تببین شاخص‌های رشد هوشمندشهری با رویکرد آینده نگاری( مطالعه موردی: شهر ارومیه)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد ملکان، دانشگاه آزاد اسلامی، ملکان، ایران

3 استادیار گروه شهرسازی و معماری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

چکیده

رشد و توسعه شهر و به دنبال آن افزایش جمعیت شهری در چند دهه گذشته مسائل چون استفاده نابجا از زمین، گسترش زاغه و رشد قارچ گونه شهر، پراکنده روی، عدم تخصیص صحیح زمین شهری، از بین رفتن زمین‌های کشاورزی حومه شهر، ضعف خدمات رسانی در داخل شهر را در پی‌داشته است. این مسائل باعث توجه جدی به حل مشکلات شهری در داخل شهر به جای جستجوی راهکار در زمین‌های حومه ‌شهر شد. هدف از این مقاله تبیین شاخص‌های رشد هوشمند در شهر ارومیه با رویکرد آینده‌نگاری بوده است. بر این مبنا جهت جمع آوری اطلاعات از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل، 37 شاخص در محیط میک‌مک رابطه سنجی شده‌اند و اثرات مستقیم، غیر مستقیم و عملکرد هرکدام مشخص گردیده و در نهایت پیشرانهای کلیدی در این محیط نرم افزار استخراج و برای تحلیل و استخراج سناریو وارد محیط سناریو ویزارد شده‌‌اند.نتایج تحقیق نشان دهند دو نوع سناریو ( قوی و محتمل) برای رشد هوشمند شهر ارومیه بوده است. در این میان 12سناریومحتمل بوده‌اند. که 8 سناریو با وضعیت مطلوب و ارزش کلی 76 تا 63 ، دو سناریو ایستا با ارزش‌کلی پایین( 19 و 52) و در نهایت دو سناریو بحرانی که دارای ارزش‌های 17 و 80 بوده‌اند. در این میان احتمال تحقق سناریو بحرانی 12 بیشتر از دیگر سناریوها بوده است و در مرتبه دوم سناریوهای 1 تا 8 قرار گرفته‌اند. در نهایت جهت جلوگیری از تحقق سناریو 12 و گرایش به سوی سناریوهای 1-8 پیشنهادهای ارائه شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining Urban Smart Indicators of Foresight Approach (Case Study: Urmia City)

نویسندگان [English]

  • rasul tajeri 1
  • bashir beygbabye 2
  • ali Azar 3
1 - Department of Geography and Urban Planning, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
2 Assistant Professor of Department of Geography and Urban Planning, Malekan Branch, Islamic Azad University, Malekan, Iran
3 Assistant Professor of Architecture and Urban Planning, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran
چکیده [English]

Growth and development of the city, followed by an increase in urban population over the past few decades, such as misuse of land, slum spread and urban fungus growth, dispersed zinc, inadequate urban land allocation, loss of suburban farmland, weakness Provides in-town services. These issues gave serious consideration to solving urban problems within the city rather than seeking solutions in the suburbs. The purpose of this paper is to explain the smart growth indicators in Urmia city with a foresight approach. Accordingly, two methods of library and field research have been used to collect information. For analysis, 37 indices have been evaluated in the MIMC environment and the direct, indirect and performance effects of each have been identified and finally key proponents have been extracted in this software environment and entered into the Wizard Scenario for scenario analysis and extraction.The results show that there are two types of scenarios (strong and probable) for smart growth in Urmia. There have been 12 possible scenarios. There are 8 scenarios with optimal status and 76 to 63 overall value, two static scenarios with low overall value (19 and 52) and finally two critical scenarios that have values of 17 and 80. In this case, the critical scenario is 12 more likely to be realized than the other scenarios and is ranked second to scenarios 1-8. Finally, suggestions are made to prevent the realization of scenario 12 and the tendency towards scenarios 1-8.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smart Growth
  • sustainable development
  • Urmia
  • Foresight
بخشی، امیر(1395)، نقش رشد هوشمند در توسعه پایدار شهرهای ساحلی(مطالعه موردی: شهر بابلسر)، رساله دکتری جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه پیام نور.
شامی، فاطمه(1396)، بررسی اثرات توسعه درونزا در بافت­های فرسوده شهری با رویکرد رشد هوشمند(مطالعه موردی بافت فرسوده شهر زنجان، پایانامه ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان
شکرزار، اصغر، جمشید، زهرا؛ جمشیدی، پروانه(1393)، ارزیابی اصول و راهکارهای رشد هوشمند شهری در توسعه اتی شهر رشت براساس مدل تراکم جمعیتی هلدرن، جغرافیا و توسعه، شماره 41
عبدالهی، علی اصغر؛ فتاحی، مژگان(1396)، سنجش شاخص­های رشد هوشمند شهری با استفاده از تکنیک الکترا(مطاله موردی» مناطق شهر کرمان)، برنامه­ریزی و آمایش فضا، دوره بیست و یکم
م، امین(1395)، ارائه الگوی بهینه جهت رشد هوشمند شهری با تاکید بر توسعه میان­افزا(نمونه موردی: شهر ارومیه)، پایانامه ارشد برنامه­ریزی شهری، دانشکده معماری، شهرسازی وهنر، دانشگاه ارومیه.
مختاری، ؛ حسین زاده، ر؛ صفرعلی زاده، الف)، 1392)تحلیل الگوی رشد هوشمند شهری در مناطق چهارده گانه اصفهان
براساس مدل‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای.» نشریه مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای: سال پنجم، شماره نوزدهم، -86
مرکز آمار ایران 1395
ویسی پور، معصومه(1393)، تحلیل فضایی شاخص­های رشد هوشمند شهر در شهر اهواز، پایانامه ارشد جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده علوم زمین.
Alawadhi Suha, Armando, Aldama-Nalda, Hafedh, Chourabi, Ramon, Gil-Garcia, Sofia, Leung, Sehl Mellouli, Taewoo Nam, Theresa A. Pardo, Hans J. Scholl, Shawn Walker, (”, 2012 )“Building understanding of smart city initiatives
Couch C, Leontidou L and Petschel-Held G (2007). Urban Sprawl in Europe: Landscape, Land-Use Change and Policy, U.K: Blackwell publication
Feiock, R. (2004). Politics, Institutions and Local Land-Use Regulation. Urban Studies 41 (2): 363-75.
Feiock, R., Antonio F. Tavares, and Mark Lubell. (2008). Policy Instrument Choices for Growth Management and Land Use Regulation, The Policy Studies Journal 36 (3): 461-80.
Glaster, G. et.al. (2001). Wrestling Sprawl to the Ground: Defining and Meaturing an Elusive
Concept, Housing Policy Debate, Volume 12, Issue 4, pp. 681-717
Hawkins. C. V. (2011) “Smart Growth Policy Choice: A Resource Dependency and Local Governance Explanation”. The Policy Studies Journal, 39(4), 682-697
Litman, T. & Steele, R. 2013. Land use impacts on transport. Retrieved from
Walmshey ,A. 2006. Green ways: multiplying and diversifying in the 21 st century. Land
scape and urban planhng. Vol 76
World Urbanization on prospect: Highlights. 2014.United Nations. P 32. Retrieved from:
Yang, Fei (2009), If ‘Smart’ is ‘Sustainable’? An Analysis of Smart Growth Policies and Its
Successful Practices, A Thesis Submitted to the Graduate Faculty in Partial Fulfillment of the
Requirements for the Degree of Master of Community and Regional Planning, Iowa State
University Ames. IA, USA
Ziyari, K (2002). Sustainable Development and Responsibility of Urban Planner in 21Centery,
Magenze of Human and Literature Faculty of Tehran University, Vol. 160, PP: 371-38