جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

راهبردهای دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران در قبال چالش‌های سیاسی، امنیتی اقلیم کردستان

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه روابط بین الملل، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
چکیده
دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران همواره به عنوان ابزاری کلیدی در مدیریت چالش‌های سیاسی و امنیتی پیرامونی، به ویژه در قبال اقلیم کردستان عراق، به کار گرفته شده بود. اقلیم کردستان، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک، مرزهای مشترک با ایران، و حضور گروه‌های مخالف نظام جمهوری اسلامی، همواره چالش‌های امنیتی متعددی را برای ایران ایجاد کرده بود. جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ راهبردهایی نظیر تعامل دیپلماتیک با رهبران اقلیم، تقویت همکاری‌های امنیتی با دولت مرکزی بغداد، و مقابله با نفوذ بازیگران خارجی مانند آمریکا و رژیم صهیونیستی، تلاش کرده بود تا ضمن مدیریت بحران‌های منطقه، امنیت ملی خود را حفظ و ثبات منطقه‌ای را تقویت کند. در این میان، تمایل برخی دولت‌های خارجی برای دامن زدن به بحران‌های امنیتی در اقلیم و حمایت از گروه‌های تجزیه‌طلب، به پیچیدگی معادلات امنیتی افزوده بود. سوالی که در این مقاله مطرح شده است این است که چگونه راهبردهای دیپلماسی دفاعی ایران در مواجهه با تهدیدات سیاسی و امنیتی اقلیم کردستان، به مدیریت بحران‌ها و حفاظت از امنیت ملی کمک کرده است؟ یافته‌ها نشان داده است که ایران با تاکید بر گفت‌وگو، اعتمادسازی و همسویی امنیتی با بغداد و اقلیم کردستان، توانسته است تهدیدات ناشی از حضور گروه‌های مسلح مخالف و تحرکات بازیگران فرامنطقه‌ای را تا حد زیادی کنترل کند. نتایج حاکی از آن است که دیپلماسی دفاعی ایران توانسته است مانع از گسترش بی‌ثباتی در مرزهای مشترک شود و از ظرفیت روابط چندجانبه برای کاهش تأثیر نفوذ سیاسی و نظامی خارجی استفاده کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Defense Diplomacy Strategies of the Islamic Republic of Iran in Response to the Political and Security Challenges of the Kurdistan Region

نویسندگان English

Reza Jahangiri 1
Mahnaz Goodarzi 2
Masoud Jafarinezhad 3
1 PhD student, Department of International Relations, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Associate Professor, Department of International Relations, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
3 Associate Professor, Department of Political Science, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده English

The defense diplomacy of the Islamic Republic of Iran has always been used as a key tool in managing the political and security challenges of the periphery, especially towards the Kurdistan Region of Iraq. The Kurdistan Region, due to its geopolitical location, shared borders with Iran, and the presence of groups opposed to the Islamic Republic’s regime, has always posed numerous security challenges for Iran. By adopting strategies such as diplomatic engagement with the leaders of the region, strengthening security cooperation with the central government in Baghdad, and confronting the influence of foreign actors such as the United States and the Zionist regime, the Islamic Republic of Iran has tried to maintain its national security and strengthen regional stability while managing regional crises. Meanwhile, the desire of some foreign governments to fuel security crises in the region and support separatist groups has added to the complexity of security equations. The question raised in this article is how have Iran’s defense diplomacy strategies helped manage crises and protect national security in the face of political and security threats to the Kurdistan Region? The findings show that Iran, by emphasizing dialogue, trust-building, and security alignment with Baghdad and the Kurdistan Region, has been able to largely control the threats posed by the presence of armed opposition groups and the movements of trans-regional actors.

کلیدواژه‌ها English

Defense diplomacy
political and security challenges
military alliances
trust-building
1- اخوان کاظمی، مسعود و دیگران.1396. تحلیل رابطه اسرائیل و کردستان عراق و پیامدهای امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران. جستارهای سیاسی معاصر. سال هشتم، شماره 4.
2- اسدی، علی اکبر.1399. تحلیل بازیگر در پژوهشهای راهبردی: مطالعه موردی کردستان عراق. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال نهم، شماره 32.
3- امینیان، بهادر و شفق ضمیری جیرسرایی(1395). «تأثیر رژیم کنترل تکنولوژی موشکی بر امنیت ملی و توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه آفاق امنیت. سال نهم ، شماره سی و دوم.
4- پوراحمدی میبدی، حسین و صابر قیاسی.1399. اقدامات استقلال طلبانه کردستان عراق و رویکرد سیاست خارجی ایران و ترکیه. پژوهشهای روابط بین الملل. دوره دهم، شماره 2.
5- پیشگاهی فرد، زهرا و بهرام نصرالهی زاده.1391. پیامدهای تشکیل حکومت ناحیه ای کردستان عراق در کردستان ایران. جغرافیا و برنامه ریزی محیطی. سال 23، شماره 46.
6- جعفری، محمدرضا(1398) «نقش دیپلماسی دفاعی در امنیت پایدار مبتنی بر دیدگاه امام خامنه ای(مدظله العالی)» . نشریه مطالعات دفاعی استراتژیک. دوره 17، شماره 78.
7- دهش، آرزو و احمد شوهانی.1402. ملت سازی در اقلیم کردستان عراق در چارچوب واقع گرایی. فصلنامه مطالعات سیاسی بین  النهرین. دوره 2، شماره 1.
8- دهقان، حسین و شعبان تیلا(1400). الگوی راهبردی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر قدرت نرم. فصلنامه پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی. دوره 11، شماره 23.
9- رنجکش، محمدجواد و سعیده سادات گرامیان.(1401). «واکاوی نشانه شناسی هم سازی رسالت دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تهدیدهای نرم در اندیشه های سیاسی- دفاعی مقام معظم رهبری». فصلنامه فرهنگ دیپلماسی. سال اول، شماره 3.
10- صبوری، ضیاالدین و دیگران(1402). چالشهای پیش روی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران و پاکستان. فصلنامه  پژوهشهای روابط بین الملل. دوره سیزدهم، شماره 2.
11- قنبری، هادی و دیگران(1399). چالشهای ژئوپولیتیکی دولت اقلیم کردستان عراق. پژوهشهای روابط بین الملل. دوره دهم، شماره 1.
12- مسعودنیا، حسین.1396. اقلیم کردستان عراق و جمهوری اسلامی ایران در عصر وابستگی متقابل؛ فرصتها و چالشها. فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی. شماره 33.
13- مطلبی، مسعود (1400). دیپلماسی دفاعی ایران درگام دوم انقلاب اسلامی:اهداف، راهبرد،الزامات. فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس ، دوره شماره 2.
14- یاری، احسان(1398). «الزامات ژئوپلیتیک و ضرورتهای راهبردی برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران در محیط آنارشیک نظام بین الملل».  فصلنامه علمی آفاق امنیت. سال دوازدهم، شماره چهل و دوم.
15- یوسف وند، یعقوب و دیگران(1398). نظم بحرانی و پیامدهای راهبرد دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران. نشریه سیاست دفاعی. سال بیست و هشتم، شماره 109.
16- یوسفوند، یعقوب و دیگران (1398). طراحی الگویی ازکاربست قدرت نرم دیپلماسی دفاعی در اجرای سیاست های دفاعی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی راهبرددفاعی، سال هفدهم، شماره 68.
سایت ها
1- یورو نیوز، 16/1/2024
2- سایت دیپلماسی ایرانی، ۱۹۵۹۳۹۵: 10/3/1395).