جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تحلیل مکانیسم‌های گفتمانی برای حل کردن مسئله خشکسالی سیستان

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
محمود شیخ اویسی 1
احمدرضا طاهری 2
پرویز رضا میرلطفی 3
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی-گرایش مسائل ایران، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
2 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
3 دانشیار، گروه عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.
10.22034/jgeoq.2025.498263.4211
چکیده
در چند دهه‌ی گذشته، ایران با بحران شدید آب مواجه بوده است. حوضه‌ی رودخانه‌ی هیرمند که از جنوب غربی افغانستان تا شرق ایران امتداد دارد، نزدیک به یک قرن است که محل مناقشات پی‌درپی بین دو کشور بوده است، اما این تنش‌ها در سال‌های اخیر و به دنبال گسترش بحران آب در ایران و ساخت بند در بالادست افغانستان برجسته‌تر شده است. در حالی که ادبیات پژوهش ما حاکی از آن است که منابع آب فرامرزی در حوضه‌ی رودخانه‎ی هیرمند از سوی ایران سیاسی و حتی امنیتی شده است، هیچ مطالعه‎ای بررسی نکرده است که چگونه مقامات دولتی ایران آب را به عنوان یک موضوع سیاسی و امنیتی در نظر گرفته‎اند. این پژوهش با تحلیل مقالات خبری فارسی زبان از سال 2001 تا 2019 که حاوی اظهارات مقامات ایرانی مرتبط با حوضه‌ی رودخانه‌ی هیرمند است، به این شکاف پاسخ می‌دهد و مضامین و سازوکارهای گفتمانی در پس سیاسی شدن و امنیتی شدن این موضوع را شناسایی می‌کند. بر اساس تئوری امنیتی‌سازی، بخش قابل توجهی از این مقالات حاوی یک حرکت امنیتی‌سازی بوده‌اند که اکثریت درصد آن توسط مقامات محلی و نمایندگان مجلس انجام شده است. این موضوع نشان می‌دهد که امنیتی‌سازی تا حد زیادی یک پدیده‌ی محلی بوده است و منعکس‌کننده‌ی تنش‌های داخلی گسترده‌تر بر سر چارچوب‌بندی روابط آبی با افغانستان در میان مقامات ایرانی است. یکی دیگر از موضوعات کلیدی در طول فرآیند تحلیل گفتمان، پیوند بین سیستم‌های انسانی و محیطی بوده است که با اهمیت منابع آب فرامرزی از طریق ارتباط آنها با جامعه ایجاد می‌شود.
کلیدواژه‌ها
سیستان
خشکسالی
رویکرد امنیتی

عنوان مقاله English

Analysis of discursive mechanisms to solve the drought problem in Sistan

نویسندگان English

Mahmoud Sheikh Oveisi 1
Ahmadreza Taheri 2
Parviz Reza Mirlotfi 3
1 PhD student in Political Science - Iranian Issues Orientation, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran.
3 Associate Professor, Department of General Medicine, Faculty of Medicine, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran.
چکیده English

Iran has been facing a severe water crisis for the past few decades. The Helmand River basin, which stretches from southwestern Afghanistan to eastern Iran, has been the site of ongoing disputes between the two countries for nearly a century, but these tensions have become more prominent in recent years, following the expansion of the water crisis in Iran and the construction of a dam upstream in Afghanistan. While our research literature suggests that transboundary water resources in the Helmand River basin have been politicized and even securitized by Iran, no study has examined how Iranian government officials have considered water as a political and security issue. This study responds to this gap by analyzing Persian-language news articles from 2001 to 2019 that contain statements by Iranian officials related to the Helmand River basin, identifying the themes and discursive mechanisms behind the politicization and securitization of this issue. According to the theory of securitization, a significant proportion of these articles contained a securitization movement, the majority of which was carried out by local officials and parliamentarians. This suggests that securitization has been largely a local phenomenon and reflects broader internal tensions over the framing of water relations with Afghanistan among Iranian officials. Another key theme throughout the discourse analysis process has been the linkage between human and environmental systems, which is created by the importance of transboundary water resources through their connection to society. This study suggests that spatial scale, water scarcity, and socio-political context are importa

کلیدواژه‌ها English

Sistan
drought
security approach
Abbasi, H., Opp, C., Groll, M., Rohipour, H., Khosroshahi, M., Khaksarian, F., & Gohardoust, A. (2018). Spatial and temporal variation of the aeolian sediment transport in the ephemeral Baringak Lake (Sistan Plain, Iran) using field measurements and geostatistical analyses. Zeitschrift für Geomorphologie, 61(4), 315-326.
Akbari, M., Mirchi, A., Roozbahani, A., Gafurov, A., Kløve, B., & Haghighi, A. (2022). Desiccation of the Transboundary Hamun Lakes between Iran and Afghanistan in Response to Hydro-climatic Droughts and Anthropogenic Activities. Journal of Great Lakes Research.
Aman, F. (2013). Afghan Water Infrastructure Threatens Iran, Regional Stability. Al-Monitor.
Aman, F. (2016). Water dispute escalating between Iran and Afghanistan. Atlantic Council.
Benedick, R. E. (2021). Ozone Diplomacy. Harvard University Press.
Boloorani, A., Najafi, M., Soleimani, M., Papi, R., & Torabi, O. (2022). Influence of Hamoun Lakes' dry conditions on dust emission and radiative forcing over Sistan plain, Iran. Atmospheric Research, 272, 106-152.
Dehgan, A., Palmer-Moloney, L., & Mirzaee, M. (2014). Water security and scarcity: Potential destabilization in western Afghanistan and Iranian Sistan and Baluchestan due to transboundary water conflicts. Water and post-conflict peacebuilding, Routledge, 323-344.
Hamzeh, M., Gharaie, M., Lahijani, H., Djamali, M., Harami, R., & Beni, A. (2016). Holocene hydrological changes in SE Iran, a key region between Indian Summer Monsoon and Mediterranean winter precipitation zones, as revealed from a lacustrine sequence from Lake Hamoun. Quaternary International, 408, 25-39.
Hessari, F., & Kazemzadeh, A. (2004). A case study of sustainable development in the Sistan-Balochistan province of Iran. The International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 11(1), 48-53.
Khoshhal, F., & Ghasemi, M. (2016). Occupational Safety with an Inclination towards Security and Health and Its Role in Retaining the Employees of the Regional Electrical Company of Sistan and Baluchistan. Mediterranean Journal of Social Sciences, 7(3), 288.
Lonergan, S. (1996). Global Environmental Change and Human Security, Scoping Report, IHDP. Victoria.
Shahraki, S. A., Shahraki, J., & HashemiMonfared, S. A. (2016). Ranking and level of development according to the agricultural Indices, case study : Sistan region. 93-100Maleki, S., Soffianian, A., Koupaei, S., Saatchi, S., Pourmanafi, S., & Sheikholeslam, F. (2016). abitat mapping as a tool for water birds conservation planning in an arid zone wetland: The case study Hamun wetland. Ecological Engineering, 95, 594-603.
Maitra, S., Hossain, A., Brestic, M., Skalicky, M., Ondrisik, P., Gitari, H., & Sairam, M. (2021). Intercropping—A low input agricultural strategy for food and environmental security. Agronomy, 2, 343.
Miri, A., Ahmadi, H., Ekhtesasi, M., Panjehkeh, N., & Ghanbari, A. (2009). Environmental and socio‐economic impacts of dust storms in Sistan Region, Iran. International journal of environmental studies, 66(3), 343-355.
Nijkamp, P. (1999). Environmental security and sustainability in natural resource management: a decision support framework. Environmental Change, Adaptation, and Security, 377-395.
Opschoor, J. (1994). Sustainable development and paradigms in economics.
Rad, A., Kreitler, J., Abatzoglou, J., Fallon, K., Roche, K., & Sadegh, M. (2022). Anthropogenic stressors compound climate impacts on inland lake dynamics: The case of Hamun Lakes. Science of The Total Environment, 829, 154-419.
Vatanka, A., & Aman, F. (2006). The making of an insurgency in Iran's Balochistan province. JANES INTELLIGENCE REVIEW, 18(6), 22.
Zahraei, B., Salamat, A., & Roozbahani, A. (2010). Climate change adaptation: A case study of Sistan & Baluchestan Province in Iran. 112-121.
Zoraghi, G., Shabani, K., Noura, M., Rashki, A., & Bumby, A. (2019). Identification of sand dune sources in the east Sistan, Iran by using mineralogical and morphoscopic characterization of sediments. Iranian Journal of Earth Sciences, 11(3), 183-195.