جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تبیین عوامل تاثیرگذار طراحی معماری بر مولفه های رضایت ‌مندی کالبدی معماری نمونه موردی: مجتمع‌های مسکونی دولتی در شهر صدرا

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری؛ گروه معماری ، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 استاد، گروه معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران‌.
3 استادیار، گروه معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
4 دانشیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
10.22034/jgeoq.2025.498768.4212
چکیده
تأمین سکونت‌گاه‌های معماری و توجه به افزایش رضایت‌مندی ساکنین از اهمیت بالایی برخوردار است از این رو رضایت از کالبد مجتمع‌های مسکونی که ساکنین پاسخ نیازهای خود را از آن مجتمع دریافت کنند حائز اهمیت می‌باشد. در این راستا به تبیین عوامل تاثیرگذار طراحی معماری بر مولفه های رضایت ‌مندی کالبدی معماری در مجتمع‌های مسکونی دولتی در شهر صدرا پرداخته شده است. هدف این تحقیق، تبین عوامل طراحی معماری مجتمع های مسکونی در راستای افزایش رضایت‌مندی ازکالبد معماری در مجتمع مسکونی شهر صدرا می باشد. روش نمونه گیری به صورت ساده تصادفی است. و بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه آماری 368 نفر با سطح خطای 5 درصد بدست آمده است نوع تحقیق در پژوهش پیمایشی و روش تحقیق تبیین و تحلیل عوامل و مولفه های متغیرها می باشد. با استفاده از روایی و پایایی پرسشنامه محقق ساخته تایید گردید است. و به صورت خود پرسشگر و نمونه گیری غیر احتمالی داده ها بدست آمده است. نتایج در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی مورد بررسی قرار می گیرد. و بر اساس داده های مستخرج از پرسشنامه در نرم افزار اس پی اس نتایج بیانگر تایید عوامل طراحی معماری شامل؛ برنامه فیزیکی طرح، عوامل جغرافیایی و محیطی، شرایط اقلیمی و زیست ‌محیطی، تجزیه تحلیل زمین، مصالح، فن‌آوری و سازه‌های ساختمان می باشد و جنبه‌های کالبدی معماری موثر بر رضایت‌مندی شامل؛ ابعاد واحد مسکونی، تفکیک حریم ها، دید، فرم ساختمان، نور طبیعی، فضای جمعی و دسترسی تبیین و تایید گردیده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining the influential factors of architectural design on the components of architectural physical satisfaction: Case study: Government residential complexes in Sadra city

نویسندگان English

mahshid mohammad ebrahimi 1
tahereh nasr 2
mohamad parva 3
ali shamsoddini 4
1 Ph.D. Student; Department of Architecture, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
2 Professor; Department of Architecture, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, , Iran.
3 Assistant Professor, Department of Architecture, , Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
4 Associate Professor, Department of Architecture and Urban Planning, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran.
چکیده English

Providing architectural residences and paying attention to increasing the satisfaction of residents is of great importance, therefore, satisfaction with the structure of residential complexes that residents receive answers to their needs from that complex is important. In this regard, the explanation of the factors affecting architectural design on the components of architectural physical satisfaction in government residential complexes in Sadra city has been discussed. The aim of this research is to explain the factors of architectural design of residential complexes in order to increase satisfaction with the architectural structure in the residential complex of Sadra. The sampling method is simple random. And based on the Cochran formula, the statistical sample size is 368 people with an error level of 5 percent. The type of research is survey research and the research method is explanation and analysis of factors and components of variables. The validity and reliability of the researcher-made questionnaire was confirmed. And the data were obtained in the form of self-questionnaire and non-probability sampling. The results are examined at two levels of descriptive and inferential statistics. Based on the data extracted from the questionnaire in the SPS software, the results indicate the confirmation of architectural design factors including; physical plan of the plan, geographical and environmental factors, climatic and environmental conditions, land analysis, materials, technology and building structures, and the physical aspects of architecture affecting satisfaction including; dimensions of the residential unit, separation of spaces, visibility, building form, natural light, collective space and access have been explained and confirmed.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Factors affecting architectural design
satisfaction (architectural form)
residential complexes
1- پاکزاد، جهانشاه. حمیده بزرگ. (1402). الفبای روانشناسی محیط برای طراحان. انتشارات: ارمانشهر، تهران.
2- پوردیهیمی، شهرام. (1401). شهر مسکن و مجموعه­ ها، انتشارات: آرمان شهر، تهران.
3- حبیب ­زاده عمران، محمد. (1402). مدل­یابی خلوت و تعامل اجتماعی در سازمان فضایی بناهای آپارتمانی: موردپژوهی آپارتما­ن­های مسکونی متداول آمل. رساله دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب.
4- حبیب ­زاده عمران، محمد. علیرضا عینی­فر و آزاده­شاهچراغی. (1402). سنجش رضایتمندی ساکنان بر مبنای خلوت و تعامل جمعی در سازمان فضایی واحدهای مسکونی. فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی.  ش: 40  صص. 120- 141.
5- حبیبی، آرش. (1397). آموزش کاربردی نرم افزار اس پی اس. اشر: پایگاه اینترنتی پارسمدیر. ویرایش پنجم: پائیز 1397.
6- خلخالی، سیده زهرا و سیمون آیوازیان. (1399). بررسی عوامل مؤثر بر رضایت مندی ساکنان از مجتمع­های مسکونی، مورد مطالعاتی: مجتمع مسکونی دانشگاهیان الهیه. معماری و شهرسازی. آرمان شهر. ش: 80 (67) صص. 32.
7- دبلیو، جان و کرس ول. (1402). طرح پژوهش رویکردهای کمی، کیفی و ترکیبی. ترجمه؛ علیرضا کیامنش، دانایی طوس. انتشارات، جهاد دانشگاهی، واحد علامه طباطبایی. چاپ: پنچم. صص. 420.
8- دریکوندی، صبا. مصطفی مسعود­نژاد، بهزاد وثیق. (1402). ارتقاء کیفیت فضایی مجموعه­های مسکونی. انتشارات: علم و دانش.
9- دیبا، داراب. (1387).  مقاله الهام و برداشت از مفاهیم بنیادی معماری ایران، مجله فرهنگ و معماری، تهران سال اول، شماره اول تابستان، صص. 97 - 1.
10- دیبا، داراب. (1398). معماری معاصر ایران. انتشارات: کتاب آبان، صص. 336.
11- رهبر،کمال (1398). بررسی تاثیر معماری مجتمع های مسکونی بر روابط انسانی، رساله دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران.
12- رامیار، رضا (۱401). درآمدی بر طراحی محوطه مجموعه­های مسکونی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها سمت، انتشارات: مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی، تهران.
13- رضایی خبوشان، رضا، مرجان نعمتی مهر. (1400). برنامه­ریزی فضایی ارتقای کیفیت محیط مسکونی مبتنی بر نتایج ارزیابی رضایت­مندی ساکنان؛ مورد پژوهش: مسکن مهر شهر جدید پردیس. ش: 31(94 ) ص. 79-96.
14- حسین ابادی، سمانه. (1402). قلمرو و محیط مسکونی. رساله دکتری معماری، دانشگاه شهید بهشتی.
15- شولتز، کریستیان نوربری. (۱۳۹9). مفهوم سکونت: به سوی معماری تمثیلی، ترجمه: محمود امیر یاراحمدی. انتشارات: فرهنگ بان، تهران.
16- ضرغامی، اسماعیل، عبدالحمید قنبران، پوریا سعادتی وقار. (1398). مقایسه تطبیقی مؤلفه­های تأثیرگذار بر بهبود رضایت مندی سکونتی در مجموعه های مسکونی اقشار کم درآمد (مطالعه موردی: مجتمع مسکونی مهر غدیر, مجتمع مسکونی مهر فرهنگیان و مجتمع مسکونی مهر کوی رضا). مطالعات شهری. ش: 9(33 ) ص. 93-108.
17- گروت، لیندا و وانگ، دیوید. (1401). روشهای تحقیق در معماری. ترجمه: علیرضا عینی فر. مؤسسه انتشارات: دانشگاه تهران، چاپ نهم.
18- نجفی، روناک ، المیرا فرجی. (1400). مجتمع مسکونی معماری اجتماعی. انتشارات: اول و آخر.
19- نصر، طاهره. (1395). هویت کالبدی شهر؛ مفاهیم و نظریات. انتشارات:: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات. تهران.
20- هال، استیون. پالاسما، پرز. (1398). پرسش­های ادراک. مترجمان؛ اکبری و شریفیان. انتشارات: پرهام نقش، تهران. چاپ: چهارم.
Bonaiuto, M., Fornara, F., & Bonnes, M. (2006). Perceived Residential Environ ment Quality in Middle – and Low-Extension Italian Cities. European Review of Applied Psychology, 56(1), 23-34. http://www.sciencedirect. com/science/article/pii/S1162908805000812.
Huang a, Z., Xuejun Du b. (2015). ''Assessment and determinants of residential satisfaction with public housing in Hangzhou'', China Habitat International 47, 218-230. journal homepage: elsevier.com/locate/habitatint.
Zheng, Chen. (2017). New Beijing Courtyard Housing Living: an examination of residential satisfaction with the Ju'er Hutong courtyard design. A thesis submitted in fulfillment of the requirement for the degree of Master of Philosophy. Art & Design. The University of New South Wales March 2016. DOI: https://doi.org/10.26190/unsworks/19835 ,
License: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/au/Link to license to see what you are allowed to do with this resource.
Downloaded from http://hdl.handle.net/1959.4/58453 in https://unsworks.unsw.edu.au on 2024-05-11.
فهرست منابع از سایت های اینترنتی
(ویکی پدیا. 02/ 10/ 1403)
(21 ، 6، 1401. leader.ir)
دفتر مقام مظم رهبری. (1401) ابلاغ سیاست‌های کلی برنامه هفتم با اولویت پیشرفت اقتصادی توأم با عدالت.