تأمین مالی تروریسم در حقوق بین‌الملل با تأکید بر گروه تروریستی داعش در عراق و سوریه

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی حقوق، واحد گرمسار دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.

2 مربی گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.

چکیده

بی‌شک حیات گروه‌های تروریستی در همه مناطق جهان در گروه حمایت‌های مالی پیدا و نهانی است که از سوی منابع دولتی و غیردولتی روانه آن‌ها می‌شود. سوای شناخت جزئیات و نحوه انجام این مسئله موضوعی که در حوزه مبارزه با تروریسم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است نگاه حقوق بین‌الملل به موضوع تأمین مالی تروریسم است. هدف این مقاله تحلیل و بررسی جرم تأمین مالی تروریسم در حقوق بین‌الملل با تأکید بر گروه تروریستی داعش در عراق و سوریه است. سؤال اصلی مقاله حاضر این است که در حقوق بین‌الملل تأمین مالی گروه‌های تروریستی مانند مورد داعش در سوریه و عراق چگونه نگریسته شده است؟ فرضیه پژوهشگران تحقیق حاضر این است که در حقوق بین‌الملل ایجاد کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم(1999) و صدور قطعنامه‌های مختلف به ویژه قطعنامه 1373(2001) شورای امنیت سازمان ملل نشان می‌دهد که موضوع مورد بررسی این مقاله مورد توجه کشورها و نهادهای حقوقی بین‌المللی قرار داشته است. نتایج این مقاله نیز نشان می‌دهد که علی رغم وجود محدودیت‌های حقوقی بین‌المللی در زمینه ممانعت از تأمین مالی تروریسم اما فعالیت گروه تروریستی داعش گویای این حقیقت است که رصد، کنترل و مبارزه با پدیده تأمین مالی که بی‌شک نقش اساسی را در گسترش اقدامات گروه‌های تروریستی دارد بایستی به شکل دقیق‌تر و وسیع‌تری از سوی نهادهای بین‌المللی و با همکاری نزدیک با دولت‌های ملی انجام شود.

کلیدواژه‌ها


والترز، کنت (1382)، حقوق بـشر و چـشم‌اندازها، تهیه و تنظیم مرکز مطالعات حـقوق بـشر، انـتشارات دانشکده‌ حقوق‌ و عـلوم سـیاسی دانشگاه تهران.

سجادپور‌، سید محمدکاظم (1382)، جهانی‌شدن، برداشت­ها و پیامدها­ (مجموعه مقالات‌)، چاپ‌ دوم، مرکز‌ انـتشارات‌ وزارتـ‌ امور خارجه.

گل‌محمدی‌، احمد (1393)، جهانی‌شدن فرهنگ و هـویت، چـاپ دوم، تهران، نـشر نـی.

سجادی، عبدالقیوم (1393)، افغانستان و جهانی شدن، چاب اول، انتشارات بین‌المللی صبح امید.

زینالی، امیر همزه (1388)، جهانی شدن حقوق کیفری در قلمرو حقوق کودکان و موانع و مقتضیات ایران، پایان‌نامه دوره دکترا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.

توحید فر، محمد (1380)، فرایند جهانی شدن حقوق کیفری، فصل‌نامه مدرس، شماره 4، دوره پنجم.

آشناگر، داریوش (بی‌تا)، جهانی شدن و امپریالیسم، نشریه اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال بیست و چهارم، شماره­ی 268-267.

زراعت، عباس (1391)، درآمدی بر علوم جنایی، انتشارات جنگل، چاب اول.

گل محمدی، احمد (1381)، جهانی شدن فرهنگ – هویت، نشر نی، تهران.

اردبیلی‌، محمدعلی (1377)، رساله‌ی جرائم و مجازات‌ها. ترجمه‌، تهران‌: نشر میزان‌، چاپ سوم‌، ۱۳۷۷.

میرمحمد صادقی‌، حسین‌ (1377)، حقوق جزای بین‌الملل‌، مقاله‌ی هفتم‌. تهران‌: نشر میزان‌، ۱۳۷۷.

مقتدر، هوشنگ­ (1376)، حقوق بین‌الملل عمومی، دفتر مطالبات سیاسی و بین‌الملل تهران.

نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1386)‌، جرم‌شناسی‌ تروریسم‌، تنظیم‌ امیر‌ باستانی.

سواری، حسن (بی‌تا)، مبارزه علیه تروریسم‌ و حقوق‌ بین‌الملل، خطرات و فرصت‌ها (ساندوز)، ترجمه‌ مجله‌ حقوقی‌، شماره 29.

صفاری، علی (1380)، مبانی نظری‌ پیشگیری‌ از جرم، مجله تحقیقات حقوقی، شماره‌ 34‌ – 33، 1380‌.

شایگان، فریده، شورای‌ امنیت‌ سازمان‌ ملل متحد و مفهوم‌ صلح و امنیت بین‌المللی، انتشارات‌ دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول، 11380.

شریف، محمد (1382)، بررسی دکـترین نـامحدود بودن صلاحیت شورای‌ امنیت، انتشارات‌ اطلاعات، چاپ دوم. 1382.

صادقی حقیقی، دیدخت (1383)، «نهضت‌های رهایی‌بخش ملی‌ و تروریسم بین‌الملل‌ از‌ دید حقوق بین‌الملل»، ماهنامه‌ اطلاعات سیاسی اقتصادی، سال هیجدهم، شماره 1206- 205 (1383).

ضیایی بیگدلی، محمد رضا (1380)، «تحلیل قطعنامه‌های اخیر شورای امنیت در مبارزه علیه‌ تـروریسم‌ بین‌المللی»، مجموعه مقالات و سخنرانی‌های‌ ارائه‌ شده‌ در‌ همایش‌ تروریسم و دفاع‌ مشروع‌ از منظر اسلام و حقوق بین‌الملل، مرکز مطالعات توسعه قضایی قوه قضائیه، 5 و 6 دیماه. ، (1380).

طبیبی‌ فرد، امیرحسین (1384)، مبارزه‌ با تأمین مالی تروریسم در اسناد بین‌المللی، مجله‌ حقوقی، شماره‌ 32.

ایگلسیاس‌برلانگا، مارتا (1389)، مبارزه با تروریسم و عدالت جهانی: یک زوج نامتقارن، فصلنامه مطالعات بین‌المللی (انجمن ایرانی روابط بین‌الملل)، سال ششم، شماره 4

بشیر، حسن­ (1390)، بیداری اسلامی: مبارزه واقعی با تروریسم و اتئلاف جهانی برای تحقق صلح و امنیت" [سخنرانی]، فصلنامه صلح عادلانه (مجمع جهانی صلح اسلامی)، ویژه‌نامه کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه

بریسک، آلیسون (1390)، حقوق بشر و ناامنی، در: بررسی تطبیقی امنیت ملی و حقوق بشر در جوامع مختلف، ویراستاران: آلیسون بریسک و گیرشون شافیر، ترجمه عسگر قهرمان‌پوربناب، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

توحیدی‌فرد، محمد (1380)، جهانی شدن حقوق کیفری، فصلنامه مدرس علوم انسانی، شماره 21

جاوید، محمدجاوید (1388)، عدالت طبیعی بنیانی برای صلح جهانی: از قوانین طبیعی تا امنیت همگانی، بولتن مرکز مطالعات علمی بین‌المللی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، سال هشتم، شماره

جلالی، محمود و امیر مقامی، (1389)، روند جهانی شدن حقوق کیفری و تأثیر آن بر حقوق ایران، فصلنامه حقوق (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، شماره

حسین‌خانی، الهام (1389)، فرهنگ صلح عادلانه و نظام سیاسی و بین‌المللی در: حق بر صلح عادلانه، به اهتمام نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی، چاپ اول

رضوی‌فرد، بهزاد (1390)، حقوق بین‌الملل کیفری و زمینه‌های شکل‌گیری یک سیاست جنایی بین‌المللی، فصلنامه آموزه‌های حقوق کیفری (دانشگاه علوم اسلامی رضوی)، دوره جدید، شماره

رمضانی‌فرانی، محمدعلی (1389)، نگاهی گذرا به صلح در فرهنگ اسلامی، فصلنامه صلح عادلانه (مجمع جهانی صلح اسلامی)، سال اول، شماره 4

ساعد، محمدجعفر (1389)، وجاهت منزلت انسانی در گستره حق بر صلح، فصلنامه صلح عادلانه (مجمع جهانی صلح اسلامی)، سال اول

ساعد، نادر«الف» (1389)، صورت‌بندی تروریسم در نگاه حقوقی: دستاویزها و چشم اندازه در: تروریسم و حقوق بشر، زیر نظر نادر ساعد، تهران: انتشارات دادگستر به سفارش برنامه عمران سازمان ملل متحد و کرسی حقوق بشر دانشگاه شهید بهشتی

«ب» (1389)، چارچوب گفتمانی صلح و ابهامات رهیافت حقوقی، در: حق بر صلح عادلانه، به اهتمام نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی، چاپ اول

«ج» (1389)، گفتمان صلح عادلانه: مبنا و معنا، در: حق بر صلح عادلانه، به اهتمام نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی، چاپ اول

کدخدایی، عباسعلی و نادر ساعد­ (1390)، تروریسم و نظام حقوقی ناظر بر حمایت از صلح و حقوق بشر، در: تروریسم و مقابله با آن، به اهتمام، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی به سفارش کنفراس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه

مولایی، یوسف (1381)، حق توسعه و جهان‌شمولی حقوق بشر، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 56.

ساعی، احمد و مجید معصومی (1390)، تأثیر تروریسم بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران"، فصلنامه سیاست (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، شماره 2

شریفی طرازکوهی، حسین (1389)، ائتلاف برای صلح؛ زمینه حاکمیت حقوق بین‌الملل، فصلنامه پژوهش حقوق و سیاست، سال دوازدهم، شماره 31

ضیایی ‌بیگدلی، محمدرضا (1387)، جهانی شدن حقوق بین‌الملل؛ چالش قرن بیست و یکم، مجموعه مقالات همایش جهانی شدن حقوق و چالش‌های آن، گردآوری و تهیه و تنظیم: غلامرضا خواجی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد

عاملی، سیدرضا (1389)، رویکرد انتقادی به استعماری مجازی آمریکا: قدرت نرمن و امپراتوری‌های مجازی، تهران، انتشارات امیرکبیر

عامری، داوود«الف» (1389)، حق بر مطالبه صلح عادلانه، در: حق بر صلح عادلانه، به اهتمام نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی

عزیزی، ستار­ (1390)، تروریسم و نهضت‌های آزادی بخش: مرزشناسی حقوقی، در: تروریسم و مقابله با آن، به اهتمام عباسعلی کدخدایی و نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی به سفارش کنفراس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه

قربانی، ارسلان و رضا سیمبر (1388)، صلح و حقوق بشر: فرصت‌ها و چالش‌ها، فصلنامه مطالعات بین‌المللی (انجمن ایرانی روابط بین‌الملل)، سال ششم، شماره 3

قماشی، سعید (1390)، کرامت انسانی راهبرد نوین در سیاست جنایی، فصلنامه آموزه‌های حقوق کیفری (دانشگاه علوم اسلامی رضوی)، دوره جدید، شماره 1

کدخدایی، عباسعلی (1389)، صلح بین‌المللی و امنیت: چالش‌ها و تهدیدها، فصلنامه صلح عادلانه (مجمع جهانی صلح اسلامی)، سال اول، شماره 4 و 5

کدخدایی، عباسعلی و نادر ساعد (1390)، مقابله با تروریسم و راهبرد سازمان کشورهای اسلامی در پرتو کنوانسیون 1999، در: تروریسم و مقابله با آن، به اهتمام عباسعلی کدخدایی و نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی به سفارش کنفراس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه

کوشا، جعفر و پیمان نمامیان (1387)، جایگاه اعمال تروریستی در پرتو حقوق بین‌الملل کیفری، فصلنامه حقوق (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، شماره 3

ساعد، نادر­ (1389)، ­جرم‌انگاری تروریسم و مسئله صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی­، در: حق بر صلح عادلانه، به اهتمام، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی

گایا، جورجیو­ (1389)، ­مبارزه با تروریسم: حقوق توسل به زور، حقوق درگیری‌های مسلحانه با نگاهی به افغانستان­، ترجمه پروانه تیلا، در: تروریسم و حقوق بشر، زیر نظر نادر ساعد، تهران: انتشارات دادگستر به سفارش برنامه عمران سازمان ملل متحد و کرسی حقوق بشر دانشگاه شهید بهشتی.

گلدوزیان، ایرج و پیمان نمامیان­ (1389)، ­راهبرد حقوق بین‌الملل کیفری در مواجهه با تروریسم­، فصلنامة حقوق (مجلة دانشکده حقوق و علوم‌سیاسی دانشگاه تهران)، شماره 7

نمامیان، پیمان (1388)، ­بررسی دلایل جرم‌انگاری تروریسم در اسناد بین‌المللی، فصلنامة حقوق و مصلحت (مجلة کمیسیون حقوقی و قضایی مجمع تشخیص مصلحت نظام)، شماره 4

«الف» (1390) ­صلاحیت قضایی دیوان کیفری بین‌المللی در رسیدگی به تروریسم، فصلنامة مطالعات راهبردی (پژوهشکده مطالعات راهبردی)، شماره 51

«ب» (1390) ­تروریسم هسته‌ای: راهبرد کنوانسیون 2005­، در: تروریسم و مقابله با آن، به اهتمام عباسعلی کدخدایی و نادر ساعد، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی به سفارش کنفراس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه، چاپ اول

«ج» (1390)، ­از عدالت کیفری کلاسیک تا عدالت کیفری بین‌المللی در مواجهة با تروریسم­ [مقدمه مترجم]، در: واکنش‌های عدالت کیفری به تروریسم، ترجمه پیمان نمامیان، تهران: انتشارات میزان به سفارش انجمن ایرانی حقوق جزا

 (1391)، ­حقوق بین‌الملل کیفری: چالش‌ها، هنجارها و راهبردهای مبارزه باتروریسم، تهران: انتشارات مجد

هرتزوگ، رومان­ (1380)، آشتی تمدن‌ها راهبردی برای صلح جهانی در قرن بیست و یکم، ترجمه هرمز همایون‌پور، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.

Arish Yusuff, Azeez Olawale (2011) “Terrorism-A Threat to Global Peace”, http://ezinearticles. com/?Terrorism-A-Threat-to-Global-Peace&id=4443052

Barmaki, Jafar (2011) “Environment and Global Peace”, in:Terrorism; Actors and Pathology, Edited by Abbas-Ali Kadkhodaee and Nader Saed, Islamic World Peace Forum and International Conference on Global Alliance against Terrorism for a Just Peace

Brown, Chris et al. , (eds. ) (2007) International Relations in political Thought, Cambridge: Cambridge University Press

Dudouet,Véronique and Beatrix Schmelzle (eds. ) (2010) Human Rights and Conflict Transformation: The Challenges of Just Peace, Berghof Handbook Dialogue Series 9, published by Berghof Conflict Research (BCR), http://www. berghof-handbook. net

János, Drábik (2011) “Joining Forces Globally Against Terrorism for the Just Peace”, in: http://drabikjanos. com/2011/04/28/joining-forces-globally-against-terrorism-for-the-just-peace/

MohsenZadeh, Ahmad Ali (2011), “Environmental Just Peace: Impact of "Right to Environment" on "Right to Peace"”, in:Terrorism; Actors and Pathology, Edited by Abbas-Ali Kadkhodaee and Nader Saed, Islamic World Peace Forum and International Conference on Global Alliance against Terrorism for a Just Peace

Namamian, Peyman (2011) “Statute of the International Criminal Court and Terrorism Criminalization”, in:Terrorism; Actors and Pathology, Edited by Abbas-Ali Kadkhodaee and Nader Saed, Islamic World Peace Forum and International Conference on Global Alliance against Terrorism for a Just Peace

Pabst, Adrian (2009) “Unholy War and Just Peace: Religious Alternatives to Secular Warfare”, POLITICS AND RELIGION, Vol. III, No 2.

Stolzenberg, Jurgen (2006) “Terrorism, War, and Peace”, Florianópolis,Vol. 5, No. 1

Stewart, Kerry (2011) “Just War and Terrorism: A New Policy Perspective”, Digest of Middle East Studies, Volume 20, Issue 2, Fall 2011, Policy Studies Organization, DOI: 10. 1111/j. 1949-3606. 2011. 00095. x

Wagner, Richard V. (2006) “Terrorism: A Peace Psychological Analysis”, Journal of Social Issues, Volume 62, Issue 1, DOI: 10. 1111/j. 1540-4560. 2006. 00444. x

Zakzouk, IM. (2004)On Philosophy, Culture and Peace in Islam, shrokintl Bookshop

Counter-Terrorism Strategies, Human Rights and International Law: Meeting the Challenges, Final Report Poelgeest Seminar, 17 April 2007, p. 2, http://media. leidenuiv. nl/legacey/ Final% 20 Report 20% Counter 20% Terrorism 20% Seminar. pdf.

http://www. mehrnews. com/fa/nesdetail. aspx?NewsID=850200

https://www. theatlantic. com