ارزیابی نقش گردشگری در توسعه کارآفرینی روستایی، مطالعه موردی: روستاهای واقع در محور ارتباطی زنجان-آببر

نوع مقاله : مقاله علمی -پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دکترای جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی، دانشگاه زنجان زنجان، ایران

2 دکترای جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانش آموخته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه زنجان

4 دانش آموخته جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، دانشگاه زنجان

چکیده

با توجه نارسایی فعالیت‌های کشاورزی در ایجاد فرصت‌های اشتغال و درآمد برای روستاییان، توسعه گردشگری به دلیل اهمیتی که در پیوند بین بخش‌های مختلف اقتصادی- اجتماعی دارد، به عنوان یکی از مهمترین رویکردهای توسعه کارآفرینی مورد توجه محققان قرار گرفته است. تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش گردشگری در کارآفرینی روستایی در محور ارتباطی زنجان- آببر انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به لحاظ روش از نوع توصیفی-تحلیلی مبتنی بر گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه است. به این منظور از 1162 خانوار ساکن در 8 روستای واقع در مسیر جاده زنجان-آببر، 289 مورد با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه انتخاب شده است. روایی گویه‌ها توسط گروهی از صاحب‌نظران تأیید شده و پایایی گویه‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به میزان 83/0 محاسبه گردید. نتایج نشان می‌دهد که مقادیر میانگین تمامی مولفه‌های کارآفرینی روستایی بالاتر از میانگین طیف لیکرت برآورد شده است که نشانگر تاثیر مثبت گردشگری بر بهبود کارآفرینی در منطقه مورد مطالعه است. نتایج تحلیل دو گروه روستاهای دشتی و کوهستانی نیز نشان می‌دهد که از بین شاخص‌های کارآفرینی، مولفه‌های ایجاد اشتغال در فعالیت‌های غیر کشاورزی، ریسک‌پذیری در فعالیت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری و جذب اعتبارات با سطح معناداری بالای 95 درصد در روستاهای کوهستانی و دشتی متفاوت هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Role of Tourism in the Development of Rural Entrepreneurship, Case Study: Villages Located in Zanjan-Abbar Connection Axis

نویسندگان [English]

  • jamshid einalia 1
  • Behrooz mohammadi yeganeh 2
  • Hassan Ghasemloo 3
  • Azam Bigdeli 4
1 PhD in Geography and Rural Planning, Zanjan University Zanjan, Iran
2 PhD in Geography and Rural Planning, Zanjan University, Zanjan, Iran
3 Graduated of Geography and Rural Planning, University of Zanjan, Zanjan, Iran
4 Graduated of Geography and Tourism Planning, University of Zanjan , Zanjan, Iran
چکیده [English]

Rural areas in our country due to the predominance of agricultural activities and its failure to create employment and income opportunities for residents face many challenges in their development. Therefore, rural tourism development because of its importance in linking between various socio-economic sectors has been of interest to researchers as one of the most important approaches to entrepreneurship development and diversification of employment. The aim of study was to investigate the role of rural tourism in rural development through entrepreneurship and improving job opportunities for residents of rural areas in Zanjan-Abbar communication axis. This research is applied; and used method is analytical– descriptive. The needed data was collected by using observation and questionnaires. For this purpose from a total number of 1162 permanent households in 8 villages in Zanjan-Abbar road, 289 cases were selected as sample by the use of Cochran formula; and the questionnaires were distributed among them randomly. The validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts and the reliability of the variables was calculated by the use of Cronbach's alpha of 0.83. The research results shows that the mean values of all the components of rural entrepreneurship are higher than 3 and their difference is significant at 0.01 level indicating the positive impact of tourism on improving entrepreneurship in the study area, and only the components of job creation in non-agricultural activities (0.007), economic activities risks (0.050) and investment and attracting credit (0.004) in mountainous and plain villages are significantly different from each other

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural tourism
  • Small entrepreneurships
  • rural economy
  • Zanjan Province
بهرامی، رحمت. (1395). تحلیلی بر نقش گردشگری و اثرات آن بر توسعه سکونتگاه­های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان مریوان)، مطالعات برنامه­ریزی سکونتگاه­های انسانی، 11 (34)، 113-101.
جمعه­پور، محمود. (1394). مقدمه­‌ای بر برنامه­‌ریزی توسعه روستایی؛ دیدگاه­ها و روش­ها، تهران: انتشارات سمت.
جمعه­پور، محمود. و احمدی، شکوفه. (1390). تاثیر گردشگری بر معیشت پایدار روستایی (مطالعه موردی: روستای برغان، شهرستان ساوجبلاغ، پژوهش­های روستایی، 2 (1)، 62-33.
جوان، جعفر. علوی­زاده، سیدامیر محمد. و کرمانی، محمود. (1390). نقش متنوع سازی فعالیت­های اقتصادی در توسعه پایدار روستایی مطالعه موردی: شهرستان سمیرم، جغرافیا، 9 (29)، 70-54.
رضوانی، محمدرضا. (1389). مقدمه­ای بر برنامه­ریزی توسعه روستایی در ایران، تهران: انتشارات قومس.
رکن­الدین افتخاری، عبدالرضا. و قادری، اسماعیل. (1381). نقش گردشگری در توسعه روستایی: نقد و تحلیل چهارچوب­های نظریه­ای، برنامه­ریزی و آمایش فضا، 6 (2)، 41-23.
رومیانی، احمد. (1392). ارزیابی نقش جریان­ سرمایه­های شهری- روستایی در توسعه پایدار گردشگری، مطالعه موردی: دهستان حصارولیعصر- شهرستان بوئین زهرا، پایان نامه­ی کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، استاد راهنما: جمشید عینالی، دانشگاه زنجان، ایران.
دادورخانی، فضیله. رضوانی، محمدرضا. ایمنی قشلاق، سیاوش. و بوذرجمهری، خدیجه. (1390). تحلیل نقش گردشگری در توسعه‎ی ویژگی‎های کارآفرینانه و گرایش به کارآفرینی در بین جوانان روستایی (مطالعه‎ی موردی: روستای کندوان و اسکندان شهرستان اسکو)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، 43 (4)، 169-196.
طوسی، رمضان. جمشیدی، علیرضا و تقدیسی، احمد. (1393). کارآفرینی روستایی و تعیین عوامل مؤثر بر آن (مطالعة موردی: روستاهای شهرستان مینودشت)، پژوهش و برنامه ریزی روستایی، 3 (4)، 12-1.
مرکز آمار ایران. (1395). سالنامه آماری استان زنجان، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان زنجان.
یاسوری، مجید. قرشی، محمد باسط. و وظنخواه، ژیلا. (1394). تحلیل موانع و راهکارهای توسعه کارآفرینی زنان روستایی دهستان گوراب پس فومن، پژوهش­های روستایی، 6 (2)، 342-323.
محمدی یگانه، بهروز. عینالی، جمشید. و بیگدلی، اعظم. (1395). نقش کارآفرینی در توسعه مناطق روستایی با تاکید بر گردشگری، مطالعه موردی: دهستان حصار ولیعصر- شهرستان آوج، برنامه­ریزی منطقه­ای، 6 (21)، 204-193.
رومیانی، احمد. (1390). ارزیابی نقش جریان سرمایه­های شهری- روستایی در توسعه پایدار گردشگری، مطالعه موردی: دهستان حصار ولیعصر- شهرستان بوئین­زهرا، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، استاد راهنما: جمشید عینالی، دانشگاه زنجان.
Ács, Z.J. and Naudé, W.A. (2013). Entrepreneurship, Stages of Development, and Industrialization, (In Szirmai, A., Naudé, W.A. and Alcorta, L. eds. Pathways to Industrialization in the 21st Century. Oxford: Oxford University Press. Chapter 14).
Azimi, F. (2015). The Priorities of the Government’s Role in Rural Tourism Development in Tehran Province (from Local People, Tourists and the Authorities’ Point of View). American Journal of Rural Development, 3(1), 1-4.
Bhola-Paul, H. M. (2015). Tourism Challenges and the Opportunities for Sustainability: A Case Study of Grenada, Barbados, and Tobago. Journal of Tourism and Hospitality Management, 3(9-10), 204-213.
Chibba, M. (2011). The Millennium Development Goals: key current issues and challenges. Development Policy Review, 29(1), 75-90.
Dahlman, C. (2015). A new rural development paradigm for developing countries in the 21st century. OECD Development Centre, New York, September 26, 2015. https://ec.europa.eu/europeaid/sites/devco/files/presentation_of_mr_dahlman.pdf.
Drăgulănescu, I. V., & Druţu, M. (2012). Rural tourism for local economic development. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences. 2(1), 196-203.
Dykes, S., & Walmsley, A. (2015). The Reluctant Tourist? An Exploration of Second Home Owners’ Perceptions of Their Impacts on North Cornwall, UK. European Journal of Tourism Hospitality and Recreation. 6(2), 95-116.
Fagioli, F. F., Diotallevi, F., & Ciani, A. (2014). Strengthening the sustainability of rural areas: the role of rural tourism and agritourism. Rivista di Economia Agraria, 69(2-3), 155-169.
Herawati, A., Purwaningsih, A., Pudianti, A., & Surya, R. V. (2014). Rural tourism community empowerment based on local resources for improving community welfare: Case on Pentingsari village, Yogyakarta, Indonesia. Review of Integrative Business and Economics Research, 3(2), 88.
Ionela, G. P., Constantin, B. M., & Dogaru, L. D. (2015). Advantages and limits for tourism development in rural area (Case Study Ampoi and Mureş Valleys). Procedia Economics and Finance. 32, 1050-1059.
Kheiri, J., & Nasihatkon, B. (2016). The effects of rural tourism on sustainable livelihoods (Case study: Lavij rural, Iran). Modern Applied Science, 10(10), 10.
Melamed, C., & Scott, L. (2011). After 2015: progress and challenges for development. https://www.odi.org/resources/docs/7061.pdf
Muresan, I. C., Oroian, C. F., Harun, R., Arion, F. H., Porutiu, A., Chiciudean, G. O., & Lile, R. (2016). Local Residents’ Attitude toward Sustainable Rural Tourism Development. Sustainability, 8(1), 100-114.
Mwatsika, C. (2015). Entrepreneurship development and entrepreneurial orientation in rural areas in Malawi. African Journal of Business Management, 9(9), 425-436.
Nagaraju, L. G., & Chandrashekara, B. (2014). Rural Tourism and Rural Development in India, International Journal of Interdisciplinary and Multidisciplinary Studies (IJIMS), l (6), 42-48.
Namdar, R., & Sadighi, H. (2013). Investigation of major challenges of rural development in Iran utilizing Delphi technique. Journal of Agricultural Science and Technology, 15(3), 445-455.
Nordin, A. O. S., Lonik, K. A. T., & Jaafar, M. (2014). Empowering Local Communities through Tourism Entrepreneurship: The Case of Micro Tourism Entrepreneurs in Langkawi Island. In SHS Web of Conferences (Vol. 12, p. 01101). EDP Sciences.
Ramjit, M. (2015). Sustainable regional development through rural tourism in Jammu and Kashmir, African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 4(2). ISSN: 2223-814X. http//: www.ajhtl.com
Ray, N. (Ed.). (2014). Handbook of Research on Strategic Business Infrastructure Development and Contemporary Issues in Finance. IGI global.
Petersen, L. A. (2010). An Examination of Integrated Rural Tourism Development in the Goris Region of Armenia. All Graduate Theses and Dissertations. Paper 607.
Paul, M., & Sharma, A. (2013). Entrepreneurship as a Tool for Rural Development. Global Journal of Management and Business Studies, 3(3), 319-322.
Saxena, G. (2016). Marketing Rural Tourism: Experience and Enterprise. Edward Elgar Publishing.
Sgroi, F., Di Trapani, A. M., Testa, R., & Tudisca, S. (2014). The rural tourism as development opportunity or farms. The case of direct sales in Sicily. Am. J. Agric. Biol. Sci. 9(3), 407-419.
Silva, L., & Leal, J. (2015). Rural tourism and national identity building in contemporary Europe: Evidence from Portugal. Journal of Rural Studies, 38, 109–119. http://dx.doi.org/10.1016/j.jrurstud.2015.02.005
Sharif, N. M. and Lonik, K. A. T. (2014). Entrepreneurship as a Catalyst for Rural Tourism Development. In SHS Web of Conferences (Vol. 12, p. 01087). EDP Sciences.
Sharpley, R., & Telfer, D. J. (Eds.). (2014). Tourism and development: concepts and issues (Vol. 63). Channel View Publications.
Surugiu, C. (2009). Development of Rural Tourism through Entrepreneurship. Revista de turism-studii si cercetari in turism, (8), 65-72.
United Nations. (2015). Resolution adopted by the General Assembly on 11 September 2015. http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/70/1&Lang=E
Losch, B., Fréguin-Gresh, S., & White, E. (2011). Rural transformation and late developing countries in a globalizing World: A Comparative Analysis of Rural Change. Final Report of the Rural Structure Program, Revised Version. Washington, DC: World Bank.
Ahmed, I. and Jahan, N. (2013). Rural Tourism-Prospects in Rustic Bengal, European Journal of Business and Management, ISSN 2222-2839 (Online), 5 (16), 163-171.
Carree, M., & Thurik, R. (2006). Understanding the role of entrepreneurship for economic growth. The Handbook of Entrepreneurship and Economic Growth, Cheltenham, Elgar, ix-xix.
Choi, H. S. (2003). Measurement of sustainable development progress for managing community tourism, Texas, Univercity of Texas.
Festus, I. A., & Omoboye, I. F. (2015). Rural Tourism in Ekiti State, Nigeria: Issues, Trajectories, Opportunities Entrepreneurship and Implications for Rural Business Development. American Journal of Tourism Management, 4(1), 18-25.
Giannakis, E. (2014). The role of rural tourism on the development of rural areas: The case of Cyprus. Romanian Journal of Regional Science, 8(1), 38-53.
Gülümser, A. A., Levent, T. B., Nijkamp, P., & Poot, J. (2012). The role of local and newcomer entrepreneurs in rural development: A comparative meta-analytic study. Research Memorandum, 1.
Islam, F., & Carlsen, J. (2012). Tourism in rural Bangladesh: Unlocking opportunities for poverty alleviation?. Tourism Recreation Research, 37(1), 37-45.
Jurdana, D. S., Milohnic, I., & Dadic, L. (2015). Entrepreneurship in Tourism as a Factor of Rural Development. Journal of WEI Business and Economics, 4(2), 1.
Kaag, M., Baltissen, G., Steel, G., & Lodder, A. (2019). Migration, youth, and land in West Africa: making the connections work for inclusive development. Land8(4), 60.
Komppula, R. (2007). Developing rural tourism in Finland through entrepreneurship. Tourism in the New Europe, 123-133.
Malik, A. S. (2015). RURAL URBAN MIGRATION. The Professional Medical Journal22(06), 674-682.
Mberu, B. U. (2005). Who moves and who stays? Rural out-migration in Nigeria. Journal of Population Research22(2), 141-161.
McLaren, D (2003), Rethinking tourism and ecotravel. Second Ed. CT: Kumarian Press, Inc.
Naudé, W. (2013). Entrepreneurship and economic development: Theory, evidence and policy. Discussion Paper No. 7507, July 2013.
Nandanwar, K. P. (2011). Role of Rural Entrepreneurship in Rural Development. International Reformed Research Journal, 2, 26.
Nemirschi, N., & Craciun, A. (2010). Entrepreneurship and tourism development in rural areas: case of Romania. Romanian Economic and Business Review, 5(1), 138.
Nwachukwu, A. C. (2012). The role of entrepreneurship in economic development: The Nigerian perspective. European Journal of Business and Management, 4(8), 96.
Yiannakis, J. N., & Davies, A. (2012). Diversifying rural economies through literary tourism: a review of literary tourism in Western Australia. Journal of Heritage Tourism, 7(1), 33-44.