جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بررسی تقابل آیین های مغولی با سنت های اجتماعی فرهنگی در سرزمین های اسلامی در دوره حاکمیت مغول

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
فرزانه سادات مهدیان زاده 1
رضا شعبانی صمغ آبادی 2
عبدالعزیز موحد 3
رضا کیانی نیا 3
1 دانشجوی دکتری، گروه تاریخ اسلام، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
2 استاد، گروه تاریخ، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
3 استادیار، گروه تاریخ، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
10.22034/jgeoq.2024.280258.3007
چکیده
مغولان طبق آداب و رسوم خاص خود به لحاظ زندگی عشیره ای و بیابانگردی، مراسم و عاداتی داشتند که باعث تمایز و تفاوت فرهنگی آنها از دیگران می شده است. البته این رسوم و سنن به مرور و به واسطه اختلاط مغولان با اقوام دیگر، دچار تغییرات و پیشرفت هایی شد. بعضی از آنها به کلی از میان رفت و یا کم رنگ شدند و بعضی از آنها با رسوم و سنن اقوام دیگر در هم آمیخت و تغییر شکل داد و حتی بعضی از سنن آنها توسط اقوام دیگر پیگیری و احیا شده و گسترش یافتند. مغولان با توجه به شرایط زندگی خودشان که دامدار و بیابانگرد بودند برای پیدا کردن چراگاه و مکانی برای دام هایشان سکنی می‌گزیدند و از طرفی چون سرزمین های اسلامی و بویژه ایرانیان که یکجا نشین و کشاورز بودند این امر باعث تقابل فرهنگی و آداب و سنن اجتماعی آنان می شده است و مغولان از زندگی یکجا نشینی و شهر نشینی بی خبر بودند و اطلاع کامل و کافی نداشتند. بر این اساس در این پژوهش که مبتنی بر روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است این سوال مطرح شده است که آیین مذهبی و غیرمذهبی مغولان در تقابل با اسلام پس از چیرگی آنها، چه تاثیری بر عوامل اجتماعی و روابط فرهنگی بر جوامع اسلامی گذاشته است؟ که به نظر می رسد که تقابل و تفاوت آیین و آداب و رسوم مغولان و جوامع اسلامی پس از چیرگی آنها تاثیرات زیادی بر اوضاع اجتماعی(روابط و فعالیت های اجتماعی)
کلیدواژه‌ها
آیین های مغولی
سنت های اجتماعی فرهنگی
سرزمین های اسلامی
حاکمیت مغول

عنوان مقاله English

Investigating the contrast of Mongolian rituals with social and cultural traditions in Islamic lands during the period of Mongol rule

نویسندگان English

Farzaneh Sadat Mehdianzadeh 1
Reza Shabani 2
Abdolaziz Movahed 3
Reza kianinia 3
1 PhD student, Department of Islamic History, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran.
2 Professor, Department of History, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran
3 Assistant Professor, Department of History, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran.
چکیده English

According to their own customs and traditions, in terms of tribal life and desert travel, the Mongols had ceremonies and habits that made them culturally different from others. Of course, these customs and traditions underwent changes and improvements over time and due to the mixing of Mongols with other tribes. Some of them completely disappeared or faded, and some of them mixed with the customs and traditions of other tribes and changed their shape, and even some of their traditions were followed, revived and expanded by other tribes. According to their living conditions, the Mongols, who were herders and desert wanderers, settled in order to find pasture and a place for their animals, and on the other hand, such as Islamic lands and especially Iranians, who were sedentary and farmers, this caused a cultural conflict and their social customs and traditions. and the Mongols were unaware of the life of living together and living in cities and they did not have complete and sufficient information. Based on this, in this research which is based on the descriptive-analytical method, the question has been raised that what effect did the religious and non-religious religion of the Mongols have on the social factors and cultural relations on the Islamic societies in contrast to Islam after their dominance? It seems that the confrontation and difference between the rituals and customs of the Mongols and Islamic societies after their dominance had a lot of effects on the social situation (social relations and activities).

کلیدواژه‌ها English

Mongolian rituals
social and cultural traditions
Islamic lands
Mongol rule
آقسرایی، محمودبن محمد(1362). مسامره الاخبار و مسایره الاخیار یا تاریخ سلاجقه، به تصحیح عثمان توران، تهران، انتشارات اساطیر.
ابن عبری، غریغوریوس‌بن‌هارون. (1364). مختصر تاریخ الدول، مؤلف: مترجم: عبدالمحمد آیتی، ناشر: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ویراستار: عبدالله شریفی‌خجسته.
اشپولر، برتولد. (1384). تاریخ مغول در ایران، ترجمه محمود میر آفتاب، تهران: علمی و فرهنگی، چاپ هشتم.
اشرف، احمد. (١٣٥٩). موانع تاریخی رشد سرمایه داری در ایران دورة قاجاریه، تهران: زمینه.
اقبال آشتیانی، عباس. (1376). تاریخ مغول و اوائل ایام تیموری، تهران: نامک.
بارتولد، واسیلی ولادیمیر. (1352). ترکستان نامه، ترجمة کریم کشاورز. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
بیانی، شیرین. (1370). دین و دولت در ایران عهد مغول، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، چاپ دوم.
بیانی، شیرین. (1379)، مغولان و حکومت ایلخانی در ایران، تهران: سمت.
پطروشفسکی، آی. پی. (1351). نهضت سربداران، خراسان ترجمه کریم کشاورز، پیام تهران.
پطروشفسکی، آی. پی. (١٣٦٦). تاریخ اجتمـاعی و اقتصـادی ایـران در دورة مغـول، ترجمـة یعقوب آژند، تهران: اطلاعات.
تسف، ولادیمیر. (1383). نظام اجتماعی مغول، ترجمه شیرین بیانی، تهران: علمی و فرهنگی، چاپ سوم.
تسف، ولادیمیر. (1376) چنگیزیان، ترجمه شیرین بیانی، تهران : اساطیر، چاپ سوم.
جوینی، عطاملک. (بی تا)، تاریخ جهانگشای جوینی، مجلدات1و 2و3، تهران : بامداد، چ دوم.
حاجی مزدارانی، مرتضی، کوپا، فاطمه و همکاران (1391). « بررسی تاریخی ناامنی های عهد مغول و نقش آن در انحطاط اخلاقی ایرانیان»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهرا سال بیست ودوم، دوره جدید، شماره 15، پیاپی 103.
خواند میر، غیاث الدین. (1362). حبیب السیر، زیر نظر محمد دبیر سیاقی، تهران : خیام، چاپ دوم.
رجب زاده، هاشم. (١٣٧٧). خواجه رشیدالدین فضل الله، تهران : طرح نو.
رویمر، اسمیت (جان ماسون)، (1361). خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، انتشارات مرکز فرهنگی علامه طباطبایی، تهران.
زمخشری، ابوالقاسم محمود (1354). ربیع الابرار، به کوشش سلیم النعیمی، بغداد، مطبعه الاعظمیه.
سمرقندی، کمال الدین عبدالرزاق. (1372) مطلع سعدین و مجمع بحرین، به اهتمام عبدالحسین نوائی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ دوم.
شبانکاره ای، محمدبن علی. (1363)، مجمع الانساب، به تصحیح میرهاشم محدث، تهران، امیرکبیر.
صفا، ذبیح الله. (1378) تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس.
کارپن، پلان (1363). سفرنامة پلان کارپن. ترجمۀ ولی الهو شادان. تهران: فرهنگ سرای یساولی.
کاظم نیا؛ فریبا ؛(1386). کنیزان: وضع اجتماعی - حقوقی در دوره مغول ایلخانی؛ تاریخ و تمدن اسلامی، صص 75-90.
گروسه، رنه. (1384)، تاریخ مغول (چنگیزیان)، محمود بهفروزی، تهران : آزاد مهر.
گروسه، رنه. (1368) امپراطوری صحرانوردان، ترجمه عبدالحسین میکده، تهران: علمی و فرهنگی، چاپ سوم.
لمب، هرولد. (1368) چنگیزخان مغول فرمانروای سرزمین های سوخته، مترجم: ابوطالب صارمی، تهران: آموزش انقلاب اسلامی، چاپ سوم.
لمبتون، ان.کی.اس(1372). تداوم و تحویل در تاریخ میانه ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: نشرنی.
میر خواند، محمدبن خاوندشاه. (1380). تاریخ روضه الصفا، تصحیح جمشید کیان فر، ج 5، تهران: اساطیر.
میلیونه، ایل. (1369) سفرنامه مارکوپولو، ترجمه سید منصور سجادی و آنجلا دی جوانی رومانو، تهران: بوعلی.
نسوی خرندزی زیدری، شهاب الدین. (1344). سیرت جلال الدین منکبرنی، تصحیح مجتبی مینوی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
نمازی، حسین. (١٣٧٤). نظام های اقتصادی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی .
وصاف الحضره، عبدالله بن فضل الله شیرازی. (1346ش). تاریخ وصاف، معروف به کتاب «تجزیه المصار و تزجیه الاعصار»، چاپ عبدالمحمد آیتی، تهران.
هال، مری. (1380) امپراطوری مغول، ترجمه نادر میر سعیدی، تهران: ققنوس.
یزدی، شرف الدین علی،(1387) ظفرنامه، مصححین سید سعید میر محمد صادق و عبدالحسین نوائی، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
یوان، چائو پی شه. (١٣٥٠). تاریخ سری مغولان، ترجمة فرانسه از پل پلیو، ترجمة فارسی شیرین بیانی، تهران.
همدانی، رشیدالدین فضل الله. (1338)، جامع التواریخ، چاپ بهمن کریمی، تهران.