جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

چالش ها و فرصت های سیاست خارجی ایران در قبال افعانستان (مطالعه موردی: حکومت طالبان)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی مطالعات بین الملل، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی،واحد لامرد،دانشگاه آزاد اسلامی،لامرد،ایران.
3 استادیار رشته علوم سیاسی گرایش مطالعات بین الملل، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران
چکیده
آشفتگی سیاسی دو قرن اخیر افغانستان و عملکرد نامطلوب حکومت چهار ساله مجاهدین (ش75-1371) که ناامنی، فساد و فقر شدید فرهنگی و اقتصادی را در پی داشت زمینه مناسبی را برای ظهور طالبان در صحنه سیاسی افغانستان آورد. کشور افغانستان به‌ لحاظ تاریخی‌، فرهنگی‌ و سرزمینی‌ دارای اشتراکات بسیاری با کشور ایران است‌. اما به‌ رغم‌ این‌ اشتراکات زیاد، چالش‌های گوناگونی‌ در مسیر همگرایی‌ این‌ دو کشور وجود دارد. هدف مقاله حاضر چالش ها و فرصت های سیاست خارجی ایران در قبال افعانستان (مطالعه موردی: حکومت طالبان) که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی صورت پذیرفته است سوال اصلی پژوهش در مورد چالش ها و فرصت های سیاست خارجی ایران در قبال افعانستان در حکومت طالبان چیست؟نقش جمهوری اسلامی ایران در فرآیند جنگ و صلح در افغانستان چگونه ارزیابی می شود؟پیشینه روابط جمهوری اسلامی با افغانستان تا چه اندازه می تواند در سیاست خارجی دو کشور با توجه به حاکمیت طالبان تاثیرگذار باشد؟ نتایج تحقیق نشان می دهد که چالش هایی از جمله آینده ی مبهم چگونگی برخورد طالبان با شیعیان افغانستان و تنش بر سر هریرورد و همچنین جمهوری اسلامی ایران به دلیل تقابل با امریکا و حضور این کشور در افغانستان در تداوم جنگ در افغانستان نقش دارد و پیشینه روابط جمهوری اسلامی با افغانستان می تواند در سیاست خارجی دو کشور با توجه به حاکمیت طالبان در آینده در روابط دو کشور تاثیرگذار باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Challenges and opportunities of Iran's foreign policy towards Afghanistan (case study: Taliban government)

نویسندگان English

Shaban Mahgol 1
ghaffar Zarei 2
Amin Ravanbod 3
1 Doctoral student in the field of political science and international studies, Lamard Branch, Islamic Azad University, Lamard, Iran
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Lamerd Branch, Islamic Azad University, Lamerd, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Political Science, Department of International Studies, Lamard branch, Islamic Azad University, Lamard, Iran
چکیده English

The political turmoil of the last two centuries in Afghanistan and the unfavorable performance of the four-year Mujahideen government (1371-1975), which resulted in insecurity, corruption and severe cultural and economic poverty, created a suitable environment for the emergence of Taliban in the political scene of Afghanistan. Historically, culturally, and territorially, Afghanistan has a lot in common with Iran. But despite these many commonalities, there are various challenges in the path of convergence of these two countries. purpose of this article is the challenges and opportunities of Iran's foreign policy towards Afghanistan (case study: Taliban government), which is done using the descriptive-analytical method. main question of the research is about the challenges and opportunities of Iran's foreign policy towards Afghanistan in the government. What is Taliban? How is role of the Islamic Republic of Iran in the process of war and peace in Afghanistan evaluated? To what extent can history of relations between Islamic Republic of Iran and Afghanistan affect foreign policy of two countries, considering the rule of Taliban? results of research show that challenges such as unclear future of how Taliban will deal with Shiites of Afghanistan and tension over Harivard, as well as Islamic Republic of Iran due to its confrontation with America and presence of this country in Afghanistan, play a role in continuation of war in Afghanistan, and history of relations Islamic Republic of Afghanistan can be influential in foreign policy of two countries due to the Taliban's rule in future in relations between two countries.

کلیدواژه‌ها English

Geopolitics
Afghanistan
Iran
challenges
opportunities
احمدی، حمید، و بیداله خانی، آرش. (1391). طالبان پاکستان: علل پیدایش, ماهیت و چالش های امنیتی. سیاست- مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 42(1)، 21-37.
احدی، انور الحق. (1377). عربستان سعودی، ایران و جنگ در افغانستان، افغانستان طالبان و سیاستهای جهانی، ترجمه عبدالغفار محقق، انتشارات ترانه، مشهد.
اطاعت، جواد، و ورزش، اسماعیل. (1391). هیدروپولیتیک هیرمند: دلایل, آثار و پیامدها. پژوهشهای جغرافیای انسانی (پژوهش های جغرافیایی)، 44(80)، 193-212.
اموری خرشتمی، کلثوم (1392) سیاست خارجی آمریکا و تحولات خاورمیانه پس از یازده سپتامبر (طرح خاورمیانه جدید) پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه علوم سیاسی (روابط بین الملل)، دانشگاه گیلان
امیری نیا، د (1384)، بررسی چالش های جغرافیایی موثر در توسعه روابط ایران و افغانستان، پایان نامه کارشناسی ارشد.
آریانفر، عزیز (2010)، دیورند، پایان خط نزدیک می شود، میخ آخر بر تابوت تابوی دیورند، کابل: نشر مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان.
پیشگاه هادیان، ح (1386). امنیت مرزهای شرقی ایران، معاونت پژوهش های سیاست خارجی، گروه مطالعات راهبردی.
حاتمی، عباس (1390). نظریه های مختلف دولت سازی، به سوی چارچوب بندی نظری، پژوهش نامه علوم سیاسی، سال ششم، شماره سوم، ص 44
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال (1388). چارچوب مفهومی برای ارزیابی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی
رزاقی، موسوی، سید قاسم و میرزائی، محمد امین (1394). جایگاه سیاسی شیعیان در افغانستان معاصر با تاکید بر آسیب های آن، پژوهش نامه تاریخ، 10 (40)، 55-70.
سجادی، عبدالقیوم (1389). گفتمان جهانی شدن و اسلام سیاسی در افغانستان پسا طالبان، سازمان انتشارات دانشگاه مفید
قریشی کربن، سید حسن و همکاران (1396) نقش جمهوری اسلامی ایران در روند دولت- ملت سازی در افغانستان و تاثیر آن بر امنیت ملی ایران، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، 13 (40)، 71-95.
کریمی پور، ی (1379). ایران و همسایگاان (منابع تنش و تهدید)، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی تربیت معلم
لطفی، حیدر. (1394). تحلیل ژئوپلیتیکی روابط افغانستان و ایران؛ چالش­ها و فرصت ها. پژوهشنامه خراسان بزرگ، 6(19 )، 57-75.
متقی، عبدالقدیر (1397). تحلیل استراتژیک بندر چابهار در روابط (افغانستان-ایران-هند)، کابل: انیستیتو مطالعات استراتژیک افغانستان.
محمدیان، علی. (1390). بررسی سیاست خارجی ایالات متحده در افغانستان: دولت سازی با تاکید بر بازسازی نیروهای مسلح. تحقیقات سیاسی و بین المللی، 3(8)، 121-148.
میرحیدر، دری (1384). مبانی جغرافیای سیاسی، چاپ هشتم، تهران: انتشارات سمت.
نصیری، مشکینی (1393). آسیب شناسی ژئوپلیتیکی سیاست های ایران در قبال کشور افغانستان و تاثیر آن بر امنیت ملی، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
هاشمی، محمد سمیع (1395).سیاست خارجی آمریکا در افغانستان پسا طالبان (بررسی استراتژی مبارزه علیه تروریسم در سیاست خارجی بوش و اوباما در افغانستان پسا طالبان) کابل: انتشارات سعید.
یحیایی، سبحان، و کیا، سیده مرضیه. (1388). مطالعه انگاره های هویت فرهنگی و هویت ملی ملت های ایران و افغانستان با تاکید بر نگره های مهاجران افغانی به ایرانیان. مطالعات ملی، 10(1 (37))، 135-156.
Kouzehgar Kaleji, V. (2012). Ups And Downs In Iran-Pakistan Ties. Iranian Review Of Foreign Affairs, 2(4), 141-178.
Quinlan, P. J. (2012). Pakistan: A Conflicted Ally In The Fight Against Terrorism. Global Security Studies, 3(1), 1-14.