جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

ارائه الگوی روزآمد توسعه فضایی در جهت احیا و بهره وری موثر از میراث بومی منطقه (مطالعه موردی: خانه های منطقه اورامانات کردستان)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد امارات متحده عربی، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی
2 استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jgeoq.2022.335822.3629
چکیده
بافت های شهری با تکنولوژی های پیشرفته ساخت محدودیت های ساخت را کاهش دادند و به سرعت یکسان سازی و انبوه سازی ساختمانهای مختلف در شهرها شروع شد. این انبوه سازی و یکسان سازی با مواد و مصالح خاص به تمامی شهرها و فرهنگ های مختلف نیز به کار گرفته شد که باعث از بین رفتن روح و کارایی ساختمانها شد. با توجه به دگرگونی ها و تحولات ساختار ساختمان های مسکونی شهر با تأثیرپذیری از فرهنگ و اقلیم بومی باید گفت که طراحی خانه های مسکونی از عوامل مختلفی چون فرهنگی و اقلیم منطقه تأثیر می پذیرد؛ تشریح طراحی ساختمان های مسکونی جدید متناسب با فرهنگ و اقلیم در یک نگاه گذرا و در حد یک در آمد کوتاه امکان پذیر نیست، لذا در فرایند گذار از خانه های بومی به خانه های معاصر، باید دید که این خانه ها چه ارزش هایی را از دست داده و چه نیروهای دیگری به غیر از دانش بومی، طبیعت گرایی و صرفه جویی در انرژی، بر شکل گیری خانه های معاصر تأثیر گذاشته است. پژوهش حاضر به دنبال ارائه الگوی روزآمد توسعه فضایی در جهت احیا و بهره وری موثر از میراث بومی منطقه می باشد. در این راستا، منطقه‌ی اورامانات کردستان به عنوان یکی از مناطق بومی با ویژگی‌های فرهنگی، تاریخی، و معماری منحصر به فرد، به عنوان محل اجرای این مدل انتخاب شد. خانه‌های پلکانی منطقۀ اورامانات کردستان، که در غرب ایران واقع شده‌اند، نشان‌دهنده یک فرهنگ ساخت و ساز منحصر به فرد هستند. با توجه به اینکه توسعه فضایی خانه‌های سنتی به منظور حفظ هویت فرهنگی و توسعه پایدار مناطق بومی، یک مسئله‌ی بحث برانگیز در حوزه‌ی معماری و شهرسازی است، این الگو می‌تواند به عنوان یک مطالعه‌ی کاربردی برای علاقمندان به این حوزه مفید باشد. در این پژوهش با روش کیفی و مصاحبه با خبرگان، مولفه های مدل شناسایی شده و الگوی روزآمد توسعه فضایی در جهت احیا و بهره وری موثر از میراث بومی منطقه اورامانات ارائه شد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Presenting an up-to-date model of spatial development in the direction of revitalization and effective productivity of the native heritage of the region (Case study: Houses of Oramanat region of Kurdistan)

نویسندگان English

chia khodakaramzadeh 1
vahid ghobadiyan 2
Nasim Khanloo 3
1 PhD student, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, United Arab Emirates Branch, Islamic Azad University, Dubai, United Arab Emirates
2 Assistant Professor, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Urban contexts with advanced construction technologies reduced construction restrictions, and the homogenization and massification of different buildings in cities began quickly. This massification and homogenization with materials and materials specific to all cities and different cultures was also used, which caused the destruction of the spirit and efficiency of the buildings. Considering the transformations and changes in the structure of residential buildings in the city with the influence of local culture and climate, it should be said that the design of residential houses is influenced by various factors such as culture and climate of the region; It is not possible to describe the design of new residential buildings in accordance with the culture and climate in a passing glance and at the level of a short income, therefore, in the process of transition from native houses to contemporary houses, it is necessary to see what values ​​these houses have from hand and what other forces, apart from indigenous knowledge, naturalism and energy saving, have influenced the formation of contemporary houses. The current research seeks to provide an up-to-date model of spatial development in the direction of revitalization and effective productivity of the native heritage of the region. In this regard, Oramanat region of Kurdistan was chosen as one of the indigenous regions with unique cultural, historical, and architectural features, as the place of implementation of this model. The terraced houses of Oramanat region of Kurdistan, located in western Iran, represent a unique construction culture. Considering that the spatial development of traditional houses in order to preserve the cultural identity and sustainable development of local areas is a controversial issue in the field of architecture and urban planning, this model can be useful as a practical study for those interested in this field. In this research, with the qualitative method and interviews with experts, the components of the identified model and the updated model of spatial development in the direction of effective recovery and productivity of the native heritage of Oramanat region were presented.
 


 

کلیدواژه‌ها English

Up-to-date model
spatial development
revitalization and productivity
indigenous heritage
Kurdistan'
s relics
احمدی، کاوه، محبوبی، قربان و عزت پناه (2022). تأثیر عناصر کالبدی معماری بومی بر پایداری مسکن شهری مطالعه موردی: شهرسنندج‎. علمی انجمن جغرافیایی ایران iga.ir, http://mag.iga.ir/article_247003.html
اصل، صفری، کرکزلو و ستاری (2021). مطالعه تطبیقی دیوارنگاری در خانه‌های ایران و ترکیه در بستر تعامل با دنیای غرب (نمونه موردی؛ خانه های قاجاری تبریز و عثمانی توکات). فصلنامه علمی اثر richt.ir, http://journal.richt.ir/article-2-822-fa.html
اکبری، بابازاده و رشید کلویر (2020). گونه‌شناسی ساختار کالبدی-فضایی معماری مسکن روستایی دره شاهرود شهرستان خلخال‎. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط srbiau.ac.ir, https://journals.srbiau.ac.ir/article_17685.html?lang=en
باصولی، درخش، و میرمحمد اسعدی (2022). قهوه خانه، جاذبۀ تاریخی د ر منظر گر دشگری شهری ایران‎. منظر, manzar-sj.com, https://www.manzar-sj.com/article_143705.html
بشیرزاده، سهیلی، الدین، جمال و مفاخر (2021). بررسی موقعیت ایوان در پیکره بندی معماری خانه های اعیانی با استفاده از روش نحو فضا؛(نمونه موردی: خانه های سنتی گیلان). فصلنامه علوم و تکنولوژیsrbiau.ac.ir, https://jest.srbiau.ac.ir/article_18530.html?lang=fa
بندرآبادی، عزیزی و کریمیان (2018). مطالعه میزان تاثیر فقه و قوانین اسلامی در ساختار محله‌ها و سازه‌های مسکونی بافت تاریخی شهر یزد، نمونه موردی: محله گلچینان شهر یزد‎. مطالعات باستان شناسی ut.ac.ir, https://journals.ut.ac.ir/article_68540.html
پهلوان­پور، امین و احمد (2021). معماریان رهیافتی گونه شناسانه از تحلیل فضایی و کالبدی خانه های بومی اردبیل‎. مطالعات هنر اسلامی ir, http://www.sysislamicartjournal.ir/&url=http://www.sysislamicartjournal.ir/article_135141.html?amp;lang=en&lang=fa&lang=en&lang=en&lang=en
ترابی. (2019). بررسی عناصراقلیمی معماری ایرانی بر پایة عناصر معماری خورشیدی ایستا به منظور کاربرد آن برای کاهش مصرف انرژی در خانه های مسکونی‎. معماری شناسی ir https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/99144/101
جباران، طلیسچی و دیماری (2019). دری سازوکارهای تنظیم خلوت در خانه‌های برون‌گرای گیلان (نمونه موردی: خانه‌های روستایی). مجله پژوهش های معماری اسلامی iust.ac.ir, http://jria.iust.ac.ir/article-1-1111-fa.html
حاتمیان و مهیاری (2023). گل باغ پیشنهاد مدلی برای انتخاب رنگ فضای خواب، در معماری مسکونی معاصر، مبتنی بر مبانی حکمت طبیعیات مصداق: خانه های تاریخی شهر کاشان‎. کاشان شناسی sh-kashan.kashanu.ac.ir, https://sh-kashan.kashanu.ac.ir/article_113676.html
حنیف (2018). مفهوم سکونت و تاثیر آن بر حیاط خانه های ایرانی: مطالعه موردی خانه‌های کاشان دوره قاجار‎. نشریه علمی اندیشه معماری ikiu.ac.ir, https://journals.ikiu.ac.ir/article_1980.html?lang=en
خلاق‌دوست، ‌متین و حسام معروفی (2020). گونه‌شناسی الگوی هشتی در معماری مسکن درونگرای ایران؛ (اصفهان، یزد، کاشان). شباک ir, https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/120494/56
خلاق‌دوست،‌متین و حسام معروفی (2020). ‌حسام گونه‌شناسی الگوی هشتی در معماری مسکن درونگرای ایران‎. پژوهش در هنر و علوم انسانی ir, https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/119270/6
سرکرده‌یی و مجاهدی(2020). توجه به الگوهای معماری در جهت توسعه گردشگری روستایی؛ نمونه موردی: معرفی خانه کهن در روستای نگارمن شاهرود‎. پژوهش های گردشگری و توسعه پایدار ir, https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/124058/8
شاطری‌وایقان، ‌امید (2019). دبدبه ساختار معماری خانه‌های تاریخی ایران؛ دورۀ قاجار‎. شباک ir, https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/114956/164
عابدی و سیده‌فاطمه عباسی (2019). بررسی مفهوم حس تعلق مکانی در خانه های ایرانی‎. پژوهشهای مرمت و معماری ایرانی اسلامی ir, https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/120434/51
لطیفی، مهدوی‌نژاد (2022). رهیافتی بر روزآمدی کهن الگوهای باارزش معماری ایرانی-اسلامی (نمونه موردی: خانه همت‌یار). بنیان های حکمی-فلسفی هنر ایرانی iau.ir, https://journals.iau.ir/article_697061.html
مجتبوی، سیده مریم (2022). بررسی عناصر معماری‌داخلی در خانه‌های دورۀ قاجار (نمونۀ موردی: خانه داروغۀ مشهد). فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط ei-journal.ir, https://www.ei-journal.ir/article_148426.html
مزرعهو حامد محمدی (2021). جایگاه ورودی در معماری بناهای بومی بندرلنگه‎. فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط ei-journal.ir, http://www.ei-journal.ir/article_135489.html
میرزایی، سجادزاده و نسیم خانلو (2020). الگو شناسی کالبدی و فضایی خانه ایرانی در اقلیم گرم و خشک (مورد مطالعه: خانه عباسیان کاشان). نگرش های نو در جغرافیای انسانی ir
میرزایی، وحید و حسن سجادزاده (2021). الگو شناسی کالبدی و فضایی خانه ایرانی در اقلیم گرم و خشک (مورد مطالعه: خانه عباسیان کاشان). و پژوهشی نگرش های نو در garmsar.iau.ir https://geography.garmsar.iau.ir/article_679234.html
هروی، برادران و حمزه نژاد (2021). خوانش انواع حرکت در مسکن بر مبنای فرهنگ حریم معاصر (نمونه موردی: سه خانه برگزیده معماری معاصر ایران). معماری و شهرسازی ایران (JIAU), 2021, isau.ir https://www.isau.ir/article_142250.html