ارزیابی الگوی های اجتماعی و اقتصادی در بازآفرینی شهری بافت های رو به زوال، در جستجوی راه حل (بررسی نظریات جهانی در مواجه با زوال شهری)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دکتری شهرسازی، استاد دانشکده هنر و معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

تجربیات مبتنی بر سه دهه اخیر در ایران بیانگر این نکته است که اهمیت مداخله در پهنه های رو به زوال شهری با نظر به سیر تحولات این نگرش تاکنون یکی از چالش های جدی پیش روی دست اندرکاران شهری است. چنانچه فقدان وجود رویکردی یکپارچه مبتنی بر امر مداخله با هدف ایجاد تحرک، پویایی و ثروت در پهنه های رو به زوال، از جمله مهمترین دلایل عدم موفقیت این طرح ها به نظر میرسد. با توجه به موارد فوق هدف از این نوشتار شناسایی علل زوال و عوامل ناکارآمدی و در بافت های شهری است. به جهت دستیابی به این هدف، در مرحله اول با مرور نظریات و دیدگاه های صاحب نظران این امر با استناد به تجربیات اروپای غربی در امر احیاء و بازآفرینی شهری، به بررسی مفهوم زوال و علل فرسودگی در بافت های شهری خواهیم پرداخت. در مرحله دوم با تحلیل رویکرد بازآفرینی به عنوان رویکردی نوین و یکپارچه و نقش پذیری ابعاد اجتماعی، اقتصادی به عنوان ارکان حیاتی در مداخلات پهنه های رو به زوال پرداخته شده است. در مرحله سوم الگوی اقتصادی و اجتماعی و مفاهیم فراگیری چون مشارکت و مدیریت خردمندانه بررسی شده تا زمینه ارتقاء دانش نظری در عرصه مداخلات شهری فراهم آمده و با تکیه بر این دانش نظری بتوان به سیاست های کارآمدتری در جهت دستیابی به رویکردی یکپارچه در امر مداخله در شهر های ایران دست یافت.

کلیدواژه‌ها


حناچی، پیروز و ایزدی، محمد سعید (1393)، بازآفرینی شهری، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، تهران.

دیوید، فردآر (1388)، مدیریت استراتژیک محمد اعرابی و علی پارسایین، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ سیزدهم، تهران.

سازمان نوسازی شهر تهران (1393)، ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت و احیاء نوسازی و بهسازی بافت فرسوده شهر تهران، معاونت هماهنگی و برنامه‌ریزی، تهران.

ﺻﺤﯽ زاده، م. اﯾﺰدی، م (1383)، ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮی: دو روﯾﮑﺮد ﻣﮑﻤﻞ ﯾﺎ ﻣﻐﺎﯾﺮ ﻣﺠﻠﻪ آﺑﺎدی، سال 14، شماره 43، تهران، صص37-59.

ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ، ع (1389)، اﺻﻮل ﻧﻮﺳﺎزی ﺷﻬﺮی روﯾﮑﺮدی ﻧﻮ ﺑﻪ بافت‌های ﻓﺮﺳﻮده ﭼﺎپ اول. اﻧﺘﺸﺎرات آذرﺧﺶ، تهران.

ﻏﻀﻨﻔﺮی، پ. (1389)، ﻣﺠﻤﻊ ﺑﺎزآﻓﺮﯾﻨﯽ ﺷﻬﺮی اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن و معرفی ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﻮﺳﺎزی ﺷﻬﺮی در اﯾﻦ کشور­ (2009)، ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻧﻮﺳﺎزی ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان، تهران.

لطفی، سهند­ (1387)، حفاظت و بازآفرینی شهری: مفاهیم و شرایط رساله دکتری شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران.

عظیمی آملی، جلال، جمع‌دار، اکبر­ (1395)، بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری باتاکید بر الگوی حکمروایی خوب (نمونه موردی: محله ده ونک، منطقه 3 تهران)، فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه‌ای), 7 (1), 85-99.

عظیمی آملی، جلال، ارشادی وهرام، سمر­ (1396)، مدیریت شهری محله محور با رویکرد برنامه‌ریزی مشارکتی (نمونه: محله‌های شهری منطقه 1 شهرداری تهران)، فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه‌ای)، 7 (2)، 21-40.

لطفی، صدیقه، پریزادی، طاهر، نجاتی، ارغوان­ (1397)، تحلیل فضایی زیست‌پذیری محلات شهری (مطالعه موردی منطقه 10 تهران)، فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه‌ای)، 8 (4)، 7-22.

Beauregard. and Robert A. (1993): Voices of Decline. Blackwell, Cambridge.

Cheshire, Paul. and Hay, Dennis. (1989): Urban Problems in Western Europe, an economic analysis, London

Cowan, R. (2005): The Dictionary of Urbanism, Streetwise Press, Tilbury.

Carter, Andrew. (2000): Strategy and Partnership in Urban Regeneration. A handbook, London.

Couch, Chris. Fraser, Charles. (2003): Introduction: the European Context and Theoretical Framework in Urban Regeneration. Blackwell, Cambridge.

Carter, Andrew. (2000): Strategy and Partnership in Urban Regeneration. A handbook, London.

DiGaetano, Alan. Storm, Elizabeth. (2003): Comparative Urban Governance. An Integrated Urban Affaires Review, Vol 38. No 4. London.

Davis, Jonathan. (2004): Conjuncture or Disjuncture? Institutionalist Analysis of Local Regeneration Partnership in the UK, in International Journal of Urban and Regional Research, 28. 3. londin.

Dabinett, Gordon. (2005): Partnership and Transformation of the State in Urban Britain, Aldershot.

Elander, Ingemar. (2002): Partnership and Governance. International Social Journal, 172/2002, London.

Hall, Petter. and Ward, Colin. (1998): Sociable Cities, the 21st-Century Reinvention of the Garden City, USA.

Lang, Thilo. (2005): Urban Decline and Urban Regeneration. Working Paper, Leibniz, Institute for regional Development and Structural Planning, London.

Malizia, Emil. Feser, Edward. (2003): Understanding Local economic Development: Urban Studies, USA, Vol 37, No5.

Pierre, Jon. (2005): Comprehensive Urban Governance. Urban Affaires Review, London,

 Vol. 40, No. 4

Pierre, Jon. (1999): Models of Urban Governance. The Institutional Dimension of Urban Policies. Urban Affairs Review,London, Vol 34, No 3.

Parkinson, Micheal. (1988): Urban Revitalization in America and UK. Handbook, Manchester.

Roberts, Peter. (2000): The evolution Definition and Purpose of Urban regeneration. A Handbook, London.

Roberts, Peter. (2000): The Evolution Definition and Purpose of Urban regeneration. A Handbook, London.

Scott, Allen. and Stroper, Micheal. (2003): Region, Globalization, Development. Regional Studies, USA, Vol 37, No 6 & 7.