جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

ارزیابی عوامل کلیدی موثر بر برندسازی مقاصد گردشگری شهری (نمونه موردی: شهر مراغه)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
محیا غلامی مردق 1
رسول درسخوان 2
حسین اسمعیلی سنگری 3
اکبر عبداله زاده طرف 4
1 دانشجوی دکترای تخصصی شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 استادیار، گروه شهرسازی و معماری، دانشکده معماری و هنر، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 استادیار، پژوهشکده ابنیه و بافت گروه بنا، پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور، تهران، ایران
4 استادیار، گروه برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
10.22034/jgeoq.2025.512677.4254
چکیده
شهرستان مراغه با داشتن جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی و تاریخی فراوان، یکی از مناطق پتانسیل‌دار گردشگری شمال غرب ایران محسوب می‌شود. هدف این پژوهش، شناسایی پیشران‌های حیاتی برند سازی و توسعه گردشگری در شهر مراغه است. روش تحقیق از نظر ماهیت جز روش های کاربردی و از نظر روش جز تحقیقات اکتشافی محسوب می شود. جامعه آماری شامل متخصصان و کارشناسان حوزه گردشگری و برنامه‌ریزی شهری بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شدند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که دوازده شاخص اصلی نقش کلیدی در توسعه گردشگری منطقه ایفا می‌کنند که عبارتند از: تصویر مقصد گردشگری، برنامه‌ریزی راهبردی گردشگری، بناها و میراث تاریخی، اطلاع‌رسانی و تبلیغات، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، چشم‌اندازهای طبیعی، بازاریابی گردشگری، رودخانه‌های شهری، امنیت، حس پذیرش گردشگر، باغ‌های شهری و فضاهای عمومی و سبز. نتایج نشان می‌دهد که شاخص‌های اقتصادی و گردشگری و فرهنگی نقش برجسته‌تری در هدایت توسعه گردشگری دارند، در حالی که شاخص‌های اجتماعی و زیست‌محیطی بیشترین دریافت‌کنندگان تأثیر را دارند. بنابراین، برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران منطقه باید روی تقویت زیرساخت‌های گردشگری، مدیریت هویت مقصد، حفظ میراث فرهنگی و افزایش کیفیت محیط زیست و خدمات شهری تمرکز کنند. در نهایت، چندین پیشنهاد عملیاتی در جهت توسعه گردشگری پایدار در شهرستان مراغه ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها
گردشگری شهری
مقصد گردشگری
برند سازی
مراغه

عنوان مقاله English

Evaluation of key factors affecting the branding of urban tourism destinations (Case study: Maragheh city)

نویسندگان English

Mahya Gholami Mordagh 1
Rasoul Darsakhan 2
Hossein Esmaili Sangari 3
Akbar Abdollahzadeh Taraf 4
1 PhD student in Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Assistant Professor, Department of Urban Planning and Architecture, Faculty of Architecture and Art, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
3 Assistant Professor, Buildings and Texture Research Institute, Building Group, National Cultural Heritage Research Institute, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Tabriz, Iran
چکیده English

Maragheh County, with its abundant natural, cultural, and historical attractions, is considered one of the potential tourism regions in northwest Iran. The aim of this research is to identify the vital drivers of branding and tourism development in Maragheh City. The research method is considered to be an applied method in terms of nature and an exploratory research in terms of method. The statistical population included specialists and experts in the field of tourism and urban planning, and the data were collected through a questionnaire. The research findings show that twelve main indicators play a key role in the development of tourism in the region, which are: tourism destination image, strategic tourism planning, historical monuments and heritage, information and advertising, private sector investment, natural landscapes, tourism marketing, urban rivers, security, sense of tourist acceptance, urban gardens, and public and green spaces. The results show that economic, tourism, and cultural indicators play a more prominent role in guiding tourism development, while social and environmental indicators have the most impact. Therefore, regional planners and decision-makers should focus on strengthening tourism infrastructure, managing destination identity, preserving cultural heritage, and increasing the quality of the environment and urban services. Finally, several operational suggestions are presented for the development of sustainable tourism in Maragheh County.

کلیدواژه‌ها English

Urban tourism
tourism destination
branding
Maragheh
امانپور، سعید، دامن باغ، صفیه، علیزاده، هادی. (1399). تحلیل عوامل مؤثر در شکل گیری تصویر شهر در راستای برندسازی مؤثر شهری. مطالعۀ موردی: کلانشهر اهواز. مجله آمایش جغرافیایی فضا، 10(35)، 67-86.‎
بهمنی، پریسا،  نمامیان، فرشید. (1399). طراحی مدل اقتصاد گردشگری شهری با رویکرد ساختاری-تفسیری. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 7(25)، 157-177.‎
پاپلی یزدی، محمدحسین و سقایی، مهدی.(1385)، گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، تهران، انتشارات سمت.
چاک وای گی (1385) جهانگردی در چشم انداز جامع، ترجمه دکتر علی پارساییان و سید محمد اعرابی، چاپ
خوارزمی، امیدعلی، محمدرحیم رهنما و نگین اقبـالی(1393) بررســی تطبیقــی تجــارب جهــانی فرآینــد برندسازی شهری و ارائه راهکار برای کلانشـهر مشـهد، اولین کنفرانس ملی جغرافیا، گردشگری، منابع طبیعی و توسعۀ پایدار، مشهد.
دلوی، محمدرضا. نهـال سـلامتیان(1393) برندسـازی شهری، ششمین کنفرانس ملی برنامهریـزی و مـدیریت شهری با تأکید بر مؤلفه های شهر اسلامی، مشهد.
رضایی، محمد، & نظری، حسن. (1397). گردشگری زیست‌محیطی در مناطق کوهستانی ایران. فصلنامه جغرافیا و توسعه ، 15 (46)، 121–138.
رضوانی، محمدرضا؛ لباف خانیکی، مجید (1393) اخلاق گردشگری مدرن رویکردی انتقادی به ابعاد، اصول و آثار اخلاق گردشگری مدرن ، مجله گردشگری شهری، دوره اول، شماره یک، 47-62.
الطافی، اسکندری ثانی، متولی، صدرالدین، جانبازقبادی، غلامرضا. (1402). بررسی و تحلیل نقش برند در توسعة پایدار گردشگری (مورد مطالعه: شهرستان شاهرود).جغرافیا و مطالعات شهری و منطقه‌ای، 12(47)، 22-36.‎
طیبی، سید کمیل.، بابکی، روح الله،  جباری، امیر. (1386). بررسی رابطه‌ی توسعه‌ی گردشگری و رشد اقتصادی در ایران (1338-1383). پژوهشنامه اقتصاد کلان، 7(26)، 83-110.‎
علیزاده، مهدی، & ملکوتی، محمدحسین. (1400). نقش زیرساخت‌های اجتماعی در توسعه گردشگری پایدار. مجله جغرافیا و برنامه‌ریزی ، 24 (72)، 89–106.
لینچ، کوین (1385) سیمای شهر، ترجمه منوچهر مزینی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
محمدیفر، یوسـف، احمـد روسـتا و منیـژه قـره چـه و محمدرضا حمیدی زاده. .1395 ضرورتها و پیامدهای برندآفرینی شهری و اثـرات آن بـر جـذب گردشـگر بـا تأکید بر نقش رضایت شهروندان ساکن، اولین همـایش بین المللی اقتصاد شهری (با رویکرد اقتصاد مقـاومتی، اقدام و عمـل)، انجمـن علمـی اقتصـاد شـهری ایـران، تهران.
مرادی، فاطمه؛ زرآبادی، سعیده ؛ ماجدی، حمید (1397) تبیین مدل برند سازی شهری در راستای ارتقای رقابتپـذیری و رشـد اقتصاد شهری با استفاده از مدلANP’F ، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره ،6 شماره ،2 صص.33-56.
موحد، علی(1381 )بررسی و تحلیل الگوی فضایی توریسـم شـهری مطالعـه مـوردی شـهر اصـفهان، رسـالۀ دکتـری
موحــد، علــی، ســعید امــانپور و کــاوه نــادری(1390) بازاریابی گردشگری شهری بر اساس برندیابی بـا مـدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP (مطالعـه مـوردی شهر کرمانشاه، فصلنامه برنامه ریزی فضایی، سـال اول، شماره سوم، .17-3.
Andrada II, R. T. (2015). Relating urban forests and urban tourism: Exploring people's perceptions, preferences and movement in Washington DC. West Virginia University.
Asha, Sarma. (2023). Urban Mega-Projects, Cultural Flagships and Their Effect on the Destination Image and Visitor Economy: The Case of the Waterfront of the Metropolitan Area of Athens. Springer proceedings in business and economics, 481-496
Bassem, Doha. (2019) City Marketing & Urban Branding: A New Way to Identify Egyptian Cities through Creating Positive Public Mental Image, Proceedings of the 2nd International Conference: Cities’ Identity Through Architecture and Arts, The Academic Research Community Publication.
Chauhan, H., Jain, V. K., & Verma, H. (2023). Destination branding as new tool for economic development: a qualitative approach with reference to Jaunsar Bawar Region, Uttarakhand. International Journal of Spa and Wellness, 6(1), 109-130.
Dinnie, K., 2011. City branding :Theory and cases. Palgrave Macmillan. Ellin, N., 1996. Postmodern urbanism. Princeton Architectural Press.
Fernández, Daniel Barrera. & Meethan, Kevin. (2014) The Relationship of City Branding and Tourist Promotion: The Case of Plymouth (UK) and Malaga (Spain), Athens, Journal of Tourism, Vol.1, No.3, pp.217-226.
Grydehoj, A., 2008. Branding from above: Generic cultural branding in Shetland and other islands. Island Studies Journal, 3(2): 175-198.
Hall, C. Michael. (2019). Tourism planning: Policies, processes and relationships . Pearson UK.
Hudson, S. Huang, L., Roth, M. S., & Madden, T. J. (2016). The influence of social media interactions on consumer–brand relationships: A three-country study of brand perceptions and marketing behaviors, International Journal of Research in Marketing, 33(1): 27-41.
Kozak, M., Rimmington, M., (1999). Measuring tourist destination competitiveness: conceptual considerations and empirical findings, Hospitality Management, 18, 273-283.
McDonald M, Wilson H (2011) Marketing plans: how to prepare them, how to use them. Wiley, Hoboken
Poon, Alaric. (1993). Tourism development: Principles and practice . Longman Scientific & Technical.
Rehan, Reeman M. & Mohammed Refaat, M. & Abdelaal, Ghina Maher. & Hakim, Rouba Mayyas Gamal. & Ghadah M. Baraat. (2019) Cultural Urban Branding as an Approach Towards Sustainability, Resourceedings, Vol. 2, No.1, pp.11-1.
Richards, Greg. (Ed.). (2001). Cultural tourism in Europe . CABI.
Ritchie, J.R.Brent., Crouch Geoffery.Ian (1993). Competitiveness in International Tourism: A Framework for Understanding and Analysis, in Proceedings of the 43rd congress of the AIEST. San Carlos de Bariloche, Argentina.
Sevin, E., 2014. Understanding cities through city brands: City branding as a social and semantic method. Cities, 38: 47-56.
Sharpley, Richard, & Telfer, David J. (Eds.). (2015). Tourism and development in the developing world (2nd ed.). Routledge.
, Pavkovic., Tamara, Vlastelica. (2022). Brand Management of Urban Tourist Destination Based on Dimensions of Tourist Attractiveness.
Vahabian, M., Ghanbari, N., Nori, S. A., & Kalhornia, B. (2021). Explain the Components of Urban Branding, Emphasizing the Dimensions of Tourism. Shock and Vibration, 2021, 1-7.
World Tourism Organization (2022) Indicators of sustainable development for tourism destinations: A Guide book. Madrid: World Tourism Organization.
Yan, Lin., Guofeng, Hu. (2022). Design and Communication of City Brand Image Based on Big Data and Personalized Recommendation System. Journal of function spaces, 2022:1-10
Yan, Lin., Guofeng, Hu. (2022). Design and Communication of City Brand Image Based on Big Data and Personalized Recommendation System. Journal of function spaces, 2022:1-10.