جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

ارائه مدل راهبردی حل چالش های مرزی دریایی ایران با کشورهای جنوبی خلیج‌فارس

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
2 دانشیار جغرافیای سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jgeoq.2024.352207.3788
چکیده
در منطقه خلیج فارس مرزها هنوز در مراحل اولیه تکامل خود هستند و زمانی طولانی نیاز است تا تکامل یابند و به تدریج خطوط مرزی جایگزین مناطق مرزی شوند. در این رابطه مرزهای اغلب کشورهای منطقه مانند بحرین، امارات متحده عربی، قطر، عراق و کویت در مراحل مختلف تعیین خطوط مرزی با مشکل مواجه بوده و اغلب به اختلاف و درگیری بین آن‌ها انجامیده است. با توجه به این مقدمه هدف اصلی این تحقیق عبارت از ارائه مدل راهبردی حل چالش‌های مرزی دریایی ایران با کشورهای جنوبی خلیج‌فارس است. سوال اصلی مقاله این است که مهمترین عوامل موثر در حل چالش‌های مرزی دریایی ایران با کشورهای جنوبی خلیج‌فارس در قالب یک مدل راهبردی کدام اند؟روش تحقیق انجام شده بر حسب پیاژ ساندرز و لایه به لایه می باشد. استفاده از MIXED METHOD روش اصلی پژوهش ما می‌باشد. روش جمع آوری داده‌ها بر اساس روش کتابخانه ای، استفاده از مقالات وکتب گوناگون، مشاهده مستقیم، مصاحبه و استفاده از پرسشنامه می باشد. برای تحلیل داده های کیفی از روش کوربین و استراوس استفاده شـده اسـت. بـر اسـاس ایـن روش بـرای تحلیـل داده های کیفی گردآوری شده بعد از مرحلة کدگذاری باز، شرایط علی و پدیده محوری و مداخله گر و شرایط زمینه ای شناسایی می شود تا در نهایت پارادایمی منطقی یا تصویری عینی از بحث ارائه شود. نتایج مقاله نشان می دهد که ایجاد تصویر ذهنی متمایز از سایر کشورهای بعضا متخاصم در اذهان همسایگان و تقویت سیستم مدیریت اختلافات مرزی، از اقدامات ضروری جهت رشد ارتباطات محسوب می‌شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Presenting a strategic model for solving Iran's maritime border challenges with the southern countries of the Persian Gulf

نویسندگان English

Keyvan Nadafi 1
Pirouz Mojtahedzadeh 2
1 PhD Student in Political Geography, Garmsar Branch, Islamic Azad University, Garmsar, Iran.
2 Associate Professor of Political Geography, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

the borders of most countries in the region, such as Bahrain, the United Arab Emirates, Qatar, Iraq, and Kuwait, have faced problems at various stages of determining the border lines, and it has often led to disputes and conflicts between them. According to this introduction, the main goal of this research is to present a strategic model for solving Iran's maritime border challenges with the southern countries of the Persian Gulf. The main question of the article is, what are the most effective factors in solving Iran's maritime border challenges with the southern countries of the Persian Gulf in the form of a strategic model? The research method is based on Piage Saunders and layer by layer. Using MIXED METHOD is the main method of our research. The method of data collection is based on the library method, the use of various articles and books, direct observation, interviews and the use of questionnaires. Corbin and Strauss method was used to analyze the qualitative data. Based on this method to analyze the qualitative data collected after the open coding stage, the causal conditions and central and intervening phenomena and background conditions are identified to finally provide a logical paradigm or an objective picture of the discussion. The results of the article show that creating a distinct mental image from other sometimes hostile countries in the minds of the neighbors and strengthening the border dispute management system are considered essential measures for the growth of communication.

کلیدواژه‌ها English

long-term benefits
border economy
communication patterns
environmental conditions
cross-border interactions
احمدی، حمید (1388)، ریشه‌های بحران در خاورمیانه، تهران: سازمان انتشارات کیهان
اسدی، بیژن (1385)، خلیج فارس و مسائل آن؛ تهران: انتشارات سمت، چاپ نهم
افشردی، محمدحسین، جان پرور، محسن، احمدی پور، زهرا، و قصری، محمد. (1393). تبیین شاخص های موثر در مدیریت مرزها. ژئوپلیتیک، 10(2 (پیاپی 34))، 1-35.
بازدار، شهناز، پیشگاهی فرد، زهرا و فرجی راد، عبدالرضا (1395). بررسی و اولویت بندی عوامل واگرای اثرگذار در روابط ایران و کشورهای اسلامی پیرامونی، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام، 6(2)، 151-177.
پارسادوست، منوچهر (1365)، زمینه های تاریخی اختلافات ایران و عراق. تهران: شرکت سهامی انتشار.
پرسکات، جی. آر. (1358)، گرایش های تازه در جغرافیای سیاسی. ترجمه دره میر حیدر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران
جعفری ولدانی، اصغر (1384)، نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی
جلیلوند، آمنه(1389)، بررسی تحولات امنیتی و سیاسی کشورهای شورای همکاری خلیج فرس با تاکید بر حضور نظامی آمریکا در منطقه 1991- 2008، قزوین: دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
حافظ نیا، محمد رضا(1379)، مبانی مطالعات سیاسی- اجتماعی، قم: سازمان حوزه ها و مدارس علمیه خارج از کشور، جلد اول
درایسدل، بلیک؛ آلاسدیدر، جرالد اچ(1386)، جغرافیای سیاسی خاور میانه و شمال افریقا؛ ترجمه دره میرحیدر؛ تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی وزارت امور خارجه، چاپ پنجم.
ربیعی، حسین (1388)، نقش قدرت منطقه ای در حل و فصل اختلافات سرزمینی نمونه موردی خلیج فارس. مقاله دکتری رشته جغرافیای سیاسی تهران: دانشگاه تربیت مدرس به راهنمایی دکتر پیروز مجتهد زاده
زرقانی، سید هادی(1386)، مقدمه‌ای بر شناخت مرزهای بین‌المللی، تهران: دانشگاه علوم انتظامی
صادقی، احمدیان؛ حسین، حسن(1389)، دگرگونی جایگاه منطقه ای یمن: امکانات و چالش‌ها»؛ راهبرد، شماره 56، پائیز 89
طاهرخانی، مهدی(1387)، ارزیابی و توسعه راهبردی ظرفیت های اقتصادی اجتماعی مناطق مرزی، تهران: دفتر برنامه ریزی توسعه روستایی وزارت جهاد کشاورزی
غفاری، حنیف(1389)، اختلافات مرزی در حوزه خلیج فارس؛ روزنامه رسالت، شماره 7020 به تاریخ 7/4/89، صفحه 2 (سیاسی)
کامروا، مهران(1385)، خاورمیانه معاصر، ترجمه محمدباقر قالیباف و سیدموسی پورموسوی، تهران: نشر قومس
مجتهد زاده، پیروز(1379)، خلیج فارس، کشورها و مرزها؛ تهران انتشارات عطایی
مجتهد زاده، پیروز(1382)، کشورها و مرز ها در منطقه ژئوپلیتیک خلیج فارس، ترجمه حمیدرضا محمدی نوری؛ تهران: انتشارات وزارت امور خارجه
محرابی، علیرضا(1388)­، ژئوپلیتیک خلیج فارس و واگرایی کشور های ساحلی، مجموعه مقالات همایش ملی جایگاه خلیج فارس در تحولات استراتژیک جهان، تهران: نشر مؤسسه گیتاشناسی
میرحیدر، دره و دیگران(1386)، روند قلمروسازی کشورهای ساحلی در بستر خلیج فارس، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال سوم، شماره اول.
Bacik Gokhan. (2008) Hybrid Sovereignty in the Arab Middle East: the Cases of Kuwait, Jordan, and Iraq. USA: Palgrave MacMillan
Cordesman، Anthony H. (2003)، Saudi Arabia Inters The Twenty- First Century: The Political Foreign Policy، Economic And Energy Dimensions، Washington D.C: Preager Publishers.
Findlay, A. M. (1994) the Arab World. London and New York: Routledge.
Harbottle, Michael. In: Clive H. Schofield (Editor), (2002) Global Boundaries, World Boundaries volume 1. Taylor & Francis e-Library, London and New York.