جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

ویژگی‌های سازمان فضایی خانه‌های جدید معاصر متاثر از تحولات سلیقه در معماری دوران معاصر ایران

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 پژوهشگر دوره دکتری، گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
2 استادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
3 دانشیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
4 استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
10.22034/jgeoq.2024.482683.4145
چکیده
موضوع سلیقه در معماری با توجه به وجه هنری معماری همواره مورد توجه معماران و فیلسوفان هنرشناس بوده که از منظر یک اثر هنری به یک بنا از وجه درون و برون نگریسته‌اند.آنچه طی دهۀ اخیر به صورت روزافزون شاهد آن بوده‌ایم تحولاتی در سلیقه جامعۀ کاربران و معماران بالاخص در بناهای مسکونی است که موجبات ایجاد سازمان های فضایی متفاوت را در خانه‌‌های جدید معاصر فراهم نموده است.هدف از این پژوهش بررسی و شناخت تغییرات ایجاد شده در معماری مسکونی و استخراج ویژگی های سازمان فضایی خانه‌های جدید معاصر در چند دهه اخیر مبتنی بر تحولات سلیقه در معماری مخصوصا از اوایل دهه 70ه.ش تا اواخر دهه 90ه.ش و حتی تا به امروز در ایران است،عواملی که بر مشارکت سازمان فضایی خانه های جدید معاصر در ارتقای شیوه زندگی تاثیرگذار بوده‌اند.رویکرد پژوهش حاضر کیفی و مشتمل بر دو بخش می باشد؛بخش اول از نوع تحلیلی-توصیفی بوده،داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای و به روش توصیفی جمع‌آوری شده و بر اساس پارادایم‌های جامعه‌شناسانه،روانشناسانه و تفسیری مفاهیم و مولفه‌های ارتباط سلیقه و معماری استخراج شده‌اند؛بخش دوم از نوع تفسیری-تاریخی می‌باشد، داده‌ها به صورت اسنادی و کتابخانه‌ای و به روش توصیفی جمع‌آوری شده و بر اساس پارادایم تاریخی مولفه‌های تغییر یافته مد نظر استخراج شده‌اند. نتایج به دست آمده از پژوهش، ویژگی‌های سازمان فضایی خانه‌های جدید معاصر را در «عدم وجود سازمان فضایی مناسب»، «حذف فضاهای بینابینی»، «بی توجهی به نقش عناصر تشکیل دهنده فضا»، « اهمیت یافتن اشیاء»، «تأثیر حضور اشیاء بر صداهای درون خانه» و «تعویض به جای ترمیم» شناسایی می کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The characteristics of the spatial organization of new contemporary houses influenced by the changes of taste in the Iranian contemporary architecture

نویسندگان English

Nariman Zolfagharnassab 1
sara jalalian 2
mohammadmehdi soroush 3
Gholamreza Talischi 4
1 Ph.D. Candidate in architecture, Department of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
3 Associate professor, Department of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
4 Assistant Professor, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده English

The subject of taste in architecture, considering the artistic side of architecture, has always been the focus of architects and philosophers who have looked at a building from the inside and outside of a work of art.what we have witnessed in recent decades is a growing transformation in the taste of users and architects, particularly in residential buildings, which has led to the emergence of different spatial organizations in contemporary homes.The objective of this research is to examine and understand the changes that have occurred in residential architecture and extract the spatial organization characteristics of contemporary new homes over the past few decades, based on the evolving architectural taste, especially from the early 1970s to the late 1990s and even up to the present day in Iran.The factors that have influenced the participation of spatial organization in enhancing the way of life will also be explored.This research adopts a qualitative approach and consists of two parts:the first part is analytical-descriptive,.where data is collected in a library-based manner and using descriptive methods. Concepts and components related to the relationship between taste and architecture are extracted based on sociological, psychological, and interpretive paradigms.The second part is interpretive-historical, where data is collected in a documentary and library-based manner and using descriptive methods.The results obtained from the research identify the spatial organization characteristics of contemporary new homes as follows:"lack of appropriate spatial organization,"elimination of intermediate spaces"neglecting the role of constituent elements of space"importance of finding objects"influence of objects on indoor sounds"and"replacement instead of restoration

کلیدواژه‌ها English

Spatial organization
house
architects and people
taste
contemporary architecture in Iran
- اسکروتن،راجرز، (1393). زیبایی. (ترجمه فریده فرنود). تهران : نشرمینوی خرد
- ایمانی، نادیه.ظفرمندی، سویل (1395) : مبادی سلیقه در معماری
- ایو میشو (2011) : سنجه های زیبایی شناسی و داوری سلیقه
- بوردیو، پی یر، (1390).نظریه کنش: دلایل عملی و انتخاب عقلانی (ترجمه مرتضی مردیها) (چاپ چهارم). تهران: انتشارات نقش و نگار.(تاریخ انتشار به زبان اصلی1994)
- بوردیو، پی یر، (1391). تمایز نقد اجتماعی قضاوت های ذوقی(ترجمه حسن چاوشیان). تهران: انتشارات ثالث.(تاریخ انتشار به زبان اصلی 1979)
- بهشتی، سید محمد (1395) خانه (از آغاز پهلوی اول تا دهه چهل شمسی). دوفصلنامه مطالعات معماری ایران، شماره 10، ص 242-229
- پیرنیا، محمدکریم، (1371). آشنایی با معماری اسلامی ایران، تدوین : غلامحسین معماریان، انتشارات دانشگاه علم وصنعت
- جنتیلی، برونو وپلب، آرماند، (1388). زیبایی شناسی و نقد(ترجمه یعقوب آژند). تهران: نشر مولی
- حائری، محمدرضا، (1375). خانه های ایرانی در مسیر ویرانی. مجله آبادی، ، شماره 23
- حسین یزدی، مریم (1397) : معماری معاصر و مدرن ایران
- حناچی، پیروز. حق شناس، محیا (1399) : بررسی عوامل موثر بر تحول کالبدی خانه و فرهنگ زندگی در یک قرن اخیر ایران
- حیدری، علی اکبر. بهدادفر، نازگل (1395) : بررسی وجوه مختلف معنای مکان از دید معماران و غیر معماران
- صادقی، سارا. اخلاصی، احمد. کامل نیا، حامد (1396) : بررسی نقش زیبایی شناسی معماری در خانه های ایرانی، نمونه موردی: خانه های تاریخی شهر مشهد
 - عشقی صنعتی, آلاله, کرباسچی, محمدجعفر, ناصری, غلامحسین. (1403). بازشناسی مانایی مفاهیم نماد، در شکل‌گیری ماهیت کالبد معماری اصیل سنتی ایران و تأثیرات آن بر معماری معاصرفصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)
- عیوضی، زهره. باقری، عبدالعلی.آقابابایی،احسان (1394) : بررسی عوامل جامعه شناختی مؤثر بر سلیقه مخاطب باتوجه به طراحی
- کالینسون، دایانه، (1388). تجربه زیبایی شناختی(فریده فرنودفر). تهران: فرهنگستان هنر
- لوکوربوزیه، (1354). چگونه به مسئله شهرسازی بیندیشیم. (ترجمه: محمدتقی کاتبی). تهران: انتشارات امیرکبیر
- نیکنام, مهدی, محبوبی, قربان, ابراهیمی اصل, حسن. (1400). تبیین الگوهای مطرح در معماری معاصر ایران بعد از انقلاب؛ از منظر تعامل اصالت و نوآوری با تاکید بر جغرافیای ایرانفصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)
- Moore, Charles, et all, 1974, "The Place of House", Holt Rinhart Winston
- Rapoport, Amos, 1969, " House Form and Culture", prentice Hall
- Campbell, C. (1997) "The Romantic Ethic and Spirit of Modern Consumerism". Oxford: Basil Blackwell.