شناسایی ابعاد عینی-ذهنی مرز محله؛درسهایی از یک تحلیل کیفی با مطالعه ی دو نمونه از محلات شهر تبریز

نوع مقاله: مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای شهرسازی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه معماری شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران

3 دانشیار گروه شهرسازی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

نوشتار حاضر پس از شناسایی مولفه های موثر در ادراک ساکنین از مرز محله، در صدد پاسخ به این سوال است که اولا ماهیت واقعی مرز محلات براساس ادراک ذهنی ساکنین از آن چگونه است و ثانیا آیا می توان مبتنی بر مولفه های عینی و ذهنی حاصل از توافق عام اکثریت ساکنین، مرز محله را تعیین کرد؟ بدین منظور در این پژوهش کیفی با مرور ادبیات موضوع و جمع بندی و تدوین مدل مفهومی برای تعریف مرز محله؛ در گام نخست به شناسایی مولفه های ادراک ساکنین از مرز محله(در دو نوع محله ی قدیمی و جدید شهر تبریز) پرداختیم و در گام دوم با تعریف سطوح فضایی مرز محلات، محدوده ای را با بیشترین هم پوشی در ادراک جمعی ساکنین، بعنوان مرز محلات مورد نظر پیشنهاد نمودیم. یافته های این پژوهش نشان می دهد که محدوده ی محلات دارای سطوح فضایی چندگانه ای است که حاصل مولفه ها، روابط و رفتار پیچیده در آنهاست و نیازمند برداشت تصاویر ذهنی ساکنین و تحلیل ابعاد عملکردی، کالبدی و معنایی به طور همزمان می باشد. پس نمی توان با تقسیمات رسمی و از بالا به پایین، محلات را بسادگی مرزبندی نمود و براساس آن برای مردمی که در آن زندگی می کنند برنامه ریزی و سیاستگذاری صحیحی انجام داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying objective-subjective dimensions of neighborhood boundary: Lessons of qualitative analysis with study of two sample neighborhoods of Tabriz city

نویسندگان [English]

  • vahideh barnoun 1
  • naser barati 2
  • Azadeh Shahcheraghi 3
1 PhD Student in Urban Planning, Research Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Urban Architecture, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
3 Associate Professor, Department of Urban Planning, Research Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Presented article with identifying effective factors of resident perception of neighborhood boundary, try to answer this question, how is the nature of neighborhood boundary based on resident perception? And second question is whether can define neighborhood boundary with objective and subjective factors based on residents consensus? So in this qualitative research with review theoretical literature and adding up conceptual model for defining neighborhood boundary; First we identified factors of residents perception of neighborhood boundary. After with defining special levels of neighborhood, we offered one limited with more overlapping of consensus as neighborhood boundaries. Findings of this research show that the limited of neighborhood has multiple special levels which issues by complicated factors and interrelationship and behavior and it needs to take residents cognitive maps and mental image with analysis physical, conceptual and practical dimensions of neighborhood, at the same time. So neighborhoods boundary should not define by simple up-down formal division and planning for people who are living there now.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Boundary
  • neighborhood boundary
  • subjective dimension
  • objective dimension
االکساندر، کریستوفر و همکارانش 1387. زبان الگو: شهرها.ترجمه رضا کربلایی نوری. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.
عینی فر، علیرضا (1388). تحلیل رابطه طراحی کالبدی و تجربه ی محله ی مسکونی. نشریه هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی، شماره 40، ص 19-28.
 مدنی پور، ع.(1387). فضاهای عمومی و خصوصی شهر، ترجمه دکتر فرشاد نوریان، تهران انتشارات شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری
کرمونا، متیو، تیم هیت، تنراک، استیون تیسدل. (1388) مکانهای عمومی فضاهای شهری، ابعاد گوناگون طراحی شهری. ترجمه ی فریبا قرائی، مهشید شکوهی، زهرا اهری، اسماعیل صالحی. انتشارات دانشگاه هنر
مهندسان مشاور نقش محیط، 1390. طرح جامع شهر تبریز. سازمان مسکن و شهرسازی.
حبیب، فرح (1391 )جستارهای شهرسازی، تهران، انتشارات نهضت پویا، چاپ اول.
Anne Vernez Moudon, Chanam Lee, Allen D. Cheadle, Cheza Garvin, Donna Johnson, Thomas L. Schmid, Robert D. Weathers, and Lin Lin, 2006, Journal of Physical Activity and Health, 3, Suppl 1, S99-S117,” Operational Definitions of
Walkable Neighborhood: Theoretical and Empirical Insights”
BIRCH, D., BROWN, E., COLEMAN, R. ET AL,1979 ,”The Behavioral Foundations of Neighborhood Change” . Washington, DC: USGPO/HUD.
Bernt, Wahl and Erik, Wilde, 2008 “Mapping The World… One Neighborhood at a Time” University Of California, Berkeley , USA, _Wave G. Haney and Eric
Chaskin, Robert, J. 1998.Neighborhood as a Unit Of Planning and Action: A heuristic approach. The Journal of Planning Literature 13(1): 11-30
Coulton, Claudia, July 2012 ,Defining Neighborhoods For Research And Policy. City Scape: A Journal of Policy Development and Research ,Number 2. Department of Housing and Urban Development.Case Western Reserve University.
Coulton,Claudia .J., Jill Korbin, Tsui Chan, and Marilyn Su. 2001,” Mapping Residents Perceptions of Neighborhood Boundaries:A Methodological Note,”American Journal of Community Psychology 29 (2): 371_383,2001
Campbell, Elizabeth, Julia R. Henly S. Elliott, and Katherine. 2009. “Subjective Constructions of Neighborhood Boundaries: Lessons From a Qualitative Study of Four Neighborhoods, “ journal of Urban Affairs 31 (4):461_490
Delphin Marechal, 2012,” Analysis Of International and National Boundary Settlement and Demarcation Issues”, Belgium
Elizabeth Campbell, Julia R, Delbert S, Katherin IR, 2009, “Subjective Constructions Of Neighborhood Boundaries: Lessons From A Qualitative Study of four Neighborhoods,” JOURNAL OF URBAN AFFAIRS, Volume 31, Number 4, pages 461–490.
Galster.George, 2001,” On The Nature Of Neighborhood” Urban Studies Journal Foundation.
Guest, A.M., Lee, B.A., 1984. How urbanites define their neighborhoods. Population and Environment 7(1), 32-56.
_26Hwang,Jackelyn. 2007.”Perceptions and Borders of the Changing Neighborhood:Acase Study in Philadelphia.Senior Honors Thesis, Sociology Department,Stanford University Advisor:Professor Michael Rosenfeld
27Hunter, Albert. Symbolic Communities:The Persistence and Change of Chicago s Local Communities. Chicago:The University of Chicago Press.
29Kummer Klaus, April 2009, “The Property and The Boundary-From a Philosophical View”-, CLGE Seminar in Bergen
Lee, Barrett A., and Karen E. Campbell. 1997.” Common Ground?Urban Neighborhoods as Survey Respondents See Them, “ Social Science Quality 78 (4): 922_936
Lee, B.A., Campbell, K.E., Miller, O., 1991. Racial differences in urban neighboring. Sociological Forum 9(3), 525-550.
Lynch, Kevin ,1960, The Image of the City, Cambridge,MA:MIT Press
Rapoport,Amos,1982, Identity and Environment: A Cross-Cultural Perspective. In J. S. Duncan ed ,Housing and Identity : A Cross_Cultural Perspective ,London: Croom Helm, pp.6-35
S.Knowles, , 1978, “Perception of Neighborhood by city and Suburban Residents” Journal of Human Ecology, Vol 6, No.2
Sampson, Robert J., Jeffery D. Morenoff, and Thomas Gannon_Rowley.2002. Assessing Neighborhood Effects:Social Processes and New Directions in Research, Annual Review of Sociology28(1):443_478
Sampson, Robert J., and Stephen W. Raudenbush. 2004. “ Seeing Disorder:Neighborhood Stigma and the Social Construction of Broken Windows, “Social Psychology Quarterly 67 (4):319_342.
Shinn,M. and Siobham M. Toohy. 2003.”Community contexts of Human Welfare,”Annual Review of Psychology 54(1):427_459.
Suttles, G.D., 1972. The Social Construction of Communities. Chicago: University of Chicago Press
wright, Henry, December 1960, American Society of Planning Officials, Information Report No, 141, “Neighborhood Boundary, Discussion of Neighborhood Planning. Speech before meeting of the American city planning Institude.
Y.Guo, Jessica And R.Bhat, Chandra, 2010, “Operationalizing the Concept of Neighborhood: Application to Residential Location Choice Analysis” Department of Cxivil Engineering, University of Texas at Austin, 1 University Station C1761, Austin,USA