جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بررسی میزان تناسب و تبیین کنندگی اصول متقن آمایش سرزمین در سندملی آمایش ایران

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس.
2 استاد دانشگاه تهران-گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری
3 مدرس دانشگاه- رییس نخبگان در دانشگاه عالی دفاع ملی
10.22034/jgeoq.2025.428924.4079
چکیده
در کشور ایران آمایش سرزمین سابقه نسبتا زیادی دارد ولی تدوین اصول مدون برای آن تنها در یک دهه اخیر اتفاق افتاده است. تدوین یک چارچوب مفهومی و توسعه مجموعه ای از ابعاد، مولفه ها، اصول و شاخص های علمی که زمینه تهیه برنامه های آمایشی و سپس ارزیابی آن ها را فراهم آورد، از اهم موضوعات است. لذا در این پژوهش اصول و شاخص ها ی آمایش سرزمین از منظر تناسب با محتوا و میزان تبیین کنندگی مورد بررسی قرار گرفته اند. از پرسشنامه محقق ساخته برای جمع آوری داده و از نرم افزار sample power برای تعیین حجم نمونه استفاده شده است. به منظور پردازش داده ها از روش مدلیابی معادلات ساختاری و روش های تحلیل آماری از جمله نرم افزار های Spss و Amos استفاده شده است. از منظر کاربردی، نتایج بیانگر آن است که در حال حاضراصول آمایش سرزمین در کشور ایران از وضعیت مناسبی برخوردار نمی‌باشد. اما از نظر تئوریکی، اصول و شاخص های تدوین شده برای تبیین آمایش سرزمین ایران مناسب هستند و تاثیرات آن ها قابل ملاحظه است. همچنین اصول اقتصاد موثرترین عوامل برای آمایش سرزمین می‌باشد و جایگاه بالاتری نسبت به بقیه اصول دارد و عمل عدالت‌محوری و تعادل منطقه‌ای، محرومیت زدایی، هویت مداری و میراث فرهنگی، وحدت و یکپارچگی، تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد، امنیتی – دفاعی و حفاظت از محیط زیست به ترتیب در اولویت های بعدی قرار دارند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the degree of appropriateness and explanation of the sound principles of spatial planning in Iran's national document

نویسندگان English

moslem zarghamfard 1
ahmad pourahmad 2
ehsan alipouri 3
1 university of tarbiat modares
2 university of tehran
3 modarres daneshgah
چکیده English

در کشور ایران آمایش سرزمین سابقه نسبتا زیادی دارد ولی تدوین اصول مدون برای آن تنها در یک دهه اخیر اتفاق افتاده است. تدوین یک چارچوب مفهومی و توسعه مجموعه ای از ابعاد، مولفه ها، اصول و شاخص های علمی که زمینه تهیه برنامه های آمایشی و سپس ارزیابی آن ها را فراهم آورد، از اهم موضوعات است. لذا در این پژوهش اصول و شاخص ها ی آمایش سرزمین از منظر تناسب با محتوا و میزان تبیین کنندگی مورد بررسی قرار گرفته اند. از پرسشنامه محقق ساخته برای جمع آوری داده و از نرم افزار sample power برای تعیین حجم نمونه استفاده شده است. به منظور پردازش داده ها از روش مدلیابی معادلات ساختاری و روش های تحلیل آماری از جمله نرم افزار های Spss و Amos استفاده شده است. از منظر کاربردی، نتایج بیانگر آن است که در حال حاضراصول آمایش سرزمین در کشور ایران از وضعیت مناسبی برخوردار نمی‌باشد. اما از نظر تئوریکی، اصول و شاخص های تدوین شده برای تبیین آمایش سرزمین ایران مناسب هستند و تاثیرات آن ها قابل ملاحظه است. همچنین اصول اقتصاد موثرترین عوامل برای آمایش سرزمین می‌باشد و جایگاه بالاتری نسبت به بقیه اصول دارد و عمل عدالت‌محوری و تعادل منطقه‌ای، محرومیت زدایی، هویت مداری و میراث فرهنگی، وحدت و یکپارچگی، تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد، امنیتی – دفاعی و حفاظت از محیط زیست به ترتیب در اولویت های بعدی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها English

Spatial planning
planning system
Iran