جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بررسی جامعه شناختی ارتباط بین کیفیت زندگی شهری با توسعه اقتصادی مورد مطالعه : شهرستان لاهیجان

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی گرایش اقتصاد و توسعه واحد دهاقان
2 استاد گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار رشته جامعه شناسی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد دهاقان
10.22034/jgeoq.2024.445385.4097
چکیده
به دلیل گسترش روند صنعتی شدن و پیشرفت تکنولوژیک که توجه به بُعد کمی زندگی انسان را مد نظر قرار می دهد و همچنین به دنبال غفلت از جنبه های کیفی زندگی انسان، طی چند دهه ی گذشته توجه به مفهوم کیفیت زندگی در کشورهای غربی افزایش یافته است. کیفیت زندگی امروزه موضوعی است که دغدغه ی همه ی دولت ها و اکثر سازمان های بین المللی است و توافق عمومی در میان محققان، سیاستگذاران و برنامه ریزان توسعه در خصوص نیاز به مطالعه ی کیفیت زندگی وجود دارد. یافته های تحقیق نشان می دهد که کیفیت زندگی ابعاد، حوزه و شاخص های بسیار گوناگون و متفاوتی دارد که در اکثر موارد به طور مستقیم با توسعه اقتصادی در ارتباط است. در این پژوهش ابتدا کیفیت زندگی در ابعاد رضایت و شادی (ابعاد ذهنی) و محیط زیست، امنیت و درآمد (ابعاد عینی) مورد توجه قرار گرفته و سپس ارتباط کیفیت زندگی شهری با توسعه اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه آماری این پژوهش کلیه افراد بالای 18 سال شهرستان لاهیجان می باشد که با بهره گیری از فرمول کوکران و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، تعداد 412 نمونه انتخاب و اطلاعات توسط پرسش نامه ی محقق ساخته، جمع آوری شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که بُعد امنیت بالاتر از حد متوسط و ابعاد رضایت، درآمد و همچنین کیفیت محیط زیست پایین تر از حد متوسط قرار دارند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Sociological investigation of the relationship between the quality of urban life and economic development in the study: Lahijan city

نویسندگان English

Reza Talebi Livan 1
mehrdad navabakhsh 2
Asghar Mohammadi 3
1 PhD student in sociology majoring in economy and development of farmers unit
2 Department of Sociology, science and research branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Sociology, Faculty Member of Azad University, Dehaghan Branch
چکیده English

Due to the expansion of the process of industrialization and technological progress, which takes into account the quantitative aspect of human life, as well as neglecting the qualitative aspects of human life, attention to the concept of quality of life has increased in Western countries over the past few decades. . Today, the quality of life is an issue that concerns all governments and most international organizations, and there is a general agreement among researchers, policymakers, and development planners regarding the need to study the quality of life. The research findings show that the quality of life has many different dimensions, fields and indicators, which in most cases are directly related to economic development. In this research, the quality of life in the dimensions of satisfaction and happiness (subjective dimensions) and environment, security and income (objective dimensions) have been considered, and then the relationship between the quality of urban life and economic development has been investigated. The statistical population of this research is all people over 18 years of age in Lahijan city, using Cochran's formula and using simple random sampling method, 412 samples were selected and information was collected by a researcher-made questionnaire. The results of the research show that the dimension of security is above the average level and the dimensions of satisfaction, income and also the quality of the environment are below the average level.

کلیدواژه‌ها English

Quality of urban life
development
economic development
Lahijan city
احمدی کانرش، فخرالدین، علی محمدی، ایرج، ابوالقاسمی، جمیله و رحمانی، کاظم (1398). بررسی اثرات روانی و فیزیولوژیکی ناشی از مواجهه مزمن با صدا در یک صنعت خودروسازی. مجله آرگونومی، 7(1)، 62-54.
احمدآخوندی، عباس، برک پور، ناصر، خلیلی، احمد، صداقت نیا، سعید و صفی یاری، رامین (1393). سنجش کیفیت زندگی شهری در کلانشهر تهران. نشریه هنرهای زیبا ـ معماری و شهرسازی، 19(2)، 22-5.
اسماعیل زاده، حسن، شمسی صالحی، بی. و اسماعیل زاده، یعقوب (1394). تحلیل کیفیت زندگی با مشارکت و رابطه آن با مشارکت شهروندان در امور شهری شهر نقده. فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، 5(17)، 246-227.
اثنی عشری امیری، ابوالقاسم، احسان فر، محمدحسین و میکائیلی، سیده وجیهه (1394). بیکاری، فرصت های شغلی و منحنی بوریج در استان های ایران با رویکرد داده های تابلویی. فصلنامه پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی، 5(20)، 119-109.
ابراهیم پور، داوود، جوانپور، عزیز و حسینی اصل، وحیده (1394). رابطه عدالت اجتماعی ادراک شده با میزان مشارکت شهروندان در توسعه یافتگی شهر تبریز. فصلنامه مطالعات جامعه شناختی شهری، 5(16)، 142-119.
امرایی، بهروز و اشرفی پور، مصطفی (1395). مروری بر توسعه اقتصادی و مهمترین عوامل مؤثر بر آن با استفاده از رویکرد داده های ترکیبی. اولین همایش ملی مدیریت توسعه، تهران، 1-13.
امین پور، محبوبه (1400). از معضل فاضلاب و زباله تا پویش باتری. مجله فرهنگی ـ اجتماعی لاهیجان (نسخه اینترنتی)، محیط زیست لاهیجان، (40)، 32-18.
آسیابانی، زهرا (1396). ارزیابی کیفیت زندگی شهری و تأثیر آن بر مشارکت شهروندان در امور شهری مطالعه موردی: شهر نی ریز (پایان نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه یزد.
باسخا، مهدی، عاقلی کهنه شهری، لطفعلی و مسایلی، ارشک (1389). رتبه بندی شاخص های کیفیت زندگی در استان های کشور. فصلنامه رفاه اجتماعی، 9(37)، 112-95.
باقری کشکولی، علی و موسوی، میرنجف (1391). ارزیابی توزیع فضایی کیفیت زندگی در محلات شهر سردشت. پژوهش و برنامه ریزی شهری، 3(9)، 118-97.
بندرآباد، علیرضا و احمدی نژاد، فرشته (1393). ارزیابی شاخص های کیفیت زندگی با تأکید بر اصول شهر زیست پذیر در منطقه 22 تهران. مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، 5(16)، 74-55.
بیک محمدی، حسن، سلطانی، لیلا و حیدری، سمیه (1395). تحلیل فضایی احساس امنیت در محلات مختلف شهری مطالعه موردی: شهر قدس. فصلنامه پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، 5(14)، 104-87.
بریمانی، فرامرز، جعفری، مهدی و بلوچی، عثمان (1392). سنجش و تحلیل کیفیت زندگی درنواحی روستایی مطالعه موردی: دهستان مهبان شهرستان نیک شهر. فصلنامه چشم انداز جغرافیایی در مطالعات انسانی، 8(23)، 54-41.
پناهی، حسین، سلمانی، بهزاد و محمدی خانقاهی، رباب (1394). تأثیر سلامت بر درآمد سرانه، مطالعه موردی: کشورهای با سطح درآمد متوسط. فصلنامه علمی ـ پژوهشی پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی، 5(20)، 108-99.
پورمحمدی، محمدرضا و ولی بیگی، مجتبی (1394). تبیین تعامل نماگرهای کیفیت زندگی و توسعه منطقه ای. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 12(32)، 52-43.
تقوایی، مسعود، وارثی، حمید رضا و صفر آبادی، اعظم (1392). عوامل مؤثر برتوسعه گردشگری شهری کرمانشاه. جغرافیا (فصلنامه علمی ـ پژوهشی انجمن جغرافیای ایران)، 10(33)، 39-27.
حاجی مظفری، سارا و اسکندری، زهرا (1394). بررسی نقش شاخص های توسعه انسانی و اقتصادی در پیشبرد توسعه. کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، کوالالامپور، مالزی، 1-15.
حسنی نژاد، آسیه، مسیبی، سمانه و حسنی نژاد، اردلان (1395). ارزیابی و سنجش شاخص های کیفیت زندگی در محلات شهری مطالعه موردی: حاجی آباد فارس. مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای، 14(1)، 184-165.
خادم الحسینی، احمد، منصوریان، حسین و ستاری، محمدحسین (1389). سنجش کیفیت ذهنی زندگی در نواحی شهری مطالعه موردی: شهر نورآباد استان لرستان. فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، 1(3)، 60-45.
خواجه شاهکویی، علیرضا، حسینی، سیدمحمدحسن و طوسی، رمضان (1393). ارزیابی و سنجش کیفیت زندگی و تأثیر آن بر مشارکت شهروندان در امور شهری مطالعه موردی: شهر مینودشت. فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری ـ منطقه ای، 3(10)، 86-73.
خواجه نوری، بیژن و دسترس، فرناز (1398). بررسی رابطه بین عوامل جامعه شناختی و رفتار زیست محیطی شهروندان شهر شیراز. فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، 30(76)، 58-35.
رضوانی، محمدرضا و منصوریان، حسین (1386). سنجش کیفیت زندگی؛ بررسی مفاهیم، مدل ها، شاخص ها و ارائه مدل پیشنهادی برای نواحی روستایی. فصلنامه روستا و توسعه، (3)، 4.
رضوانی، محمدرضا، متکان، علی اکبر، منصوریان، حسین و ستاری، محمدحسین (1389). توسعه و سنجش شاخص های کیفیت زندگی شهری مطالعه موردی: شهر نورآباد، استان لرستان. فصلنامه مطالعات و پژوهش های شهری و منطقه ای، 1(2)، 110-87.
رنجبر، احسان و سماواتی، سحر (1397). بازشناسی عوامل مؤثر بر شادی در فضاهای عمومی شهری مطالعه موردی: محدوده پیاده راه مرکز تاریخی تهران. فصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات شهری، 8(29)، 17-1.
سالنامه آماری گیلان (1395). نتایج آمارگیری نفوس و مسکن. معاونت آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان، 1-69.
سالنامه آماری گیلان (1398). نتایج آمارگیری نیروی کار. معاونت آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان، 1-76.
سالنامه آماری گیلان (1399). نتایج آمارگیری نیروی کار. معاونت آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان، 1-82.
سالنامه آماری گیلان (1400). نتایج آمارگیری نیروی کار. معاونت آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان، 1-70.
سیرنگ، سیدمانی (1400). تاریخچه شهرستان های استان گیلان. بازیابی شده در 8 دی 1400.
شماعی، علی و شهسوار، امین (1396). ارزیابی کیفیت زندگی شهری در شهرهای جدید نمونه موردی: شهر جدید پرند. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 14(54)، 17-1.
علی اکبری، اسماعیل و امینی، مهدی (1390). کیفیت زندگی شهری در ایران (1385-1365). فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، (36)، 148-121.
علیزاده اقدم، محمدباقر، عباس زاده، محمد، کوهی، کمال و مختاری، داود (1392). نهادهای شهری و مشارکت شهروندان در اداره ی امور شهری مطالعه ی موردی: شهر اصفهان. پژوهش های جغرافیای انسانی، 45(2)، 214-195.
علیقلی، منصوره (1395). رابطه کار نیروی زنان و توسعه اقتصادی کشورهای اسلامی. فصلنامه مطالعات اجتماعی روانشناختی زنان، 14(2)، 86-63.
غراب، ناصرالدین (1380). تأثیرات محیط شهری در ازخودبیگانگی انسان. فصلنامه مدیریت شهری، 2(8)، 93-84.
غفاری، غلامرضا و امیدی، رضا (1388). کیفیت زندگی در برنامه های عمرانی و توسعه در ایران. فصلنامه رفاه اجتماعی، 8(31-30)، 33-9.
غفاری، غلامرضا، کریمی، علیرضا و نوذری، حمزه (1391). روند مطالعه کیفیت زندگی در ایران. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1(3)، 134-107.
قادری، جعفر، رستگار، ابراهیم و قهری، مسلم (1397). شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی کیفیت زندگی در محله های شهری (مورد مطالعه: منطقه 7 شهرداری تهران). فصلنامه علمی اقتصاد و مدیریت شهری، 7(27)، 86-71.
قالیباف، محمدباقر، روستایی، مجتبی، رمضان زاده لسبویی، مهدی و طاهری، محمد رضا (1390). ارزیابی کیفیت زندگی شهری مطالعه موردی محله یافت آباد. فصلنامه جغرافیا، 9(31)، 53-33.
قدمی، مصطفی و معتمد، سمانه (1392). بررسی کیفیت زندگی در شهرهای کوچک، با تأکید بر بُعد سلامت فردی و اجتماعی مطالعه موردی: شهر نور، استان مازندران. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، 24(49)، 50-33.
قدسی راد، حمیدرضا، موسایی، میثم و ساروخانی، باقر (1398). تأثیر توسعه اقتصادی بر نابرابری اجتماعی در کلان شهر تهران. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 12(1)، 21-7.
گروسی، سعیده و شمس الدینی مطلق، محمد حسن (1398). بررسی رابطه کیفیت محیط زندگی و میزان رضایت از زندگی در محله: مطالعه ای درباره ی ساکنان محلات شهر کرمان. مجله مطالعات اجتماعی ایران، 12(4)، 88-67.
گلکار، کوروش (1387). کند و کاوی در طراحی شهری (چاپ چهارم). تهران: انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری.
لطفی، صدیقه (1388). مفهوم کیفیت زندگی شهری: تعاریف، ابعاد و سنجش آن در برنامه ریزی شهری. فصلنامه جغرافیای انسانی، 1(4)، 80-65.
ماجدی، سیدمسعود و لهسایی زاده، عبدالعلی (1385). بررسی رابطه بین متغیرهای زمینه ای، سرمایه اجتماعی و رضایت از کیفیت زندگی مطالعه موردی: روستاهای استان فارس. فصلنامه روستا و توسعه، 9(4)، 136-91.
محمدیان منصور، صاحبه، گل خندان، ابوالقاسم، خوانساری، مجتبی و گل خندان، داوود (1394). تحلیل عوامل اجتماعی ـ اقتصادی مؤثر بر شادی یک تحلیل اقتصاد سنجی با در نظر گرفتن محدودیت های مذهبی. فصلنامه برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، (25)، 163-125.
میکائیلی، جعفر، خورسندی، مرتضی و همایونی، فاطمه السادات (1398). بررسی نقش عوامل اجتماعی ـ اقتصادی مؤثر بر شادی مطالعه موردی: جمعیت فعال شهر تهران. پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، 3(12)، 41-1.
نقدی، اسداله و بابایی، حیدر (1394). مروری بر شاخص ها و مؤلفه های کیفیت زندگی شهری مورد مطالعه: شهر همدان. فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، 7(23)، 16-1.