جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بازتاب شرایط اجتماعی – سیاسی مسلمانان تونس و ایران در اشعار ابوالقاسم الشابی و میرزاده عشقی و تبیین ابعاد ژئوپلیتیک آن

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عرب، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عرب، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه پژوهشی تحقیقات میان رشته ای، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
10.22034/jgeoq.2024.195854.2041
چکیده
این مقاله به بررسی بازتاب شرایط اجتماعی – سیاسی و سبک زندگی اسلامی مسلمانان تونس و ایران در اشعار ابوالقاسم الشابی و میرزاده عشقی می پردازد. به همین منظور ابتدا شرایط اجتماعی–سیاسی دوران این دو شاعر تبیین شده و پس از آن وجوه اشتراک و افتراق مضامین اجتماعی-سیاسی شعر آن دو(به تفکیک و با ذکر نام اشعاری که مضامین مذکور در آن به کار رفته) مطرح می گردد. شایان ذکر است این پژوهش در دسته پژوهش های بنیادی نظری تقسیم بندی می گردد و داده ها براساس مکتب آمریکایی و از طریق تحلیل کیفی بررسی شده اند. از سوی دیگر، گونه شناسی سبک های آثار مکتوب مطالعات سنتی سبک زندگی آثار مکتوب مطالعات سبک زندگی با مبانی و گرایش های گوناگون اندیشمندان سبک های متفاوتی نیز ایجاد کرده است که معرفی این سبک ها کاشف از این مبانی و گرایش های متفاوت است. برای مثال برخی از بزرگان با گرایش بیان سیره عملی معصومین(ع) به سراغ این مباحث آمده اند.( علامه مجلسی در حلیه المتقین) و سخن از سنن و آداب یکی از معصومین (ع) را محور پژوهش های خود قرار داده اند. (علامه طباطبایی در سنن النبی) و برخی از محدثان اثر خود را در همان جوامع حدیثی خود جای داده اند.(ثقه الاسلام کلینی در کافی و شیخ حر عاملی در وسال الشیعه) و برخی دیگر از اندیشمندان ضمن مباحث اخلاق از مسایل سبک زندگی سخن گفته اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Reflecting the socio-political conditions of Tunisian and Iranian Muslims in the poems of Abolqasem al-Shabi and Mirzadeh Eshghi and explaining its geopolitical dimensions.

نویسندگان English

Mohammad Ehsan Rahmani 1
Zahra Khosravi 2
Abdolhossein Farzad 3
1 PhD student, Department of Arabic Language and Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Research Group of Interdisciplinary Research, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.
چکیده English

This article examines the reflection of socio-political conditions and the Islamic lifestyle of Tunisian and Iranian Muslims in the poems of Abolqasem al-Shabi and Mirzadeh Eshghi. For this purpose, the socio-political conditions of the era of these two poets are explained first, and then the commonalities and differences of the socio-political themes of their poems are presented (separately and by mentioning the names of the poems in which the aforementioned themes are used). It is worth mentioning that this research is divided into the category of basic theoretical research and the data has been analyzed based on the American school and through qualitative analysis. On the other hand, the typology of the styles of the written works of traditional lifestyle studies, the written works of lifestyle studies with different bases and tendencies of thinkers have also created different styles, and the introduction of these styles is a discovery of these different bases and tendencies. For example, some elders have come to these topics with the tendency to express the practical life of the innocents (PBUH). (Allameh Tabataba'i in Sunan al-Nabi) and some scholars have placed their works in the same hadith communities. they said. (Tabarsi in Makaram al-Akhlaq and Faiz Kashani in Mahjah al-Bayda) that each of these is in accordance with the foundations of thought and tendencies.

کلیدواژه‌ها English

Abolqasem al-Shabi
Mirzadeh Eshghi
socio-political conditions
socio-political themes
Tunisia and Iran
ابن ابی الضیاف، احمد. (۱۳۹۹). اتحاف اهل الزمان باخبار ملوک تونس و عهد الامان. بی‌جا: الدار العربیة للکتاب.
ابن ابی دینار، احمد. (۱۲۸۶). المؤنس فی أخبار افریقا و تونس. تونس: مطبعة الدولیة التونسیة.
ارسلان، شکیب. (۱۳۳۶). الحلل السندسیة فی الأخبار و الآثار السندسیة. مراکش: المکتبة التجاریة الکبری.
ارقش، دلندة، جمال بن طاهر و عبدالحمید ارقش. (۱۳۸۲). المغرب العربی الحدیث من خلال المصادر. بی‌جا: مرکز النشر الجامعی.
آجودانی، ماشاءالله. (۱۳۸۲). یا مرگ یا تجدد. تهران: اختران.
آدمیت، فریدون. (۱۳۵۶). اندیشه ترقی و حکومت قانون (عصر سپهسالار). تهران: چاپخانه سپهر.
آرین پور، یحیی. (۱۳۸۷). از صبا تا نیما: تاریخ ۱۵۰ سال ادب فارسی. تهران: انتشارات زوار.
بیرمی، محمد. (۱۳۰۲). صفوة الإعتبار بمستودع الأمصار و الأقطار. مصر: المطبعة الإعلامیة.
تمیمی، عبدالجلیل. (۱۳۵۱). بحوث و وثائق فی التاریخ المغربی. تونس: الدار التونسیة للنشر.
تیموری، ابراهیم. (۱۳۳۲). عصر بی‌خبری یا تاریخ امتیارات در ایران. تهران: چاپ اقبال.
جمل، شوقی عطاالله. (۱۳۵۶). المغرب العربی الکبیر فی العصر الحدیث. قاهره: الأنجلو المصریة.
جمیعی، عبدالمنعم. (۱۳۸۶). الدولة العثمانیة و المغرب العربی. قاهره: دار الفکر العربی.
حائری، عبدالهادی. (۱۳۷۳). سده میلاد میرزاده عشقی. تهران: نشر مرکز.
زرکلی، خیرى. (۲۰۰۲). الأعلام. بیروت: دار العلم للملائین.
ژانت، آفاری. (۱۳۸۵). انقلاب مشروطه ایران: ۱۲۹۰ - ۱۲۸۵ (ترجمه: رضا رضایی). تهران: بیستون.
سلامة، بیاترس. (۱۹۶۷). ثورة علی بن غذاهم. تونس: الدار التونسیة للنشر.
سنوسی، زین العابدین. (۱۹۵۶). ابوالقاسم الشابی: حیاته و أدبه. تونس: دار الکتب الشرقیة.
سید، محمود. (۱۳۷۹). تاریخ دول المغرب العربی. مصر: شباب الجامعة.
شابی، ابوالقاسم. (۱۳۸۷). مذکرات. مصر: هنداوی.
شمیم، علی اصغر. (۱۳۸۴). ایران در دوره سلطنت قاجار (قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم) (چاپ سوم). تهران: انتشارات زریاب.
شمیم، علی اصغر. (۱۳۸۸). تاریخ ایران: دوره افشار، زند و قاجار (چاپ دوم). تهران: انتشارات جامی.
عقاد، صلاح. (۱۹۹۳). المغرب العربی فی التاریخ الحدیث والمعاصر (چاپ ششم). مصر: مکتبة الأنجلو المصریة.
قانیاج، جان. (۲۰۱۲). أصول الحمایة الفرنسیة على تونس ۱۸۶۱-۱۸۸۱ (ترجمه: عادل بن یوسف و محمد محسن البواب).
کرو، ابوالقاسم محمد. (۱۹۸۴). دراسات عن الشابی (چاپ دوم). تونس: الدار العربیة للکتاب.
کرو، ابوالقاسم. (۱۹۵۴). الشابی، حیاته و شعره (چاپ دوم). بیروت: المکتبة العلمیة و مطبعتها.
مرزوقی، محمد. (۱۹۷۳). صراع مع الحمایة. تونس: دار الکتب الشرقیة.
مزالی، محمد الصالح. (۱۹۶۹). وثائق تونسیة. تونس: الدار التونسیة للنشر.