تحلیل رابطه توسعه کالبدی و زیست محیطی روستایی با مهاجرت‌ معکوس؛ مطالعه موردی منطقه 19 شهر تهران

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد یادگار امام خمینی‌(ره)- شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد یادگار امام خمینی‌(ره)- شهرری‌، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار جغرافیای انسانی، واحد یادگار امام خمینی‌(ره)- شهرری‌، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استاد گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره)- شهرری‌، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

روند مهاجرت‌های روستا به شهر در طول 35 سال اخیر در ایران نشان‌دهنده شکل‌گیری جریان مهاجرت معکوس است که با وجود تأثیرگذاری آن در مبدأ و مقصد، کمتر مورد توجه محققان و برنامه ریزان قرار گرفته است. در این راستا، این پژوهش با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی، همبستگی و علی و با هدف تبیین نقش مهاجرت‌های معکوس در توسعه سکونتگاه‌های روستائیان منطقه19 صورت گرفته است. همچنین شناسایی مهمترین عوامل دخیل در مهاجرت‌های معکوس روستائیان هدف دیگر تحقیق به شمار می‏رود. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه محقق ساخته می‌باشد که روایی آن با نظر کارشناسان مربوطه بصورت صوری مورد تأیید قرار گرفته، و برای تعیین پایایی پرسشنامه نیز از مقدار آلفای کرونباخ استفاده شد که برابر با 78/0 بوده و در تحقیقات مربوط به علوم انسانی این مقدار رضایت‌بخش می‌باشد. حجم جامعه آماری پژوهش بر اساس مدل کوکران 384 نفر به صورت نمونه‌گیری تصادفی بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از آزمون‌های آماری تی تک نمونه‌ای و تی مستقل و از نرم‌افزارهای spss و pls استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که نقش آفرینی مهاجرت‌های معکوس در توسعه سکونتگاه‌های روستایی از لحاظ ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست‌محیطی خیلی زیاد می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the relationship between rural development and reverse migration; Case study of Tehran's 19th district

نویسندگان [English]

  • Mohsen Taheri 1
  • Simin Armaghan 2
  • Majid Valishariat Panahi 3
  • alireza estelaji 4
1 PhD student in Geography and Rural Planning, Islamic Azad University, Imam Khomeini Memorial Branch, Shahreri, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geography and Rural Planning, Imam Khomeini Memorial Branch - Shahreri, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Human Geography, Imam Khomeini Memorial Branch - Shahreri, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Professor, Department of Geography, Imam Khomeini Memorial Branch, Shahreri, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The trend of rural-urban migration during the last 35 years in Iran indicates the formation of reverse migration flow.Despite its impact on the origin and destination, it has received less attention from researchers and planners.In this regard, this study was conducted using descriptive-analytical, correlational and causal research methods and with the aim of explaining the role of reverse migration in the development of rural settlements in District 19.Identifying the most important factors involved in reverse migration of villagers is another goal of the study.The data collection tool in this study is a researcher-made questionnaire whose validity has been formally confirmed by the relevant experts. Cronbach's alpha value was used to determine the reliability of the questionnaire, which is equal to 0.78, and this value is satisfactory in humanities research.The statistical population of the study was 384 people based on Cochran's model by random sampling. To analyze the obtained data, one-sample t-test and independent t-test were used and spss and pls software were used.The results of this study showed that the role of reverse migration in the development of rural settlements in terms of economic, social, physical and environmental dimensions is very high.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural development
  • reverse migration
  • Village
  • District 19 of Tehran
آسایش، حسین (1374)، اصول و روشهای برنامه ریزی روستایی، پیام نور،
اسکلدون، رونالد­(1381)­، مهاجرت روستائیان به شهر و اثرات آن در کاهش فقر روستایی، ترجمه حمیدرضا وجدانی، نشریه جهاد، شماره 252، مرداد و شهریور
افراخته، حسن (1353)، روستانشینی شهری و بحران محیطی (مطالعه موردی رباط کریم) مطالعه و پژوهش‌های شهری و منطقه ای، سال اول، شماره چهارم،
افراخته، حسن و محمد حجیپور (1392) خزش شهری و پیامدهای آن در توسعه پایدار روستایی مورد روستاهای پیرامونی شهر بیرجند، فصلنامه انجمن جغرافیای ایران، جغرافیا، شماره، 39
ایمان، محمد تقی (1368) مهاجرت در کشورهای جهان سوم، مجله ادبیات دانشکده ادبیـات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال 22، شماره‌های 3 و 4، زمستان 1
امانی، سید مهدی، (1380)، جمعیت شناسی عمومی ایران، تهران – سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، (سمت)
ایمانی جاجرمی، حسین و عبدالهی، مجید، 1388، بررسی تحولات مدیریت روستایی در ایران از مشروطیت
تا زمان حاضر، فصلنامه راهبرد، سال هجده، شماره 52، پاییز.
ازکیا، مصطفی و زارع، عادل و ایمانی، علی (1378). رهیافت‌ها و روش‌های تحقیق کیفی در توسعه روستایی. تهران: نشر نی
Adewale, J. (2005). "Socio-economic factors associated with urban-rural migration in Nigeria: a case study of Oyo state", Nigeria, Hum.Ecol, 17(1): 13-16.
Alibabaiee, M, Jom’Epour,M. (2017). [The Process and Pattern of Return Migration and Factors Affecting it (Case Study: Hajilou Dehestan- Kabodarahang County) (Persian)]. Journal of Research and Rural Planning 5 (4), 91-105.
Bardi, R. Ghadami, M. & Jokar, E. (2011). [Reverse Immigration, a Positive Phenomenon in Iran's Demographic Space (Persian)]. Paper presented at The 11th Congress of Iranian Geographers, Tehran, Iran, and 15-16 September 2011.
Ghasemi, M. Javan, J. & Saberi, Z. (2014). [An Analysis of the Reverse Immigration Formation in Rural Areas of Binaloud Township (Persian)]. Journal of Arid Regions Geographic Studies, 4(16), 15-37.
Mirkatouli, J. Vesal, Z. Aghajani, A. & Hhodadad, M. (2015). [An Investigation into the Goals of Building a Second House in Rural Areas and determining its Impacts on the Relations between the City and Village (Case of Study: Central Region of Gorgan County) (Persian)]. Journal of Research and Urban Planing, 4(2), 1-10.
Mirfallah Nasiri, SM. Azimi, F. & Sabaghi, S. (2017). [Is reverse migration is happening in Iran? (Persian)]. Journal of Statistic, 4(4), 14-20.
Ofuoku, A. U. (2012). Urban-Rural Migration in Delta State, Nigeria: Implications for Agricultural Extension Service. Global Journal of Science Frontier Research, 12(6-D).