جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

مبانی و ادله تنفیذ ریاست جمهوری در اندیشه سیاسی شیعه

نوع مقاله : مقاله علمی -پژوهشی کاربردی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه آموزشی معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران
2 عضو هیات علمی گروه آموزشی معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان، ایران
10.22034/jgeoq.2024.346946.3852
چکیده
بر اساس اصل اول قانون اساسی «حکومت‏ ایران‏ جمهوری‏ اسلامی‏ است» که هم از مشرعیت الهی برخوردار است و هم دارای مقبولیت مردمی است و بنابر اصل‏ پنجاه و هفتم، ‎‎قوای‏ حاکم‏ در جمهوری اسلامی‏ زیر نظر ولایت‏ مطلقه‏ امر و امامت‏ امت‏ هستند. یکی از این قوا، قوۀ مجریه است که رئیس آن با رأی مستقیم مردم انتخاب و حکم ایشان توسط ولی فقیه امضاء و تنفیذ می‏شود. این راهکار تعیین رئیس جمهور که جامع مشروعیت الهی و مقبولیت مردمی است از ویژگی‏ های جمهوری اسلامی ایران است و به همین دلیل توضیح و تبیین آن ضروری است. به همین منظور، در این تحقیق مبانی و ادله تنفیذ ریاست جمهوری در اندیشه سیاسی شیعه با روش توصیفی و تحلیلی بررسی می شود. براساس یافته ‏های این تحقیق 1. خداوند حکیم درباره مشورت با مردم می‏فرماید: «وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ» در زمان کنونی جز در موارد خاص، مشورت و اظهار نظر و رأی عمومی مردم با شیوه‏های نوین همچون انتخابات صورت می‏گیرد. بر اساس این آیه، در مشورت تصمیم نهایی و تنفیذ با حاکم اسلامی است؛ بنابراین درباره ریاست جمهوری نیز می‏تواند رأی مردم را تنفیذ و یا رد کند. 2. شرکت در انتخابات و انتخاب داوطلب، یک نوع بیعت محسوب می‏شود و نشانگر مقبولیت مردمی است که با قبول و تنفیذ آن توسط حاکم اسلامی مشروعیت می‏ یابد. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The foundations and evidences of presidential enforcement in Shiite political thought

نویسندگان English

Seyyed Mohammad Hossein Miri 1
Abdolhadi Salehizadeh 2
1 Faculty member, Department of Islamic Studies, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Khuzestan, Iran
2 Faculty member, Department of Islamic Studies, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Khuzestan, Iran
چکیده English

According to the first principle of the constitution, "the government of Iran is the Islamic Republic", which has both divine legitimacy and popular acceptance, and according to the fifty-seventh principle, the ruling powers in the Islamic Republic are under the supervision of the Velayat. They are the absolute authority and Imamate of the Ummah. One of these powers is the executive power, the head of which is elected by the direct vote of the people and his ruling is signed and enforced by the jurist. This method of appointing the president, which is comprehensive of divine legitimacy and popular acceptance, is one of the characteristics of the Islamic Republic of Iran, and for this reason, it is necessary to explain it. For this purpose, in this research, the bases and evidences of presidential enforcement in Shia political thought are examined by descriptive and analytical method. Based on the findings of this research: 1. The wise God says about consultation with the people: "Consult them in the matter so that the intention is to trust in God." At the present time, except in special cases, consultation and public opinion and vote of the people are done with modern methods such as elections. According to this verse, the final decision and enforcement is in consultation with the Islamic ruler; Therefore, regarding the presidency, he can implement or reject the people's vote.

کلیدواژه‌ها English

Velayat al-Faqih
presidency
signing the decree
تسترى، سهل بن عبدالله‏، تفسیر التسترى‏، چ1، منشورات محمدعلى بیضون / دارالکتب العلمیة، بیروت‏، 1423 ق.
جوادی آملی، عبد الله، ولایت فقه: ولایت فقهات و عدالت، چ 1، مرکز نشر اسراء، قم، 1378.
جوان آراسته، حسین، مبانی حکومت اسلامی، چ4، بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم)، قم، 1384.
حسینى شاه عبدالعظیمى، حسین بن احمد، تفسیر اثنا عشرى‏، چ1، انتشارات میقات‏، تهران، 1363 ش.
حسینى همدانى، سید محمد‏، انوار درخشان‏، چ1، کتابفروشى لطفى‏، تهران، 1404 ق.
خلخالى، سید محمد مهدى موسوى، حاکمیت در اسلام یا ولایت فقیه‌، مترجم: جعفر الهادى‌، چ1، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، قم، 1422 ه‍ ق.
صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن‏، چ 2، انتشارات فرهنگ اسلامى‏، قم، 1365 ش‏.
طباطبایی، سید محمد حسین، ترجمه المیزان، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی، چ 5‏، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم‏، قم، 1374 ش.
طبرسى، فضل بن حسن‏، تفسیر جوامع الجامع‏، چ1، انتشارات دانشگاه تهران و مدیریت حوزه علمیه قم‏، تهران‏، 1377.
عمید زنجانى، عباس على، فقه سیاسى، چ 4، انتشارات امیر کبیر، تهران، 1421 ه‍ ق.
کاشانى، فتح الله‏، زبدة التفاسیر، چ 1، بنیاد معارف اسلامى‏، قم، 1423 ق.
مصباح یزدی، محمد تقی، نظریه حقوقی اسلام، چ3، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، 1388.
مطهری، مرتضی، نرم افزار مجموعه ‏آثار استاد شهید مطهرى، ج‏17، حماسه حسینی.
مطهری، مرتضی، نرم افزار مجموعه ‏آثار استاد شهید مطهرى، ج‏26، آشنایی با قرآن (1ـ9).
مقدس اردبیلی، احمدبن‌محمد، زبدة البیان فی أحکام القرآن‏، کتاب‌فروشی مرتضوی‏، تهران، ‏[بی‌تا].
مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه‏، چ 1، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1374ش.
موسوی خمینی، سیدروح الله، الاجتهاد والتقلید، چ 1، مؤسسه تنظیم و نشر آثار الامام الخمینی، تهران، 1376.
موسوی خمینى، سید روح‌الله (وفات ۱۳۶۸)، صحیفه امام، بیست و یک جلدی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، تهران، بی‏تا.
نراقى، احمد بن محمد مهدى (وفات 1245 ه‍ ق‌)، عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام [عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام و مهمات مسائل الحلال و الحرام‌]، چ1، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، قم، 1417 ه‍ ق.