تحلیلی بر توسعه فضایی- کالبدی برمبنای اصول شهر زیست پذیر (مطالعه موردی مناطق 6 گانه اسلامشهر)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران ، ایران

چکیده

شناخت الگوی توسعه فضایی –کالبدی شهرها برای تدوین سیاستهای مناسب برمبنای استاندارد های زندگی ضروریست . براین اساس این پژوهش بر مبنای چگونگی الگوی توسعه فضایی شهر اسلامشهر و تطبیق آن با شاخص های شهر زیست پذیر می باشد . روش پژوهش حاضر " توصیفی -تحلیلی" می باشد. داده ها با استفاده از پرسشنامه گردآوری شده اند که برای سنجش روایی آن از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. که پایایی آن با میزان 940/0 به تایید رسیده است. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد که برای جمعیت 448129 نفری اسلامشهر 384 پرسشنامه محاسبه شده است . جامعه آماری ساکنان اسلامشهر هستند . برای رسم نمودارها ، نقشه ها و تحلیل آماری از نرم افزارهای SPSS، ARCGIS، EXCEL استفاده شد.. با توجه به استنباطی بودن پژوهش از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه استفاده شده است . سپس به انجام تحلیل همبستگی کانونی و ارائه دیاگرام تحلیل تاثیرات و همبستگی شاخص ها بر یکدیگر شده است. متغیر های کانونی در این تحقیق، شامل 4 مجموعه متغیر است.(ابعاد اجتماعی،کالبدی، اقتصادی و محیط زیستی). با توجه به اینکه در تمامی ابعاد سطوح معنی داری (sig) پایین تر از 0.05 می باشد در نتیجه وجود همبستگی کانونی بین 4 مجموعه متغیر، تایید می گردد. نتایج نشان می دهد که بهترین منطقه در تمامی ابعاد توسعه فضایی-کالبدی بر مبنای شهر زیست پذیر، منطقه3 و بدترین منطقه در تمامی، ابعاد توسعه منطقه 6، می باشد. و در نهایت پیشنهادهای برای اصلاح ساختار توسعه فضایی- کالبدی شهر اسلامشهر ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


بحرینی، سید حسین(۱۳80): فرآیند طراحی شهری، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران

بندر آباد ، علیرضا (1389): تدوین الگوی توسعه فضایی و شکل شهر زیست پذیر ایرانی -مطالعه موردی مناطق 1 ،15 و 22 تهران ، رساله دکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

حاتمی نژاد، حسین ؛ خسروی کردانی، فریبا و تابعی، نادر (1396):مقدمه ای بر زیست پذیری شهری ،تهران ، انتشارات آراد کتاب

ساسان پور ، فرزانه (1390): مبانی پایداری توسعه کلانشهرها با تاکید بر کلاانشهر تهران ، تهران ،مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران.

صرافی، مظفر(1379): شهر پایدار چیست؟ فصلنامه مدیریت شهری ، سال 1 ، شماره 4.

صرافی ،مظفر و دیگران (1393): اندیشه های نو در برنامه ریزی شهری،تهران ،انتشارات قدیانی

طرح تفصیلی شهر اسلامشهر(1393): مهندسین مشاور پی کده

مشهدیزاده دهاقانی(1392): تحلیلی از ویژگیهای برنامه ریزی شهری در ایران ، تهران انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران،چاپ یازدهم

ملکی ،سعید (1390): درآمدی بر توسعه پایدار شهری ، دانشگاه شهید چمران ، اهواز ،چاپ اول

موحد ، علی (1379: توسعه پایدار شهری ، مجله مسکن و انقلاب ، شماره 90

کارگر، بهمن ؛ سرور، رحیم (1390): شهر ، حاشیه و امنیت اجتماعی. با تاکید بر حاشیه جنوبی منطقه شهری تهران و اسلامشهر، تهران ،انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح

Badland, H & Whitzman, C & Lowe, M & Davern, M & Aye, L & Butterworth, I & Hes, D & Giles-Corti, B. (2014). Urban livability: Emerging lessons from Australia for exploring the potential for indicators to measure the social determinants of health, Social Science & Medicine, V. 111, Pp. 64-73

Burgess,P.(1998),Revisiting ''Sprawl '': Lesson from the Post'' The Urban Center Publication, Clevelnd State University . Clevelnd,OH.URL=http://urbancenter.csuohio.edu/pubs/burgess.html,visited 2001 May1.p.1.

Evans ,p.,(ed.),(2002):Livable Cites  ? "Urban Struggles for Livelihood and Sustainability University of California Press Ltd ": USA ,pp .:2-30.eography.

Herold.M.,Hemphill,J.,Dietzel,c.and Clarke.K.C,(2005),Remote sensing derived mapping to support urban growth theory.Proceedings of the ISPRS joint conference 3rd International  Symposium Remote Sensing and Data Fusion Over Urban Areas. And 5th International , Symposium Remote Sensing of Urban Areas(URS 2005),March 14-16, Tempe,AZ,USA.

 

UN-Habitat,(2008)."Meeting the Urban Challenges ",Seville.15-16 October 2008.

Wassmer,R.W.(2005)."Causes of Urban Sprawl(Decentralization) in the United States: Natural Evoluation , Flight from Blight , and the Fiscalization of Land Use '',Working Paper .pp.1-34.

Wassmer,R.W.(2002),"An economic perspective on urban sprawl'', Working paper for the California Senate Office of Research:1-21.

Wheeler, M. (2001): Planning Sustainable and livability cities, Stephen