جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

شناسایی عوامل زیست پذیری شهری با تأکید بر رویکرد پایداری شهری درکلانشهرتهران (نمونه مورد مطالعه: منطقه 20 شهرداری تهران)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه شهرسازی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه شهرسازی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jgeoq.2025.314934.3405
چکیده
هدف اصلی تحقیق حاضر شناسایی عوامل زیست پذیری شهری با تأکید بر رویکرد پایداری شهری در کلانشهر تهران است. پژوهش حاضر از نوع شناخت با روش علمی است و از نظر هدف، کاربردی می‌باشد و با توجه به ماهیت هدف‌گذاری و ابزارهای دستیابی به این اهداف، از روش تحقیق توصیفی– تحلیلی استفاده می-شود. جهت روشن شدن مباحث نظری تحقیق و به دست آوردن اطلاعات مورد نیاز در زمینه شناخت شاخص-های زیست‌پذیری از روش جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای استفاده شده است. ﺑﺮاﯾﻦ اﺳﺎس، ﺑﺮﭘﺎﯾﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ، ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺤﺪوده ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺗﺤﻠﯿﻞ و ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺤﺪوده، ﺑﺎ ﻗﯿﺎس ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﺑﯽﻣﻘﯿﺎسﺷﺪه ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ و ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ در وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد و وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﻬﺮ ﺧﺎرﺟﯽ، ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮏ ﻣﺤﺪوده ﺑﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮﻫﺎ و ﻓﺮم ﺷﻬﺮی در ﺣﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ اﺳﺖ و اﻣﺘﯿﺎز ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد، 55 درﺻﺪ وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ. اﻣﺎ در ﻣﺤﺪوده ﺑﯿﻦ ورودی و ﺧﺮوﺟﯽ ﻣﺪل ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺴﻢ ﺷﻬﺮی ﺗﻌﺎدل ﺑﺮﻗﺮار ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻌﻀﻼت اﺻﻠﯽ در ﺑﺨﺶﻫﺎی ﺧﺮوﺟﯽ و ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺳﺒﺐ اﯾﺠﺎد ﻋﺪم ﭘﺎﯾﺪاری ﺷﺪه ﮐﻪ ﻧﺎﺷﯽ از ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﯽ ﻓﺮم و اﻟﮕﻮی ﻣﺤﺪوده اﺳﺖ.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identifying urban livability factors with an emphasis on urban sustainability in the metropolitan area of ​​Tehran (Study case: District 20 of Tehran Municipality)

نویسندگان English

Mansoureh Daneshyar 1
Farah Habib 2
Arash Vahid 3
1 PhD Student in Urban Planning, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Urban Planning, Research Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 , Assistant Professor, Department of Urban Planning, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The main objective of the present study is to identify the factors of urban livability with an emphasis on the urban sustainability approach in the metropolis of Tehran. The present study is a type of research with a scientific method and is applied in terms of purpose and, given the nature of goal setting and the means of achieving these goals, the descriptive-analytical research method is used. In order to clarify the theoretical issues of the research and obtain the information needed in the field of identifying livability indicators, the library information collection method has been used. For this reason, based on the indicators and evaluation criteria, the area has been identified. The analysis and evaluation of the performance of the area has been carried out by comparing the unscaled values ​​of the criteria and indicators in the existing and desired situation, as well as with several foreign cities. The results show that the metabolic performance of the area is moderate based on the patterns and urban form, and the score obtained for the current situation is 55% of the desired situation. However, there is no balance between the input and output of the urban metabolism model, and the main problems are in the output and recovery sections, and this problem has caused instability, which is caused by the negative consequences of the limited form and pattern.

کلیدواژه‌ها English

Urban livability factors
urban sustainability approach
Tehran
آمارنامه شهر تهران(١٣٩٦). سازمان فناوری اطاعات وارتباطات شهرداری تهران.
اکبری،مجید؛بوســتان احمدی،وحیــد؛چمران وحــاجی پور،نــازنین(١٣٩٧). ارزیــابی وضــعیت زیســت پــذیری مناطق کان شهر شیراز از منظر شــهروندان، برنامــه ریــزی رفــاه و توســعه اجتمــاعی،دوره١٠، ٣٧، ١٥٧-١٢٦.
بلیکی، نورمن(١٣٩٢)، استراتژیهای پژوهش اجتماعی .مترجم هاشم آقابیگ پوری .جامعه شناسان تهران .ایران. 302
بندرآباد، علیرضا(١٣٨٩)، تدوین الوم الگوی توسعه فضایی و شکل شهر زیستپذیر ایرانی (مطالعه موردی :مناطق ١ ، ١٥ و ٢٢ تهران)، رساله دکتری شهرسازی، دانشگاه آزاد اسامی واحد علوم و تحقیقات، تهران.
پریزادی، طاهر .مرادی، مهدی .ساکی، فاطمه (١٣٩٨) تحلیل زیستپذیری در محات بخش مرکزی شهرها مطالعه موردی :بخش مرکزی شهر بروجرد .مجله مطالعات شهری .دوره. 8 ، شماره31 . 16 - 3
حافظ نیا، محمدرضا (١٣٩٥)، مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: انتشارات سمت.
رهنمایی، محمدتقی و سید موسی پور موسوی (١٣٨٥)، بررسی ناپایداریهای امنیتی کانشهر تهران بر اساس شاخصهای توسعه پایدار شهری، تهران: پژوهشهای جغرافیایی، شماره ٥٧.
سلیمانی مهرنجانی، محمد، توایی، سیمین، رفیعیان، مجتبی، زنگانه، احمد، و خزائینژاد.، فروغ. (١٣٩٥). زیستپذیری شهری، مفهوم، اصول، ابعاد و شاخصها، پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری، دوره ٤ ، شماره ١، ص ٢٧ -٥٠.
ملک حسینی، عباس، و ملک پور، محسن. (١٣٩٣). ارزیابی زیستپذیری شهر کرمانشاه، مجله علمی تخصصی جغرافیا، عمران، شهرسازی، معماری (سال دوم)، شماره ٢٠ ، جلد ١، ص ٥٣-٦٢.
ساسان پور، فرزانه، توایی، سیمین و حمزه جعفری اسدآبادی (١٣٩٤)، سنجش و ارزیابی زیست پذیری شهری در مناطق بیستودو گانه کانشهر تهران، دانشگاه آزاد مرودشت: فصلنامه علمی-پژوهشی برنامهریزی منطقهای، دوره پنجم، شماره ١٨، تابستان ١٣٩٤.
ساسان پور، فرزانه؛ علیزاده، سارا و اعرابی مقدم، حوریه(١٣٩٧)، ”قابلیت سنجی زیست پذیری مناطق شهری ارومیه با مدل” RALSPI، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی سال هجدهم بشماره ٤٨، صص ٢٥٨-٢٤١.
ساسان پور، فرزانه، توایی، سیمین و حمزه جعفری اسدآبادی (١٣٩٣)، قابلیت زیست پذیری شهرها در راستای توسعه پایدار شهری، موردمطالعه: کانشهر تهران، تهران: نشریه جغرافیا، شماره ٤٢، پاییز ١٣٩٣.
مدنی .پویا(١٣٩٢)، پرداختن به جداسازی، بهبود قابلیت زندگی در یک محله جدا شده، پایان نامه خانم، گروه شهرسازی و علوم ساختمان، دانشکده معماری، TU Delft.
وارثی، حمیدرضا، بابانسب، رسول و صدیق اسامی پریخانی (١٣٨٨)، بررسی نقش و ضرورت شهرداری الکترونیکی در توسعه پایدار شهری، تهران، ماهنامه شهرداریها، شماره ٩٧.
L Liang, X Deng, P Wang, Z Wang, L Wang (2020). Assessment of the impact of climate changon cities livability in China, Science of The Total Environment, 726.
Bricker, S. H., Banks, V. J., Galik, G., Tapete, D., & Jones, R. (2017). Accounting for groundwater in future city visions. Land Use Policy, 69(July), 618–630.
Cities PLUS (2003), “the one system Approach”, vancover, Canada: cities PLUS
Susanti, R., Soetomo, S., Buchori, I., & Brotosunaryo, P. M. (2016). Smart Growth, Smart City and Density: In Search of The Appropriate Indicator for Residential Density in Indonesia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 227(November 2015), 194–201.
Szibbo, Nicola Alexandra(2015): “Livability and LEED-ND: The Challenges and Successes of Sustainable Neighborhood Rating Systems”, A dissertation submitted in partial satisfaction of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in City and Regional Planning in the Graduate Division of the University of California, Berkeley, p.217
Evans,Peter,(2002),Livable Cities:Urban Struggles for Livelihood and sustainability,Berkeley:University of California Press.