مشارکت در تاب آوری اجتماعی محلات شهری (مطالعه موردی: محله اوین شهر تهران )

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

طی دهه های اخیر مهاجرت های بی رویه به شهرها زمینه های تحولات و دگرگونی در ابعاد مختلف ساختار فضایی محلات شهری را فراهم آورده است. این امر بعد اجتماعی منجر به شکل گیری محلاتی با تنوعات گروهی ،قومی ،فرهنگی شده و در نهایت تاب آوری اجتماعی محلی یکپارچه با مشکل مواجه ساخته است. مسئله تحقیق حاضر ،تحلیل چگونگی تاب آوری اجتماعی در محلاتی است که دارای سابقه وحدت اجتماعی زیادی داشته به واسطه گذشته مشترک خود می توانند نمونه خوبی برای تدوین الگوی مناسب تاب آوری اجتماعی در سطح محلات شهری باشند ، که توجه جدی به نیازهای مادی و معنوی و کرامت انسانی افراد از مهمترین ویژگی های آن محسوب می شود. لذا مشارکت مردم محله مدیریت مردم محور ،تکوین و تقویت سرمایه های اجتماعی و ترغیب آنها در جهت پایداری از اهداف اصلی می باشد .پژوهش از لحاظ هدف ،کاربردی و از نظر ماهیت کیفی است. در این راستا به منظور ارائه تصویری روشن از مشارکتهای اجتماعی در محلات از روش تئوری بنیادین استفاده شده است. بر اساس یافته های پژوهش مشارکت می توان در سه بعد ( پیوستگی اجتماعی ،امنیت اجتماعی و کیفیت زندگی ) طبقه بندی کرد .ماهیت تحیقی حاضر با توجه دو بعد کمی و کیفی از نوع آمیخته بوده و بدین لحاظ از دو مسیر آمار پارمتریک و ناپارامتریک از دو روش برای آمار پارمتریک با استفاده از داده های SPSS برای آمار ناپارامتریک از روش کد گذاری MAXQDA استفاده شده و نهایتا در نرم افزار SMART PLS داده های پردازش گردیده است

کلیدواژه‌ها


اسمعیل پور(1390)، رابطه ساختار محله بندی بافت قدیم شهر یزد و مشارکت اهالی برای تأمین خدمات شهری (مطالعه موردی، محله دولت‌آباد)، نشریه شهر و معماری بومی شماره 19.

احد نژاد، محسن، روستایی (1391)، آسیب‌شناسی مداخله و نوسازی بافت قدیمی و فرسوده (مطالعه موردی، محله فیض‌آباد)، فصلنامه علمی –پژوهشی فضای جغرافیایی سال 12 شماره 37.

ابراهیم‌زاده، عیسی، ملکی تودار، گل آفرین(1391)، تحلیلی بر ساماندهی و مداخله در بافت فرسوده شهری (مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر خرم‌آباد) پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 81.

 ابراهیمی، محسن و هادی خلیلی نژاد و محمود رضا شناسنده­(1385)، برنامه‌ریزی مدیریت پیشگیری و مقابله با زلزله در شهر تهران، مجموعه مقالات اولین همایش مقابله با سوانح طبیعی، قطب علمی و مهندسی نقشه‌برداری پردیس فنی دانشگاه تهران.

 اسدیان، فریده، سیامی، زهرا(1390)، نقش الگوی مشارکت مردمی در بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: محله عامری اهواز)، فصلنامه جغرافیایی آمایش محیط شماره 12.

تقی زاده، کتایون، سلطان پناه، احسان(1390)، ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻠﻞ ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده از فناوری‌های ﻧﻮﯾﻦ ساختمانی در نوسازی بافت‌های فرسوده شهر تهران، مدیریت شهری شماره 28

حسینی امینی، حسن(1390)، اصول پدافند غیرعامل، نشریه سیمای خوارزمی، دانشگاه خوارزمی، شماره 199

سجادی، ژیلا، محمودی، کاوه(1390)، تحلیل اجتماعی –فضایی در بافت‌های فرسوده شهری (مطالعه موردی بافت مرکزی شهر سردشت)، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری سال دوم، شماره 2

ضراب، المیرا (1388)، رویکرد مشارکت جویانه در نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده شهری، آرمان‌شهر، شماره 2.

عبدالهی، مجید(1385)، مقدمه کتاب مدیریت بحران در نواحی شهری، چاپ سوم، تهران سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور.

فرزاد، بهتاش، محمدرضا و همکاران (1391)، تبیین ابعاد و مؤلفه‌های تاب‌آوری شهرهای اسلامی، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات شهرها ایران اسلامی، شماره 9، صص 113-121

مروتی، نادر (1390)، بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر تمایل ساکنان بافت فرسوده و نوسازی (مطالعه موردی: محله امام‌زاده عبدالله تهران)، فصلنامه برنامه‌ریزی و توسعه اجتماعی شماره 10.

مهندسین مشاور (1378)، شیوه تحقق طرح‌های توسعه شهری، جلد دوم، بررسی تجارب تهیه و اجرای طرح‌های توسعه شهری در ایران، مرکز مطالعات برنامه‌ریزی شهری، وزارت کشور، تهران، نشر آینده.

موسوی، سیروس(1385)، فرسودگی شهری زمینه‌های پیدایش و راهکارهای رویارویی با آن، ماهنامه شوراها، شماره 40.

 .Adger, W.N. (2000). Social and ecological resilience: Are they related? Progress Human Geography, vol. 24, no.3, 347-364.

Cutter,S.L. et al.2008. Community and Regional Resilience: Perspectives from Hazards, Disasters, and Emergency Management, CARRI Research Report1 Edith, G.C., Colton, J. 2008. Building sustainable & resilient communities: a balancing of community capital, Environ Dev Sustain 10:931–942.

Clark, T. N (1986), Urban policy analysis: directions for future research, Annual review of socialogy, Vol. 11, 437-455. Sage Publications, Incorporated

Federica Battista and Stephan Baas (2004).The Role of Local Institutions in Reducing vulnerability to recurrent natural disasters and in sustainable livelihoods development, consolidated report in on case studies and workshop findings and recommendations.

        Miller, D & Salkind, N (2002), Handbook of Research Design & Social Measurement, Sage, CA

Pollitt, C & Bouckaert, G (2004), Public management reform: A comparative analysisOxford university press.