جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

سیر تاریخی بیع تشریفاتی در ایران

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
3 استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
10.22034/jgeoq.2024.283074.3035
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، سیر تاریخی بیع تشریفاتی در ایران بود. شکل‌گرایی هر چند به صورت جزئی، اما همواره در جوامع مختلف وجود داشته است. شکل‌گیری قراردادها در جوامع باستانی، به دلایل گوناگون، موقوف به رعایت برخی تشریفات بود و رعایت نکردن تشریفات مقرر، به بی‌اعتباری عقد منتهی می‌شد. در آن روزگار، جایگاه شکل در برابر اراده باطنی اشخاص به قدری بود که به-عنوان مثال در حقوق قدیم رم، پدیده‌ای به نام اعمال حقوقی مجرد وجود داشت. بدین معنی که اعمال حقوقی از ارادۀ اشخاص استقلال تام داشتند و در تشکیل اعمال حقوقی، شکل و فرم حکومت مطلق داشت. از این‌رو، اگر طرفین، قصد بیع داشتند و به اشتباه، الفاظ هبه را جاری می‌کردند، عمل آنها هبه توصیف می‌شد و اثبات خلاف آن نیز امکان‌پذیر نبود. در ارتباط با سیر تحولات رضایی یا تشریفاتی بودن عقود در حقوق ایران گفته شده است که رضایی بودن یعنی آزادی قراردادی در دو سنخ وجود دارد، دستة اول برآمده از نظام سنّتی و فقهی ماست. در این مواد اراده باید در شکل و قالب «شرط» یا «عقد» ابراز شود و قرارداد منعقده عنوان‌دار خواهد بود. دستة دوم مواد، موادّی هستند که از نظام رومی- ژرمنی وارد حقوق ایران شده‌اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Historical course of ritual sale in Iran

نویسندگان English

Mohammad Ghandali 1
Rahim Pilvar 2
Abdolrahim Moradi 3
1 PhD student, Department of Private Law, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Private Law, Farabi Campus, University of Tehran, Tehran, Iran (corresponding author).
3 Assistant Professor, Department of Private Law, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran.
چکیده English

The purpose of the current research was the historical course of ceremonial sale in Iran. Formalism, although partial, has always existed in different societies. The formation of contracts in ancient societies, for various reasons, was dependent on the observance of certain rituals, and not observing the prescribed rituals led to the invalidity of the contract. At that time, the position of the form was so much against the inner will of individuals that, for example, in the ancient laws of Rome, there was a phenomenon called single legal acts. This means that legal acts were completely independent from the will of individuals and in the formation of legal acts, there was an absolute government. Therefore, if the parties had the intention of selling and mistakenly used the words of gift, their action would be described as gift and it would not be possible to prove otherwise. In connection with the evolution of consent or the formality of contracts in Iranian law, it has been said that consent means freedom of contract in two ways, the first one comes from our traditional and jurisprudential system. In these articles, the will must be expressed in the form of "condition" or "contract" and the concluded contract will be titled. The second category of materials are the materials that entered Iran's law from the Roman-Germanic system.

کلیدواژه‌ها English

Historical course
ceremonial sale
Iran
 آخوندی، روح الله و کریمی، عباس و الماسی، نجاد علی، اشتباه درموضوع قرارداد با مطالعه تطبیقی حقوق فرانسه و انگلستان، چ اول، انتشارات دانشگاه امام صادق، تهران،1390
 اسکینی(الف)، ربیعا، حقوق تجارت، شرکتهای تجاری، ج اول، انتشارات سمت، چ دوم، 1377
 اسکینی(ب)، ربیعا، حقوق تجارت شرکت های تجاری، ج دوم، چ اول، انتشارات سمت ،تهران، 1377
 اصفهانی، راغب، المفردات فی غریب القرآن، چ دوم، انتشارات دفتر نشر الکتاب، 1404 ق، تهران
 الموسوی الخویی، سید ابوالقاسم، مصباح الفقاهه فی المعاملات، ج دوم، نشر اسلامی، قم، 1419 ق
امامی، سید حسن، حقوق مدنی، جلد اول، چ 40،  انتشارات اسلامیه، تهران، 1401
 امامی، محمد و استوار سنگری، کوروش، حقوق اداری، ج 2، چ 5، انتشارات میزان، تهران، 1401
انصاری، مسعود و طاهری، محمد علی، دانشنامه حقوق خصوصی، چ اول، ج 3، انتشارات جنگل، تهران، 1388
 انصاری، ولی الله، حقوق قراردادهای اداری، چاپ چهارم، نشر حقوقدان، تهران، 1387
 انصاری، مرتضی بن محمد امین، المکاسب، ج3، چ هشتم،  انتشارات مجمع الفکر الاسلامی، قم، 1385
 بهرامی، زهرا،حق سرقفلی: حق کسب و پیشه و تجارت، چ 6، انتشارات نگاه بینه، تهران، 1392
 جعفری لنگرودی، محمد جعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج 3، چ سوم، انتشارات گنج دانش، تهران، 1386
 جعفری لنگرودی، محمد جعفر، دائره المعارف حقوق مدنی و تجارت: حقوق تعهدات عقود و ایقاعات، چ اول، انتشارات گنج دانش، تهران، 1388
 جعفری لنگرودی، محمد جعفر، حقوق اموال، چ ششم، انتشارات گنج دانش، تهران، 1388
 جعفری لنگرودی، محمد جعفر، حقوق ثبت( ثیت املاک)، چ پنجم، انتشارات گنج دانش، تهران، 1393
 جعفری لنگرودی، محمد جعفر، وسیط در ترمینولوژی حقوق، چ هشتم، انتشارات گنج دانش، تهران، 1402
 جعفری لنگرودی، محمد جعفر، تاثیر اراده در حقوق مدنی، چ چهارم، انتشارات گنج دانش، تهران، 1401
حسنی، حسن، حقوق تجارت، انتشارات میزان، چ پنجم، تهران، 1385
حسینی روحانی، سید محمد صادق، المسائل مستحدثه، موسسه دارالکتاب، چ چهارم، قم، 1414 قمری
 حسینی زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس،ج 13 انتشارات دارالهدایه، بیروت، 1394 ق
 حیاتی، علی عباس، حقوق مدنی 2 اموال ومالکیت، چ دوم، بنیاد حقوقی میزان، تهران، 1389
 خدابخشی، عبدالله، حقوق حاکم بر اجرای آرای مدنی، چ هشتم، شرکت سهامی انتشار، تهران، 1400
 رفیعی مقدم، علی، اصل رضایی بودن اعمال حقوقی، چ اول، انتشارات دانشگاه امام صادق، تهران، 1390
 زرکلام، ستار، حقوق مالکیت ادبی و هنری، چ 2، انتشارات سمت، تهران، 1388
 زرگوش، مشتاق، مسئولیت مدنی دولت؛ مبانی نظری، ج اول، چاپ دوم، تهران، نشر میزان، 1400
ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت، ج اول، نشردادگستر، چ اول،تهران، 1374
26) شهری، غلامرضا، حقوق ثبت اسناد و املاک، چ 18، انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران، 1385
 شهیدی، مهدی، اصول قراردادها و تعهدات، ج 2، چ 5، انتشارات مجد، تهران، 1388
 شهیدی، مهدی، حقوق مدنی 6  (عقود معین1)، چ 22، انتشارات مجد، تهران، 1398
 شهیدی، مهدی، تشکیل قراردادها و تعهدات؛ چاپ 16، انتشارات مجد، تهران، 1401.
 شهیدی، مهدی،مجموعه مقالات حقوقی: حقوق مدنی، حقوق بازرگانی، حقوق کیفری، حقوق بین‌الملل خصوصی، چ سوم، انتشارات مجد، تهران، 1391
 شهید ثانی، زین الدین بن علی،  الروضه البهیه فی شرح المعه الدمشقیه، ج سوم، چ 12، انتشارات دارالتفسیر، قم، 1393
 شیروی، عبدالحسین، حقوق قراردادها، چ اول، انتشارات سمت، ، تهران، 1396
 صالحی، حمید، حقوق ثبت اسناد واملاک در ایران، چاپ اول انتشارات شرق، تهران، 1375
 صفایی، سیدحسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی: اشخاص و اموال، ج اول، چ 28، نشرمیزان، تهران، 1399
 صفایی،  سید حسین، قواعد عمومی قراردادها، ج دوم، چ سیزدهم، انتشارات میزان، تهران، 1391
 طباطبایی موتمنی، منوچهر، حقوق اداری، چ 25، انتشارات سمت، تهران، 1401
 طاهری فرد، محمد رضا و علوی سید ابوذر و بهرامی بهرام، حقوق اصحاب دعوا و شخص ثالث در مزایده اجرای احکام مدنی، چاپ سوم، موسسه فرهنگی و انتشاراتی نگاه بینه، تهران، 1394
 طاهر موسوی، یوسف، حقوق موجر و مستاجر در قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376 (تخلیه اماکن تجاری، مسکونی - سرقفلی در حقوق ایران)،چ سوم، انتشارات مجد، تهران، 1394
علی بن حسین بن عبدالعالی کرکی، شیخ نورالدین( محقق کرکی)، جامع المقاصد فی الشرح القواعد محقق الثانی،  موسسه آل البیت علیه اسلام  قم چ 3، ج 5، 1414 ق
 عمید، حسن، فرهنگ عمید، چ 17، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1379
فانی.منوچهر، ماهیت مزایده و تشریفات مربوط به آن درفقه و قانون اجرای احکام مدنی، چ اول، انتشارات جنگل، تهران، 1394
 فدایی عراقی، غلامرضا، مقدمه ای بر شناخت اسناد آرشیوی، انتشارات سمت، تهران، 1387
فرج الصده، عبدالمنعم، نظریة العقد فی قوانین البلاد العربیة، دار النهضه العربیه، بیروت،  1974.
 فلاح، محمدرضا، ثبوت واثبات در قانون روابط موجر ومستاجر1376، ج 2، چ 2، انتشارات جنگل، تهران، 1388 
 قاسمی، محسن؛ شکل­گرایی در حقوق مدنی؛ چ 1،تهران: نشرمیزان، 1388.