aziz Ameeq. The Historian in Khusrau. In: Memorial Volume Amir Khusrau, New Delhi, 1975.
-Hardy, P. Historians of Medieval India: Studies in Indo-Muslim Historical Writing. London, 1997.
-Ikram, S. M. (1995). History of Muslim civilisation in India and Pakistan [93-1273/711-1856]: A political and cultural history. Karachi: Royal Book Company.
-Lane-Poole, S. (1887). The coins of sultans of Delhi in British Museum. London: [Publisher not specified].
-Munshi, R. N. (1911). The history of the Kutb Minar (Delhi). Bombay: [Publisher not specified].
-Nizami, K. A. (n.d.). The life and times of Shaikh Nasiruddin Chirag-i-Delhi. Delhi: Idarah-i-Adabiyat-i-Delhi.
-Rizvi, S. A. A. (1986). A history of Sufism in India. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.
-Roy, S. (1967). The Khalji dynasty. In R. C. Majumdar (Ed.), The Delhi Sultanate (pp.. Bombay: Bharatiya Vidya Bhavan.
-Taneja, A. (2003). Sufi cults and the evolution of medieval Indian culture. New Delhi: Northern Book Center.
-Thomas, E. (1981). The chronicles of the Pathan kings of Delhi. Amsterdam: [Publisher not specified].
-Wahid Mirza, Muhammad. The Life and Works of Amir Khusrau. Calcutta: Baptist Mission Press, 1935.
-Wheeler, J. T. (1975). India under the Muslim rule: Political, historical and social integration. Delhi: