جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تجزیه و تحلیل منطقه ای از مرکز ثقل حکومت ها در تاریخ ایران

نوع مقاله : مقاله های علمی - پژوهشی بنیادی

نویسنده
گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی تهران
10.22034/jgeoq.2025.397473.4036
چکیده
مفهوم "حکومت" و "مرز" در تاریخ ایران ، به اندازه طول تاریخ ایران مهم بوده است. از آن جهت که حاکمیت های ایرانی بر این دو مفهوم مداقه کرده و هویت خود را در اعمال اقتدار ،بر این دو مولفه قرار داده اند. شاید از این منظر بوده که برخی محققین قدیمی ، پدیده یا مفهوم "حکومت" را یک اختراع ایرانی می دانند. جغرافیای سیاسی حکومت ها در طول تاریخ ایران، علیرغم ناموزون بودن، بر چند متغییر و شاخص استوار بوده و همگی تابعی از مسائل و مولفه های متنوع و پیچیده ای است که ترسیم یک الگوی ثابت را برای تمام تاریخ ایران مشکل می کند. پژوهش های تاریخی نشان می دهد که نخستین تمدن ایرانی در شرق فلات ایران (که به دنبال ورود آریائیها تشکیل شد) احتمالاً همان کاویانیها (کیانیان) بودند. بنابراین اهمیت جغرافیای سیاسی ایران از فلات شرقی شروع شده، اما بتدریج به غرب و سپس مناطق جنوبی منتقل می شود. بعد از ورود اسلام به ایران، شاهد پراکندگی نامتوازنی در جغرافیای سیاسی حکومت ها هستیم اما مرکز فلات ایران مهمترین نقطه محسوب می شود. در این پژوهش ، به دنبال آن هستیم تا نقشه مفهومی از جغرافیای سیاسی حکومت ها در ایران را تحلیل کنیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Regional analysis of the center of gravity of governments in the history of Iran

نویسنده English

mirhadi hosseini
history department - kharazmi university - tehran
چکیده English

The concept of "government" and "border" in the history of Iran has been as important as the length of Iran's history. Because the Iranian governments have focused on these two concepts and placed their identity on these two components in the exercise of authority.Perhaps it was from this point of view that some old researchers consider the phenomenon or concept of "government" to be an Iranian invention. The political geography of governments throughout Iran's history, despite being uneven, is based on several variables and indicators, and all of them are a function of diverse and complex issues and components that make it difficult to draw a fixed pattern for the entire history of Iran. Historical research shows that the first Iranian civilization in the east of the Iranian plateau (which was formed after the arrival of the Aryans) was probably the Kavianis (Kianians). Therefore, the importance of Iran's political geography started from the eastern plateau, but gradually moved to the west and then to the southern regions. After the arrival of Islam in Iran, we see an unbalanced distribution in the political geography of governments, but the center of the Iranian plateau is considered the most important point. In this research, we seek to analyze the conceptual map of the political geography of governments in Iran.

کلیدواژه‌ها English

political geography
government
history of Iran
political borders
- پیگولوسکایا ،ن (1372) ، شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان ، ترجمه عنایت الله رضا، تهران : شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
- فردوسی ، حکیم ابوالقاسم (1363)، جلد ششم ، تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی.
- زرین کوب، عبدالحسین (1377) ، تاریخ مردم ایران ، جلد اول، تهران : امیر کبیر .
- طبری، محمد بن جریر (1375) ، تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، جلد دوم ، تهران : انتشارات اساطیر.
- مقدسی ، محمد بن احمد ( 1361)، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ترجمه علینقی منزوی، جلد اول ، تهران: شرکت مولفان و مترجمان ایران.
- مجتهد زاده، پیروز ،(1386) ، مرز در بینش سیاسی و شیوه حکومتی ایران باستان / مقدمه ای بر پیدایش مفاهیم حکومت، مرز و تأثیر ایران بر مفهوم دمکراسی در دوران پیش از مدرنیته ، روزنامه اطلاعات، شماره 23887 ، 29/1/86   ، صفحه 6.
- ودیعی، کاظم (1352)، مقدمه ای بر جغرافیای انسانی ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.