بررسی تحولات تقسیمات کشوری ایران بعد از انقلاب با تأکید بر نقش متغیرهای جغرافیای انسانی و طبیعی

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار،ایران

2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

دولت‌ها برای اداره امور خود به بهترین نحو و نیز برای تسهیل ارائه خدمات و اعمال حاکمیت خود در تمامی نقاط کشور، نیازمند تقسیم‌بندی سرزمینی هستند که از آن تحت عنوان تقسیمات کشوری یاد می‌شود. از این رو هر حکومتی برای اداره قلمرو سرزمینی خود ناگزیر است که کشور را به واحدهای اداری کوچک‌تر تقسیم کند تا بتواند در زمینه اعمال حاکمیت و نیز ارائه خدمات عمومی آن را به کار گیرد و ایفای نقش کند. این تقسیم‌بندی گاه بر مبنای تاریخ و فرهنگ، محرومیت، وضعیت جغرافیایی، جمعیت، ... و گاه برحسب ملاحظات سیاسی صورت می‌گیرد. بر این اساس پژوهش حاضر به دنبال پاسخگویی به این سؤال است که عوامل مؤثر بر ارتقا سطوح تقسیمات کشوری در دو استان سمنان و قزوین کدام‌اند؟ این تحقیق، به ‏لحاظ هدف، از نوع کاربردی و به‏ روش توصیفی - تحلیلی می‌باشد. اطلاعات لازم با استفاده از سه شیوه؛ الف) کتابخانه‌ای و اینترنتی، ب) اسنادی و آرشیوی و ج) میدانی گردآوری شده است.

کلیدواژه‌ها


احمدپور، ز. پایداری امنیت در بستر تقسیمات کشوری. همایش امنیت عمومی و وحدت ملی. تهران. 256.

احمدی پور، ز.، منصوریان، ع. 1385. تقسیمات کشوری و بی­ثباتی سیاسی در ایران (1357-1385). فصل نامه ژئوپلتیک، 2 (1). 145.

اعظمی، ه.، دبیری، ع. 1390. تحلیل عناصر تهدید سیاسی – امنیتی در نظام تقسیمات کشوری ایران. فصلنامه برنامه ریزی و آمایش فضا. 4 (15). 124.

اعظمی، ه.، دبیری، ع. 1390. تحلیل عناصر تهدید اقتصادی – کارکردی و شکلی – کالبدی در نظام تقسیمات کشوری ایران، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای. 12(18). 200-179.

امیراحمدیان، ب. 1383. تقسیمات کشوری، تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی. 286.

باقری، م.، زمانی، ا.، زمانی، م. 1395. بررسی و ارزیابی سیر تحولات تقسیمات کشوری در ایران (با تأکید بر نقش تقسیمات کشوری در روند الگوی تغییرات شهری در ایران). فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، سال دوم 2(1). 119.

حافظ نیا، م. 1381. جغرافیای سیاسی ایران. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها سمت. 548.

دفتر تقسیمات وزارت کشور. 1387. طرح جامعه تقسیمات کشوری. خلاصه مطالعات گروه‌های مطالعاتی. مرحله اول.

سایت مرکز امار ایران. سرشماری نفوس و مسکن سال 1395.

کریمی پور، ی. 1381. مقدمه‌ای بر تقسیمات کشوری در ایران، جلد اول. انجمن جغرافیایی ایران. 320.

مجتهدزاده، پ. 1386. جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت). 424.

محمدی، م. 1386. تاریخ و فرهنگ ایران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی. انتشارات یزدان. 245.

مویر، ر. 1379. درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی. ترجمه‌ی حیدر دره میر با همکاری یحیی صفوی. انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. 560.

Blackwell, Mark. 2006. Political Geography; New York: Rutledge. 170.

Etaat, Javad and sayyedeh Zahra Mousavi. 2011. country divisions and sustainable develop ment Iran case study,Geopolitical Quarterly 12(13). 131.

Bronman, john. 1996. Popular Development; London: Biakwell Publisher. 185.

Dikshit R.D. 1995. Political geography; Second Edition, TATA; MAC GRO HILL; Publishing New Delhi. 240.

Etaat, Jawad and Ruhollah Nikzad. 2016, The Effect of Political Dividing the Space on Regional Development (Case Study: Provinces of South Coast of Iran),