جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بررسی تحول در نقش مایه ها و سبک های هنری هنرهای تزئینی عصر ایلخانی با تاثیرپذیری از روابط فرهنگی ایران و چین

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
معصومه سادات نظم 1
امید سپهری راد 2
رجبعلی وثوقی مطلق 2
1 دانشجوی دکتری تاریخ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.
2 استادیار گروه تاریخ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.
10.22034/jgeoq.2024.237068.2603
چکیده
روابط چین و ایران به عنوان دو تمدن باستانی و تاثیرگذار در منطقه از قدمت و اهمیت بالایی برخوردار است.ایران و چین به دنبال حملات مغول و تشکیل امپراتوری مغول، جزئی از قلمرو آن ها درآمدند و با تاسیس سلسله های مغولی ایلخانی در ایران، و یوان در چین، روابط گسترده ی سیاسی، تجاری و فرهنگی میان آن ها آغاز شد که در این میان، روابط فرهنگی دولت، بسیار گسترده تر و چشمگیر تر می باشد. گسترش روابط فرهنگی ایران و چین در سایه ی حمایت و سیاست‌های باز حاکمان، امرا و تشویق وزرا از یک سو، رفت و آمد افراد، مهاجرت صنعت گران، هنرمندان و حضور مسلمانان در قلمرو مغولان از سوی دیگر، تاثیراتی را در عصر ایلخانی به دنبال داشت. این تاثیرات در هنرهای تزیینی و تحولات آن بسیار قابل اهمیت می باشد.این مقاله بر آن است با استفاده از روش تحقیق تاریخی که مبتنی بر دو خصیصه توصیفی و تحلیلی است و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و نیز با طرح این سوال؛ روابط فرهنگی ایران و چین در عصر ایلخانی چگونه شکل گرفت چه تحولی در نقش مایه ها و سبک های هنرهای تزیینی عصر ایلخانی ایجاد شد؟به بررسی تحول هنرهای تزئینی عصر ایلخانان با تاثیر پذیری از روابط فرهنگی ایران و چین در قالب نقش و سبک های هنری می پردازد. از نتایج به دست آمده از این پژوهش می‌توان به، تحول و تکامل در هنر نقاشی، سفال گری و پارچه بافی به ویژه در زمینه های سبک، نقش، رنگ و در نهایت
کلیدواژه‌ها
ایران
چین
ایلخانی
روابط فرهنگی
نقش و سبک هنری

عنوان مقاله English

Investigating the evolution in the role of artistic materials and styles of the decorative arts of the Ilkhanate era with the influence of the cultural relations between Iran and China

نویسندگان English

Masoumeh Sadat Nazm 1
Omid Sepehri Rad 2
Rajabali Vosoghi 2
1 PhD student in history, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd , Iran.
2 Assistant Professor, Department of History, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran.
چکیده English

The relations between China and Iran as two ancient and influential civilizations in the region are very old and important. After the Mongol attacks and the formation of the Mongol Empire, Iran and China became a part of their territory and with the establishment of the Mongol Ilkhani dynasties in Iran, and Yuan in China, extensive political, commercial and cultural relations between them began, among which the cultural relations of the government are much wider and more impressive. The expansion of cultural relations between Iran and China under the shadow of the support and open policies of the rulers, rulers and encouragement of the ministers on the one hand, the movement of people, the migration of industrialists, artists and the presence of Muslims in the territory of the Mongols on the other hand, had an impact in the Ilkhanid era. had These effects are very important in the decorative arts and its developments. This article is based on the historical research method which is based on two descriptive and analytical characteristics and by relying on library sources and also by posing this question; How did the cultural relations between Iran and China take shape during the Ilkhanate era? What changes were made in the role of the decorative arts of the Ilkhanate era? To examine the evolution of the decorative arts of the Ilkhanate era with the influence of the cultural relations between Iran and China in the form of artistic roles and styles.

کلیدواژه‌ها English

Iran
China
patriarchy
cultural relations
artistic role and style
- آدمووا ، آ. ت ، (1386) ، نگاره های ایرانی ، ترجمه زهره فیضی ، تهران : انتشارات فرهنگستان هنر.
- آذری، علاءالدین، (1377). تاریخ روابط ایران و چین، تهران: امیرکبیر.
- ابن فوطی، کمال‌الدین. 01381). الموادث الجامعه، ترجمه عبدالحمید آیتی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
- احمدی، بتول. (1393). «سیری در پارچه‌بافی ایران»، فصلنامه هنر، ش 7.
- اقبال، عباس. (1365). تاریخ مغول، تهران: امیرکبیر.
- باتولد، و.و. (1358). چین و ترکستان.ج2 ، ترجمه کریم کشاورز، تهران: نشر سپهر.
- بارسوث، ب. وآ. (1389). تاریخ ایران مغول، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.
- بداستون، دیوید و آیدین، فرانک، (1387). جاده ابریشم، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: سروش.
- بلوم، جاناتان، (بی تا). هنر معماری ایران، ترجمه صالح طباطبایی، تهران: فرهنگستان هنر.
- بویل، جی. (1366). تاریخ ایران کمبریج،ج 5 ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر،.
- بهشتی‌پور، مهدی. (1343). تاریخچه صنعت نساجی ایران، ج 3،  تهران: دانشگاه تهران.
- بیانی، شیرین. (1353). ایران در برخورد با مغول، تهران: کتابخانه طهوری.
- بیکر، پاترشیا. (1385). منسوجات اسلامی، ترجمه مهناز شایسته‌فر، تهران: مطالعات هنر اسلامی.
- بینون، لورنس. (1367). سیر تاریخ نقاشی ایران، ترجمه محمد ایرانمنش، تهران: امیرکبیر.
- پاکباز، روبین. (1387). نقاشی ایران از دیر باز تا امروز، تهران: زرین.
- پرایس، کریستی. (1364). تاریخ هنر اسلامی، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: علیمی و فرهنگی.
- پروردین، مایکل. (بی‌تا). امپراتوری مغول (ظهور و میراث آن)، ترجمه مهدی حقیقت‌خواه، تهران: آگاه.
- پوپ، آرتورابهام. (1338). شاهکارهای هنر ایران، ترجمه پرویز خانلری، تهران: فرانکلین.
- تجویدی، اکبر. (1375). نگاه به هنر نقاشی ایران، تهران: طبع و نشر، چاپ سوم.
- تقوی، قاضی‌احمد. (1382). تاریخ‌الفی ج 6، تصحیح غلام‌ رضا طباطبایی، تهران: علمی و فرهنگی.
- توحیدی، فائق. (1389). فن و هنر سفالگری، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- حسن، زکی محمد. (1363). تاریخ صنایع ایران، ترجمه محمدحسن خلیلی، تهران: اقبال، چاپ دوم.
- دیماند، موریس. (1365). صنایع اسلامی، ترجمه عبدالله فریار، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی ،چاپ سوم.
- دولاندن، شارل. (1385). تاریخ جهان، ج 1 ، ترجمه احمد بهمنش، تهران: دانشگاه تهران.
- روح‌فر، زمره. (1380). نگاهی به پارچه‌بافی دوران اسلامی، تهران: سمت.
- سابقی، علی محمد. (1384). « تایخ فرهنگ شیعی در چین»، مجله چشم‌انداز، ش 29.
- ساندرز، ج و ج. (1363). تاریخ فتوحات مغول، ترجمه ابوالقاسم حالت، تهران: امیرکبیر.
- شایسته‌فر، مهناز. (1384). سفالگری اسلامی، تهران: مطالعات هنر اسلامی.
- ............ . (1386). « نقش مایه‌های تزئینی سفالینه‌های دوره ایلخانان»، مجله هنرهای تجسمی.
- شبانکاره‌ای، محمدبن‌علی. (1376). مجمع‌الانساب، تصحیح میرهاشم محدث،تهران: امیرکبیر.
- شراتو ،امبرو و گروبه.ارنست،(1371)، تاریخ هنر ایلخانی و تیموری، ترجمه یعقوب آژند، تهران:مولی.
- شریف‌زاده، عبدالحمید. (1383). تاریخ‌نگارگری در ایران، تهران: حوزه هنری.
- عاشوری، داریوش. (1371). نگاهی به سرزمین، تاریخ و فرهنگ چین، تهران: اسناد فرهنگی آسیا.
- طالب‌پور، فریده.( 1385). تاریخ پارچه و نساجی در ایران، تهران: دانشگاه الزهرا.
- فربود، فریناز و خزائی. محمد. (1387). « بررسی تطبیقی منسوجات در دوره ایلخانان و ایتالیا در قررن 7 تا 9 هجری»، جمله هنرهای زیبا، ش 39.
- کامبخش فرد، سیف‌الله. (1384). سفال و سفال‌گری در ایران، تهران: فرهنگ مکتوب.
- کن‌بای، شیلا. (1378). عصر طلایی هنر ایران. ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز.
- کونل،ارنست. (1355). هنر اسلامی، ترجمه هوشنگ طاهری، تهران: توس چاپ ششم.
- گشایش، فرهاد. (1382). تاریخ هنر، تهران: انتشارات عفاف چاپ هفتم.
- گروسه، رنه. (1375). امپراتوری صحرانوردان. ترجمه عبدالحسین میکده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- گری، بازیل.( 1369). تایخ نقاشی ایران. ترجمه محمد ایرانمنش، تهران: امیرکیبر.
- میرخواند، محمدبن برهان. (1387). تاریخ روفته الصفا. ج 3، تهران: کتابفروشی خیام.
- مورگان دیوید. (1371). تاریخ مغول، ترجمه عباس فجر، تهران: نشر مرکز.
- مدرس رضوی، محمدتقی. (1354). احوال و آثار خواجه نصیرالدین طوسی. تهران: بنیاد فرهنگ.
- واتسون، الیور. (1382). سفالگری اسلامی، ترجمه مهناز شایسته‌فر، تهران: موسسه مطالعات هنر اسلامی.
- وولف، هانس. (1384). صنایع دستی کهن ایران. ترجمه سیروس ابراهیم‌زاده، تهران: علمی و فرهنگی.
- همدانی، رشید‌الدین فضل‌الله. (1373). جامع‌التواریخ. تصحیح محمد روشن، تهران: البرز.
جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای
دوره 14، شماره 55 - شماره پیاپی 2
تابستان 1403
صفحه 174-196