جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

چالش‌های پیش‌روی کشور چین جهت حضور گسترده در خاورمیانه

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
عباس سلحشور 1
افشین متقی 2
امیر گندمکار 3
حسین سلیمانی 4
1 دانشجوی دکتری، جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران
2 استاد تمام جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
4 استادیارجغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
10.22034/jgeoq.2024.421925.4073
چکیده
کشور چین که در قرن بیستم جز کشورهای کمتر توسعه یافته بود، پس از اصلاحات گسترده از سال 1979 در مسیر توسعه جدی اقتصادی قرار گرفت و از سال 2000 میلادی بعنوان یک قدرت اقتصادی نوظهور در جهان شناخته شد. با گذشت 23 سال از آن موقع، حالا چین با تولید ناخالص بالا و بعنوان کارخانه تولید کالا در جهان و نیز نیاز بسیار زیاد به انرژی و معرفی خود بعنوان یک سرمایه‌گذار بزرگ، به بازیگری مهم در جهان بدل شده است که میل به نقش‌آفرینی بویژه مناطق با موقعیت ویژه ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی دارد. از جمله این کشورها می‌توان به کشورهای خاورمیانه و علی‌الخصوص حوزه خلیج فارس اشاره نمود که ظرفیت انرژیک زیادی برای حضور و سرمایه‌گذاری و صادرات انرژی به چین دارند. منطقه خاورمیانه با دارا بودن مزیت‌های فراوان از جمله انرژی و موقعیت جغرافیایی خاص و غیره یکی از مناطق مورد توجه کشور چین است. اما حضور در منطقه پیچیده خاورمیانه همواره چالش‌هایی برای بازیگران بویژه قدرت‌های نوظهور نظیر چین دارد که در این مقاله سعی بر آن است تا به آنها پرداخته شود. در این راستا نگارنده با روشی تحلیلی-توصیفی سعی دارد در مقاله حاضر به پاسخ سوال اساسی ذیل دست یابد: چه چالش‌هایی پیش‌روی حضور گسترده چین در منطقه خاورمیانه وجود دارد؟ داده‌های این پژوهش به شیوه‌ای کتابخانه‌ای-اسنادی گردآوری شده است.
کلیدواژه‌ها
ژئوپلیتیک
ژئواکونومی
چین
خاورمیانه
حوزه خلیج فارس

عنوان مقاله English

Challenges facing China for its extensive presence in the Middle East

نویسندگان English

Abbas Salahshoor 1
Afshin Mottaghi 2
Amir Gandomkar 3
hosein solaimani 4
1 PhD student in political geography, Department of Geography, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Full Professor of Political Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Department of Geography,, Najafabad Branch, Islamic Azad Universiy, Najafabad, Iran
4 Assistant Professor of Geography and Rural Planning, Department of Geography, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad , Iran
چکیده English

China, which was one of the least developed countries in the 20th century, after extensive reforms in 1979, entered the path of serious economic development and was recognized as an emerging economic power in the world since 2000. After 23 years have passed since then, China has become an important actor in the world with its high gross domestic product and as a commodity production factory in the world, as well as a huge need for energy and introducing itself as a big investor. Creation, especially in regions with a special geopolitical and geoeconomic position. Among these countries, we can mention the countries of the Middle East and especially the Persian Gulf region, which have a large energy capacity to be present and invest and export energy to China. The Middle East region, with its many advantages, such as energy and special geographical location, etc., is one of the regions of interest to China. But being in the complex region of the Middle East always has challenges for actors, especially emerging powers such as China, which this article tries to address. In this regard, the author tries to find the answer to the following basic question with an analytical-descriptive method in this article: What are the challenges facing China's extensive presence in the Middle East region? The data of this research has been collected in a library-document way.

کلیدواژه‌ها English

Geopolitics
geoeconomy
China
Middle East
Persian Gulf
ابراهیمی‌فر، طاهره و میرسعید هدایتی، (1394)، چین و شورای همکاری خلیج فارس پس از جنگ سرد؛ از قدرت اقتصادی تا نفوذ سیاسی، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال دهم، شماره سوم، تابستان، صص 40-7.
بزرگمهری، مجید و مریم میرزایی (1396)، حضور چین در خلیج‌فارس؛ پیامدهای سیاسی و استراتژیک، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین‌المللی، شماره 31، تابستان، صص 30-1.
خبرگزاری مهر (12/05/1401)، راهبرد چین در قبال کشورهای خلیج فارس چیست؟، قابل بازیابی در: https://www.mehrnews.com/news/5551071/راهبرد-چین-در-قبال-کشورهای-خلیج-فارس-چیست.
فرحناکیان، فرشید (03/10/1401)، تاثیر ژئواستراتژیِ چین در عربستان بر ایران، قابل بازیابی در: https://www.aftabeyazd.ir/253.
فولر، گراهام (1373)، قبله عالم: ژئوپلیتیک ایران، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
کریمی‌پور، یداله (1380)، مقدمه‌ای بر ایران و همسایگان (منابع تنش و تهدید)، تهران: جهاد دانشگاهی واحد استان البرز (خوارزمی).
لاکست، ایو (1391)، از ژئوپولیتیک تا چشم‌انداز "فرهنگ جغرافیا"، ترجمه سیروس سهامی، مشهد: نشر پاپلی.
مجتهدزاده، پیروز (1392)، جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: انتشارات سمت.
مختاری‌هشی، حسین (1397)، تبیین مفهوم ژئواکونومی (اقتصاد ژئوپلیتیکی) و توصیه‌هایی برای ایران، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال چهاردهم، شماره دوم، تابستان، صص 82-56.
Agnew, John (2004), Geopolitics; Re-visioning World Politics, Routledge.
Blouet, Brian (2001), Geopolitics and Globalization in the Twentieth Century, Reaktion Books.
Chaziza, Mordechai (2023/01/11), Will Great Power Competition Divide the Gulf?, The National Interest, Retrieved at: https://nationalinterest.org/feature/will-great-power-competition-divide-gulf-206096.
Cohen, S. B (1986), Global Geopolitical Change in the Post-Cold War era. Annals of the Association of American Geographers, 81, 551–580.
Cohen, Saul, B (1994),Geopolitics in the New World Era, The paper in book: Reordering the World. Edited by: George J.Demko and William B. Wood.
Dalby, Simon (1998), Ecological Metaphors of Security: World Politics in the Biosphere, Alternatives: Global, Local, Political, Volume 23, Issue 3, https://doi.org/10.1177/030437549802300302.
Dodds, Klaus (2000), Geopolitics in a changing world, Addison-Wesley.
O’Tuathail, Gearóid (1996), Critical Geopolitics: The Politics of Writing Global Space, University of Minnesota Press.
OICA (2019), 2019 Production Statistics, International Organization of Motor Vehicle Manufacturers (OICA), Retrievable at: https://www.oica.net/category/production-statistics/2019-statistics/.
Richter, Felix (2021/05.04), China Is the World's Manufacturing Superpower, Statista, retrievable at: https://www.statista.com/chart/20858/top-10-countries-by-share-of-global-manufacturing-output/.
Richter, Wolf (2021/02/08). US Trade Deficit in 2020 Worst since 2008, Goods Deficit Worst Ever Despite First Ever Petroleum Surplus. Services Surplus Drops Again, Wolf Street, and Retrievable at: https://wolfstreet.com/2021/02/08/us-trade-deficit-in-2020-worst-since-2008-goods-deficit-worst-ever-despite-first-ever-petroleum-surplus-services-surplus-drops-again/.
Verma, Nidhi & Shu Zhang (2021/03/08), Analysis: Iran slips record volume of oil into China, reaches out to Asian clients for trade resumption, Reuters, Retrievable at: https://www.reuters.com/article/us-oil-iran-asia-analysis-idUSKBN2B00OL.
Wong, Erebus, Lau Kin Chi, Sit Tsui & Wen Tiejun (2017), One Belt One Road, Monthly Review, Volume 68, Issue 08 (January 2017). Retrievable at: https://monthlyreview.org/2017/01/01/one-belt-one-road/.
Workman, Daniel (2021), Top 15 Crude Oil Suppliers to China, World's Top Exports. Retrievable at: https://www.worldstopexports.com/top-15-crude-oil-suppliers-to-china/.