Geography and Regional Planning

Geography and Regional Planning

The impact of the geopolitical approaches of the Islamic Republic of Iran in interacting with the international system on the country's economic development strategies

Authors
Department of Political Science, Ker.C., Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
10.22034/jgeoq.2025.564058.4378
Abstract
This article analyzes the reciprocal and often conflicting effects between the foreign policy approaches of the Islamic Republic of Iran towards the international system and the goals of the country’s economic development programs. This research is based on the hypothesis that there is a fundamental dichotomy between the idealistic and independence-oriented principles of Iran’s foreign policy (based on the negation of domination and the preservation of political independence) and the pragmatic requirements of economic development (requiring constructive interaction, capital attraction, and technology transfer from the global economy). Using a descriptive-analytical method and a documentary review of the five-year development programs after the revolution, it is concluded that strategies based on confrontation and tension in the international arena have directly led to the formation and intensification of widespread economic sanctions. These sanctions, as a powerful intervening variable, have systematically challenged the achievement of the macro-goals of the development programs by creating restrictions on access to financial resources, export markets, and advanced technologies, and have led to the inefficiency of some economic policies. In contrast, discourses such as “resistance economics” have been presented as a solution to reduce this vulnerability, but this approach itself requires a level of intelligent international engagement to be fully successful. The overall result indicates a structural misalignment between political and economic goals that has imposed significant opportunity costs on Iran’s sustainable development process.
Keywords

احتشامی، ا. (۱۳۷۸). سیاست خارجی ایران در دوران سازندگی، اقتصاد، دفاع، امنیت (ا. متقی و ز. پوستین‌چی، مترجمان). مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
اسپوزیتو، ج. ا. (۱۳۸۲). انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن (م. مدیرشانه‌چی، مترجم). مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
امام جمعه‌زاده، ج.، و خداکرمی، س. (۱۳۸۹). مدیریت نظم منطقه‌ای خلیج فارس پس از یازده سپتامبر و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران [پایان‌نامه منتشرنشده؟]. دانشگاه اصفهان، گروه علوم اداری و اقتصاد.
ازغندی، ع. (۱۳۸۹). چارچوب‌ها و جهت‌گیری‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. قومس.
جرجیس، ف. (۱۳۸۲). آمریکا و اسلام سیاسی (س. م. ک. سروریان، مترجم). پژوهشکده مطالعات راهبردی.
جعفری ولدانی، ا. (۱۳۸۸). چالش‌ها و منازعات در خاورمیانه. پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حاجی‌یوسفی، ا. (۱۳۸۴). سیاست خارجی جمهوری اسلامی در پرتو تحولات منطقه‌ای. دفتر مطالعات سیاسی بین‌المللی.
حاجی‌یوسفی، ا. (۱۳۸۷). انقلاب اسلامی و تغییر و تداوم در سیاست خارجی ایران. در ج. درخشه (ویراستار)، گفتارهایی درباره انقلاب اسلامی ایران (ص. ...). دانشگاه امام صادق(ع).
خرمشاد، م. (۱۳۹۴). انقلاب اسلامی ایران و اسلام سیاسی. در بازتاب‌های انقلاب اسلامی ایران (چاپ چهارم). سمت.
خسروی، ع.، و اسدی، ع. (۱۴۰۲). نظم بین‌المللی و سناریوهای آینده. پژوهشکده مطالعات راهبردی.
دهشیری، م. (۱۳۹۷). نظریة انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی. مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
دهقانی فیروزآبادی، س. ج. (۱۳۹۶). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (چاپ هشتم). سمت.
سجادپور، س. م. (۱۳۸۱). سیاست خارجی ایران، چند گفتار در عرصه‌های نظری و عملی. دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
ستوده آرانی، م. (۱۳۸۶). تحولات نظام بین‌الملل و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. بوستان کتاب.
سریع‌القلم، م. (۱۳۸۴). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران؛ بازبینی نظری و پارادایم ائتلاف. مرکز تحقیقات استراتژیک.
ظریف، م.، و سجادپور، س. م. (۱۳۹۳). دیپلماسی چندجانبه: پویایی مفهومی و کارکردی سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی. وزارت امور خارجه.
قهرمان‌پور، ر. (۱۳۸۷). رویکرد آمریکا به موضوع برنامة هسته‌ای جمهورى اسلامى ایران. مرکز تحقیقات استراتژیک.
گلشن‌پژوه، م. (۱۳۸۴). پرونده هسته‌ای ایران روندها و نظرها. مؤسسه ابرار معاصر تهران.
مجرد، م. (۱۳۸۶). تأثیر انقلاب اسلامی بر سیاست بین‌الملل. مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
محمدی، م. (۱۳۸۴). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و آینده نظام بین‌الملل. دانشکده روابط بین‌الملل.
محمدی، م. (۱۳۹۲). دستاوردهای کلان انقلاب اسلامی در سطوح ملی، منطقه‌ای، جهانی و تاریخی. دفتر نشر معارف.
معبادی، ح. (۱۳۸۱). چالش‌های ایران و آمریکا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران. مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
منصوری، ج. (۱۳۶۵). نظری به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. امیرکبیر.
مولانا، ح.، و محمدی، م. (۱۳۸۸). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دولت احمدی‌نژاد. دادگستر.
پورسعید، ف. (۱۳۸۷). انقلاب رنگی و جمهوری اسلامی ایران. پژوهشکده مطالعات راهبردی.