جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بررسی احتمال ابرقدرتی چین در برابر آمریکا با تأکید بر بررسی فضای حیاتی چین در دسترسی به آب‌های بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
بابک شفیعی 1
یدالله کریمی پور 2
افشین متقی 3
;کوثر کریمی پور 4
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استاد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استاد تمام گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 دکتری گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مک مستر، تورنتو، کانادا
10.22034/jgeoq.2025.447794.4101
چکیده
قدرت‌یابی چین در حوزه‌های در اقتصاد، تکنولوژی این دیدگاه را به وجود آورده است که چین با توان اقتصادی، فناوری و نظامی‌گری و باتوجه‌به سابقه تاریخی خود می‌تواند گوی سبقت را از آمریکا برباید و خود را به‌عنوان ابرقدرت تنها معرفی کند. این مقاله ضمن قبول پیشرفت چشمگیر چین در اقتصاد، فناوری و نظامی‌گری که در رقابت با ایلات متحده آمریکا تعریف می شود قصد دارد از منظر موزائیکی و با روش تحلیل داده های کیفی وبا بهره‌گیری از نظریه فضای حیاتی فردریک راتزل احتمال ابرقدرتی چین به‌عنوان ابرقدرت تنها را بررسی کند. از نتیجه این مقاله چنین برداشت می‌گردد که مناقشات مرزی یک کشور با همسایگانش سبب تضعیف قدرت ملی آن می‌شود ایلات متحده آمریکا به عنوان رقیب جمهوری خلق چین تقریباً با هیچ یک از کشورهای همسایه‌اش مناقشه مرزی ندارد. در مقابل چین با داشتن دسته کم۱۷ مناقشه مرزی با کشورهایی حوزه دریایی شرق و جنوب و همسایگی با دو کشور اتمی بی‌ملاحظه در کنار ژئواستراتژی A2/AD آمریکا در قیاس با آمریکا دارای مشکلات عدیده‌ای می‌باشد. به عبارت دیگر جمهوری خلق چین ضمن داشتن اقتصادی قدرتمند و پویا، فضای حیاتی لازم جهت رشد در دسترسی به آب‌های بین‌المللی را ندارد. به همین دلیل به نظر می‌رسد که از منظر فضای حیات جغرافیاییجمهوری خلق چین با تمام حکمرانی خوب خود و استراتژی‌های درست حکومتی به دلیل مناقشات مرزی با همسایگان عدم دسترسی آسان به آب‌ها آزاد نمی‌تواند فرا قوانین بازی تعیین شده توسط ایلات متحده بازی کرده و گوی سبقت را از ایلات متحده آمریکا برباید.
کلیدواژه‌ها
ابرقدرت
فضای حیاتی
استراتژی

عنوان مقاله English

Examining China’s Possible Superpower Against the United States with emphasis on examining China's Biosphere in Access to International Waters

نویسندگان English

Babak Shafiee 1
Yadullah Karimipour 2
Afshin Mottaghi Destanaei 3
Kosar Karimipour 4
1 Department of Political Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
2 Department of Political Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Full Professor, Department of Political Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
4 PhD, Department of Sociology, Faculty of Humanities, McMaster University, Toronto, Canada
چکیده English

China's strengthening in the areas of economy and technology has given rise to the view that China, with its economic, technological and military power and due to its historical record, can overtake America and introduce itself as the only superpower. While accepting China's significant progress in economy, technology and militarism, which is defined in competition with the United States of America, this article aims to investigate the possibility of China's superpower as the only superpower from a mosaic point of view and with the qualitative data analysis method and using Frederick Ratzel's critical space theory. to check From the conclusion of this article, it is understood that the border disputes of a country with its neighbors weaken its national power. The United States of America, as a competitor of the People's Republic of China, has almost no border disputes with any of its neighboring countries. On the other hand, China, having 17 border disputes with countries in the eastern and southern seas and neighboring with two reckless nuclear countries, has many problems in comparison with the US. In other words, the People's Republic of China, while having a powerful and dynamic economy, does not have the vital space necessary for growth in access to international waters. For this reason, it seems that from the point of view of the geographic life space, the People's Republic of China, with all its good governance and correct government strategies, cannot play beyond the rules of the game set by the United States

کلیدواژه‌ها English

Superpower
critical space
strategy
رهبر، حور و مبینی، زهرا. (۱۴۰۱). تبیین افول هژمونی آمریکا مبتنی بر نظریه رابرت کاکس. فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر.
میرحیدر، دره؛ بدیعی ازنداهی، مرجان؛ ذکی، یاشار؛ و میراحمدی، فاطمه. (1397). معمای بنیان گذاری جغرافیای سیاسی: راتزل یا تورگو؟. فصلنامه جغرافیا، 12(40).
سیدآبادی، محمد رضا: کریمی پور، یدالله: ربیعی، حسین: شاهنده، بهزاد. (1401). تحلیل متغیرهای اثرگذار بر رویارویی ژئوپلیتیک چین و ایالات متحده در دریای جنوبی چین. دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار.
سیدآبادی، محمد رضا: کریمی پور، یدالله: ربیعی، حسین: شاهنده، بهزاد. (1402). تبیین ژئوپلیتیک هماوردی چین و ایلات متحده آمریکا در دریای چین جنوبی در سده بیست و یکم. رساله جهت اخد مدرک دکتری، دانشگاه خوارزمی، تهران.
متقی, افشین و کامران، حسن (1395). ژئوپلیتیک و واقعگرایی مورد؛ گفتمان سیاست خارجی چین. فصلنامه جغرافیا  45(13), 5-30.
صفوی، مهدیان. (1390). ژئوپلیتیک انرژی ایران و امنیت انرژی شرق-چین و هند. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی , 6(2), 31-46.
سیدآبادی، محمد رضا: کریمی پور، یدالله: ربیعی، حسین: شاهنده، بهزاد. (1402). نگرش نوین به امنیت و رویکرد امنیتی فراگیر چین. فصلنامه مطالعات راهبردی21(79), 69-92. .
ویسی. هادی (1401). بررسی رقابت‌های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک چین و هند در اورآسیا: کریدورهای ارتباطی و ژئوپلیتیک بنادر چابهار و گوادر. پژوهش‌های جغرافیای انسانی 53(1), 213-226 .
تیشه یار، ماندانا. (1397). مبنای ژئوپلیتیک راه ابریشم آمریکا و چین در آسیای مرکزی. فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 23(99), 1-25.
فلاحت پیشه، حشمت الله. (1399). صف آرایی ایران، روسیه و چین در مقابل آمریکا در صفحۀ ژئوپلیتیک اوراسیا. پژوهش‌های جغرافیای سیاسی 4(1), 23-62. .
زمانی، محمد. (1397). راهبردهای امنیتی چین در مقابل تحرکات ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک ایالات متحده آمریکا. فصلنامه علمی تحقیقات سیاسی و بین المللی 9(32), 125-146. .
عبدی, عطاء الله و رجب نژاد، ناصر. (1397). تبیین پیامدهای ژئوپلیتیکی سرمایه‌گذاری چین، در گوادر بر بندر چابهار. فصلنامه جغرافیا و توسعه15(46), 185-206.
فلاحی، امید (1399). تحلیل مقایسه‌ای ژئوپلیتیک انرژی چین در آسیای مرکزی و خلیج فارس با نگاهی به جایگاه ایران. فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی 15(61), 29-66.
مسرور, محمد, و خانی، محمد. (1398). بازآرایی ژئوپلیتیکی در دریای جنوبی چین. فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک, 14(50), 168-196.
صبوری, ضیاءالدین. (1395). تحولات ژئوپلیتیک دریای جنوبی چین و راهبرد بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای: آثار و پیامدها. پژوهش‌های روابط بین الملل 4(14), 31-58. .
عابدینی, ریباز و محمد, اخباری. (1401). رقابت استراتژیک و ژئوپلیتیکی مسیردریایی پروژه یک کمربند یک جاده چین در اقیانوس هند. نشریه علمی پژوهشی اقیانوس شناسی 13(49), 92-107. .
حافظ‌نیا، محمد رضا و متقی، ابوالحسنی (1399). مقاله پژوهشی: دغدغه‌های ژئوپلیتیکی مشترک و موثر بر روابط جمهوری اسلامی ایران و چین. مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی 9(34), 116-91 .
حاجی یوسفی, امیر و حبیبیف محمد. (1400)ادراکات توسعه گرای دنگ شیائو پینگ و عادی‌سازی سیاست چین در قبال آمریکا. فصلنامه مطالعات روابط بین الملل. 12(48), 9-41.
کسینجر، هنری آ،1400.چین. حسین راسی. چاپ پنجم. فرهنگ معاصر.
کیشور، محبوبانی،1400.چین برنده شده؟ چالش چین در برابر برتری آمریکا. ابراهیم آقا محمدی. چاپ اول. ابرار معاصر
یرگین، دانیل،1401.نقشه جدید جهان انرژی، تغییرات اقلیمی و تقابل ملت‌ها. امیر میرحاج. چاپ سوم. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه
دی کاپلان، رابرت،1399.انتقام جغرافیا آنچه نقشه جغرافیا درباره درگیری‌های آینده و جنگ به ما می‌گوید. حسن خضری، محبوبه نیک فرجام. چاپ سوم. نشر انتخاب
مارشال، تیم،1399.زندان جغرافیا ده نقشه ای که همه چیز را در مورد سیاست‌های جهانی توضیح می‌دهد. هوشنگ جیرانی، هستی صیادی. چاپ اول. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه